Lekh Raj & ORS v. Gram Panchayat Bandhwari
!" # $
%& '(%%'%))*+ ,-
!" & '((% '%))*
#
!" , ./, 00
0& 1
./, 0// $"%&' (""() "*+(,- "-"()"*+( ((*"()"*+( .! /("01 234//2/5567
(,(89 $-) "*+(,-
()"*+( 9(& (8)"*+( ($-(*$-)"*+( .!17 :)3(";1 234//2/5567
(9<(!()"*+( .-!171 244/02/5567
8,( $-) "*+(,- 9(&
(98()"*+( .!" /)3(";1 234//2/5567(" .!" :1 244/02/5567
-("(< 88()"*+( .-(!!8+(12;;5=2 20>/37
*"
()"*+( .-(!!8+(1234/=2 20>007
?(8)""8 )(&((,-
-(-() )(&(((" ((%-($) )(&((
@@@@
0& 1
2 /
+ %- - , !17 1!(7) *8* +<< A.8(,)(".(+)-)-&((<(%8%"+""-$- (+<<*"+
B-(?.+*+)-.(+.& '(%%'%))*( (?!."+"$-(+*& :
"<"8&)(< $-("-.8"/4 >:
/54/)( "+8((&-.(88+)B8()$(
-(")(< (+-(&( (",(",(<!8(""("."(2 !" -($1!(7)<.-!*(+("
+/:2.-(&((88($<<("1$8(7+) /56/ 1-(. . - +(88" ( - C+ . /56/C7) - - -""8-&(/54/)(-%.-( 88+ ++") ,( ( ,88 +" ) ( - ( (%8 9"+ %+(< *" - ( 88+ ++") (-("("(8<(?(8(,.8"+-
-((<(&)-("!*%+(<!(8"- &(/550)--$--!<8$(.-(&((+ 5.
/550 -,-8-"+."9"+-( 88+++")-&("<(?(8(,.8("9"+(- (")(-%+(<(+-"--$--("<("(<"<
,*)&-("!*-$--!<8$(.-(&(( + 5 . /555) %+(< 2 " - &(/555) % ,-
+.<.9"+(--88+)((""+" 8 ;
8(8&)!<(.(+-,-+-%+(<" <. +/:2.-C+./56/C%!-+<$ .+.-(&((+ 5./550),-%& +/:21!(7 %+(< <"),((88&,88 +" 8 %.- (88+("(8-**(8"("9"+()-+8"% <("%&-(88+++"
-"+-("8)(%+(<!."%&- !8(..,(-,*<(":> >:
/55:1D 2/7),-%&- (88+++")*,.-<E!(8. + /:2-C+./56/C)--$-!<8$(.-(&(( <"$+ 5./550)-!+"""+8(A(- %+<$"".+%"(8"-!8(.. =
- ($$*" .< D 2/) <(" ( (!!(8 -($( %. - !!88( -&E88+ ++") ,- -$-D 20)!+"""+-!8(..
- <(?$ . D
20) 8" - ($$*" (<
(+-&( (",() -$- (!(+-) -($( ( *!%.-*(8++" -*(8 -$-<(?$D 2:)!-(!!*!) -!+""<(?(".<(".- -( 88+B(" -!(*"8"!(.-("" 1D 2:7D(+"-(.
!
" # $ %&'& (
& &)'
'* * & ( &'&&
''&
+*
,- .
(*
"'
/
( 0 , &,
'
1- 2 *
*
(
'& *
* '**2 '
% & 2 * & ( &'&&2
*'
*'
* (
&&&- 2
* &,**
(
'
* ''
(*
&'*
* '* * & ( & ''&
"'
/ -
* * & (
%%* %
%% &
'
&,
%%2
'* * & ( , &&
*(& '
&'&
''&
- $
'
* * & & *2 &'&&
'*
,* &,
%% &
(
% *
) (
&%)& ,
%% * ''&
& & & -#4-
'
'* *
( &'&& (
***
'
.*
**
5 )& ' (
% *-
!
"
#!
!
# $ # "
%& '' #!
( " %
)
# "
)
# * % ''+
,
- <(?$ . D 2:) %& - *(8 ++") -( 8" - ($$*" -.<) .8 - ( , !%.-)(-%&-"+8((&"+1D 07""-.(*%&-88+)-((-.."(8<
/> +""-(-"++""%&-88+ 1D 207,((,88<(""+)(,(<("<.
+.< . 9"+ -< - "+" - 8 - +.< . - (" 9"+ - 88+ ++") +""++-$--!<8$(.-(&((+ 5.
/555),-%&-(8-"8" +/:2.-C+.
