Rattan Lal & ORS. v. State Of Haryana
!"# $$
% ! & '( $ )!
*( +%,#-& .# +,#- # $$
+# &#!#(- ,'( /# $$ ) # 0!)"
$ *( #
& 1!) - &- * ) 23 4
5 ) ! & 6- 5- 377 &4#!#$&- .## # $$
.
! ))!"$"
$( -
8 #- !
$("
- !# ! ) "$
"$"
#
"#-
! &
.#& 37
( # # $ !#
5- 79 &3 & "- .# . $ 7 & 4#! #$-
$# ) " +'- 7 & ( & )) " !# . : ;"0 <= &" <!)# = -
) 4 0;# - *!, '$ &>#-79
$#
("
793$ 8&'> 0&)#- .# 79 &3&"$$## +) )() 0! 79 .
# , "
'$ & " $$ ?@7
$ *! # "
!# # !( # " /# - 79 &3 & "$$# # !(+) &.# A!
# !#-.### +) #" ( $
)$ !
) (-79 "
793$ 0 &)# /# 79 # , '$ - & # 0! !# .# # ## )" .#
) 4 0 ;# # (.
#).# #(
*! 585 " # #
*# # # ;"0 &"- *( $!) * ! # .( .## #!*# ! "
# #! # *## # # !! .! # #&# !# # # ! !$ # 30! !# ! ) # $) # "
* $$ # )##!"*"$ # ! -# .!*
$!# )! 79* "
$$ " + > - .# $ # !# # ! 5 B *!- .# ;"0 &" ! CB B5 B5B*!- $
( > ) "" $!#*
! & 6- 5-37-79" # *
.# !## # "
7 & #!)# *
# ;!" !
(# 23. ) # $ /# )# . /# - # "
(- $ A!
. " # !( +) # !# ! & 6 7/# !( +) # '$ & *) $
)) # 0! " - # .# # ## #!*
-# "# .- .<1 #=*# . <1 #= # # * D $!) # (#*
#)# # "(( ! * # # ( *## # ).## &# !# # # ." . # ! A!
&# A!
# # # * # # $ # ! * . $!#"
0! !# . # 7 ! '$ ' # "
( (
5 '.
;"0 ) *! 6 ( &" ) *! E ( - .#
# ( .
* ) # #$ ' 7 " " @" * *## .! , '$ &
5 > ! &
- C .# & 37 .
! . !#- .# . ! )) "
$ #$ ' !!"* # 0! 6
5 # ( ") 7 " "# *(.! # "
( ( !) ) .## . *( $!(
&!$ 7 - ! . &)# <#
.=-4<
*# .&)#=-0;!"<1 #= " <1 #=- +
<4= 3 <"# .= !#.
! > "$
) 7 $ $#
! ! & 6 37 /# !3 A+) "" # # & ! /# ! ) "
#) )! ! &
37.### $
)! ( "
9#
# $ ! . # ) ) - # " $$ ! & 5 7 !"" 3 - 0 ;!"- " -
) 4 0 ;# ! /# $$ .
.
*(# !3 -0;!"-" .
!"" ! ) .# 6 > ) # 8!""- # ! $$ # ! 2) -#) ."
! &
.# & 37 )
# * ! -.### ($
)! ( "
C 3 $ - # $ ! #
@" 79&;& !'$ -'.# $! # * # # .# . " ##$
5.##(
B *! . *( # 0 &: 79 #)). -+>-, '$ &-.#$ $ " " $ ?@7 - )" #.) # *! 0! ?@7 8 $ A!
?@7 .## ."$ *(# A!
$?@7&": 79 ;!
$ &- + > - '- ?
*- &- .# $ $ " " $ ?@72 ;"0: 79 0 # ;!"-
) ##. - &- .# $ )) # ") # .# #
) " .( *( # .: 79 &3 4 &)#- .# $ $ # A!
