Amar Singh And ORS. v. Gram Panchayat
!"# $#%&'&()*
+
,!-.&(/0!($!("0#- #"&"&(#-'
1#-'2'
-!,!(%0!3!".0!," #'4($#("
) 5 6 . 6 . -#'#(") -72$/&89 $1%!"#9
-"0#4#"&"&(#-'
-!:!( 0!($!9
9!-3!(!
- (2; !8&!(9 $1%!"#9
-"0#-#'4($#("
6 .9 -!8
3 "0&' 4#"&"&(9 "0# 4#"&"&(#-' %0!88#(/# "0# -$#- "0# 8#!-(#$"-&!82-"$!"#$*
%43 ((#<2-#= 9>3:0&%0"0#&- !448&%!"&( &8#$2($#--$#-*?28#'!($ "0#4#"&"&(#-'>#&(/ "0#48!&("&
'># -#"0!"2-"90!'>##($&',&''#$
@0#("0&'4#"&"&(&(&"&!883%!,#24 -0#!-&(/(?
"0# 88:&(/-$#-0!$>##(4!''#$)= A6#!-(#$%2('#8 -"0#4#"&"&(#-''"!"#'"0!"70!'-!
&' %,4-&'#$ !-8!' 8!($!($":-,'!-# %('"-2%"#$"0#-#0&' !%"&'!8'-# 8#%"#$&("0# !,!>!($&
-"0#3#!-
= "&%# ,"&( -
("0#,#!("&,#9-#'4($#("&'-#'"-!&(#$ -,&("#- #-&(/ &("0#4''#''&( "0#4#"&"&(#-'1#-":-,'9:0&%00!1#
>##(%('"-2%"#$>3"0#,B 0#-#!
"#-924("0#("&%#&''2#$&("0&'4#"&"&(0!1&(/>##( '#-1#$24("0#-#'4($#("-!,!(%0!3!"9&":!'!$;2-(#$ -":$!"#'
'&,483 -8#!-(#$%2('#8 -"0#-#'4($#(""48!%#(-#%-$"0#4:#- !""-(#3 #<#%2"#$ &( 0&' !12- >3 0&' %8&#("9 !
"#- :0&%0 ( "0# 5!$;2-(#$$!"#59&#
+9"0#,!""#-:!'"!C#(242" "2-(( -#D2#'" 8#!-(#$%2('#8 -"0#-#'4($#("9("0#/-2($"0!""0#4#"&"&( &"'#8 0!$>#%,#&( -2%"22':&"0"0#%&1&8'2&" &8#$>3"0#4#"&"&(#-'
0!1&(/>##($&',&''#$&($# !28" !"2-!8839'&(%#"0#%!'#0!$>##("!C#(242" "2-(("0# -#D2#'" 8#!-(#$ %2('#8 - "0# -#'4($#("9 8#!-(#$ %2('#8 - "0# 4#"&"&(#-':!'(" 4-#'#("( "0!"$!"#('#D2#("839"0#,!""#-:!' !$;2-(#$"
+9">#'0:(&("0#2-/#("8&'"("0!"$!"#9"0#
88:&(/-$#-:!'4!''#$)= A '!8-#!$3("&%#$&("0#-$#-$!"#$ 283 9
+9 8#!-(#$ %2('#8 :0 0!$ !44#!-#$ -"0#-#'4($#("90!$ &( -,#$"0&'2-""0!""0#'2&"&"'#8 -,:0&%0"0&'-#1&'&( 4#"&"&(!-&'#'90!$>##($&',&''#$&($# !28" ('#D2#("839("0!"$!"#"0&'4#"&"&(0!1&(/>##("!C#( 242" "2-((-#D2#'" 8#!-(#$%2('#8 -"0#-#'4($#("9 &""0#-:&'#0!1&(/>##(8&'"#$ !-$:("0#-$&(!-3,"&( 8&'"9&"0!$>##(!$;2-(#$"&88"$!39">#'0:(&("0#2-/#(" 8&'" $!38#!-(#$%2('#8 -"0#4#"&"&(#-!44#!-'!($ '2>,&"'"0!"0#0!'"1#-& 3!'":0#"0#-"0#'2&"0!'>##(
* -#'"-#$ - ("9 - &( !%" :0#"0#- !(3 !448&%!"&( - -#'"-!"&("0#-# 0!'!8'>##( &8#$-(" $;2-(#$"?
