Gurbax Singh & ORS v. State Of Punjab
!"#$%&'!%()*'+,
--+..!%*, /,
#*!*+)0
%1!
+,-)%(+%* 23
4$5#$%&'
--+..!%* /,
#*!*+)0
%1!
+,-)%(+%* 3
!!$%#$%&'
--+..!%* /,
#*!*+)0
%1!
+,-)%(+%* 6 6
#7!!%#$%&'8 !%&.$!%(!%)*'+
--+..!%*, /,
#*!*+)0
%1!
+,-)%(+%*
!"#$%& '$ !
!#
+,+%*9
:
!'+1!;(/)<!*+0)*'+!--+..!%*,$%
:
# ))(!;(/)<!*+0)*'+!--+..!%*,$% 6; 3!%( 23
# !+7!.;(($*$)%!.(/)<!*++%+!.;
%1! 0)*'++,-)%(+%*#*!*+ # % =$(+*'$,1 (&4+%*;7+-)-),+*)($,-),+)00) !--+!., $ + &
( )0$.+( > !"#$%&'!%()*'+,;&
*+ ( )0$.+( >4$5#$%&'; & + ( )0$.+( >!!$%#$%&'; & , ( ) 0$.+( >#7!!%#$%&'8
!%&.$!%(!%)*'+;!..)0*'+4 +$%&!<< ,+(?<)%/$<*,
$+0.>,*!*+(;0!<*,)0*'+<!,+!+*'!*)%2 ;!
@ # 4+,,!&+7!,+<+$/+(0)4
# $*> !A$.5!;!*-).$<+,*!*$)% %$7!.!7$*'+&!(*)!(4$,,$)%)0$%1 +( 4++*#$%&';# 1$* :!
; 5'#$%&';''$%(+:!
;4$5#$%&'+*< )0/$..!&+
!44 :'+!; $% $/$. ),-$*!.; !A$.5!
% +<+$-* )0 , <'
$%0)4!*$)%# %,-+<*);:!*!#$%&''++$%!0*+*) ++0++(!, B*'+%/+,*$&!*$%& 00$<+B;!.)%&7$*')*'+-).$<+)00$<$!.,7+%**) $/$. ),-$*!.; !A$.5! !%( 4)/+( 7$**+% +C +,*, "
D6? E
D6?*'++*)+%C $+! ) **'+0$*%+,,)0$%1 +(-+,)%,0) 4!5$%&,*!*+4+%*, '+()<*),<)%<+%+((+<.!+(!..*'+$%1 +(0$* *)4!5+,*!*+4+%*, '++!0*+;#:!*!#$%&'+<)(+(,*!*+4+%* )0 4++*#$%&',)%)0#!(!#$%&';!&+(! ) *3>+!,;+,$(+%* )0/$..!&+ !44 :'+!:'!*7!; ).$<+#*!*$)%%$7!.!"
7'++$%'+,*!*+(*'!*'+$,!%!&$< .* $,* >!/)<!*$)%F)%*'!*(!> '+!.)%&7$*''$, %<.+!A!!#$%&',)%)0 >!#$%&'!%('$, <) ,$% )*'+ 5' #$%&'; )0 /$..!&+ !*++.$; $,*$<* !%&!%!&!;7')'!(<)4+*)/$,$*'$4$%'$,>-,>;'!(&)%+*)
*'+$0$+.(,*)-!>) +$,!%<+!*#4!(')0*'+$&!%(0)+0!*'+,F!* ! ) *3 3
7'$.+*'+>7+++* %$%&')4+!%('!(+!<'+($% 0)%*)0*'+') ,+)0!%!$.#$%&';*'+%! ..)<5<!*7!,0) %( -!5+($%*'+,*++*F*'+>!.$&'*+(0)4*'+>-,>!%(*$+(*)4)/+ !,$(+*'+ ..)<5<!*F$%*'+4+!%7'$.+;4$5#$%&',)%)0!!$% #$%&'!4+(7$*'!:!,$!;!!$%#$%&',)%)0 !'.!#$%&'!4+( 7$*'!(!%&;#7!!%#$%&'8 !%&.$,)%)0!!$%#$%&'!4+(7$*'
!%$)%#!$>!$)%)(;# 5'4!$.#$%&',)%)0=++#$%&'!4+( 7$*'!(!%&;!)!$7$0+)0!%!$.#$%&'+4-*>'!%(+(; !"
#$%&',)%)0# !$%#$%&'!4+(7$*'!%!"+;''$%(+:!
7$0+)0 !"#$%&'+4-*>'!%(+(; !7!%1++*#$%&',)%)0 !"#$%&'
!4+(7$*'!&!%(!,$; !(++-#$%&',)%)0 !"#$%&'!4+( 7$*'! !,+ !.. !*;!..+,$(+%*,)0*'!*/+>/$..!&+<!4+) *)0 *'+$') ,+!%()%!G!.5!!+"')*!*$)% +$%&!$,+( >!!$% #$%&'!%(#7!!%#$%&'*'!*<)4-.!$%!%*-!*>,') .( +*!
&'*!