$ ?@7 ?@7, &" ;"0: 796 +' 4 ;!" .# 23 ?@738 # * !A ?@73:79C7 ";!"<"$ =:79&;&#"- 1+3-#)#<# # 1+3-&-.##
() =:795'+#*&)#-.# $ $($ $<23=?@738 :79 &3& ": 79 1) &)# 3#) & "
"- .# $ # $ ?@7&: 79 *
+!
# ;!"- .# # $ #
$
2& +#!*: 79 % #- + > - , '$ &- .# $ "
) $ ?@7F- $ )" ?@7F8 * # ?@7F8 !#- "
) $ ?@7% $ )" ?@7%8 ;"0 "
) $ ?@79 $ )" ?@798 &": 79 +0!
-+ > -, '$ '- .# $ ) !) $ " "
@" # *( !# $ A!
$ ?@7
$ " " $ ?@7: 79&3 &!*## # $ # 6
5 # $ $ A!
$ ?@7
*( !#:796'&"-.##
$
*
+!
# ;!" $)# "
.#2& +#!*:79C# ( &#""# &7&$
$ ?@7??$ ! :793$ 0 &)# <3 )) > = 795 0 &
& ! '$ '- .# $ * # ?@711 # $ !#
# !"
.
/# - # ! ! & 7.
/# ")" .
$!# ! - .## # ( $
# "$ 3 - &#*"&8&#"#- . @" *(# $ ! /#
!- ) # - # ! # ! &
.#& 37 # " * - *( )#
.)) <= /# "( # 3 )) > 79 0 &)#- # # () *( &;- &#"- 1! +) - &- ! - *
# 3 ))> # # " ! ! & 637- .# <?@7= = /# #) #3 ))> # # <?@7=# # $ ( - 4! (# $ - #!-# *
* = /# () ?@7> " *( #
* # 1! +) - & $ = /# $ "# "( 79 *
+!
# ;!" 796' & "/# ."$ ).##
$
$$ ( !) # $ " # $ $ 5 /#
& !
# $$
# !*" ## $$
.
("$ # $ # "$!) 0!)"
# ! !*
3#*
!# )!
# " # ( ) - # $ ! $0 # # . !# ! " .( " # $ # ( !*0 # !
( .# # " .
"
- # ! $ "" "! !# # # *( )# "* D 3#*
!# )!
##"
# *(-"
(-% "
) ! - ! !# # "" #"
- .## . *0 *( # . # #*
) !
#
#$-# # # *("") !
5#"
# # . # - # . . *! # !! -
# # /#
& !
# !# )!
# #
) )) " .( !
"
) !#*(# .-.
* # !)# )#.#( ! & 5.$$ *(# 7 3#*
!# #
5- .# # 7 " )) ! "#
0! # '$ -&-# 7 " # 0! !# *( $$#) # !( +) - *! # +)
!$ # 7 ( # $ $
) $ . ) (- 79 0 &)#- ?@7 !#- # . " *(# 3#*
!# # # ?@73- !#
( # # #
# . # #) $! ## #*
!$.## #!* -.#! "
# #! # # .
) " .( !
"
* ) ) # *( # . 3 # *
!# ## *# ?@73-# 3 ))> !A A!
(-
23. ) # 7 &! & 6- 537)! ( /# & !
# $$
#!# )!
# # () # "
(
5 $"- *( 79 # !( +) -! -# "
# "( 79 # .# # .
# #$ # # - "
# .
$ # /#!# * "# "(79% #- .# #
5 $"- .# # "
. * ) ) !# *( # &!) - "(
# $ .
$ # '$ 3 !# )!
# 795 0 &- .# # # & !'$ -'- $ # "(## ) #"# #(
*!*($!) #
3 !# !*" ## "
A!
$
) - # *( . *( &#* " &$# #7"*## " " ! & C 7-.# # ( # ) " .# !# *! C8 ( * # ( ! A!
