Anwar And ORS v. State Of Haryana
!"#$%%&'"()*
+!!", ---''
!" . &"!"#/! !! ---'"
!
"
0" -'!&%1, $!"#",!''
!"- -.%2&!%% 3 /! !!- 444 !
- 5,% !''!
% %"%"
" !1!%" ", 6 1(" ! !"
78-
8-
) ",%"%!
&% 1 :!%!)!% &%!;- #
+,) ",!''
!" +,+$,!1+%",! "%###$'
%,!) &$"%7
7* ! ! +%",&$"%7#",<%!0!
%,"=",<0= ,!)$%$" !"$!
9+&-7<0 <('%(" #
%# -
9!$, <#"+ ! 7* 9+&-7<0 <#"+"
! -
9!$, <#"+ ! 9+&-7<0 <#", ! -
9!$, <#%>(",
9+&-7<0 <##% ! -
9!$, <#%>(",
<0 <##% ! -
9!$, <#%>(",
- 5,"$+" $$ "
75,$!#",'$ "%%! ",
%",!"!6&,!(!
%"#%
!1!+!%0-&- , '!% %"%$":!%!)! 1!$('
!%"
+%",",' %$"!"%1",!" *-
7!"!) "7-
97-7 0,+!1%1 ,%&$'%$!#(%
!1!+!%":!%!)!- ?,,!$,!,!# @!",'
!1!!!
,"%$",!"(1+1!''
%1", #"% !"%#",$!!
-&('!) +!
"''%1",",!!
2-/"'',%,%$ !"%$",!"!) #!1% +!
%1-5, ,!+!
%1'!!"#(",) -5,1+!"%1",# ,#(", ) - ",",,!#",!) +"%-",) ",+!'! $ %"!
+!-5,,!%#,$!
'!",2%#,#!$,!) (",!",$
")%"%#%-/&!
+!+!!
( '" 2 -&,!''!") !#!1-<"!''!",!"() ,! ( ,!",+,!) %",) ,",!"%"%"%"
$
) $$!
- ",)!% # ",!%%#(!"% :<A>-0B &$"%
<0+!1%"-5,' %$%%"",'"-&%"'
!+!''!- 5,) +!"#'"("(>!(%!"%-&"!"("#+%"+ $-5,!$$ +!"+, %1%"%1!"%1"$",% %$ "!"("-$$ +!1"$!("#$!#( ,%, %&,!+!6"+-##$ &$"%7* 9
97+!- $('
"%#",$!
#(!
%"% '" &$"%*7-0--+! '"- - 5,'$ "%>!(% ()#+%"%%" ''"-5, "!"("#",!$$ &$"%77-0--+$-5, % ",!
1!"%
!1!%"",(!'
!%$$-5, "!"",!"",
# ,!)#!
%('
%$!"%",$!!$$ "#(%"
! '%$%- /+ ", %" !! %$%",%#$-
5,!''
!"+$%$"!"$!#,% !)-/$ ",%!''!
- ?,!,! !$ #",'!"%!,!1", 1, ",6 1("!$- *- 0?/%,@ (!%,%!##%!%"A>-0?9"!"",!" -
7 7-
7! --
7$!''"
+!,!",%( +,%$,+!"":&B!, )!", 1,"!) - 80?
"!) 6!
@ (!%,%!##%!%"0?
9"!"",!" 7-
7 % ;-
! $"!%%1 "+ !
! ' $"!%%1$ ("+,!",%() /%,@ (!# '%"%1",!(+%",/03<& ,"!2+,%$,+'%"",!( !
0?7&!6%! +%##&,%:!2 %(",#",$!"!" ",!"",$!+!,!
1,"-+!!$$ $!("(",-&, ,!"%"%#%,!) -&,%! 2+ 1",!"%#! ) ,! !',-&,+!$ !,"% !$>!(%) ",0 ) %$0$ "- <,$>!(%!"% ,%",!"","!"("A>-0 ,! )(!) ,)#",' %$-&,%",!",,!"!")#", ' %$",!"!$$ +!@,!'"%",$ " "$("",%, !
1+%", , @,!!",!"+!@,!,! '%"%(!$ +%",, !
1,"!", ""!