.+,,)%0)&+**$%&*'+,*++*/!<!*+(;4$5#$%&')-+%+(*'+!**!<5 !%(&!/+!:!,$! .)70)4$*,,'!-,$(+*)!A!!#$%&'; %<.+)0 *'+<)4-.!$%!%*7$*'!%$%*+%*$)%*)5$..'$4!%(*'+ .)70) %($*, *!&+* )%*'+ !<5,$(+)0 '+!()0!A!!#$%&'F7'+% 5'
#$%&';7+%*0)7!(*)+,< +!A!!#$%&';*'+%4$5#$%&'&!/+ !:!,$! .)70)4$*,,'!-,$(+*) 5'#$%&';7'$<''$*'$4)% '$,$&'*,') .(+ '++!0*+#7!!%#$%&'&!/+*7)$)%)( .)7, *) 5'#$%&';7'$<''$*)%*'+.+0*!%($&'*,$(+)0'$,'+!(
<< ,+(# 5'4!$.#$%&'&!/+*7)(!%& .)7,*) 5'#$%&';
7'$<''$*)%'$,%),+!%($&'*,$(+)0'$,0)+'+!(;7'++!,!<< ,+(
!(++-#$%&'&!/+*7) .)7,7$*' !,+ !.. !**) 5'#$%&';
7'$<''$*)%'$,-!.4)0$&'*'!%(!%($&'*,') .(+ '++!0*+ !<< ,+( !"#$%&'&!/+*7)!"+ .)7,0)4$*,+/+,+,$(+*) 5'#$%&';7'$<''$*'$4)%'$,.+0*,') .(+!%(.+0**'$&'
'+<)4-.!$%!%*!$,+('
+!%(<>!%(7+%*0)7!(*)+,< + 5'#$%&';*'+%!<< ,+( !7!%1++*#$%&'&!/+*7)&!%(!,$ .)7,0)4$*,+/+,+,$(+*)*'+<)4-.!$%!%*'$**$%&'$4)%*'+.+0* ,$(+)0'$,'+!(!%()%.+0*+!;!,!+, .*)07'$<';*'+<)4-.!$%!%* 0+..()7% '++!0*+!<< ,+(!!$%#$%&'&!/+*7)(!%& .)7,*) *'+<)4-.!$%!%*;7'$<''$*)%*'+4 ,<.+!%(+. )7)0'$,.+0*!4
'+% !"#$%&'&!/+!%!"+ .)77'$<''$*! )/+*'+$&'* ,') .(+)0<)4-.!$%!%* '+%!<< ,+(# 5'4!$.#$%&'&!/+!(!%& .)7*)*'+<)4-.!$%!%*'$**$%&'$4)%*'+.$**.+0$%&+)0.+0*'!%(
'+$%1 +(!$,+(!%!.!4;7'$<'!**!<*+(# 1++*:!
;4)*'+)0 *'+<)4-.!$%!%*;7')7!,7)5$%&%+! >$%*'+$<!**.+,'+(;*)*'+ ,-)*!%(,'+.$+(()7%)%*'+<)4-.!$%!%* '+% !"#$%&'&!/+ *7)!"+ .)7,0)4$*,+/+,+,$(+*)# 1++*:!
;7'$<''$*)%'+ +!,*!%(.+0*.+& << ,+( !7!%1++*#$%&'&!/+*7)(!%& .)7,*) # 1$*:!
;7'$<''$*'+)%$&'*,') .(+!%(+. )7)0$&'*!4
'+%!<< ,+( !(++-#$%&'&!/+*7) .)7,7$*' !,+ !.. !**) '+;7'$<''$*)%$&'*,$(+)0'+'+!(!%($&'**'$&' $%&*'+ $%<$(+%*;&).(+!$%&)0# 1++*:!
0+..()7%;7'$<'7!,-$<5+(
- >''$%(+:!
'++!0*+;!,-!.#$%&',)%)0G!.#$%&'; !1 :
4!,)%)0!7!'! !4;:!,'4$'!%(,)%)0!
.!* !4;
$!%1!%#$%&',)%)0$!%#$%&';!..+,$(+%*,)0*'+,!$(/$..!&+ !$/+(!**'+,-)*!%(*'+>+,< +(*'+$%1 +(0)4*'+<.
*<'+,)0 !<< ,+(!%(*'+%!..*'+!<< ,+(0.+(!7!>0)4*'+,-)*!.)%&7$*'
*'+$+,-+<*$/+7+!-)%, '+<)4-.!$%!%* +,$(+,)*'+ $%1 +(7+++4)/+(*) $/$.),-$*!.; !A$.5!;7'++*'+>7++4+($<).+&!..>+"!4$%+(
%!<<) %*)0,+/++'+!($%1 >;!A!!#$%&'7!,+0++(*)
) $%(#$%&' +($<!.)..+&+; !$(5)*0)*+!*4+%*;0)47'++'+ 7!,+0++(*)
;'!%($&!'
<<)($%&*)*'+<)4-.!$%!%*;*'+ 4)*$/+ +'$%(*'+)<< +%<+7!,*'!**'++7!,!($,- *+ +*7++% *'+<)4-.!$%!%*-!*>!%(!<< ,+(-!*>+&!($%&<.),$%&)0,*++* !%(0)*'!*+!,)%;!..*'+!<< ,+($%<)%%$/!%<+7$*'+!<')*'+'!( <!
,+($%1 $+,*)*'+4 '+,*!*+4+%*7!,,$&%+( > 4++*#$%&'
<)4-.!$%!%* #:!*!#$%&'- *'$,+%(),+4+%*!," 6? +.)7 *'!*,*!*+4+%* ++<)(+(-).$<+-)<++($%&, !%(,+%* C! *)
).$<+#*!*$)%%$7!.!*') &' !*!-#$%&';)%*'+ !,$,)0 7'$<'0)4!. "
6?
7!,+<)(+( >#! !%,G!.
# :!*!#$%&'!.,)+<)(+(,*!*+4+%*,)0$%1 +( 5'#$%&'!%( # 1++*:!
!%(0)4*'+)*'+,$(+'++<)(+(*'+,*!*+4+%*)0 ''$%(+ :!
7$0+ )0 !" #$%&'
)4 *'+ ,*!*+4+%* )0 ''$%(+:!