+ >#'0:(&("0#2-/#("8&'" "&',!$#%8#!-"0!"& &('"-2%"&('!-#(">"!&(#$>3 8#!-(#$%2('#8>3"0!"$!"#!'!
-#'!&$9>1&2'83"0#'2&"
&"'#8 ("#<&'"&(/9"0&'4#"&"&(:28$'"!($$&',&''#$:&"0"0# &("#-&,-$#-1!%!"#$B (?
+9"02/08#!-(#$%2('#8 -"0#4#"&"&(#-'&'("
'0:(">#4-#'#("&("0#"44!-" "0#-$#-9&"'##,'"0!"0#:!'4-#'#("
!""0#"&,#:0#("0#%!'#:!' &-'"%!88#$>#%!2'#"0#8!'"4!-" "0#-$#- -#!$'!' 88:')= A4(8#!-(#$%2('#8'2>,&""&(/"0!""0#4!''!/#!'&' #<&'"#(" !%"2!883 &' (" >#&(/ 0&($#-#$ >3 "0# ": -,' %('"-2%"#$ ( ! ',!88 4-"&( "0#-# !($ "0# >!8!(%#
%(1#(&#(%#:28$'"&888&#&( !12- "0#4#"&"&(#-'9"0&'
2-"0!$42"!D2#-3"8#!-(#$!'":0#"0#-"0#4#"&"&(#-' !-# 8!>2-#-' - 8!($ :(#-' 6#!-(#$ %2('#8 - "0# -#'4($#("0!'"!C#(&('"-2%"&('"0!"4#"&"&(#-(9:0&' "0#'( 4#"&"&(#-( 9&'!182("##-&("0#!-3!(!,# 2!-$!($!8':(' !%-#' 8!($ 6#!-(#$%2('#8 -"0#4#"&"&(#-'9('#%($%!889("
>#&(/4-#'#("9!$;2-(#$" *
+ >#'0:(&("0#2-/#("%!2'#8&'"B .&(%#"0# !-:!'!>'"!&(&(/ -,:-C( *
+9"0#
,!""#-:!'!$;2-(#$"
+("0#,#!(:0&8#9!(!448&%!"&(:!'
&8#$>3"0#-#'4($#("-!,!(%0!3!"'##C&(/1!%!"&( "0#&("#-&, -$#-4!''#$>3"0&'2-"(?
9!($(
+9'&(%#"0#'2&"
8!($&(D2#'"&(:!''"!"#$">#&("0#:(#-'0&4 "0#-!,!(%0!3!"
!($"0#-# -#&'42>8&%8!($9"0&'2-"0!$$&-#%"#$"0#. 9!(%0C28!9" 4#-'(!883&('4#%""0#'4"!($0!1#,#!'2-#,#("'"!C#(!'":0#"0#-9!' -#/!-$'"0#8!($&($&'42"#9!':!'%("#($#$"0!1#>##(#(%-!%0#$ 24(9 "0#-# :!' !%"2!883 !(3 #(%-!%0,#("9 - "0# #(%-!%0,#(" 0!$ !8-#!$3>##(-#,1#$&("#-,' !8#""#- "0# 8%C #1#84,#("!($ !(%0!3!"
&%#-9 !-:!8!9!$$-#''#$""0# &'"-&%" #1#84,#("!($ !(%0!3!"
&%#-9 !(%0C28!9 ( +
9 !' 0!' >##( !((#<#$ !'
((#<2-#=?:&"0"0#4#"&"&( 0#-#!