.# # #
! # " !# # "" ! *($!) # ) * D #
# . # 3 !# )!
# !) )- # $ !
# # ! - @ $# #!*# < =- # #
. (
) ! & 637 /# & !
# $$
#!# )!
# # ! 79C 7 " ;!"- # !# .
( !! # "
.
# * #!)# )# -
#
# ".
" #
) .!#3( !# )!
# "( "$ 7 " ;!"- @" -.!
(*)!# (# ( # . # #"
"( $ - .## # $ ! > # # #- # & !
- .#
!$$) # 0!)"
$ *( # ! # !*" # # () ?@7> .##. *(# !(+) - !(!# $ * "
(-.
)# (
!$ *( #
! .#
- ) # $$
/# & !
# !# )!
# "!
$
() .## ( # # # $ - *(# +) *
!$
$)"#
!#!
* )
!$ /# & !
# !# )!
# # "
# # ! # $ - "
*! # "
# " ( "* !#- !) # $ 9#
! )# )!"
#
& !
$$
- ))# () * ) !
!) $"$)- !*" # .# #
# #
*!# # # G " # #$ #) ! *! 0! - . *! ! # " <
= # #$ #!- # "
$ .!
# () ! $"$ - $
( .# !# () . *( # !( +) #"
/# & !
!$$# #$
# 0!)"
'G*
&!$ ! 4
"% !& F7 #-
3&!$
! # # #
!
# $ # ) #!)# # # !
( 3 ! $ #
.) A!
.!
" H 9### .() " *( # - " !# *
*
I
9# . # )) () - # # $$
* " I 3 # - # . () # !# 3 # ()
5" * &'>83$ 79 0&)## '$ -&-# #
5! 55 "-# # $! !$#
# .# #
# # * D ## # @ $ #) *
! *( # #!*&# !# ## #!* # #..#(# # # @ $ &!* A!
(- # () " # "
( -
5
7+ * # 1! +) - &- # # #
# *
* D *( # #!*- # "# .- . <0 #= *# . <0 #=-*($!)
!$ # &# !# # # ( # *
!)# # "((# (! * # # # # .
*( " 3 . !# *( # # # . #) $! .## #!** ! # .# # ."
## . ".(&# #!# ## # #!
* ) # $ # (#!
* ) # )## #!
* )# ! /# $ !# @" 0&- 795 /# # # &
! '$ - ' '
$ # @" # # # ) #" # #(
*! 0! *( $!) #
&
!# -# @" 79 # )). - # * # # # A!
$- . "
# # # $! !$#
# # # "#
* D &" .# "(79 ;!
$ & + > - ' ?
#*- & &
!# - 79 <+= +0!
-
+ > - ,'- '- .# # ! $ " " @" # *( !#- $ # @" # . # A!
$ # # # $
# *(# # #
# # 6 79 &; &#"- 1+3- * .#" # ()
5
7+-. " - # @" # .# # # # #$ )# () -"
$ .
$ # $ '
$ #
.) H3 #"
$ .
$ $ .# 3 # # #$ 3 # "
- #
.# 0! # #!* 4 # $ . $ .# + > ) * $ ?@7+8 /# + > # $ " # @") # *! # ) # * /# + > # $! "
) A!
# . *!# # "
3 # A!
# .
3 # " # * # $ ?@ $+ >
# $ . $ # * # $ .# 3 # 3 (.# # 3 # # # $ ).(.# 3 # # 3 " ## . * )# J C &
!# - # " " . # # # # 79C 7 " ;!" '.
-# "(-# . ## # # '$ '- .# # !)# ." .## *!0! /# . # *! # A! ! *( # $!( &!$ 7 # &!$ 7 -*!# !
*!# # A! /#
@ " # "( # . .!
! H3)$$ ?@7;($ 4#!#$
5 ) # #$ & 3 . # "
/($ *! 3 ) # $$ ($ " #). & +( . *(# $ *!3
# 3
# $ # ") !#
.
"D 2 *!(-
/# .