;)00+%<+, %(+#+<*$)%,6; 7++4!(+) *
% *'+ ,!4+ (!>; $%1 +( 4++* #$%&' !%( 5' #$%&'
-)( <+( +0)+#:!*!#$%&' .))(,*!$%+(<.)*'+,7)% >*'+4 !**'+*$4+)0$%<$(+%* '+%/+,*$&!*$%& 00$<+-+-!+(*'+-!<+. )0, <'<.)*'+,;,+!.$%&*'),+7$*',+!.$4-+,,$)%:#!%(+* %+( *) -).$<+ ,*!*$)% ( + *) , ,-$<$) , <$< 4,*!%<+, <)%<+%$%& *'+ $%<$(+%*;*'++-)*7!,%)*+($%*'+ +&$,*+7'++!,-!<+.)0 <.)*'+,7!,(+-),$*+(7$*' % *'+ !,$, )0,!$(,*!*+4+%*)0*'+<)4-.!$%!%*; *'+
-+,+%* ) (!*+( 2 0) )00+%<+, #+<*$)% ?H?6??6?62?6H 7!,+&$,*++( %H ;*'+%/+,*$&!*$%& 00$<+/$,$*+(*'+-.!<+)0 )<< +%<+-+-!$%&) &',$*+-.!%*'++)0!,"
D6? +.$0*+( .))(,*!$%+(+!*'!%(,$4-.++!*'-+-!$%&*'+$,+-!!*+-!<+., ,+!.$%&*'),+7$*' ,+!.'!/$%& $4-+,,$)%:#!%(*!5$%&*'),+ -!<+., $%*) -).$<+ -),,+,,$)% /$(+ +<)/+> 4+4) "
D6? !**+,*+( >7$*%+,,+, ++<)(+(*'+,*!*+4+%*)07$*%+,,+,!%()% +* %*)*'+-).$<+,*!*$)%;(+-),$*+(*'+<!,+-)-+*>7$*' # ,+C +%*.>; )% 6 ; )% +<+$-* )0 $%0)4!*$)% +&!($%&(+!*')0!A!!#$%&'0)4
'!%($&!';/$(++-)* ) (!*+(6 ;)00+%<+ %(+#+<*$)% 7!,!((+(
),*4)*+4)%*'+(+!( )(>)0(+<+!,+(!A!!#$%&'7!,&)* <)%( <*+(!%('$, .))(,*!$%+(<.)*'+,!%( +.)%&$%&,7++*!5+% $%*)-).$<+-),,+,,$)%/$(+,+-!!*++<)/+>4+4),
'++!0*+;-).$<+-!*>'+!(+( >#:!*!#$%&';7+%**)
'+%/+,*$&!*$%& 00$<+<!$+() *$%C +,*-)<++($%&,7$*'
+&!(*)(+!*')0!A!!#$%&'-+-!$%& +-)*"
D6? + +<)(+( ,*!*+4+%*, )0 7$*%+,,+, #$%<+ $* 7++ .!*+ ') , *'+ -),*4)*+4+"!4$%!*$)%)%*'+(+!( )(>)0(+<+!,+(!A!!#$%&' <) .( +&)*<)%( <*+()%*'+%+"*(!>)%.> 0*+*'+-),*4)*+4 +"!4$%!*$)% 7!,<)%( <*+()%(+!( )(>)0 !A!!#$%&';)% ;*'+ (+!( )(>7!,'!%(+()/+*)'$,+.!*$/+, '+ +.)%&$%&)0(+<+!,+('!%(+()/+*)*'+%/+,*$&!*$%& 00$<+ > *'+ +($<!. 00$<+;7++<)%/+*+($%*)!-!<+.;7'$<'7!,,+!.+( !%(*'+%$*7!,*!5+%$%*)-).$<+-),,+,,$)%/$(++<)/+>4+4)
"
D6?;!**+,*+( >7$*%+,,+,;7'$<'7!,7$*%+,,+( > !4 #!))-!%(!,+4#$%&''!(-)( <+(:
*! !1!4!)0(+<+!,+( !A!!#$%&'7'$<'7!, .))( ,*!$%+( *7!,<)%/+*+($%*)!
,+!.+(-!<+.!%(*!5+%$%*)-).$<+-),,+,,$)%/$(+4+4)"
D6?G
%+* %*)*'+-).$<+,*!*$)%;<!,+-)-+*>7!,(+-),$*+(7$*'
% H ;#:!*!#$%&'7!,!,,)<$!*+(7$*' *'+ -).$<+-!*>'+!(+( >%,-+<*)!,'!%#$%&';7'$<'7!,<!>$%& ) *$%/+,*$&!*$)%)0*'$,<!,+ << ,+(4$5#$%&';!!$%#$%&'
!%(!)!$7++!+,*+($%*'$,<!,+ '+$-+,)%!.,+!<'7++ <)%( <*+( !%( 4+4), $% *'!* +&!( 7++ -+-!+( %*$4!*$)% +&!($%&*'+$!+,*7!,&$/+%*)*'+$0!4$.$+, $%&*'+<) ,+ )0$%*+)&!*$)%;!<< ,+(4$5#$%&', 00++(!($,<.), +,*!*+4+%* *'!*'+'!(5+-*<)%<+!.+(*'+B:!,$!B$%*'+<'!00))4$%'$,') ,+ ! ) *7'$<')%.>'+5%+7!%(<) .(&+**'+,!4++<)/++( #!$( ,*!*+4+%*7!,+( <+($%*)7$*$%&7'$<'$,"
?*7!,,$&%+( >*'!*!<< ,+(!%(!**+,*+( >7$*%+,,+, # <'!<< ,+($%- , !%<+ )0*'+($,<.), +,*!*+4+%*4!(+ >'$4;&)**'+ .))(,*!$%+(:!,$! +<)/++(0)4*'+($,<.),+(-.!<+;7'$<'7!,*!5+%$%*)-),,+,,$)% /$(+4+4)"
? *,) &',5+*<'7!,-+-!+( #$*+-.!%)0*'+ -.!<+)0+<)/+>7!,!.,)(!7% $%&*'+<) ,+)0$%*+)&!*$)%!<< ,+(!!$%#$%&''!( !.,), 00++(!($,<.), +,*!*+4+%**)*'++00+<**'!*'+'!(5+-* <)%<+!.+(*'+(!%&$%*'+'+!-)0<)**)%,*$<5,!%()%.>'+'!( 5%)7.+(&+)0*'+,!4+!%(<) .(&+**'!*+<)/++( # <'($,<.), + ,*!*+4+%* 7!, +<)(+( !, "
?:; 7'$<' 7!, ,$&%+( > *'!*
!<< ,+(!%(!**+,*+( >7$*%+,,+, '+%, <'!<< ,+($%- , !%<+ )0,*!*+4+%*4!(+ >'$4&)*+<)/++(*'+(!%&7'$<'7!,*!5+% $%*)-).$<+-),,+,,$)%/$(+4+4)"
?G #$*+-.!%)0*'+-.!<+)0 +<)/+>7!,-+-!+(!%(,*!*+4+%*,)0*'+7$*%+,,+,7+++<)(+(
% ;*'+-).$<+-!*>'+!(+( >%,-+<*)!,'!%#$%&' !+,*+(!<< ,+(# 5'4!$.#$%&',)%)0=++#$%&'
$,-+,)%!.
