Om Parkash And ORS. v. State Of Punjab And ANR.
! !"
# $
% !! !"
&'!(!"
! "# ! &'"%%"
! "#
) *+) , ,
,& -
*+) , , , -. -
$ #%&' ()*("
*+ #,-*)( # .*" +#,-* / ("
*# $(+ + 0*% *,* *+#,-*/ *(.*+#,-* / "#12!*(#* ,
,& -
/ -%(() " .*-445 /.*)+*#*.)((/*-( %$#-*.+( +( *4* %$#"#/( $(*-44 # 1 ( $((*) "+("
-.*4(
! 4*6$/*.*"$#-.* * "-/( %0-.*# 7 # *#$(4" /(*%,-.*4+% -* &8 *-("
,- " *# -91 -/ ( 0*% -"*.-+9 ( */ / ( -*..#*( : 0*%-/9;*( (*%,-.*4%-4 #( *#"
,* 8 *-#( */
!
"
#
#
!
# #$
%"
&
'
%
"&
$ && "#
#""
$#& (%
(&(#
(%
"&
" %) #'
& #$
"
& #
( )
#$
#(
"#
#& #"
&' * (&#+
"#"
# # "&
$ &&
#"
,
-"
&") $+
( &
"*.
# "&
$ && '"
#"
( )
#"
,
-"'
") $+
( &
".* #$
) #
#'
&/
'"
-
%"
&
.
1
7
<
= < ( ;%."8
*0 #$4 # #-* .#* 0#
&
1 2 ( ")*
6!
* )(-( ,. ""*. >> / 9>? %-*4 *$#+
( -##"* *$ *"(7@( /+#-.* (*#"
, % . *, ( /A#** *7@/(, #-%-4 8 *-#( */ $%& ! !
'
() *+,
& ( '
)%$ -,
& (.$ !
! &
/
-
0 ! !
1
1 2
34 5!' *+&
3
!
6
,
*+-' !
!
!
1
!
1
1
,
!
!
!
! 6
!
!
= ( $(+* *#$/(*%,8 *-#"* *$ *"(+%
/.#+(*(#-.* $( +( * . *, (*%, ,%$"
"-,*# "-, ? (.+(.* #- ./ ("
&
"
# ( ) -.*4 *+ ( $( ( 4*6$ ( ( */
- B (** 4$(*(#-.* * *+*4*#%&(
;%."8
, #- *(.#"
"-,*#
"-, //-+ % & )( ( "
, * %-4 4%##*4*#* &"( *.$&+( %&(& 5 # - -4".*- ( %-4$ 4*# %& ( "# -- #
), +( %4(*+ * )( "*&4 / *& -4"* ( " +( "#1(** 4# * ( C#" /B@D.*#/ ( "
+ ( %&+/ $$(4*#* -*
# -91 -/(E-/9; % (* - ( .,* -(4 (* % /*.C#F4".4#/ B&* +( -44-$/ 49BB..
99=( %&(*#-(4#4#(*,%-4.*"# - (*#"*4*#* &# &%-4$-* " ( "#-- #-# (%0- *#%&(.*# . -- #+&( ( "#-- #+-* $*& "" &/" *.(* $(" *.( 4*6$ * ).. -4".*# *# #- -( %0- ( +-##(*(*-5 +*4*# # ( : 0*%-/9:* #4#(*,.*"# 4/(, #-
* # (*-", ( %0-.*# 4*
* 4#..)( %&( "#-- #+( %&+( *-5 /( %0-.*##4#(*,%-4.*"#+* %&+)(% ("
* "/( %0-
% .*# .*.&+("
* .#(4*6$/* .*"$#-.* *,GHG,( %0-.*#+*#+%#5 *(4 0$1#0230$45 # 617$0 > !/ "
-#$**.&C(*%,4*# %4 %& ( .* # - . / ( " + % -* & #.*(/*- .*$(*) " 9 (*6/% ,&+(/*- .*$IG?171G 99<* *6( / #-#$(*- , & @ ( *.$)(" 1<* ,# $ #*.###*#1@@9=90) ("/> !$(*%)*/(.*#1FB(* /1>%$(*<%)* -4"