) ($ *( "
$$ ?@7; 3 #3) "($$ # . !# #) # # ( % !
3 ## . #) # 4 # # . - !)# .-# ! - # *# 4 $ "
!
+
! 3 ..# +
." $ !#K ") +
# . # *!3 .# ) &# "
) +#""# # 3 !)) # . ) $
("#" (# ( . !
) $
( 3 #!#. '#$ *(# " ( # ! % !
" . ) ! *( # " 3 # *(!#. " *(# . #
) % !
"*!# #.) !*(# .3 !# ' '$ A! *! # .
* ) # 3 .
"(
)
>"7 #7 ".# "( $ !
7 # # #$ !#3 #% "! !##
* 3 #!# "" ! $ $
"
. *! #
.#% "3 !)) # .!# # # # " .(3 !)) # ! . ) $
( " # " ( 3 !)) # 3 ) # $$ ($ !
* .# "( " ( "
"* 3 # # $$ . # , 7 *! $(. # &'>3 #&7#" A!(*!#! 3 # # $$ * #" 3 # # ($ $$ 3 # "
)) $ !)
3"
.## $ #
# @
#
( # @ "( $$ . *( # $ &7 # ! A! 3 # $$ #
A!( 3 . &7 # !"(
))@
* 3 # . # # ! . )!
! 3 K !)) # *#.## $ "#" # ") 3 .
. # # ) 6
#
# $
#."
3 . #! " +! 0 # #! .##! $ /# 4# ! 0 # #! 3 . 0 # "
#. ##. # ( 3 #0 # ) ,!) !) *! !#)3 .".##"
# ) # 3 . #. "!# "
$ # ") !#- 0 #
),!)3
.#"
0 # "
$# #!#&
# ")# # "
"
> # ( ! # 0 #+ "
3 . .# # . # 2 *!(-
5 3 . ) !"* $ *
4 0#) .# $ # # " ( "
"* .
# # . ) $
( "#$ 3 ..# #
) $#( $ *
# ) $$ # $ # ) #" ("
"* . 3 !)) # # . " .( .!#"$ &
!#
.! !"# #! !))##! "("
3 !)) ## . # ! ! " # # . ".(3"
$ " # ! # $$ ?@7; # $$ " *("
3 !)) #3# " J & # ? -$!
*! " *($ -.# * !- * )
&!* <= $ # .# " *( $ # ! # #-(# !" # .## !
# #- .### ! #$ G #"
A!
-!#
/#& @ $# ) !
@ !# # ( # $ -. * -
- # # "*
-# ( # ! # # ( !" # - .## !
# # 5 3
!
!" #$ % & '%!& <
= 6 & C - # !
# # 'G*
&!$ !-#!""
!$# $$
$$ *
) $* (() #
.)
/# 0!# ( )) $* ( () #!# " @ "(-.# # $(# $ # .# ( #$ # . ) - .#
(" #
-# " ! *( # " $.
!
$ ( # !# 4.#) # "
- ) !"!* @ )# .
)#* ) #$ ! # @ "( !" .##"( # !#/# !.## "# #*
" - # . $ # ( # 3# # A! # @" $ .# & # ! # $.
@"-# !## () #!
* !#! $ !
# !!#!
/# !-#.
-# .(* )!
## # . !
# !)$"$) $!")/# ! "!!# ## . " ## $$!(* (# 4"
(-# -# ! ( .# # . "
" # () !$ "
$ ! .# # ( . ## .! " # -# "
$ .
$ -* # # # # "# -# () $*
() * .) ( A! "
# ""! .# *(.*()# . .
! $ # $ 3" -#.
-!# "
(* # !
! .)*("
+) $ 9# -#
(# $ +) * !
( (- #!)# ! !# ( !!
+) - *
) "*! /# A! . # () "! (* " +) .# !# *( +) # $ !("!# ) A!
(- .# !
.
)# # * # !# ( $ !" # $!