,+!<'7!,<)%( <*+(!%(%)*$<+)0!+,*7!,,+/+( -)%'$4
<< ,+(# 5'4!$.#$%&'-)( <+(*'+(!%&7'$<'7!,*!5+%$%*) -),,+,,$)% > /$(+ 4+4) "
?; 7'$<' 7!, !**+,*+( > *'+ 7$*%+,,+,
%2 6;7'$.+%,-+<*)
5'*$!#$%&';-),*+(!*
).$<+#*!*$)%%$D!.!; 7!,<!>$%&) *$%/+,*$&!*$)%;'+'!( !+,*+(!<< ,+(''$%(+:!
;/$(+!+,*4+4)"
? + -+,)%!.,+!<'7!,&)*<)%( <*+(!%(!4+4)7!,-+-!+($%*'!* +&!( % 6; !(++- #$%&'!%( !7!%1$*!<< ,+(7++ !+,*+( !(++- #$%&' '!( -)( <+( +0)+ %,-+<*)
5'*$!
#$%&'! !,+ !.. !* ,+( >'$4$%*'+$%<$(+%* *7!,*!5+%$%*) -).$<+ -),,+,,$)% /$(+ ! 4+4) << ,+( !7!%1$* #$%&' '!( -)( <+(!!%(!,$; ,+( >'$4$%*'+)<< +%<+ *7!,!.,)*!5+% $%*)-).$<+-),,+,,$)%/$(+!4+4) !,+-)-+*>7!,(+-),$*+( 7$*'*'+ ).$<+#*!*$)%%$D!.!
<< ,+( !"#$%&'7!, !+,*+()%H I 6 +'!(-)( <+( +0)+%,-+<*)
5'*$!
#$%&'!5 .'!$ ,+( >'$4!**'+*$4+)0)<< +%<+;7'$<'7!, *!5+%$%*)-).$<+-),,+,,$)%/$(+4+4)"
?
#+-!!*+$%C $>7!, +$%&<)%( <*+( >#
; !A$.5!
+&!($%&*'+!..+&+($%%)<+%<+)0!<< ,+(#7!!%#$%&'8 !%&.$;
!"#$%&';''$%(+:!
; !7!%1++*#$%&'!%( !(++-#$%&'$% *'+-+,+%*)<< +%<+!%($*7!,) ,+/+(*'!*!0*+*'+$%C $>;*'+$ ,+-!!*+<'!..!%7) .( +-+,+%*+($%*'+<) * 0*+ <)4-.+*$)% )0 $%/+,*$&!*$)% !%( )*'+ 0)4!.$*$+,; <'!..!%!&!$%,**'+!<< ,+(4$5#$%&';!!$%#$%&';!)!$;
# 5'4!$.#$%&' 7!,-+-!+(!%(0$.+($%*'+) *)0 ($<$!.
!&$,*!*+ ,* .!,,; !A$.5! 7'++!, %!4+, )0 !<< ,+( #7!!% #$%&'; !"#$%&';''$%(+:!
; !7!%1++*#$%&'!%( !(++- #$%&'7++5+-*$%).
4%) )0*'!*<'!..!%$ + +-)* %(+ #+<*$)%
%!--+!!%<+)0!<< ,+($%*'+<) *)0..!C! !&$,*!*+;
<)-$+,)0()< 4+%*,7++, --.$+(*)*'+40++)0<),*,!,+%/$,!&+(
%(+ ,+<*$)%
!%( *'+% 0$%($%& *'!* )00+%<+, 7++ +"<.
,$/+.>*$! .+ >*'+) *)0#+,,$)%,;*'+,!$( !&$,*!*+/$(+ )(+(!*+(I 6<)44$**+(*'+<!,+*)*'+) *)0#+,,$)%,
'+'!..!%*'++0)+;<!4+ - +0)+(($*$)%!.$,*$<* (&+;
!A$.5!
# --.+4+%*!> <'!..!% !&!$%,* !<< ,+( !" #$%&';
''$%(+:!
; !7!%1$*#$%&'!%( !(++-#$%&'7!,0$.+($%*'+ <) * * 7!, !.,) <)44$**+( *) *'+ ) * )0 #+,,$)%, << ,+( #!7!%#$%&'7!,)(++(*) +, 44)%+(*)0!<+*$!.
'+<'!..!%!%(, --.+4+%*!><'!..!%7++*$+(*)&+*'+
$%($%& ! -$4! 0!<$+ <!,+; <'!&+ 0) )00+%<+ %(+ #+<*$)%, ?6??6?H?62?6H ;7!,0!4+(!&!$%,**'+!<< ,+( *)7'$<'*'+>-.+!(+(%)*& $.*>!%(<.!$4+(*$!.
$%&*'+<) ,+)0$*,+/$(+%<+;*'+-),+< *$)%+"!4$%+( 4$*#$%&'<)4-.!$%!%*!, D;# 1++*:!