$(* *>@>F1 ..*$!*(#* */.*# )**-#@?@?9?7(" *$* #(.*# 4*
$>%$(*%)*(" 1<%-*4-G ) ( */ 4# .*# %& , / * #- #*# 1999 8
G (
# %.- - ( $( %.-* )"*" 19@=9BB+1@@<9B>*#1=@<9B>+)( %& %0- ) -*..# / 4 ( -- # " + $* #$ ( #,."4/(.*#+5 )(-()* % .*(*4 ( .
@B#*#@?9>)*/ *""
,*.%&( -"*. -.!*(#*+-.$ ( +(# *)$#*# @99>" (*""
,#-(4+() ("/(.*#)* 4*)((.*#) *#.&*"* /( .*#)*%
.C#/ #,."4"
" 1 (" /.#%0-@1@19BB 8
G1*#(*4) #-##%&(#4 * ,# # #*#
' @<@=9B>().*$ -(4)**4##6"$,) (%0-*#( */ (-(4)**#"#%&( -"*.
44!*(#*+( $(4*6$* .
%* $7@B #*#@9@B9>@(-(4*#"#)*(, 4 / *""
,*. *# ( *4 )* /# %& ( , 4 ,# /-*#*#@<@=9>7 8
G ,#3899
61720 $ # 26 :
1 ! 7 (* ( *%, 8 *-# "
,+ * -*
# ( E 0*%-/9;+84"./&(*,*-*.*# .*#--
$ % *& % .* *+( %-40#% */
#( 44+(-%&) + / "
%.-"
"-.
#$ * %.- +% ( "*&4/-4"* ( ) ( +(- ./ ( "#1 %4+(*-( -(4*-#+( 4/"
, *+)*.&/
#,."4/ *#+"* 6+%#)((*#-(4(*% 4".4#(&* 9>7( +%#)(() ("
, -(.*#+(*%*-(#/ 4("
% .&
/(.*#.4#/ (#,."4/ *#+"* 6*# < 5 .&+* $ #(*)((4".4*/ -(4*6$".*-(&* 9>7*#() "%-4$ /.#%.*#.&( / 4(&* 99< .*.&+( %&() "(%&(,-/$ #.*&*#.*-( = (**.)((-4".*--
$-.* - / -91/(E-/9;( 4*6-($+(* % . * * ,*-** *+*4*%.% */
#(44+/
(*"""
%.-"
"+% ( "*&4/-4"*
; ( ) ? ( + (-#(* )(( */ / ( %0- .*# (* *6 ".*- ( &* 9>7+ /*,
/ (
"#-- #+*#*.)(( .,**""
,#-(4 ( $(* .
@B%$4*#@?9>+( (*
.#(*#-(4%$4".4#(&* 9>7 B A5 .+( %4(*+( )(("
,)( ( .,*-.* - -(* */( */ *%..*# " 7=D/(.*#(.#$/(.*#. +%# - -
*. (*4 /"
" & */
#+( )( "*&4% "1=D+ /J
0
7( +( %4 (*(4" /(* &-*$/:
0
: ( (*(#,# *..*#(.#$ /(.*#) %$( *#& -6 +*#+(*#
5 *&4".&4( /+,GHG,+( #,##.*#/ (.*#. -- # > * .&+( %4(*-("
(* (0) ("( %0-.*#+( /7<= " - 4+*#+ /(*4 "1=D* *)**6)( ( "*&4/-4"*( +)(( *)((.4/ " - 4 */*-(/(-G) #,# *.(* +( *""0.*#+( %&+ *#.&4*6( "-,#,# *.
(* /(-G) + %$)((" 4%. -, .4/1=D+( / 9 (/
%4(*5 *9=D/.*#8-/ ( *"" -.$ .4 / 1= D+ ( -4"* (* % *#*#*.*,*.*%./ %$#%
#(.*#.
< -- #+( %&% *-(-* #("
, * *&
0 8"
"
*/(.*#(*%4*# 1@ ( +( *#.& %4(*)(( *%, " - 4/( % .* *+*/*..(#,# *.(* /(-G ) +% )(("
- %#* &.4/7=D( / .*.&( %4(*% *-(#(/ $4/ ("
,/ -91 -/(: 0*%-/9:+*4 -( *+( "#* 4$"/*-(/(#,# *.