2+%",!$,"," ',-&,+!$#" +%",'"%"#A>-0+,%"+!$- &,!(%""",!", !
1,",!1!+!
#(,, -
7!#"+,%$,,%"
"
!",!",,! 1!(%%1'"% "%;!1! ,%-&,,+ %",!",,!"!")#",' %$",!"", ,!1"+!!$$ #"!$%1,!
1,"!",!",,!(% ",(-&,+!$#"+%", '"%= " =#A>-0+,%"+!$-
&,%",!",,!"!" )#",' %$",!",%"%#%!) #,!
1," 8- -
",)!%#$ ", $,!''!
!%1-&,+!$#"+%",'"%="= #A>-0+,%"%$- &,# "%"%# ",$,!''!
"$- ' $%$ "!) 1%1",!
1,"- - 0?!6%&,!(!#,"!("!"",!" *-
7!"
!) "7-
97-7 0,+!1%1%,%&$'%,%$ #(%
!1@!", '
!" :!%!)!!
1+%",1!!!
-/"%$",!"(1+" %1%", ) ,-/","%$",!"!) #! ! +!
%1!,,!,!) #(",) - /2%+!$!"$,!,,!+"%-/ !
+!+!!
( '"2 -&,!''!") !#!1- <"!''!",!"() ,!( ,!",+,!) %", ) ,-/!(%""",!",,!(!"!"("A>-0)#",' %$%",% 1!- <$>!(%!"% ) $ #",!$$ ,"!"",!",% ""%$! %1$,!''!
",) #",$!- 70?
"!) 0!@ (!'1!%1 % #", &'$%!
'""",< !C!!1%"!"+%", "! !
- - 0? &<!(,,!"!"",!" *-
7,+!'"% 00@,%0
-",!"!
&/.%2!@ (! &<3
!(,-!,+ '" !" @,% 0
;!2!- !6%9 !+!% 1!%#(!"% ",!" ! @!",'
!0
!
1+%",1!!!
!) #! ! +!
%1-5, !$,
",'"!$","!"("#",$(' !%!"",)!%#+,%$,", $!+!1%"-
"!%!",+! %#"#(",'"%(( A>-0-'!%#$,!''!
!,!)!1 ,!2$,%#!!(!
"+ +!
%#"#(",%((A>-0A-0"("(>!(%!"%+!1"$ $" #(03<&,"!2- #"'"("(>!(%!"%'!$2"#$ ", %$!
"$- + '%" ) ,%( +%", &/ .%2! @ (! +,%$, + "!2 %" '%%((A>-0/- 0?*& %@ (!) 1,"", (($%'$"# ()% ',;- 7 8+,%$,+!%",!(#, #!(& ,! %"#78;!1!0!
%2!?% %$% !!
D0-5,",()% ', ()
7+!%",!(#<! %#! % %"#,!
!
!, 6,!;! &!,!+! ! ! D0- /'", "( ''
%$!"%:(A>-03!A>-0/!",%$!
"!% A>-039!A>-0/9 '$"%
- /!
'A>-0%-- ",$"%#%$!" $"% # A%$$"- - 0?86@ (!!#"(!'",!",%%"",'"! ''!$!
%"'
!A>-0",(!$!"%#&< ,%(&%1,- *- 0? <'$"9&/ /! !6 ' ",!" !#" $(' "% # %"%1!"%,,!''!",#%!
'" &$"%*7-0-- 80?&<!62 (!'",!",,!$#(!
:<A>-0B !(!("A>-0B9- - 0? <'$".%2! , !"!"",!" *-
7,+!'" !<'$"9&/%0& , '!%-5,!"!
,!
1+%",",' %$##%$+! '!"
%1 "
!"@,%0
- $%'"#%"%(!"%#(!6%",
!$,%",!!#@!",'
! +,!6%(!,%"!"("A>-0+,%$,
+!#+!#1%"!"%#",$! ("A>-09", 1, "-!2,-5,) !",,!#$!+""!
'!!"- $2# ,!%#",$!+,%$,+#
%1+!"!2%"'%!
1+%", !'!%#$,!''!
"$-%((A>-0A-/,!!
"!2%"'%) "!%!",%((A>-0-/''!", 1,%"'
!#",'
!$# $$ $A>-0-$%("!(+!$!