;$%1 +(?+>+7$*%+,,
!, D;%,-+<*)!,'!%#$%&'!, D;:!*!#$%&'; +*$+( # %,-+<*); %/+,*$&!*$%& 00$<+ !, D6; !5!,' #$%&';
!
&'*,4!%!, D3; 5'#$%&';$%1 +(?+>+7$*%+,,!, DI;
!4!%!%(! +((>;0)4+ )# &$<!.+-!*4+%*;
'!%($&!'!, D; #!*$%(+ !.#$%&'!, D2; :$!%(++- :!
; +($<!. 00$<+!, DH;!,-!.#$%&'!, D;#!.(+/ #$%&';*'+% !, D;)%,*! .+#!%(++-:
4!;) 22!,
D;%,-+<*)
5'*$!#$%&'!, D '++!0*+;*'+.+!%+( ((.
0)*'+#*!*+<.),+(*'+-),+< *$)%+/$(+%<+ 0*+ *'+ <.), + )0 -),+< *$)% +/$(+%<+; ,*!*+4+%*, )0 !<< ,+( %(+,+<*$)%
7+++<)(+(;7'++$%!..*'+ $%<$4$%!*$%&<$< 4,*!%<+,!--+!$%&!&!$%,*, <'!<< ,+(7++- * *)*'+4;7'$<'*'+>(+%$+(;<)%*+%($%&*'!**'+>!+$%%)<+%*!%( '!/+ ++%0!.,+.>$%/)./+($%*'$,<!,+ << ,+(4$5#$%&',*!*+(*'!*)% !*! ) *
''$%(+:!
7!,-+,+%*$%'+') ,+7'+%!A!!#$%&'
!4+(7$*'!!%(!,$;!,+4#$%&'!4+(7$*'!!%&;!1#$%&' ,)%)0#!(!!#$%&'!%( !1#$%&'!.$!, 4++* #$%&',)%)0 #!(!!#$%&'!4+(7$*'!!%(!,$;)%$,)%)0!A!!#$%&'!4+( 7$*'!!%&;# 1$*:!
!4+(7$*'!#)*!;+/:!
!%(!,-!.
#$%&'!4+(7$*'!%&,!%(#!(!!#$%&',)%)0 $!!#$%&'!4+( 7$*' ! )+ & % <!4+ $% ! &>-,> !%( ><!..$%& %!4+, *) ''$%(+:!
;!,-!.#$%&'!%(!A!!#$%&'7+%**)*'+') ,+)0 ''$%(+:!
!%(!$,+(G!.5!!!,5$%&''$%(+:!
*) $%&'+ 4!%) *)0*'+') ,+ %'+!$%&*'$,''$%(+:!
<!4+) *!%( ,*)--+(*'+! )/+,!$(-+,)%,0)4!
,$%&'+!%()*'+, %*'+
4+!%*$4++)>) %&+ )*'+)0'
, !%()0''$%(+:!
7') 7!,&)$%&*)<)..+<*<)**)%-.
<5+,$%*'+0$+.(,<!4+*)*'+,-)*!%( '+!.,)+0!$%+(*'+! )/+,!$(-+,)%,0)4 ,$%&0$.*'>.!%& !&+
'+%!A!!#$%&'&!/+!!%(!,$ .)7*)''$%(+:! 7$*'*'+ $%*+%*$)%*)5$..'+ *,'+&)* !<5!%(!%(!,$ .)7'$*'+)%.+0* 5%++ # 1$*:!
&!/+!#)*! .)7'$**$%&'+$&'**'
# 1$* :!
&!/+!- ,' .)7)0#)*!)%'+ !<5 '+%4$5#$%&'!
>) %&+ )*'+)0'
, !%()0''$%(+:!
<!4+0)7!(*)+,< + ''$%(+:!
*'+%!,+4#$%&'&!/+*7)<)%*$% ) , .)7,*) 4$5#$%&'7$*'$%*+%*$)%*)5$..'$4!%(!%& .)7,'$*'$4)%*'+ .+0*,$(+)0'+!(!%(.+0*,') .(+)04$5#$%&'
'+%)%$&!/+!
!%& .)7)%*'+'+!()04$5#$%&' *$*0+..)%'$, !<5 '+% ''$%(+:!
;4$5#$%&'!%()*'+,!$,+(!.!4)0B !$**!
!$**!B;7'$<'!**!<*+('+ %<.+0)4$%.!7,,$(+%!4+.>!!$% #$%&',)%)0 !'.!#$%&'!%(=++#$%&',)%)0 !'.!#$%&';*'+%
!1#$%&'&!/+!!%(!,$ .)7*)=++#$%&'!$4$%&$*)%'$,'+!( 7$*'$%*+%*$)%*)5$..'$4 *=++#$%&'!$,+('$,$&'*'!%(*),!/+ *'!* .)7!%(!%(!,$'$*)%'$,*'
4 0)4$*,,'!-,$(+ '+% !A!!#$%&'&!/+!!%(!,$ .)7)%*'+'+!()0=++#$%&'7')$% )(+*),!/+'$4,+.0!$,+('$,$&'*!4!%(!%(!,$ .)70+.. %(+ '$,$&'*+. )7 '+%!!$%#$%&'7+%*0)7!(*)+,< +''$%(+ :!
!%()*'+,0)4*'+<.
*<'+,)0! )/+,!$(-+,)%,;!,-!.#$%&'
&!/+*7)!%& .)7,'$**$%&.+0*7$,*!%(,') .(+)0!!$%#$%&'
#!(!#$%&' ,)%)0 $!!#$%&' 5+-*)%!$,$%&.!.5!!,*)5$..
''$%(+:!
!%()*'+, >0$$%&,')*,!%(*)*+!<'*'+4!.+,,)% !%(*'
,#!(!#$%&'7$*'!%$%*+%*$)%*)5$..''$%(+:! !%(
)*'+0$+(,')*,0)4'$,& %!%()%!$,$%&'
+!%(<> >''$%(+ :!
!%()*'+,; %!4#$%&',)%)0 .!#$%&'<!4+*)*'+,-)* !%(+,< +(''$%(+:!