/56/C%+(<2")%,-"-9"+&(" "+" - 8 ) %+(< +." - 88+ 8(8& -%&-<(?$.D 20)(-+""%(,88 D+$9"+-* // (8.-+""-(+(-($.<(?$. ("+-8:> >:
/55:)(%+(<!."%&- !8(.." +/:2)--("!*%+(<"8") -%&-"+<("-*%&-(88+1D
2/7),-%&-"-!8(..)--$"-()*, .-"8%$<(" +/:2)-+-!<8$(.
-(&((<"<+ 5./550)!+(88&,--- ,(%9"+)-%&-+*8%+<$"".+ /0
-8$(8+"<,-+-A%("9"+(" "(8"-(.
7 -- - !((< . $ - *(8" (<("(<!.9"+178 -%&-(88+++")-"(),- -!*,-"(8%+<8("%.- ( 88+ ++") ,( - D+ ,--,-"$-!"+&.-8)-(" !* %+(< "8") ,-- -%& - (8 (<" 9"+-*%&-(88+
+ (8%+"..)-(-%&- ( 88+ %+< %(" <(? ( ..+* ("9"+(-* 7 -- - "+) ( <(" %& - ( 88+:> >:
/55:)!+(88&,---(!! (& !* %+(< !(8") -$- - !<8$(.(&((<"$+ 5./550)- +8""*)-!(-.-$-<(?( (!!(8-($()$*-("$-%+<$!+.+(88& +." -<) -$- - ,-8 !(8" !* ),--"(..8$.-8) -!(8"!*,(-(%?
7 ---"(.$(.- !
- - 8*(+-).-<(?$.*(8"("9"+( -*("(8.-+.<.($-(!!(8 -($()-($$*"++"
*7 --).-(%*A.8(,((," .(*.-!8(..),---%&-88+(. $("D 2/)-,(A"%<(?$( <(".--(88+
*7 ---88+"D+$-$(8 9"+-8)-((<! -( - < . - !<8$( . - (&(( <"< + 5 . /555) - - 9"+ ((""+"-8(-%+(<+." !-88+
& *7 -- ,- -, - % +- . +$-*(8"&.(<!.9"+- <(?$.("9"+()--8*( )%+< ,88$*"-"(.($(.-! -! ! - (" %+<$ %(+-") A( - +A..+-.
/:
(*$.--(%*)-.(+8*(.<(?$ (,-(%*%((8A.8(,)-D!8(. 8(,)(+("-9"$<<("%&-C%8!D)+( 8"(C!6 & $ * &
* 7*- $
8&
9!*- &
*2 % &
#4 " #2"A)-%+<$ D(+"
- (!! "8" D!8( ( 8*( . (,$ - (%* .<8(" A . 8(, %+< +(" !(($(!- /4("/5-.
-8*("8"!.- ("!(($(!-(8(-((D(+"-(.
* $ - .!
/ 0!
- 1
-!
-
# 0 0 0 !
"
!
!
2
3 !
*
% * * & '* *&
&
*
*
&2
2
%%'(
&
*
'
%%
*
* &*%*& &6&' &-
3 444444
3 44444
3 44444
'
&
*& &'
2
*
*%%
,+,* ):-
( 6* (
* ,&, '
* &
% '%
*
* ,& &
'
( +'&&
( *(*
*
+%** + *
*&
'
* '
, , )( '
, *
(& * & ( &
* ('*
'
- 0
'
( & * &
&*%*
'*- !
# 5
5 -
"
/3 *) - (" *, -( (8 % (" %& - C%8!D(9"$<""+(8"( ;7&'
&- 7*- "' * & <+'
$& &;
'
) %% 1- 4 ##= -(%($"),-)-(% D!8("!(($(!- /;-.)!(($(!-,-.)D(+"
-(.)-(-$-.(!!(8(*"$-)("+-($- -!(++-8$(("D)((".< -"(-8+<<+)("(8-$-<(&%(+(88&D+") ,--("*9"$<!+"%+-$-%$*" %&-8(,!*(8$(-"(.-.-!+"$ ("%&-8(,-(!*(8(-"(."+(-"(. -.8$.-(!!(8
6 !
"!
!
7
# )
8 (5 /
1
# !
- ' & 1#
%!
"
#
!
"
4
2
:
$ "
' ;3
!
!
;3
;3
"
;)
%% * )* &
& *'
*%
''*
& +* * *
& ,
&
* ',, '* &
, ( '
+'*&
&)* 6&,
* % '& *'
*
( ) & (
%)
&
*
*
%'& &
(
%)*
& * &'*
&
%%-
;3
5 "
< !