9#
( A! ## $
.# () "! * ## . "9# $ *(# "(# +) # . " # .#! @" *( # # * !$ $ # ! !
"
( # # "
* !(!#!
*(#
(!
! # # !( !#!
! # * * # # . J /# 'G*
&!$ ! (&%'#!!
%#)& *'!
!"+#$",%-.<
=& 5-.#
!"") !$ # $$
)) # "* ( ()
* (-##
! /012.##*
# * -"
# $$
) ) () "* (
* ( !
* ! !
(!""
!$! 011 () !
* #
* .#!*- $ # ! 010 /# ! #!
* # # . "# "
" )# :#. !(
- .## . # !
!)- $"$)") 012 9# () !$! ! )"("(!#. " # ! - #!
* !$ .#! *
013 9# # ( . " # # . ! " # - # "
$ $ 014 /# . $ .# !
() # ( $ * "$ ! # "
*!# $ ) () "! * ## " " $*
" )# 015 #!)# $ +) * !
( ( ) () *!
! !# ( * (- @$ # +) * A!
!#() 8 * * "# $ $ # "
)# () 016 )*! -# $ ) )
*!.!
-*(
-* # * ( () : #
.!
* # A! ( *!# ! # " # 0173 !
!(- # ! # $ () * !( # -
) "$ "
) * .#!*
9# # "!
$
() - !( !$ # ! !
( @" #
( # " # !" !!) # " ) () 9#
)-# !#!
!# * ) !( - "! * @" "! * ! # # !) $"$) 3 89-& -8% *' !
!" + #$ ",%-.
1 66<&=- .#
@") # A!
"!
$
() - .#
*(# 'G*
&!$ !! H9 .!
# # $ ! # . . *(# !- .# # " # () -# () -# ! !)#* $ *!# () -!""
!
" *(# -# "!* # # /# ! .
*
!( !
( @" # ( " # !" !!)
" )# () 3# !## "(() *) ! # !#!
$ $!
( 0! .# # $( # " !# - # ! .# .##." .## -!*-!
) ! !) $"$) # #
.## !$$ # # "( () - * !$?A!
(-# !" .## #
() - .#( !.#( $ -* J
3 # - * - # . () " *( # 3 # () " * # &'>83$ 0 &)#-# # ## #$! !$#
# # # # # ## $. *(# * ! # ! ) *( # #!* /# . # ( # "# .- 1 # 1 # * ) # # . (
) ))# ".(# -# () # ##
# #!* - $*
# ) # @ $ '.
- # () # "
5
7+* # 1+3-&-# #
# # *
*( # #!* ) .# # "# .-1 #1 #
# "$
# . () - # !
.# # ( # - .## !$$ # # . () 3 # )- "( * # # )
@" 7950&- # "( # # #" # # # !
*!0! /# . #*
@" *(# $ !# $# "( # @"# . # $! # @" # . # *
#
/#- - "
# # $ ! # $ # # .
3 # "
# # # )23-# " . A! *(# )D $ $!( &!$ 7 &!$ 7 # # *
$! *( 79 79C &
!# - !) )- # $ # ! # $ .- 1 #- 1 # 4 # # #
. ( $
) $$
4
<#!* =- ! & 6 37 '.
- # ! # )D # ! &
37 ( ) $$
4 # $ ! # " $$ ! & 5 7-.##.
.
$$
4 # *
!"" ! - # - #) )
# ! .
"
! &
.# & 37 /# "( # "$ 79C 7 " ;!" #. # # . # # #$ '
A! *! # .
* ) ) ( #$ " # * .## .
" #
) . !# 3 "( !# * #79 0 #;!"- $ # "( # # $ " # $ *! # ( $ # ! 79 0&)#-3 ))> - $ #
@"#! ! $
( " # *# 0 ;!" # . &)# # 0 ;!" . &)#- .
) $ #!
/# # @" &#* " &8 &# " # /# . .
) ! '
$ # - 0 ;!" # .&)#.