!%()*'+,0)4*'+<.
*<'+,)0! )/+ ,!$( -+,)% '+% !.. *'+ ! )/+ ,!$( -+,)%, !.)%& 7$*' *'+$ +,-+<*$/+7+!-)%,*))5*)*'+$'++., > )!($%&!>-,> % '+!$%&*'+%)$,+,
!%#$%&',)%)04!#$%&'7')'!(<)4+*) 4++*'$,(!
&'*+%!4+.> !!41$*:!
7$0+)04$5#$%&'<!4+*) *'+,-)*!%(!0*+!!%&$%&/+'$<.+'+&)*$%1 +(-+,)%,!(4$**+($% *'+$/$.),-$*!. !A$.5!;7'++()<*)-)/$(+(*'+44+($<!.!$(
'+ 4)*$/+ +'$%( *'+ )<< +%<+ 7!, *'!* ! )/+ ,!$( -+,)%, 7!%*+(*)0)<$ .>) ,*''$%(+:!
!%()*'+,0)4*'+$-.)* +!$%&) H?!%(7$*'$%*+%*$)%*)5$..*'+4!..*'+! )/+,!$( -+,)%,$%-),+< *$)%)0<)44)%) 1+<*'!(<!
,+(*'+4$%1 $+,
<< ,+(!!$%#$%&';!)!$;#7!!%#$%&'8 !%&.$;
''$%(+:!
; !"#$%&'; !7!%1++*#$%&'!%( !(++-#$%&'
!.,)*))5*'+,$4$.!-.+!,!,*!5+% >!<< ,+(4$5#$%&'
D'++!,!<< ,+(# 5'4!$.#$%&'-.+!(+(*'!*'+'!, ++% 0!.,+.> $%/)./+( $% *'$, <!,+ +$%& +.!*$)% )0 4$5 #$%&' +*<
)*'+7$,+'+'!,%)*'$%&*)()7$*'*'+4!**+
%*'+$(+0+%<+;*'+!<< ,+('!(+"!4$%+(#'
!$%(+ :
4!; ;'!!*#!%<'!$&!4G*( !A$.5!;7')'!( ) &'* *'+, 44)%+(+<)(+&!($%&<!..(+*!$.,)04) $.+) H6I H2HH$%*'+%!4+)0#7!!%#$%&',)%)0!!$%#$%&'0)*'+ -+$)(0)4 *$..I '+,!$(+<)($,"
D? <)%*!$%$%&<+*$0$<!*+)0<)+<*%+,,$,"
D? '+!<< ,+(*+%(++($%+/$(+%<+<+*$0$+(<)->)0+%C $>
+-)*"
;<+*$0$+(<)->)0<)4-.!$%**$*.+(!,''$%(+:!
=+, ,!A!!#$%&'+*< !,"
!%(<)->)0, 44)%$%&)(+!, "
6
0*+'+!$%&!& 4+%*,;.+!%+((($*$)%!.#+,,$)%, (&+;
!A$.5!/$(+1 (&4+%*(!*+(I !<C $**+(*'+!<< ,+(''$%(+ :!
!%(!)!$;7'++!,<)%/$<*+(!<< ,+(%!4+.>4$5#$%&';
!!$% #$%&'; # 5'4!$. #$%&'; #7!!% #$%&'; !" #$%&';
!7!%1++*#$%&'!%( !(++-#$%&'0)*'+)00+%<+, %(+#+<*$)%, ??6?6+!(7$*'#+<*$)%6H !%(/$(+)(+(!*+( I ;*'+>7++,+%*+%<+(!, %(+9 !4+ )0 <)%/$<* 00+%<+
?#
$&)) , $4-$,)%4+%*
$%+ % (+0!
.* )0 -!>4+%* )0 0$%+ 4$5 #$%&'
G$0+ $4-$,)%4+%*
, ;?
0) )%+ >+!
4$5 #$%&'
6 %+4)%*'
, 3?
0) ,+/+% (!>, 4$5 #$%&' #$"4)%*',
, ;?
0) )%+ 4)%*'
4$5 #$%&'
6 %+>+!
, ;?
0) *7) 4)%*', !!$% #$%&'
G$0+ $4-$,)%4+%*
, ;?
0) )%+ >+!
!!$% #$%&'
6 %+4)%*'
, 3?
0) ,+/+% (!>, !!$% #$%&'
#$"4)%*',
, ;?
0) )%+ 4)%*'
!!$% #$%&'
6 %+>+!
, ;?
0) *7) 4)%*', # 5'4!$.
#$%&'
G$0+ $4-$,)%4+%*
, ;?
0) )%+ >+!
# 5'4!$.
#$%&'
6 %+4)%*'
, 3?
0) ,+/+% (!>, # 5'4!$.
#$%&' #$"4)%*',
, ;?
0) )%+ 4)%*'
# 5'4!$.
#$%&'
6 %+>+!
, ;?
0) *7) 4)%*', #7!!% #$%&' 8
!%&.$ G$0+ $4-$,)%4+%*
, ;?
0) )%+ >+!
#7!!% #$%&' 8
!%&.$ 6 %+4)%*'
, 3?
0) ,+/+% (!>, #7!!% #$%&' 8
!%&.$ #$"4)%*',
, ;?
0) )%+ 4)%*'
#7!!% #$%&' 8
!%&.$ 6 %+>+!
, ;?
0) *7) 4)%*', !"
#$%&'
G$0+ $4-$,)%4+%*
, ;?
0) )%+ >+!
!"
#$%&'
6 %+4)%*'
, 3?
0) ,+/+% (!>, !"
#$%&' #$"4)%*',
, ;?
0) )%+ 4)%*'
!"
#$%&'
6 %+>+!
, ;?
0) *7) 4)%*',
!7!%1++* #$%&'
G$0+ $4-$,)%4+%*
, ;?
0) )%+ >+!