"#-9&(-#'4('#""0#!
-#'!&$$&-#%"&(9!(!
&$!1&"
.0-&!(C!;72,!-9.2> &1&'&(!8
&%#-&1&89!(%0C28!9:!' &8#$(
+9:&"08#!-(#$%2('#8 -"0#4#"&"&(#-'!/!&(("4-#'#("("0!"
$!"#
'4#-"0#'!&$!
&$!1&"9"0#'2&"8!($:!'/"$#,!-%!"#$(
+&("0#4-#'#(%# "0# 88:&(/4#-'(')= A !,>!-$!-9E&88!/#9
,!-.&(/0'( !'0!(6!89 * .!(;##1'( 2-!(0!($9 .!-4!(%0 E&88!/#.(&!:F!(;&"9 7!,!8;##"'( !,-!;9
02'0!(6!8'( 7!-!,0!($9
.!($##4'( !&4!8.&(/09
+ 7!-(!&8.&(/0'( 00!;;2!, ? 7!-!,.&(/0'( 00!8.&(/09
!8;&"'( !8C0!(9 70#,.&(/09<.!-4!(%09 !(>&-'( !%0(!!,9 * !(.&(/0'( 00!8.&(/09 .0#-;!(/.9 !8D!!":!-&9!($ !8D!&-$!:!-B "&'">#("&%#$"0!"!"'-( &'"0#(!,# 4#"&"&(#-(9
,!-.&(/0
'4#-"0#!
&$!1&" "0#. &1&8=%2,=. 9!(%0C28!9 ,!-8!' '!-'!0& 8!($ !88&(/&(C0!'-!( 0!'>##(#(%-!%0#$24( >3"0#4#"&"&(#-' * $!39 8#!-(#$ %2('#8 - "0# 4#"&"&(#-' '2>,&"' "0!" !'
-#/!-$'"0#!448&%!"&('##C&(/-#'"-!"&( "0#'2&"2" :0&%0"0&'
4#"&"&(!-&'#'9&"&''"&88">#$#%&$#$>3"0#8#!-(#$"-&!82-"9:&"0&" (:"%,#24 -0#!-&(/(
? # 2-"0#-'2>,&"'"0!""0&'%!'#0!$>##("!C#(242" "2-( (1!-&2'$!"#'(83(-#D2#'" 8#!-(#$%2('#8 -"0#-#'4($#("-!, !(%0!3!"9"0#-#>34-#;2$&%&(/"0#4#"&"&(#-' ."&88 2-"0#-90#'2>,&"'"0!""0#4#"&"&(#-'0!1&(/%('"-2%"#$ "0#&-02'#!>2"* 3#!-'!/#1#(24(:0!"&'%("#($#$">#!4!''!/# 1#'"&(/&("0#-!,!(%0!3!"9!$,&""#$83"0#'!&$%('"-2%"&(&'(" 0&($#-&(/"0#4!''!/#&(!(3,!((#-!($"0#-# -#"0#4#"&"&(#-'$#'#-1#!(
&("#-&,&(;2(%"&(&("0#&- !12-"&88"0#$#%&'&( "0#'2&"9:0&%00!'>##( #--(#2'83$#%8&(#$1&$#"0#&,42/(#$-$#- 98#!-(#$%2('#8 -"0#-#'4($#("-!,!(%0!3!"
4&("'""0#&,42/(#$-$#-&"'#8 9:0#-#&(! &($&(/0!'>##(-#%-$#$>3 "0#8#!-(#$"-&!82-""0!"4-&-""0#'2&">#&(/ &8#$>3"0#4#"&"&(#-'9 (# !8;&".&(/00!$ &8#$!(!448&%!"&(2($#-.#%"&( "0#2(;!> E&88!/#,,(6!($'#/28!"&( %"9?9 -#;#%",#(" "0#4-#'#("
4#"&"&(#-' -,"0#4!''!/#9:0&%0:!'!88:#$>3"0# ''&'"!("88#%"- '" -!$#9 !(%0C28!9 ( +
9 !/!&('" :0&%0 -$#- "0# 4-#'#("
4#"&"&(#-' &8#$ !( !44#!89 :0&%0 :!' $&',&''#$ >3 "0# 88#%"-9 !(%0C28!9(+
*
-#1&'&(:!'"0#-#!
