Lal And ANR. v. State Of Haryana
!
"
#$% &' (($$ )'* +',
( - ' .'++'&/-0/'&(($$ .' 1&*'//', /'&'( - 2+
+' 34*45&$ (($$ )'* +',
( - ' . 366'7$/-0/'&(($$ .' 1&*'//', /'&'( - 2+ 8
!
9&&' (''$$(('3,:$$7-&1*-63 ;
:'''-& (''' ; <9&&'&1*-63 &*$-:'('- &6; !
" &'-'&$$-('3 -7(($ =>?2 ('''-:,#$ - 4+&3:&*/:& +&:1*4#@3 7$$ "?"2 ('''-:,+' 3 4*45&$ A& /-'-6 &1*-63 0
-- ?
-'-' -- >
(-:,&$'
- -- $+ *-6/$7$/7&':,$$&(($$ 7' 0- '& (* &:$* <!? -=? - - * -'6'0', 6'33 - &'-' &('* 7 3 &3 A0 7+*' -'3-+ 3A*3'/+ 3($7$ ? B > &'3 C@BD/A0-&&73''-*'3 &:5 )$$667 (*'+&3&'(' $&3,'-," B > &0$+&-&&$(7&$7' 6$$17$$', 7&&'3&'+3 3&7'/7&'&':'&' 40+ 6& 7$( 6 :- &*''3 -&'&' 3'5&7$( 6 &'+&-&:* ./&&'- '*$ 7&&&75*( -7&7,* 6(' /'3-7&/7' - 6 '&'&,'-60 6: 6&37& - &' -&3 &*&'7&,7*$-:5$$-&,'30-$$ &''
3 7$$&'3&' -3*$-&'&&3 &-$5 7, " E2'3&$3'&+&*'&'-&& 3/'F
G'3&':'&' -&'7$&'-&''/ $$&3'5 6$$&'
3 -&' 7,+&-& '3 6*-/& -&'3&'7& - &':'&' - &'7'*7&3&3( -(' &-60 : 6 7& -$5 7,&''$$, 6 &'37&&3 +& *'&' - & &, 7' *' *3:'H $$ ' ,* 6 - 7' (5 6 0$$6 $ 6*6 +& $ - & 7 (' 7' 7' 6 * -'7' -0 $, -&& - ,&3
&:*& 3 /'*IC@ D7 &$+ ''6'
<
'('*I/ C@
D* ="> -<B 7 $-6- &3-, &''/+ 3A*3'0-&( -('('-'*6& ($ C@ <D $ 5 ( :$- - '& 0- '0',33@$$$-+*53+ 6&/ 6'' @('/ 7&$-& (' '3&( -& --0'&3+ 3 A*3'' 0' 6 ('$-('$ 70'/ & @-,> B >/ 40+ 6&/ :'&'A0J3($ /**3:-& 1*'* --*' 6& *'' +-'1* 6($/$&*'* *& '3 /+ .&& & -/ ++'1 6'/ $& '6'- ??B -- > B > C@?D ' 3($ 6 I* ('- 6 C@"D/ + .&& & - & -- :-, ' ( 3'3 @3 0- (($ @<&''/+ <!"/<!?%=? 7'--- & 7 !
>/*-&54($ -*-+'
37'''- <<" >&,-$-&' 0$03 & (' & & *- 7' ''- - -*' 6 ''6 *'- -$*' 3 @ - @= = !
> '(0$, :'+0)'/ +/$7$ '(&' 0$03 & 33 '3 &(' 7$$'6'- 6 $3 17$$',*'* *&3 /:&&*-6-3'-& ($ *'' 0- 33 @ (' & -$*' 3 / *-&5$-&($(',+& -6'0'-6$- 5$ '3&1&*66/7&&75 ( 0-33@<+3$'$,/ ('&-$*'3 /*-+' 3$$-&($(',
= &1&*66 0- $ ,/+& -6'0'-6$-'( - (' 6$-5* -$/7&&7'$5 ( 0-'0',33 @" *- #$ - / 7' ''- <<"
> = !
> '3 & -/ * 1: *' 6 ''6
" !
>/:&&3*'-('-$*'3 @ = - "'(0$,-3 6&' 0$03 $ 67&&'2*- & (' (*'* &' -$*' 3 / *- #$ - $-3'-&($0-33@?%>'(0$,
> !