!7!%1++* #$%&'
6 %+4)%*'
, 3?
0) ,+/+% (!>,
!7!%1++* #$%&'
#$"4)%*',
, ;?
0) )%+ 4)%*'
!7!%1++* #$%&'
6 %+>+!
, ;?
0) *7) 4)%*',
!(++- #$%&'
G$0+ $4-$,)%4+%*
, ;?
0) )%+ >+!
!(++- #$%&'
6 %+4)%*'
, 3?
0) ,+/+% (!>,
!(++- #$%&' #$"4)%*',
, ;?
0) )%+ 4)%*'
!(++- #$%&'
6 %+>+!
, ;?
0) *7) 4)%*',
++.$%&!&&$+/+(;*'+<)%/$<*,?!<< ,+('!/+!--)!<'+(*'$, ) * >7!>)00$.$%&,+-!!*+!--+!.,;%)*$<+)07'$<'7!,$,, +(*) *'+#*!*+
D+'!/+'+!(.+!%+(<) %,+.0)*'+-!*$+, +,$(+,&)$%& *') &'*'++<)(
'+$%<$(+%*'!($%0!<**!5+%-.!<+ **'+< <$!.*'$%&*) +,++%$,!,*)7'+*'+$**))5-.!<+!,-+-),+< *$)%,*)>) !<<)($%&*)*'+/+,$)%,+* - >*'+(+0+%<+)$%,)4+)*'+ 4!%%+
%*'+-+,+%*<!,+;=++#$%&'0)4!<< ,+(,$(+!,7+..!, !!$%#$%&'!%(4$5#$%&'!<< ,+('!(!.,), 00++($%1 $+,
'++7!, !<) %*+/+,$)%)0*'+$%<$(+%* - * 0)7!( >*'+ !<< ,+(,$(+;$%*+4,)07'$<';*'+<)4-.!$%!%*,$(+7!,!&&+,,);
* *'!* '!, %)* ++% -)-+.> $%/+,*$&!*+( > *'+ $%/+,*$&!*$%& !&+%<>!%(*'+#+,,$)%,) *'!,%)*&$/+%( +!**+%*$)%*)*'+ ,!4+ '+$%1 $+,)%*'+-+,)%)0!<< ,+(4$5#$%&'!%(!!$% #$%&'!,7+..!,=++#$%&''!/$%&%)* ++%+"-.!$%+(;$*<)4+,) * *'!**'+&+%+,$,)0*'+$%<$(+%*'!, ++%*$+(*) +, --+,,+( >*'+ $%/+,*$&!*$%&!&+%<>!%(*'+-),+< *$)%,*)>,)- *0)7!($,*) + /$+7+(7$*',)4++.+4+%*)0, ,-$<$)% +/+*'+.+,,*'+(+0+%<+ /+,$)%*'!**'+<)4-.!$%!%*-!*>7!,!&&+,,)()+,,++4*) + -.!
,$ .+!%(<)%/$%<$%& ,-+*'+-),+< *$)%<!,+;%)%+) *)0*'+ <)4-.!$%!%*!%($%1 +( 5'#$%&';!A!!#$%&';# 1++*:!
7!,'!/$%&!%>7+!-)% 0*'!*7!,,);*'+%')7($(4$5#$%&';
!!$%#$%&'!%(=++#$%&'+<+$/+($%1 $+,$%*'+,!4+$%<$(+%* * $, %)* <!,+ )0 *'+ -),+< *$)% *'!* <)4-.!$%!%* 4++* #$%&';
5'#$%&';!A!!#$%&')# 1++*:!
'!(,%!*<'+(7+!-)%, 0)4*'+!<< ,+(<!
,$%&$%1 $+,*)*'+4$%,+.0(+0+%<+ '!*!.,) <+!*+,!() *$%*'+4$%(+&!($%&/+!<$*>)0*'+-),+< *$)%
,*)> %)*'+*'$%&*) +,++%$,*'!**'+)< .!/+,$)%$,%)*0 ..> $%<)%,)%!%<+7$*'*'+4+($<!.+/$(+%<+ ,-+*'+-),+< *$)% ,*)>;4$5 #$%&' '!( &$/+% *7) .)7, *) 5' #$%&' )% !<5,$(+)0'+!(!,7+..!,$&'*,') .(+;#7!!%#$%&'8 !%&.$ '!(&$/+%*7)$)%,!$! .)7,*) 5'#$%&''$**$%&'$4)%.+0* !%($&'*,$(+)0'+!(; !"#$%&''!(&$/+%*7)&!%(!,$ .)7, 0)4+/+,+,$(+*) 5'#$%&''$**$%&'$4)%.+0*,') .(+!%( .+0* *'$&'
5' #$%&' $%1 +( '!/$%& , 00++( $%1 $+, )% '!( ($+( !0*+ ,+/+!. (!>, $ + 6 !* ;
'!%($&!'
'+()<*)7')'!(4+($<).+&!..>+"!4$%+( !"
#$%&' %!4+.> DH :$!%(++- :!
; +($<!. 00$<+; $/$.
),-$*!. !A$.5!'!() ,+/+($%<$,+(7) %(4+!, $%&3<4" <4)%-!$+*!.+&$)%)0,<!.-.>$%&*!%,/+,+.>
*'+4)+;$*<)4+,) **) +!<!,+)00++0$&'*!%(*'+ $%<$(+%*()+,%)*,++4*) +) *<)4+)0-+4+($*!*$)%;-.!%%$%&) !,,!$.!%*,,'!$%&!<)44)%$%*+%*$)%)'!/$%&<)44)%) 1+<*
!*'+$*7!,!&) -<.!,'!%(0++0)!..
'+!,,!$.!%*,'!(<!