) $
(# . )# #! ).##. . # 3 # @"- # # # !## #"## # #
# #
/# * ) # ! $- .
# # () " # $"
-.## . *(# 3 ))> 79 0&)# # '$ - &- * " # "( 795 0 &- .# # # & ! '$ - ' 3 # .-
(* #$ -.##$$ * # ) " #- .!
$ !!# &
!# -# A!
$-.
("
# *!0! ! *(# .
# "
.!# * *(# "( 793$ 0&)#-3 ))>
6 3 # "
# # # () . *(# )) 79 0 &)# 79C # !# .#
$$ )# . *@#$! # # $ # # #$ # !# 3 * # # $ # () #( " !$# !#3#"
# # * ) # () - 79 $! 79 $$## !(+) -&-.# A!
# !# .##- +) #" (- # $
)$ $ * $ ! /#. $! *(# !(+) .#
$$ )# . *@79-. # ?@7L
5/# 'G*
&!$ !" $$ 4
-
##
## !
# # () "*
.# *( $ +) #!)# () !)#
( * *( +) $*
-* #() *($ $
"*
# /# .#
)
(
@"
# #
0!
5- .#
$$ ) # . *@ 79 # $
( # # (- $ A!
?@7M- # !# " #
?@7M8
C & # () " * # 1+3-&- -"(* # 1+3$$ 79 $ #.# # # # #$ ) # () - "
$ .
$ # $ # # # "
- #
.# # 0! # #!*/#!- " # "( # . - # $* ( ! # - * !
!- $
( .# # $ !() #)# ."
? 793$ 8&'> 0&)#- # "(# $ #!) )- @ $ <#!*# =-
# ! .
! 3.!# $ *(#"#!) )- . ! # !# . ! *( # #
"
# " ( "* # #!*
79 0 # ;!" # " # $ # $$
4 ) $
" # $ *! E ( $ # ! ? 79 #
@" 9
) # ! - $ # " /#!- " )
# $$
4 -#. # .
) $
( " $$
4 &-
" * #)# ("$**
#!#.$ (
! *($$
4 -.#) $ *( *!E( $# ! A!
/# !$ )) # !#!
# () .# !# "
$$
4 * # !
$ ) .# $$
4 /# # () *( 79 .# !# "
($$
4
"* " $**
-# )# # # # # $$
.
) $
( "# #!*
5 /#!- .#
.
) L!
4- .
# ## () " *(# -.## * " # "( ) 7950&793 ))> 0 &)# # A!
$- " !# .# () * ) !! *( #
!$! !" - *
* 3 (-.
## () !
! #"
# "(79 &;&#"-1+3-#.# # # # # #$ )# # -"
$ .
$ # &$$
4 -.
# # "
# "( 79 0 # ;!" # ! # $ " # $ *! # ( $ # ! &
!# -79 0&)#-3 ))> - $ # @" # ! ! $
( " # *# 0 ;!" # .&)#? . &#*"-
) # ! - # $ # "
$"#- * -# $$
.
! !) )# (#*
!"" ! & 5 7 ! /#
!- # $$
4 ( # * # () # () # *
*( !- .
# # $$
4 -! &
.#&
37 *
# ( . ) (- # # ( A! # #) "
)# " )- $$
4 - .
## () -# #"
#" #
#" $*
# ) # @ $ )#
# # * D /#!-
#$$
#* # "" ! 9 - #!- # # ! & 6 37 " &
.# & 37 ")# $-# ! $
5# "$!) 0!)"
. $
/# $$
. !$ *(
# # !
*()## $$
# ( ! ) " # C ( ! /# $$
#*
)$
5#!-# 0! .!
* !
( # "$ !$ $$
- * - (! ) *(#" A!
(-.#
# )$$
)! (# ! & 637-.
"$ !$
#"# (! ) *(#"L!
4 .
-) ( $$ $ # * " + . + . 11110:03
9# $ )8 M 84 9# $*
M 84