-G) :(* (0.*# %=D( / 1 (*./
%4(*/
% *-(# (/
.4("
, *+*4 -(*+( .*$ .& "1=D/:
0
:+ ( " -* % */
# ( 44+ % )( "*&4/-4"*+*)*( ) 5 #%*#+ ,G*G,+*-(#,# *.-G) 11 A5 .( %4(*"*&4/-4"* *-( / ( #,# *. -G) + "-*..& "- / (
"-,#,# *.(* +( 8-#$1=D+# .+ *-5 "
-#$ %$ /.*)# *#F ,*# ( "
* .#(4*6$/*.*"$#-.* * 17 *- ..* &( /+( %4(** -(*& */
(44/(" - 4 */( % ..*#/(-G ) -- #+)( +"* 6+ (*,% *#+( %& (*%% *-((.4/1=D+ *"".&$*-( -G) : -- # (* -4"* )* 5 # % *#,GHG,*-(#,# *.) 1< (.* #- ./ ( "#*. %4+(*
$((- *#%/ (
+%&( .* #- ./ ("
+(*"" &/(* $ %-*4*$#("
(*(%0-%-*4 #-##+ ( %4 (* .& ( "
/.# %0-+% *.*"" &/(* $%-*4$ *#(4+ %#(%0-) )..-# #*#*.%-*4 0-#+
.$(*#"/(-(4%&( -"*.44 !*(#*( $( .
7@B#*#@9@B9>@ 1= A"-/-*..&4#(*(*#%0-+) #-## %& ( #4 * + ( $( * # 4*# ( @<@=9B> 1? (*,)/(*//#*,#*#@71@11+/
(# )("
0-( (*9?D9BD#,."4/(-(4 * *(*%-4".#+*#*..("* 6(-(4* * ( (*,*.%#,."#( +-##(*)((
;%."8
(*%,8 *-#"* *$ *"(--
$( , #- *+)(&(*4*#(*#+*""#-.* *% "-, *# "-, ( + ( %4 (*
"-,&-*%*$#(#-.* $( +* . *, ,G*G,+(* &"
, *+*( %&(-4".# #,."4) 6) .#% #
"#*#) .# . -(* 4 $$ 1B , + ( *. %4 (* )( ( *%, "* *$ *"(*.*/ ( ;%."8
+ /
$*, #- 4*#%&( ;%."8
204017.,101 # =03/';>!?,
;'!+( (*#4 .##( ./4( 8$-*#- - 4*-+"-*..&)(( .,*-(4(*
%-44".4#+*(*(*""#(*-* 1> *#.&+)(% / %,*$(
"/-(* *#* G4**$*%. */ (44+( ( ;%. "8
+ ## #+( //- / ( 4".4#( -(4+*%-*44".4#"
(#-.* *( +*
. *, /"
, *( +( %4(* 4 /+)((-(4(*%4".4#(&* 9>7+* -(+*,#"
,*.-/-(**#*.*,#( -"*.
44%$"
* G4**$*%. *+( + *-,&-*%*$#(#-.* $( +* . *,
("
, * 02@9 617#3899
803@1720 $ # 26 17 :0190 0
6 =$19 517#3899
61720 $ # 26 17:1919
>? 19 ( * % *$# ( */ + (
*$ )(( %4/(.* #- ./ ( "#+ *##*$ +)(( %4/(.* #- ./ ( "
( +(
#4() " 7@ A*..&+ ( / #* / ( -.*4 *# %& ( "
/ 6$(4*6$/*.*"$#-.* *+,G*G, (-(4 *+
"-,/ "-,&%$*$*%. , #- *+/ ##+*#( -+("
-"./ *
*. 0 -+ %& ( "# -- #+ *4 -( *+ "" &/" *.(* $%$$ *#(%0- +( ( %0-+*#F +(%0-%$( -# #
%-4$ #-## ( $(+ * ).. *# #- ( *# - 0-#
7 ( */ 0-$(*#-/ ##+ ( ".&+*//#*,+*)..*) &"+/
(#(*# //-%&( "#-- #+)( +-.* .&". +(* (%0- ) -*..#/ (* $1>@<9B>*#@<@=9B>+ ( (//-/(#4 * +(( "
&44 + !*(#*+*#(*(*#%0-%-*4)..-# #*#*. %-*4 0-#@<@=9B> 71 -,#-#&(*%,/*- 4(*% *## -#%&("
( +(*%,* $ 4%-4 % //,$ *#**# * 0-# 77 ( %4*## #%/ (
%&(.* # - ./ ("
(*-"/( %0-.*#
4*)((.*#. -- #+( ( %&("
* .#-.*4(4*6$/*.*"$#-.* *+% *.* 4G/ ##* $ 4 7< ( */ 4*6$(*%,/ -"
+/ 4( /*- 4+(*(*#* $ 4/ ##+ "+("
-"./.*) *%.(# %& ( ;%. "8
-* .# * 2 :8 1#17 91@)0
70+020 171$/ ! !