"#- &8#$>3"0#4#"&"&(#-':0&%0":!'
$&',&''#$>3"0#,,&''&(#-9 ,>!8! &1&'&(91&$#!(-$#-$!"#$ +
0!"-$#-:!'"0#(%0!88#(/#$>3:!3 @??
># -#"0&'2-"9:0&%0:!'$&'4'#$ :&"08&>#-"3/-!("#$""0# 4#"&"&(#-'"!44-!%0"0#-!,!(%0!3!"-"0#%,4#"#("!2"0-&"3A" ,!C#2"!%!'#2($#-28# * "0#28#
9& '4#-,&''&>8#B G2"#"!C#( -,"0#-$#- "0&'2-"&("0#!
-#'!&$:-&"4#"&"&( 0#4#"&"&(#-'"0#-#!
"#-!44-!%0#$"0#88#%"-9!(%0C28!9 '##C&(/"0!""0#3>#!88:#$"42-%0!'#"0#'2&"8!($&("#-,' "0# !
-#'!&$-28#:0&%08#!-(#$%2('#8 -"0#4#"&"&(#-''2>,&"'&'!%"2!883 '2>-28# 28# "0#2(;!>E&88!/#,,(6!($'#/28!"&( 28#'9? !'!448&%!>8#"."!"# !-3!(!9:&"0"0!"!448&%!"&(!8' 0!1&(/>##($&',&''#$(
9:&"0&"0!1&(/>##( 2($"0!""0#
4#"&"&(#-'0!$!%"2!883-!&'#$%('"-2%"&((83&("0#3#!-
!($"0!"
"(! !
"#-!(&(;2(%"&(-$#-0!$>##(4!''#$>3"0#2-" '##,&(/83"0#-#1#(2#2-" 02'9"0!" !448&%!"&( 0!$ >##( $&',&''#$ >3 "0#!2"0-&"3 %(%#-(#$908$&(/"0!""0#-#8&# '2/0"&("0#!448&%!"&(:!'>#3($"0# '%4# "0#-28#9:0&%0(83!88:#$!4#-'(%%243&(/8!($ !88&(/ :&"0&( "0# " 42-%0!'# &"9 !($ (" 8!($ !88&(/ :&"0&( !
4!''!/#F 0#-#!
"#-9 &( #<#%2"&( 4-%##$&(/' ># -# "0# ''&'"!("
88#%"-'"-!$#9"0#7!(2(/:!'$&-#%"#$",!C#!$#,!-%!"&( "0# 4-4#-"3!($/#""0#&88#/!8%('"-2%"&(-#,1#$9:&"0'2%0$#,!-%!"&( 0!1&(/"!C#(48!%#(
%%-$&(/839&("0#!
-#'!&$>!%C/-2($9"0#&,42/(#$-$#- %!,#">#4!''#$>3"0#8#!-(#$"-&!82-"9$&',&''&(/"0#!448&%!"&(
"0#4#"&"&(#-'9 &8#$2($#--$#-*?28#'!($ 908$&(/"0!""0#-# :!'(>!8!(%# %(1#(&#(%#&("0#&- !12-
# -#"0&'2-"98#!-(#$%2('#8 -"0#4#"&"&(#-'0!'!/!&( -#&"#-!"#$"0!""0#4#"&"&(#-'%('"-2%"#$"0#&-02'#("0#'2&"4-4#-"3 ,-#"0!(* 3#!-'>!%C!($"0#-# -#"0#-#'4($#("'%!((">#!88:#$" -#,1#'2%0%('"-2%"&( -%&>83!($& !"!88&"&'">#-#,1#$9&"%!( (83>#>3$2#4-%#'' 8!: # 2-"0#-'2>,&"'"0!"#1#(!'4#-"0#'&"#48!(!((#<#$:&"0 "0#!