,+( $%1 $+,0)7'$<'*'+>!+*) +'+.(+,-)%,$ .+$%($/$( !..>!%(%)* )%!<<) %*)0,'!$%&<)44)%$%*+%*$)%)'!/$%&<)44)%) 1+<*) +$%&<)<)%,-$!*), )%+)0*'+!<< ,+(7!,'!/$%&!0$+!4)!5%$0+) 5$-!%+*< !*'+*'+>7++'!/$%&7+!-)%,.$5+&!%(!,$;(!%&,; 7'$<'!+%)4!..>*'++$%*'+') ,+,)0*'+!&$< .* $,* ,+($% !&$< .* !.)-+!*$)%, ') &')%+)0*'+!,,!$.!%*7!,'!/$%&!
!,+ !.. !* **'!**))<!%%)* +*+4+(!,!7+!-)%)0)00+%<+;
*') &'$*<!% + ,+(!,, <'
4$5#$%&''!(&$/+%!5!,$! .)7*) !A!!#$%&''$**$%&'$4)% !<5,$(+)0'+!(;7'$<'7!,!/$*!.-!*
:!,$!$, !% !&$< .* !.+C $-4+%*!%( !, !.+!(>) ,+/+( $* $, %)4!..>*'++$%*'+') ,+,)0!&$< .* $,* ,$%&.+ .)7)05!,$!
0)4,'!-,$(+;7'$<'7!,%)*+-+!*+(;-)$%*) **)7!(,)00+%<+)0 < .-! .+')4$<$(+,')7$%&*'!*4$5#$%&''!(<! ,+(*'+ .)7 7$*'*'+5%)7.+(&+*'!*$*7!,.$5+.>*)<!
,+(+!*' *'$,!<*!%( <)%( <*0!..,')*)00'!/$%&$%*+%*$)%*)<!
,+(+!*')*)<!
,+, <'
)($.>$%1 >!,7!,.$5+.>*)<!
,+(+!*'
'++0)+;*'+)00+%<+)0 (+$,%)*($,<.),+(!&!$%,*4$5#$%&'!%()00+%<+7'$<'$, ($,<.),+(!&!$%,*'$4$,)%+ %(+#+<*$)%6 !* ,!.+!(>) ,+/+(,$%<+$*7!,!<!,+)00++0$&'*!%( <)44)%) 1+<*!%(<)44)%$%*+%*$)%*)<)44$**'+)00+%<+()+,%)* <)4+ ) * *) + *'++; +!<' !<< ,+( $, +,-)%,$ .+ 0) '$, )7% $%($/$( !.!<*!%(%)*)0)*'+,;$%/)5$%&-)/$,$)%)0#+<*$)%6H '++0)+;)00+%<+)0$)*$%& %(+#+<*$)% 62 $, %)* ($,<.),+(!&!$%,**'+!<< ,+(,$%<+!,-+(+0$%$*$)%)0$)*$%& %(+ #+<*$)%6I ;*'+0)<+)/$).+%<+,') .( + ,+( > %.!70 .
!,,+4 .>) >!%>4+4 +*'++)0;$%-),+< *$)%)0<)44)%) 1+<* )0, <'!,,+4 .> ++%), <'<)44)%) 1+<*<)4+,) **) +*'++
, , <' <)%/$<*$)% )0 !<< ,+( %(+ #+<*$)% 62 $, %)* , ,*!$%! .+!%(!..*'+!<< ,+(!+!<C $**+(0)*'+,!$()00+%<+
'+ *$!. ) * '!, <)%/$<*+( *'+ )*'+ !<< ,+( 0) *'+ )00+%<+, %(+#+<*$)% 7'+%)%.>!<< ,+(4$5#$%&''!( ++%<'!&+(0)*'+, ,*!%*$/+)00+%<+ %(+#+<*$)% !%( )*'+!<< ,+(0)*'+)00+%<+, %(+#+<*$)%,+!(7$*'#+<*$)%
6H '++0)+;<)%/$<*$)%)0!<< ,+(+"<+-*!<< ,+(4$5 #$%&' %(+#+<*$)% $, !($%+>+)0.!7!%(<!%%)* + , ,*!$%+( '+<)%/$<*$)%)0!<< ,+(4$5#$%&' %(+#+<*$)% $,,+*!,$(+!%($%,*+!('+$,)(++(*) +<)%/$<*+(0)*'+ )00+%<+ %(+#+<*$)%6 !* !%(,+%*+%<+(*) %(+&) $&)) ,$4-$,)%4+%*0)>+!,!%(*)-!>!0$%+)0 , ;? !%( $% (+0!
.* )0 -!>4+%* )0 0$%+; *) %(+&) 0 *'+ $&)) , $4-$,)%4+%*0)!-+$)()0)%+>+!
D'++!,<)%/$<*$)% %(+ #+<*$)%,6;!%(6 $,4!$%*!$%+(
D'++!,<)%/$<*$)%)0!<< ,+(!!$%#$%&'0)*'+)00+%<+
%(+#+<*$)% ,+%*+%<$%&'$4*).$0+$4-$,)%4+%*!%(*) -!>!0$%+)0 , ;?!%($%(+0!
.*)0-!>4+%*)00$%+*) %(+&) $&)) , $4-$,)%4+%* 0) )%+ >+! $, ,+* !,$(+; 7'++!, '$, <)%/$<*$)%0)*'++4!$%$%&)00+%<+,$,4!$%*!$%+( #$4$.!.>; <)%/$<*$)% !%( ,+%*+%<+ )0 !<< ,+( # 5'4!$.
#$%&';#7!!%#$%&'8 !%&.$; !"#$%&'; !7!%1++*#$%&'!%(
!(++-#$%&' %(+#+<*$)% $,,+*!,$(+;7'++!,*'+$ <)%/$<*$)%!%(,+%*+%<+0)+4!$%$%&)00+%<+,$,4!$%*!$%+(
D$*', <'4)($0$<!*$)%,;*'+!--+!.,!+!..)7+(-!*.>
-"#$.
-# .
& '$ ! !' <'
&'?$1 D'+*'+,-+!5$%&?+!,)%+( +,?) D'+*'++-)*! .+ +,?)