>/*-#$$6'0'- ('&*35 - (' 6$-'(/7&&7'5 ( 0-33@ +3$'$,/ *- $ 6 '0'- 7 6$- ' 6 '3 & 1&*66/ 1 + 6&6'/& -/7&&7'5 ( 0-33@
3($ ', 06 /'('* >< ' 7$-6 &(' (($$ 7$$&54($ 3,: -& *- 3$,& 1*$- :''-/&7-$'-('$3- -'0-'-'--
B ('0 / & ('* @3 - & 7 '3$ *'7$$92+ 3A*3' -92<+0)'/7& -(-7&'6'-& 06 ''-*:,&3&('* @3 -92"A0/&*&' H92+3 3&7'/3&' A0 J 3($ - 92? ' -'/ :'&' A0 J 3($ & ('* & $ @3 - 92B ' +'0& - / ''/ ' .- / +-'1* 6 ($/ 7 $&/ 7& -*- & (3'3 @3 &-- :-, 4 0 + 6& (' '3 ('0 6 ( 3'3 '(' @=/ 92B ' +'0&
" - ( -&&-&7' ':'$-36-*:$* ' -0'-*( &&-:,&'(', -&$$& 1*'7' 3'3 *' -& 1*',*- &-7* *-& & '- ',*' *' ' $* ('* 0- /&3 $$& *- 7' ''-- * -' + << ' & '3 6 '*3 ((' 66 &3 &('* 0- 7'(* &3&,- -&('* -($--$3($ &' - / & *- -'- '- (, 1*-63 -- B > B C@D '6 6&'*6&&0- ''-/&$'
-'$ *' &1*-63 -- ?
'*'
- - 6&&('* & :$('0:, - ,' :$-*:&&(' (($$ 7$$ &5 4 ($ &- 33- $*'5 6 &* '( - -, 7& 3*'-' 40+ 6& &'- $&*&3($
& @-, >
/*-&54($3 6-('3 &*-,&'7& &7: 65 & *' 7,'3 ' $ & - $7$ ' &' 6 & I* *3 &''/&'$ *' $, -&'3 6*-&(' (($$ /3 - &'-' -- >
' & *'/ $'
- * $ ' & (($$ &0 0&3 $, '6*- & 92" A0 J 3($ - 92
3&7'/7&'-&0 &*-/:* &*-7'
5 7 -&3*'' 3-2 6&:* ./&''/ & 0- & &, &0 - - & *- :$ 92? ' -'/ :'&' 92" A0 & 7 & *'' /
?
&''/ & 3 , '$0 -'3 / 7&&' & (($$ 7' & / 7& 7' 0$0- & 33 +$$ *'&'/ '6*- & 92" A0 7 5 7 , & *-/&''/&7&- -$$&(($$ $'-& (($$ 7' - - :, 92" A0 *' $,/ &''/ & : , - ('-/ & 3 , 92" A0 J 3($ &'$:$ -'*7'&,7 $'6*- &'0',17$$','$(*'* &-$*'3 & (($$ &'$:$ *'/&17$$','$''- ', 7' - *$- : ($ - :, &('* , 3 +$$ *'&'/ -( - 7 & : @3 - :, & ('* ('0 & '0', *& 17$$', '$ '6*- && 7( ':*- & (($$ ' & / 7&& ' 6 '$$, 0$:$/ &''/&('* :-*( '$:$ -6 0- #$,/'6*-&' * <!?
- * $ ' & (' - 7& &' 6 &'*6&& '''-'*$$,('*$&''- &7 & & ('* & 30- (($ ' -* 6 - ('- *- &5 4 ($ - +' 3 4 * 70'/0-&'3 -- !