, "'/ )(-(* *"".-*%.(*-5 "
-#$+* %-*4.* -(# # :( 0*%-/9: 7= , +/ /
*+(*4".4#*""
,# -(4*# *) 4/*"
"-,.&4*##-.* *+5 *( , *+( %$ . *, + (*# %#( ) ("/("
, ( %0-.*#+% .&(*
.# (*#$, / " ( /+ ( "#
! -- #+% / ("
"/"
%.-*4 *+%-4$ - *#( +*#+)(-(*.("
) .#%-4 .# 7? A/+%#)(/ (( */ 4*# *+( #-.* $* . *, /(*%,"
,+%*$# "-,&+,,GHG,(*
7B $/-*.&+)(% / %,*$(
"/-(* *#* G4**$*%. */ (44+( ( ;%. "8
+ ## #+( //- / ( 4".4#( -(4+*%-*44".4#"
(#-.* *( +*
. *, /"
, *( +)((-(4(*% 4".4#(&* 9>7+* -(+*,#"
,*.-/-(* *# *. *,# ( -"*. 44 %$ "
* G 4**$*%. *+( + *-,&-*%*$#( #-.* $( +* . *, ("
, * 7> , + )( * -, *#$ / ( *%, , -* .& ,*.+ (* ( *-5 + * 4*# # + 5 (*GG/* G* % .+*#,*-** ** -- #+(* -(* *+%$ */ *%.(44+/
4".&4( /*"
%.-"
"+*#% )(* # +(* -( 4*84 4 */ *%. % .F,*-* * *+ / 4".&$ ("
%.-"
"+( 8-#$7=D+*#+(*( *4 / */ *%.* *+% )( "*&4/-4"* 8-#$ 1= D & )( * /
-+ ( -*
# ( * &-*$J
0
7 39.
5 .&+(*)$%# 4#+)(( ( * 4/( % . ,*-** *+)( +%-*44".&#
( ( .,*"
%.-"
"+*#(*(&* 9>7+*#+( -(*..$+(*#4".4#-(4%-4$4*#(&*
99<+( 5 $(4".&4( +/(*"" # + *"" *$ ( 4*84 4 */ *%. * *+ ( -"*.
44+/ 4(.*#. + 8-#$7=D+*#F + *./ 4(*#-*"/ */ *%. % .* *+( .&1=D /%$ */ *%.+( )( "*&4/-4"* <@ (-# #4#/(
+* *+ %4*#(* &-*$/:
0
0($/-*/(*#* &-*$+ (*+(.$.*
)#4+(*4*#(*#-*$( + % %(+)(*4#/ .*#"
"/ .%0-+ "-,.& .*$ (4*84 4" - 4/*/ *%..*#+*#+/
(*1=D /+(*..%)( -4"*+*#+(*-*(*4 / */ *%..*#8-#1=D+("*&4/-4"*%$ 4*#(.*#. -- # < (.+ ( 4" ( %. *- / ( * & -*$+ % (* " - 4 *+ %$ *"".-*%. ( * / *-( #,# *. .*# . -- #
), +(*4%$*"".-*%.( 5 * 4/.*# (.#0) (" -G) ("/(.*#. -- # <1 A/+)((*-*+(*.5 * 4+/( .*#% $(*-5 /(.*#) -4"
#** * /7<=D( +)((*%," - 4/.*# */
# ( 44+ )( ( 4*84 4 "
- %# */ *%. " - 4/.*#+*( #("
, -91 - <7
4 +)(( * /
-G) (
" IG?171G99< 5 .&+ )( #,#$ 7<= %& <
7<=F<K>=)/ 4*4$(*##,# *." - 4/ .*#+**$*%.*-(/(-G) (0.*#+% %, .&.(*1=D/(.*#+*(*% */
#( 44+%#)((*# */ )( -4"*
), + $,($/-* *+ * 4*# (* & -*$+( ( %&+ (*# "-," - 4+#* *- + ( "*6$ ( -# "* / ( "
, *+ *4 -(*+(*-4"*%"*#+)(( */
#.*# %=D+*( % .* */*..$(#,# *.(* / *-(/(.*#) .(*1=D/ 4*4$(4*84 */ *%..4/7=D << , +*"
*./ ".&+*//#*,+ ,*.# (* /(*.7<=D/*-5 #.*#+1=D( (*%*6 )( -4"*+*#+/ ( 4*$* */*% 9=D
-4"*(*%// #( +% *-((*% -* #(4*#* * <= *#.&+4*6$(*%,--.
