Nek Chand @ Neka & ANR v. State Of Haryana
! "#$#%& ' (
)*+ ,+ * )*+ , ,,
!" !
#$ %%%% & -.!. !$ *"$/01 23!$!.4536/%!7$
1 3!!. !$%!7$ ' -.!.!.4536/%!$.531!3#%!. #6$!7$
& '
(! ) (* +,-.+-&- ! "! & " (!
!' &/
! # ( 0
! '
&12/ 3 !
'
4 45 +! 6" (!
!' +1 "!
&/
7 * +1-.+-&-
" ' '
( !(
!* ! *
&/
!
& /- ---89 ! * ! "
( !*!* ! *
"
+
:--&+--1 ;9 &-<
=* = ! * ("!
;9.<>"
! !! " '
!(? !
!
* '
(
! 7
*$"!
! *
9+-9?9+,2/ (
! !(
! !(# <! ' " !(# ?
' ( "!
! * 7 <
=* !
"
!( !
!
* *
! = '! "!#!#!
:+ :--&+--1 3
##5 @A9&"
<
=* ("!
!* !
! B-.' !(
(!
9+-9?9+,2/*
* ! !( # "!(
' < !( !( =! = !'!(
! !*
!
/- "
! ! * (!
<
=* ;92 ) >* ?
! ! 9*9@A (!
*
7 !*
?
!
< !( !(=!
'
!*
! ! ("!
! !"
! =! * "
'
! !
<
=*
!"
!
!!
;92)>*
?
! !
* " '( !!( "
*
! * = "!(*
'("
' !!(&1 (
*
' :2- ( "
* &--(*"
* '( * *! "
! !( B-." !
!
" ' < !( !(=! ")>* ?
! ! 9*9@A (!
* < !( !( =! 7 @A9:
! '! "!
*C<@A9B"
(!
: = A ( "!
"
'
<7 (!
"
!! !
9 * ?!) !(" ! ! * * '
! * "!
!
!
* = +.-:+--1 ! 6"
! ! " ! (! " B-.' !( 9+-9?9+,2/ ! * @A9B. (!
!! B-." !
!
* "
C
!!6'
3
C65
A*! = *
*!
! ! !(
&.: !*!
3
5 " !
B " (
!' &/
! 6 9 ?!) !( *3!7!
5" (
!' +1
"!
(! !*
! / <
' ! !
A*! "!
, ;A*! :&: B-.' !( 9+-9?9 +,2/ " !
!
' !
*
!( "
' ! < '
' ! 6 ! !
! *!
* *!
! '!*! "
! " ' ! !
. = ! !( !
! '
!
" (!
!' &/ ! 6" (!
!' +1 "!
&/
9 * ?!) !( " 7!
" " * !
) (* 2 (( ! "!
! ) (*
'
1 <!
! !( (*
! ! ! !! *!!(;9& ' ) >*
!
*"!
C6 -:-++--1 '
C6 " !
" !
-B-++--1 A '(!
"
*!
* !("!
' &-
*!
!(
' '! !
* ' < !( !(=!
*! "!
*
!!
B+
"! !
&&
!
"!
' ! ' < !( !( =! @ (
!(
'
'! * !
!
! * !! "!
! ' ! (!
! 6 ! !
" '
!
"!
**!!
! !
" " ( "!
! ! " '
!* !
' (!
" ! ! (
'! !( ! ' *
!
!
* ! 6'
< !( !( =! !!
' +/ @ !
' !
! @A
!
!
! (! ! 6
!
!
!(
&+ =
!
* * ;9&- <
=* ;9.<>" ;9, )>*
!
!D '
! ;92)>* ?
!
! 9*9@A (!
* !
!
" * "!
(*!
!
! ! ! ;9& ' ) >*
C6! (
" * "!
< !( !(=! *! "!
!!
B+ 9 ! 6! " !( " ("!
! !
" (! " !!7 < !