>/&*-&--$ - ('( - ('-('92"A0J3($ /&' 3&' 92 3&7'/ &' &' 3 '5& - &' :'&' 4 0+ 6&C--D&0$'0- 1*'-*' 6& '0 6 6& "E? B > +*& - ('0- :, & 3 , 92= 0
> &&/ '- A('/ 3 ($/ $7$/ 7& ('0- & 3- $6$ '(' ( 3 '5&/ 4 0 + 6& - 92" A0 J 3($ @ !/< %<'(0$,&& 1*'-92" A0 -92+3 3&7'/3&'A0J3($ /7&' & ,27 / &0 - - & *- *' &' '2 @3 /92"A0-&&($&-$$-&'':*K 3 & - , & *- (' ' &' '' +& - - & *66 &&*-(' &*'&0 0'5-&' -&' &'3$,33:' & 6&"E? B > -$ &'17$$', 92"A0/7&03&(($$ /
'6&&' $ $$&*- -- -:,:&&,27 92 "A0 -92 3&7'/7&(' ('0-'3&3-$ - *''* - 6 '*3 $*- 6 &' 3 & & - :,&7 &*- *'* $& (' (($$ 7& & 33 '3 ' ' :, & ('* '&'- 7 (-:,&*- +$$ *'&'/ (*'* &' -$*' 3 $$ & *-&06'0'-&17$$','$$$ 6 &'&''3& -$-($:,( 6*&30-'0', 33@</"/ % +*&'0',('77 -:,92?' -'/:'&' 92"A0J3($ /92 + 5'&-%92<+0 )'
&:*&6 -'$:$0- /&- &*-:,& 1*'-,27 *''&''*$1 & - ('- -'0','$& &*-/ &('* :$ $*0$,('0&33 '3:,& (($$ :, - ,' :$-*:
B 9$- - , 3' &'6*3 &'0', 17$$','$(*'* &-$*'3 &(($$ &'$:$ *'/&17$$','$''- ',7' -*$- :($ -:,&('* ,3&'0',17$$','$ '3 & -$- ($ (*'* & -$*' 3 $$ & *-2(($$ &-
:-*:- $,'&' & -( - 7 &: @3 -/7& *&('0-:,92? ' -'/:'&'92"A0J3($ /92 + 5'&-% 92< + 0 )'/ & 06 6 ' & 3' & *& 7 ' ''$0&03'&($$ * -'-&'3 6 ''$ '($$/& *' 3,'* L&'3 7&$$3'' -* *' '*$ -**'* ,/& *'3& $* &&3 ''$:$ -'*7'&,/&3 :3-:' 0 92 + 5 '&- % 92< + 0 )'/ 7 & '0', 17$$', '$ &' '2@3 -3- & -( - (' 71 -&3'0',/:*&' & 6 ''-& &$7 7' 3$7'-&*-&,&- $$27$$ ' 3, 6 & *- $$, 3($ &3 & ('
'3&3 &('* 7 /
:(-& *&17$$','$&0: ($ -&' & 6*66 7&,92?' -'/:'&'92"A0J3($ /92 + 5 '&- % 92< + 0 )' 2 & 06 6 ' 7*$- $$, 3($&*- +3$'$,/&7( &('
' $ '0'- (*'* & -$*' 3 & *-2
! (($$ 92"A0 &' $0' &-&&$ / 7& $- 1*'&' -&'3$,33:'/7''3-7& +*&7&'3 60 33-$,'&*'' -3*& :'&''&*-92B'+'0& - ( -&-& 40+ 6&7-*:$* '-0'-*( &&-:,&' (',&*/&7( $,
:-&& '0',7$$,($ -*( &(($$ &- &*6&:$&&
&*- &:1*-63 @/7&':,&,&0: I*- <<" > (*'* 7&&&(($$ 7'(('& -- & (' ('*$ & 1*-63 @ &7 & & (' (($$ 7'$&*- &-&*-7'I*- '&' &&-$*'3 ' -3:$ 0- - &' 3'$ '- 6 & '-:$, & ('* 7 &I*$ &- '$0 &(' / 7&'&7 '-' -&$$6 '6'- 633 '3'-' &*/7- -&&' ,''' & - 6 ''--:,&$'
-'$ *' 0 6&(' (($$ '(&(','&(($$ '-*& & ,'/$'
-* $'&(($$ '$,*( 0 & 1*-63 1& 6& *' ($+ 6&)+ 1& D '$# !? 9- -&&(($$ ' $- , -*$6 &3' ($+ 6&GC*('D/&' 660 :, & &&&' *:I* '3 $ -*&(($$ H&
- :* ",'$- -&(($$ :*?