"",'"+,%$,%'$"",'
!$ #$$ $-/!
$!
",',"1!',+,"2",!'#'"-/ %C %!) "",!) ) ") $!(#+!%,%'$"%"%#
",!)
-
7 ", ! ) +! " " 03<& ,"!2 # '"("(>!(%!"%!%"+!#) ", !#$"# @/ :!%!)!-#"'"("(>!(%!"% &<!(,,!,!",%( !
",$ (" !""",'"("(>!(%!"%#$!+,%$,+ "!2%"'%%$ ((A>-0:-/'%"",$!''"
+%",/ , '!%- /%"%#%",$!''"
%",$ "- /!
%"%#%",!$$ '"%",$ "-
- 0?7-!%,!
!
,!"!"",!"- 7-
,,!"!2 ) !('
#&!6%!+%##:!2 % (",#",'$ "%>!2%1# ' %$#$ $"%1;""#",(!"$,%1#;#(",+%",",!"# !
1,"+,!) +!##( @/'%"!
:!%!)!"03<& ,"!2!!) +!%",!!$"!1#'
"#!$"%-
0?-5! !1!",%!##%!%"A>-0?9-/"!" ",!" 8-
7!"!) "7-7 0,!
1+%",-,%,5 !1%$ $"", '"("(>!(%!"%-5,!"!"%(#%$ #!",!'' %$ '!'+! *-
7!"-
0- ",,!#",) +"%) !)
%,
$ +,%"$, %+%",!#%>2"-5,",#$, %+!,!%1!#%>2"- 5, '!''!")$ "!+!( 1+%",) %2"!%- +! (%""%1#
(
-A'%(%+!' ###"!'$"#$,"+!
!
'' ! + )!$2 1%- "% !)(%! +!
,+ 1%, %$ !"%-%1("%+!'!##-0"("( %%%"
+!'" )!$2%#) !!% !) 2%>$'"' !!-
7- #"$ $"%1",'"("(>!(%!"% %"+!'%",!"
!
" " "
"
#
$
% 5,')!) "%(",!" !')"+!",!!
"' +!"7!
-
- 0? /(!6# %)!
&%1,"!"",!"("%(%",#%"
+2#$")
7,+!$(%1%,%$!!
1",)!2#$!!
#( 0!
!%" ,!!" #,%##%$-5,!$$ '"%",$ "!!
! +"!%1",!"'
!$- "$!+!'!2",-/ "'',%$!!%C %!"+, ", +"!%1",- #", !$$ " ,%(",!"", ! +!,%+%#-/", #"",'
!$!$!(",% ##%$-;>"!
, !"",!"!) #! ! +!
%1",-/+"", !1!%#(!"%#",! %!""",' %$-/,!%"%#%",!%
! !",!(+,+!+%",",!$$ -/#!$+!""!
%#%1 -/ ,!%"%#%",!) #(,-5,' %$$,%"!"("-
<,%$>!(%!"% ) #",!$$ ,"!"",!", %"2+! #",!$$ '%"",!"#",%$%"-/,!"''
% ",$!+,,,!"%$",!$$ !", ! !"!) " -7 0-/,! "'' " %C % ! ! +! "!%1 +%", # '- / % "
(()",1%"!"% ()#", "$!-/"!"",!",$!("2+ #",( ",>"!
!"!) "
9-
-/%"!"("+!"
$) ",' %$",!"!"-/%"!"("+!$!) "(", ",!#"-/%",!",+!!"$2+%"!",!",,!'!! +%"%!
$!!!+%"#",'$ "%-
0?*&< ,%(&%1,"!"",!" -
,+!'"!&< % < "!
E :!%!)!- ",!" !
<'$" &!6 @ (! %"1!"!$$ ,-+! /!( !,%/ !%!%(+, ##%$ "!"("A>-0 A>-00 A>-0F!A>-0'$"%
+,%$, )! ,% %1!"
- $$ +! 1" (!$!" ", '
!$ # $$ $ 1!%1+,%$,((A>-0&+!''!-(!%%1!$$ !
(!$!" ",'
!$#$$ $%((A>-05-
*-
",%$ #!$$ +! "$ # 6+
%--1 %1 "%22!#1 !% '!