'! ' B-. 9+-9?9+,2/" '!( "!
! !
*!!
! !!
*!
!
'
!
&: ; !
!
&B @A9+! ! ;9& ' )
>*
"
! *
C6
' * "
!* -:-++--1 !
*"!
C6 ' * ?
C6@A91 " ! "
!
! C6 -B-++--1 ' )!
>* !
"!
'
A;9&<!
9 A*!
' 7 ' "!
!
!
;9& ' ) >*
!
A!
!
!!!
C6"!
!
*
C6@A91 !
" ! " * ! "!
!* C
" !(
6
@ (( '
;9& '
) >* *" * "!
' !*
!( *! !!
! * !
! * " * "!
! !*
!
! !
! ! ;9& ' ) >*
C6 "!
' !*! ! (
!
! ! &/ ;
! ' ! ! '
!!
B+ ' < !
!
!(
' '! !
* !* !
!( !
* ;9&-<
=* "
! ! " *
" ' !( ?
!
* " * ( ! @ !** ! !
!( !
* < !( !( =! !
"
!( !
!
* !
! B+ @A9B&
"!
*
!
(;9& ' ) >* = '! "! ## :+ :--&+--1 "
(! B:/* !@A9&<
## !
' (
! *
'
!( !
!
*
'
!(
!
!D < !( !(=! "
!
*
! = '! "! ##"
"
'
! =! &, "!
!
* ' !
! 7 @A9: ' < !( !( =! * "
! :--&+--1!
.:-*= '! "!
*C<@A9B" (! * .B/* C< * ;9+ < '!
!( " !
!
(@>!>* "
<7 (!
! ! # ! ! !
!
* '
"
!=!"!
!" !D ,"!#%8 9 :
"
! " !
* ! "
!( $51 ,"!#% 9 :
(
! '!
!
"!
! 9 "
!!** ! !!
?
!
! < !( !( =! !
"
!( !
* *
! ! !** ! !
! @A9B- = '! "! ## :+ :--&+--1@A9&"
!D !
"
"
! ! "!! ' ! *!
B+
! !" '*
%#,#%6.$;2 /<$,!! 0% '9 : 9#/#%:(=9: 53> ?5<$,!! 5%41 89 : 9"!#"$: ('
9,: &. '! "!
' ! ' < !( !(=! ! ! !(
! (
!
!D ! ! ' ! ;92)>* ?
! ! 9*9@A (!
*
" !!
=!
A !!( " @A (!
"
! < !( !(=!
!
";92 )>* ?
! ! 9*9@A (!
*
' ! !
"!
< !
A !
=!
A !!( " @A (!
"! *'
! !! "! ' *
!
!
!
!
!! " !* ! !! "!
! * ! ! !
!! !( ! (
! !
!* ! !' * !
"
"!
!*
*
!*! "!
'
*
4' *
!@/./3 <$,!! .#A
: 9#/#%: B(A!
" !
!D * ' !"!
' * !
*"
'! "!
* "'! "' 4'A
! ,!! .#<$,5%#9 : ,5/ 5! $$ 8=A .!$. <$ ,!!
0%A '9': 9#/#%:'((A+ 1.5<$ $$#$!%!#"!A#"!! >%5%!#6%"A
89 : 9#/#%: B%3 >#%3%C.%<$ ,5#%!%3%! 5$!/$A 9': 9#/#%:= 9) !!( ! "!
!
(
! !
!
&2 ! ! ! '
* "!
!*!( ! !
' !
' * !! ! !!! ! ( !
!! !
! ! !
!
A "!
!* "! ''
**' *! ! * * ! ! !* ! "!
!
A
! ! ! '
! (
'
* !
'
&1
* !* ! ;9, )>*
;9.<>" "!
;9&- <
=* < !( !(=!
! '! :--&+--1
" ' ! !* " !( B-.' !( 9+-9?9+,2/ !D A ! ' " ! ) >* ?