&$!1&" &8#$>3"0#. 9"0#'2&"8!($&'("'0:(">##(%-!%0&(/ 24("0#!%"2!8 >2" !88&(/"(#'&$# &"#"02''2>,&"'"0!"#1#( "0# &($&(/ "0#%,4#"#("!2"0-&"39:0&8#-#;#%"&(/"0#!448&%!"&( "0#
+ 4#"&"&(#-' &8#$2($#-28# !
-#'!&$9&'!4#-1#-'# &($&(/9""0##
#%"
"0!"&"'"!"#'"0!""0#%('"-2%"&(#(%-!%0#'24(! :0&%0&'("'##( ">#'#1#(!'4#-"0#'&"#48!(!((#<#$!8(/:&"0"0#!
&$!1&" "0# . %&1&89!(%0C28!9&("0&'4#"&"&( !1&(/ %('&$#-#$ "0# ,!""#-9 "02/0 2($2>"#$83 :0!" 8#!-(#$ %2('#8 - "0# 4#"&"&(#-' 0!' 4&("#$ 2" -, "0# '&"# 48!( !((#<#$ :&"0 "0# !
&$!1&" "0# . &1&8 $#' '0: "0!" "0# %('"-2%"&(&'("0#8# "'&$# "0# :&"0"0#-#>#&(/9!"8#!'"1&'&>83 !'4#-"0#'&"#48!(9(#(%-!%0,#("24("0# &"'#8 93#""0&'2-"
:28$ &($&"'#8 2(!>8#"/-!(""0#-#8&# '2/0">3"0#4#"&"&(#-'&("0&'
4#"&"&(9 -"0#'&,48#-#!'("0!""0#4#"&"&(#-'0!1&(/8'"-&/0"24""0&' 2-"&(4-%##$&(/'&(&"&!"#$2($#-.#%"&(' !($ "0#? %"9:&"0 "0#&-!448&%!"&("0#-#!
"#- &8#$2($#-28# "0#? 28#'9!'4#-"0# 8&>#-"3/-!("#$>3"0#:-&"2-"9!8'0!1&(/>##($&',&''#$9(";2'" - "0#-#!'("0!""0#-#&'!(#(%-!%0,#("("0# !'4#-"0!"-$#->2"
!8'>#%!2'#"0#4#"&"&(#-'$&$(" &88"0#%($&"&('(#%#''!-3 - '!8#F!88",#(" "0#'2&"8!($""0#,&("#-,' "0#!
-#'!&$-28#9!'"0# %('"-2%"&(:!' 2($"0!1#>##(,!$#(83&("0#3#!-
!($("
># -#**
9!($"0!""!
"#-!(&("#-&,-$#-0!$>##(4!''#$ &(;2(%"&(/"0#,!/!&('",!C&(/!(3%('"-2%"&('##,&(/83>3"0#-#1#(2# 2-"
6#!-(#$%2('#8 -"0#4#"&"&(#-''2>,&"'"0!""0# &($&(/( "0#%('"-2%"&( "0#02'#0!1&(/>##(-!&'#$(83&("0#3#!-
&'
:0883 ! 4#-1#-'# &($&(/ !($ "0#-# -# "0# 4#"&"&(#-' $#'#-1# "0# &(;2(%"&(4-!3#$ -&("0#4-#'#("
?
+ 0!"%("#("&("0!'">#-#;#%"#$>3"0&'2-"9&(1&#:
"0# !%""0!""0#-$#-4!''#$>3"0#%,4#"#("!2"0-&"3&("#-,' 28#
"0#28#' ? 9&'("&,42/(#$># -#"0&'2-"9"0#&,42/(#$-$#- &("0#4-#'#("4#"&"&(>#&(/(#!-&'&(/2" "0#'2&""0#-#!