6)#$!+,%$,+ "!2 %" '% % (( A>-0D- 5, $ 6+
+! 1"
%"%#%) (",#$!%((A>-0.-
8- - 7-
) !('
#(",#$!+!"!2%
-@-/'%"!
:!%!)#;""%$ ((A>-0?-/!
' ",!",,!(!!''
%$!"%#$ $"%15<0#!$$ -/$", "!"("#+%" $"% -0--
<$>!(%!"% ,"!"",!"!
",!$$ +!"
-
!+%"1!"-;$ +!##$" -
!", ' %$+!) % ! "
-
!$$ +!1"$",
& !(" # ", $! #( ,% , % &,!+!6 "+- &( ", !("#",!(2%+(%> '!"","%(+,%"%#%$!"%#", !("+!$ $"
- 0?8<! !) "!";!
##%$ .!#)% &%$ B"-) 1,"",$ "(%#(!"%$!$!
"!% $%'$"# ()% ', ;-8
8 +,%$, +! % ", !( # &!,!) % ! ;-8
+,%$,+!!
%",!(#&!,!) %- 7- 0?&<;!@ (!"!"",!" -
7 ;-
A>-0G+!"+%",1!"",(%%1#!%,"!",$(' !%"#, (",%0 %$&"!"% "%;!1! ;+ ,%- 0?
/% @ (!",%!##%!%"A>-0?
9%+,%$, ,'",!"- 7-
&< ,%(&%1, <"!
, '!%,!'%" +%",,%() !('
!
+%",",!
# @/:!%!)!- /,! ,!",!(""!) 6!
@ (! - 7-
+,'%"", !(%$%'"!" - 7-
- 770?
&<!1', &%1, <"!
E :!%!)!"!"",!"
%,%'$&!6%! ",(",#",$! ,!%"%#%! '!%#% '!6) %1#1 !!"%2!#1 !) 1%1", $!!
1,"%%"%#%$!"%((A>-0.+,%$,,,!%1!! +%"-/!
%"%#%",!%$!''"
%",$ "- 7- 0?
"!) %",%!##%!%"A>-0?
9%+,%$, ,"!"",!" --
7/%,@ (!,!,!",%($! ''"
#)%1'%"+%",:&B!, )! @!!
+,%$,,'%" ",!" !
!,!$%'""/%",%1#",!(! - 0?
7 -!% ,%(! B- < :!%!)! ' ",!"
,,!1";(2!!% !$ $"5"<"%#%$!"%0!! #",!$$ -&,'",'"A>-0E9-$$ +%"%#%) ", +%"- 7 - 0?
:!2 %#&,!!#!" %#!",#",$!"!" ",!",,!%$,% -!%,"!%$$!+!,%!
1,"!+!!1 !) " !-$$ +! %+!!#%#)",% !+#,%(!% !
1,"3)%- $!
#",%",+!$"!$")"+",!$$ +! % !,% !1,"!%,"!- $!
##%!$%!
') (,,!$(" ,% # !) +2-<,%!)$!$$ +! %"2,%!
1,"!%,"!-/ '"",(!"""",' %$-D "%(!"
,!) +!$#( :!%!)!!!-/,!%"%#%",!) ",)!%#',"1!',! ,$ ", $,!''!
!%1-/'",(A>-0 ''!%",%1!- /%"%#%!$$ +! %%",$ "- 7*- 0?
<'$"&!6@ (!"!"",!" *-
7,+! '"!<'$"0&"!
E , '!%-",!"!
%"%1!"%#% '"!%%1"",%$!+!" "",%(- 8- -
,(!%"%1!"% ",!1 #E%';"?)%"!#(",,)"!%", %"#(%%11% !",%!-&!(!
,+""",, #&!6%!+%##:!2 %- &,%"%#%",$!",)!%#",$ ",!',"1!',%(( A>-0 -/# ","!"",!" -
!$$ +! /!( !,% !%(+!"- %1%"1!"%", (!%$ "!"(" A>-0 A>-00 A>-0F!A>-0'$"%
-0 !"","!$$ +!1"
(!$!"",'
!$#%$%"A>-0&-5,",",!$$ !