,'6 & (' /&(($$ &0: * -6*$,33 * <!? -,7&3*'-' * -' + <!? & 7 3( -, -3*'-'&3*'-'- -* < -$& @( &(* &3 '*$(:$&3--&'3(' 3 '$*$(:$&3- 3* 63*'-'/7&&$$* -' + < =&:,7&&&-&*-7&*& * 6-&/7&&(* &:$'('-$& $ & G:$ +*('3 *' 1*-63 '('- +&,3 &')+ ''-& !">+ < * -&& $ 6'- ' -,'&0'3'(' &*$-: '
- & 33 & *' &$-& &'6 * -' + <!? &7 6'- CD&33 &-,/ - CD&33 &3*'-' 33 6&-,& *' * - & 0 0 & (($$ * -' + <!? * :$/&3*'-'&0 6: 33-/& * < 7*$-:3-* 3 $)+3 !?B+ =?=/& G:$ +*('3 *' &$- & * -' + <!? $ & * & * < & *' &-1*-63 7 -' 6/7&&'&*- 0-' * <!? /-& &*$-:7'--7&$-&'*$* < & -&&*$-$$7* $' '&7 ' 60 6$' /:* *&'*$(($+ <!? 3,:
-&&-1*-63 760 (''-0$(3 (* &3 6' -& ''''& *'&$-* -'
M= NNN 6 / 7 - & 5 & & $'
- *-6 & $$&:- 6& *' -- $, -7 &/ 0 7&' (' 0-'& * <!? / -&'$' 0- & & &3$ &- 33- $-2:$-- 3*'-' 33 6&-,/ -&&*$- $$7 $'$,/& 07@('-73 (($,&7&'&'*$-: - - 6 7&& (' 33- & 3*'-' - $$ & 33:'&6 6'&$- '*0$,6*$,& (* &:$ * <!? (' ($ * -'*&*
: (($- 7&' &' -' 0- & ('*$' *- 33-&3*'-'&3$/& - 6 &(' & '*3 /&'-'3-:,&6& *'3*:&$-:1*- -&(($-3-O ('*$&:0@'&7&&33:'&6 6 ' * <!? ' '*0$,6*$,& #' 1*-63 '('-A$57')+&' C!!>D=+ =="/& G:$+*('3 *'&$-&' * -' + <!?
/ , &-F333*'-' 33 6 -,G0', &-$:$:(* &-&'7&-&' 3(' 3 '$''6'*3(' 3 ''3/7&&3,@ - ,'-/ (*'* 33 -,/33 3*'-'/$$&3( /7&'('( 6 &33 & 3 -, 3, : 0- * -' + <!? / $&*6& &, 3, &0 ('( &3*'-':, -&('( -, ','&('* :$&&' ,33 06- + <='33 :1 3($- + =!
M>
<!?/ , &-M333*'-' 33 6-,O0', &-$:$:(* &- &'7&-&'3(' 3 '$''6'*3(' 3 ' '37&&3,@ - ,'- &('6'/ - (*'* /&33 -,333*'-'/$$ &3( /7&'('( 6 &33 &3 -,3,: 0-* -'& /$&*6&&,3,&0
('( & 3*'-' :, - & ('( -, ',&&3*'-'&*$-&0: 7& & 3($ $$'3&37& &-,7($
-/
' ', & &, &*$- &0 *$$, 5 (' / ' :-/33 --&,3, &0: (' & 3*'-'/'3, &05 7 0 &3*'-'76 6 :/ ' &- : / 33- * &$ &, $$ 7$$ : $:$' & -(* &3 /('0--(' 3*'-'- :, &33:'&6 6 &33 &-, B ','&('* *&:$& &' , 33 06- + <= ' 33 :1 3($- + =! & - 33- 3*'-' -*' 6 & 33 -, & $ + <!?
7*$-(' 0$($$&-&*--$-7& ( $ '*3' - & 7*$- : 33'$ & & &' - -- &' & 7& & (' 7& 33- 3*'-'O & '- 1*-63 &0 : ' $, -'- :, & G:$+*('3 *' I&3-)+ C DB+ < & *'&$-& 3*'-'&: $- - '('- & ('0 + <!? & 3*'-' (* &:$ * -' + < 7$$ &0 : '- & ('0 - * <!?