"#- &8#$>3"0# 4#"&"&(#-' '##C&(/ ! $#%-## 4#-,!(#(" &(;2(%"&( -#'"-!&(&(/ "0# $# #($!("-!,!(%0!3!" -,&("#- #-&(/&("0#4#"&"&(#-'48!&("&
'5 4#!%# 284''#''&(1#-"0#'2&"8!($
$#%-## 4#-,!(#(" ,!($!"-3 &(;2(%"&( &' !8' '2/0"&("0#'2&"$&-#%"&(/"0#$# #($!("5"-#/28!-&'#"0#4''#''&( "0# 48!&("&
'&("#-,' 28# * "0#28#' ? 9:0&%0!/!&(8#!-(#$ %2('#8'2>,&"'&'#--(#2'83'0:(9!'"0#%--#%"&('2>-28#&'5 5!($ ("5*5 ? 6#!-(#$%2('#8 -"0#-#'4($#("-!,!(%0!3!"%2("#-'
>3'!3&(/"0!""0#'!&$&(;2(%"&(0!'>##('2/0":&"02"$&'%8'&(/&("0# '2&""0!"&( !%"!(-$#-0!'!8-#!$3>##(4!''#$>3"0#%,4#"#("!2"0-&"3 ("0#!448&%!"&( &8#$2($#-'2>-28# 28# !($%('#D2#("839 "0#-#&'!%(%#!8,#(" !%">3"0#4#"&"&(#-'#1#(># -#"0#8#!-(#$"-&!8 2-"9"0#-"0!("0# !%""0!""0#"-&!82-"0!'(;2-&'$&%"&(""-3'2%0 !'2&" ('&$#-&(/"0##("&-#%('4#%"2' !%"'!($#1#("'9"02/0 "0#4#"&"&(#-'>1&2'830!$"0#&--#,#$3!/!&('""0#-$#-4!''#$!/!&('" "0#,("0#!448&%!"&( &8#$2($#-28# "0#28#' ? 9"0#3 0!1#%0'#("!1!&8&('"#!$"0#-#,#$3 !%&1&8'2&"9:0#-# 4''&>83 ;2-&'$&%"&( ,!3(" 8&# " '#" !'&$# "0# -$#- 4!''#$ &( "#-,' "0# !
-#'!&$-28#'9>2"#1#(& "0!"&''2#&'("">#/(#&(">3"0&'2-"&(
"0&'-#1&'&(4#"&"&(9"0#&''2# ;2-&'$&%"&((">#&(/># -#,#9:0!"
"0&'2-"%!(("&/(-#&'"0# !%"2, "0#-$#-4!''#$&("0#!
-#'!&$ 4-%##$&(/'2($#-28# 0!1&(/>##(%(%#!8#$ -,"0#"-&!82-"
>3"0#4#"&"&(#-'H!($ 2-"0#-9"0!"-$#-("0#!448&%!"&(2($#-28#
("0!1&(/>##(%0!88#(/#$ ' !- !($"0#-# -#&">#&(/!(-$#- '2>'&'"&(/!/!&('""0#4#"&"&(#-'9:&"0"0#4-%##$&(/'2($#-.#%"&(
"0# %" ?&(!(3%!'#0!1&(/!""!&(#$ &(!8&"3 02'9$("'##0:8#!-(#$%2('#8%!(%("#($"0!""0# #1&%"&( '2/0" "0# 4#"&"&(#-' &' (" !' 4#- $2# 4-%#$2-#9 '2%0 #1&%"&(F-#,1!8 #(%-!%0,#(" 0!1&(/ >##( -$#-#$ &( #<#%2"&( 4-%##$&(/'># -#"0#%,4#"#("-#1#(2#2-" ('#D2#("839 &($&(/(,#-&"&("0&'4#"&"&(9&"&'$&',&''#$ *
+
4C @0#"0#-'4#!C&(/F-#!'(#$ #'F @0#"0#-#4-"!>8# #'F