1"%" (!$!"%((A>-05-/%"%#%",!$$ %",$ "- 785,0 ) %$0$ ""%%$",;'"A>-0H9
!:&B'"A>-0H 0H9!A>-0H9 7- 5,$!%)!$%$ ("!"%!
%$- :(",%$$%"%$ !",!"",$! #",, !"!) "*-
0 -
7-?,,%""
,'!"!$, #,-5, 1!(%%1''"!"0 %$&"!"% "%;!1!% ;- -0?&<;!@ (!'",!",,!$",!%(%%1 ''"A>-0G",$('
!%"#0?7&!6%! ",(",#!%,"!- - *-
7!6&,!(!0?+,% 1%1#(%
!1 !+!% ":!%!)!%,%&$'%$!!"!) "7-
0"%$(1 #%1,"%1%",) ,", #"%#",!!6%%1",1!!!
-B!1 ()#'!) ,!1!",",-/"'',%$!-/!+",! ) #!1%
%1%",) ,- 5,,!,!)#(",) 1+!"%1",# ,#(",!) - ",",,!#",!)
+"%-5, ,!)( '",2-5,!) !''! ")#!1% !1!) " !-/1"$,%"!"("A>-0", )!%",#:<A>-0B+!$- 0? /(!6'",!"%",#%"+2#$")
7,+! $(%1%,%$!!
1",)!2#!!
"+!0!
!" ,!!" ",% ##%$-5,!$$ !
1+%",! ! +"!%1!"'
!$-$!+! !
'!2",-/"'',%$!"C %!"+, ", +"!%1!"
",!"'
!$-#",!$$ " ",!"", ! +!,%+%#-/", #"#,% ##%$-;>"!
, !"",!"",!) #! ! +!
%1",-/+"
"",'"!1!%#(!"%"",' %$",!",+!",!(+(!+, ,!)+%",",!$$ ",'% !
-/%"%#%",!)
#(,-
75,%!" )"",""%( #0? - ',% '%"%,%"!"("+!$) ",' %$!) "(",!#"", %$%"%-- *--
7-5,%+!( $,)#",%"%#%$!"%#",)
#",$!) 0?
:!2, %,#!", 8- -
%((A>-0 8- -
",' %$!
$","!"("#:!2, % 9 -0-- +,%,,!"!"",!")",% !++! , #3)%,% "
!
1,"+2!":!%!)!-+!!$$ +!!#%# , ! " %%"",%, +%", , #", !" !-+!,! '#%
!"% +%", ,% !
1," ! ", " "!
2 ", " ',-
-
7!#",%!
1,"!%,"!%""
", ,!1"+!!"
:!%!)!%,!$,) "", !"",!(%1 %",(!"!"",!",,! "'2"!%,"!#! 1"%(!,,!)1!1+%",!1% %"
# ()!%-5, ("+!!
"%( ) ",%! 2+ 1!) "
!%,"!- /"!"",!",,!"1 '%$%",!",%!
1,",!) ( ) !$$ +!-<,%'%"%%$ " ,%"!"",!"!$$ +!+!!#%#)",% !+#,%!
1,"3)%)$!
#+,%$,", +!$"!$")"++! %!,%!
1,"!%,"!- 5,!$$ + !" -
%-- !!
!#"",%"%#%$!"%#",) !$%1 ","!"("#0? :!2, %- - 5" <"%#%$!"% 0!! +! $ $" +,% 0? /(!6 %"%#%!
",!$$ -/!
%"%#%",!$$ %$ "-5,$! +!", !"%",$('! #",!$$ ) 0? /(!6-5,% >'
!!"%) ",!$$ !",+!+,, #"",%$('! -5,
>"!
!"!) "
9-
0? !"",!",,!)( -/ !) +!) 0?!6%&,!(! *-
7!"!) "7-
0
# +,%#(",' %$ ,%"!"("+!$",)!%#+,%$,:< A>-0B+!1%"- 0?* &< ,%(&%1, "!"",!"",%$ "!"((" # !$$ +!6+
%-1 %1 "%22!#1 !% '!6)# $!+!$
#(,%, %&,!+!6"+-<"+! "!2%"'%%((A>-0D-5,$6+
+!%"%#% ) (",#$!%((A>-0.-&(",!("#",!(2% +(%>+%",%"!"","%(+,%"%#%$!"%#",!("+!$ $"
- 0?