(' ($5 F$6$ :, '(' G & *'&$-&$$7 6 M = & 6'- :&& /3@ /'$ -' 3*& 3($ M-,O * -' + <!?
< '::',7&$* < 0 (' :,&3$ 33& 3*'-' */$'-, -/ '& ('0 + <!?/ & M-,O 3* : *($- 7&3*'-' &'7'-/& 6'- + < :3 6'$ (' & (* &:$ * -' + <!?
*$ $,/ & - 7& '6'- & *3:' (' 0$0- &33 &'3$6 (:$&& M-,O3, :('0-:*$$& 3*'-'*$-::$&-/$5 &(' ( ' :$ $,&$ 6*6&('0 /$'& &*'&5( 3 -& 6'- 7&&&$$ * '3 $ 7& &3 6&( $ & $, $ && &'6-7&:*0 7&' &'3('0*-,-' ( $('0 &*- 3, &0 33- 3' & ' 0 6'0' *'3, $$,:(* &-'$' '0 0'/&$7('3 -&'I* 6'- '- @@ @@ ? &(' /7'('3'$, '
-7& (* &:$* <!? - &$'
0' (* &:$ * -' + < & * -' + <!? 7 ('
/ -, :, 0 ' 3' (' / - /33 63*'-' -- & -, &*-&033-:&& /&,'$:$: (* &-7&-&'3(' 3 '$''6'*3(' 3 ''37&&3,@ - ,' -:$:$(, 7$$
-' + < / 7&0' 33 3*'-' &$$ : (* &-7&-&'3(' 3 '$ -&$$$:$:$ (, & 3*'-'&: @($ -* < &:,7&&&-&*-- 7&& * 6-&/3*'-'7$$$:3*'-'/$$ , &'*3 + -$,/&'-$, - *'&$,+ < - 7& $$ &@( & ?
& 1 '- 6+ <!? -< /$' & & 3*'-' & : $- - '('- & ('0 + <!? &'7'-/& 3*'-' (* &:$ * -' + < - - - * -' + < 7$$
= &0:'- &('0 -* <!? &'7'-/7&'('0 (&,$$,$- -3- (' &' ('0 / &$$ $$ 7& & 3: - ( (' ($ 5 M$6$ :, '(' O 7&& '3$$, (($- :7 @ 6 * - 7$, - $7 & @(' M3*'-'O ((' 6 + <!? 7*$- &0 5
'$, 3: -(& 6'- + < *'( /&' (' , 3:6*,&('0 ' $' - -3 ( ' (($ , &' (' ($ '(' @(&M6$- '*$ '* O'-& *',$ 6*66'33$$, -'3 $6$$, &'- ', -('3', 7&&((' @7&*3 ' -- & ('0 '- $$0$,/ (* & 3' :, - 3:6*,&& 3*'-'/:,($ 6*6/ $*-- & * <!?7$$&0&3
/ 3 6 - 6'- ' 3($-* -'&('0 + < O A( 6 07 & '- (' ($/ 7&' *$(:$&3-3* 63*'-'(* &:$* < 33 6 -,/ & (* &3 -& ' 3(' 3 ' $ & '6'*3(' 3 ''3/7&&3,@ ,'(*$- * <!? $, &/7&&$$7& + < = ' 6 (- + < 7&'-& --:*- & (' / 7 - & & (($$ &0 60 3'$ : 6 & -- 4 0 + 6&/ & 3&' 92
3&7'/&&' 3'5& -&'92"A0J3($ $,&(($$ &05 $
L /&,&0$ 33--, $$ 6 * -' + <! &''/ & (($$
:3(-(* &3 /7&&$& 3(' 3 '$/ &(($$ '6*$,'33 3*'-' -'-,(* &:$
" * <!&*/&3(' 3 '$& $,(* &3 / 7&& :60 * <!? 07 & :0/ 7 - & & $'
- '$ *' & -'-& '0- ''('(0'*'
- 6&& ('* &*-- ('0 6&&'66 &(($$ & 1*-63 0 - '-' ''-- :, & $'
- -- $ + *-6 - *' '3 , ( $$6$, ' ''6*$', I* $,/&(' (($'-3- C. D
!
" C # D )3$