+(
$* "" / 4(-($/0
0
0 ($/-*( +(*+( (*( #,# *.(* (#,# *." - 4/((* /*-(/( -G) +(0.*#+ %-4$( *#& -6 (
.,*"* *4 / 4".&$( (*# # 4%## ("
, * <? ( * / # *)$ ( *%, --.
+ % + * *%.+/ 4*G#"( *%$4*#(-*$+* --
)(("
, *+)(-(*
*..&-*,+(*
% % 5 #%4".&#+(*..*#/(-G) -- # * .&+(*# # %4".&#(#,# *.
(* (#,# *." - 4/(* /(#,# *.-G ) <B ( */ 4*6$(*%,--.
+*.%-4 4* (*..#+/ 4(/*- 4(*,/(#G44% 4/( 0**6$".*-+( "+( (5 * 4/.*#)(-( ) .#%-4*..#*-(/(#,# *.) ) .#
.4*.& % )( ( */ *%. .*# .4+ / ( .,*
"+% )( )( -4"*+ 4/("
, -91 -/(: 0*%-/9: <> A/+(* &-*$0
0
0 %-4*4*%.,*(*$/(0 * 4*$#44% #+%( *$#*-*+,G*G ,+(*4*"" *$(#,# *.(* /(-G) (0.*#+*( %&(*#-*+% ) .#%*#4 )((5 * 4 " - 4/.*#+)(-(%-4 .4*.& *..#(*""$/#44% 4/(0* <9 .*.& ( %& */ *6$ ".*- / ( #,# *.(* (.*#/(-G) -- #+ ## 5 (* -4"* % *# ,GHG, ( *"" "* *#,# *.(* +* -(+#,# *.(* ##/*..
)(( -,.4/1=D/( */ .4/.*#)( -4"* =@ *.&+ *# %& ( .* # - . / ( "
(*B@D/(* * /(*.* */>%$(* %)*.*# IG?171G99<(*%*6,.*(
' 4*#* *+)( *+( "#( ".&*//#*, (*,4#(*.&7<=D* */("
.*#(*% *-5 # ( %4 ( /*- 4 (* ( *%, -*.- .* * %*# "** -* " % (*# -*. 0-# = ( */ 4*6$(*%,--.
4+/ 4 (/*- 4+(*( $(("
*#(*#%0- ( "-,%0-" % (*#%0-%-*4 )..#-##*$*(4 =1 , +)(*(4//.$/ -(%0-+ )* *. - 4% " ( "
(* ( *# %0-%-4,*.#.& # "*)..4*##4* -*/( #"
#( +/ )*/+*,*.#.&"
"* ##4* -*
" %-4$*""##)(( .,*%0-+( %&+(
*$/(*#-.*4(*) " +*#(**/
4 (*&* +-(4".4*/(-(4 *+ ( 4*6(*#-.*4%-4(%&(,-/#.*&*# .*-(+% *.)( "" $( #4* -* " %-*4 /.#%(%/ (
%#%/ (..- -- #+ %&+(*# *#-.*4"
8 *..& *# +
,
=7 A */ 4*(+ (
/# 4 ( ) " +*#+)((*%,% ,* +(*4* #4# =< # *- == -(4*-*./(*,%#-##+( +*..(
; "#$*"".-* +/*&+*.*# #"#/ >,
,& -
?
>, -. -
?
% !! !"
6*,$( I(( "*6$F *# '
LF I(( " *%. '
LF