&< !1', &%1, < "!
E :!%!)! !
""%#%",!"
%,%'$&!6%! ",(",#",$! ,!%"%#%!'!%#% '!6) %1#1 !!"%2!#1 ! ) 1%1",$!!
1,"%%"%#%$!"%((A>-0.+,%$,,,! %1!!+%"- - :(",!)%$%"%$ !",!"",$!!1!%"!
", !$$ %"",!(#"%1- *- 1!!$$ %( !,%/ !%!/!( ",
%$!1!%"",(%",!"",$!+! !"+%",",(!!$$ +!",%1)#,!",) 0? /(!6+,!
%"%#%",( % "- 8- <",$!#+!!$$ !'!"#(",$!,!%1) !"
+%",,%(!",",$!$$ ",%!
$%$ ("!$#",$
#",6+
#",$!#(,%, ,%%$ "!"("-5, $6+
+!
%"%#%) ",(",#",$!!' ) ",'%"%#0?*&< ,%(&%1,!0?
&<!1', &%1,-0? :!2, %#!",#",$!%,%%$,!"!"",!"+! %+!!
#%#",)",% !+#,% !
1,"3)%-/+!%$"!$"+%", ", $!- < ,% !)$ +! % ,! "!2 ,% !
1," !%,"!
$!- - < 1! " ", !" %$ ", +! >'
!!"% )
!$$ +!!"+,,'!"$('! +%",,%(-$$ +!%,% "!"(" &$"%770,!"!"",!",,!)#!
%('
%$!"%",$! "(%"
! '%$%-/,!"%$ !" +,!"%)!%$!
#",%(%"
)"+,%(!",#!(%
#",$!-
5, !1!!$$ +!%"%$ !",!"",$%$ ("!"%!
%$) 1,"$ %1
'%"",%1 % "!%%$!'!) #!
",>'
!!"%, '",%",",!,%1 % "- 5, ",'$ "%,! '",1 % "#",!$$ +!#",##$ &$"%7
!
<0) !!) )"-
- /+ (
",)!%#", !"%$#0? /(!6",$!!1!%"!$$ %( !,%/ !%!/!( $!") , ",!)') !!) )"-5,%%$",!"", +!("%1#(%)"+",(!$!$$ +!"$((%"",( #!%,"!-5,%'##! $'%!$ )"+",(!!$$ +!-5, ", !!$C %""#",$,!1 &$"%7
! +%",&$"%7<0!&$"%
<0-
",!$$ ,!!
)$%$"#",##$ &$"% 7* !+%",&$"%7<0- 5,%%$!) "",!'#", '$ "%>) ! #",!$$ -'",:&B'"(+!"$" A>- !=5+(%$$'%$1 ! %=!A>- )=""+ +!)"%$2 2'"%!!%"%1,""
)$%)!!1%!
+!)-=-$$%1
!
",!$$
!!$C %""#",$,!1 &$"%7* !+%",&$"%7<0-
7-
"!"
C !!''
!"'()!
*'(+ ,''*(- *-+ *'),++.- ",!''!
%!
+-5, !!$C %""#!
",$,!1#!(!1!%"",(- 5, ) !#",+%", %#"C %%! ",$!-
- !!''
!"-/*0",!''!
%!
+
"",>""",!", %!$C %""#",$,!1 &$"%7* !+%",&$"%7<0-<%+ #",!$C %""!
#,%$!$$ ",$,!1 &$"%
<0"
%-/%!$$%1
!$C %""#",!(-
/+ $%$"%#-/*0 &$"%7
!
! +%",&$"%7<0%$""",!" &$"%7
!
<0# +,%$,,+
",#
+%1"$ +,%$,,!
$$ "
##$ 0% # <('%("
:% <('%(" % #!
"#'!
("
##%
<0 <('%(" #
%# -
9 <#"+ ! <0 <#", ! -
9 <#%>(",
<0 <##% ! -
9 <#%>(",
5,!''!
"!%'#!$$%1
-
1 2 1 2
.34.)5.0 $!
& 1%! ?,",&'!2%19! G ?,",'"!) G9;