! ! 9*9@A (!
* "! !
+- '(
!!(&1(
"
!( B-.' !( 9
+-9?9+,2/ !*
!
! '!
"! !
!
' "
! !!
*!
!
'
!
*
'!
* +- "
! 6! !
!(" (
!' +1
"! 9
!*
' * !*!
!
935; '
!
!*!
!
**!
!' !
" '
'
**!
! 7 ' *
!
!*! !
"!
!( !(
! ! &&, < ! 3B/ &2,-5 '!'"!
!*
!
3+5 '
!
!*!
!
**!
"!
! *!( ! "
!< !'
!
!*!
!
**!!
!"!
' < !"!99 35"
! **!
"!
! < !E
3'5 " !
!(
! (
!
' !( ( !
7!
!
*
(
( !
7!
!
!' !
! **!
"!
!< ! +&
!
!!
" " '
!
!*! !
**!
!' ! ' !'"!
!*
!
<
'! ( !
! 7!
'! !
'
!
!*! !
"!
!
9
**!!
! ' * ' ! ! ,"!#% %3#% % 3
!(
! ' !( !( " 999 3!5 < !(
!(E
3!!5 @(("!
*
! !
!(
!(E
3!!!5 < ! '
!(
*!!
!( !( ++ <
!*! !
!
! !
'!E 3!5 ( * ' " "
*
E 3!!5
( * *
!(
!(
' !
35 !( 3'5 "!!
!(!!
' !
'!(* +:
!
'
!( * (! !' +1
!
!" 7!
'!
! !( ! ?
! ' '
< !
! !* !( ! * "!!! !* !
* * ' ! 6 '
;9&- <
=* ! ! ;9&-=* (
! +.-:+--1 ! 6"
! ! '! ! * ! 9
! 6 " !
( ! !# !(!
(
! * @A9B. 6
''
! ! *
9 !
!( 8 ! 6@A9,!
! * 9 * 3! 7!
5
!C< B1 :&-&+--1
+/ *
! *
" ! * ! 6
!(
= * !(
! ! ! * ?!) !(3!7!
5@A9B, <! * *8
! 6 " !( ! ! *
! 6@A9&, < ! ! * !'
! 6
*
! 6
!( ! ! *
9
!
!
!! "
' '!
!
* 9
!
!" '*
%#% %3#<$ +5@5%3D $
: 9#/#%:(89,: +B ! "!
!
!( (! ! 6 ! ! " ! * @A9B. * ;9 &-<
=* < !( !(=!
! 6 " !
( ! *
@A9B. < * ! 6 "
! !';9&-<
=*
"!
( '!*
! ! * @A9B. ! * @A9B. ! ! !
*
( ' ! 6 '
!
! *! !
' +/ < ! @ !
" '
'! ! * @A9B.
! * @A9B. ! ! *!!' ! !
' !
! @A ! !
'! 9 ! 6 !* '
!
"!
' !
! " '!* +/
!
!!( ' 9 ! 6
"
!( " ( ! !"'!( !"
!
+1 !!'
" '
!*! !
**!!
'
'! !( ! ' * !*!
!
"
! "!
! ! ! !
! 6
' "!
'! !( ! ' *
!*! !
! ' !
! 6!
!'! " +, C "!
!!
! "
!!
"
"
!
!
! ! !
( *
!
!( * ! *
7 * '
!
! !( "
*!
*!
( " !(**' *! !
*! !"! *!! !
!(! !" !
*
! "
!*'
!
+. !(! !"
! !!
7 ! 6 ! ' " ! ! ' ! 7!
( "
"
! !!
*!
!*
! !
'
!
"
!*(
! 7 *
! '* !! !
( !(
!* ! *
! & ! * ! "!
( !* !* ! *
!' &/ ! " '
!
;!
! * !! ! "
7!* * *! ' !*! 9+ *:
9 ,,:
150 'A (