4
" :
/;
-8) - +8 (!!($ . - ! +""-(-"!("%&-88+1D 207)- <.-*"+""%&- * +-.-+( %($ 1- #/= #8"(
* '
&- 7*- ,,** 2 >
8)* >
&
*2 % &
#
9- -!- //4),-)-(%D!8(")-(,-- "8. +/:2.-(&((+ 5./550),-%&- 9"+.-(88+"+"8""
+/:2%+(<(+-"(",--%A- ., +/:2-C+./56/C-$--!<8$(.- (&((+ 5./555),-%&-("9"+%+<$
% *"-88+++")-!)-(88+ ,(A"(.-+(88+%&(?$-8!. "= 8/>.- -8*("8"!.-(!! !(($(!-.-9"$<1!(7D(+"-(.
!
1 '+ "
#!
8 !
#
(
) !
"
= !
= ( 1 !
)5 > = ?!
1 6 = ?
1 (
!
!
!
= !
8 "
"
!
= !
#!
8
% 2 *
"'
/
***
'
*
>& * %,
&
'
% &
*
& &'&
*,2
) %%*
, &,
& ( & &-
%)*
"'
/ 2
%)*
* ,&
*
% & '**
'
2
) 6*&'
2 (
& *(*'
"'
/
'
2 *%''
%)*
* (
,&
%'& &'&
* * & *(*'
* (
*, * & &
& ) '&- *2 (
5
%
& ! #
& ) '&2
***
'
*
>& '&
)
*&
% &
* *
'
',%
6*&'
--
'
2
) 6*&'
2 * & &'&
*,
,*- )!
!
#
(
%%%!
"
"
8
!
!
%%%
#
( " "
" 8
, /6
B-(%($"-(.)-"!("%& -88+1D 207)8$(88&.<)--$"-( +<!8"2+++,--*"+""%&-C%8 !D+(8"( ;!6 & $ * &
* 7*- $
*%("+(8"(;7&'
&- 7*- "' * & <+'
$& &;
*%) ,-) - (%* ("
"8"D!8(.8(,(+("
/=
*) . - ( % ($" -(.) - *"+""%&- * +-.-+(8"(
* '
&- 7*- ,,** 2 >
8)* >
*%2 !+(<-D!8(.8(,1!(7( %-9"$<1!(7""%&-C%8!D
8(8& - ,8" % <(?$ ("-+ -"8" D!8(.8(,)(%+<!?-*"+!+"%& - C%8 !D ) ,-() ,8" % "!($ .< - D!8(.8(,(<("%&- * +-.-+( 8"(
* '
&- 7*- ,,** 2 >
8)* >
*%
/4
- ( . <(?$ - (%* ++8 %+< !<"'2 (7
-"(..-!-9"+(88&,88 (++!""()%-.-,88(<!.9"+*- (!! !
("(8.-%A-(%8(<!. (!!88(("*(89"+17 -(""(.$(.- ! % %*8& $8( %" +. !8" . +<! 9"+-(&(-&17++"),-%.,-< -(" 8("
-.)!+*.-!(8$%$<(". -(!!(&!*)-,-"(8,(8(" %.-(88+++")&.-"(.-! %$ +"%.-(88+++")--(!! !*(-,88(%8$-(88+++")%- (("("9"+(- !
%,(D+ -.)% %*8& - ( 88+) %+(< +." ,- ( (%8 9"+<(?((%8("9"+(-* %7 !+8&,--,(8("/4 >:
/54/) %.-(88+++"(",-+*"8& -(""() +/:2.-C+./56/C,-"- %+(<8(")%,(-(%?)-%&9"+%+(< *" - ( 88+) ..+*8& "+" - 8
*) - .- -.< (!!88( ( ,88 ( *(8 !+"$) (8 %+(< (*(8(%8 %+< (%8&+" %& - ($$*".<-"+<("%&-(88+-8 ("")-!*(.-<"&17-($$*").< -"+<("%&-(88+)(8+("
+/:2.-C+./56/C),(!+*.-.(+<)-(- (!!(&!*(-..$!(8<)-!- .- ,*)*.-("(!*(8",- -*!,(8("("(8%+(<"+"")(-,8" %$-88+A+A(-%&)-D+$.(!!88( *(89"+17!+*8&*-(&(!!(8*- *!17)(-%$88D+"9"+-* +7 A8)+-@8+(" +/:2 .-C+./56/C)%+(<"/4 >:
/54/)-("(,- -("!*,(D+ *),--%&-("8 ,(,88"%.--<!,"(88+ ++"
8(8&)-(88+++"),(%," ,-((%89"+(8<(?(..+*"+-* "7
-.)-$-"$-!"+&.-)- ("!*%+(<!(8")&-("!(8$,8"((88 (..+ - 8$(8& . - "+ !(" %& - ( 88+ ++")(-!-<.-8)!+(88&,--8 )(+-+"%(..+*8&8(")*!-<(?$ . ( "+ -* %& - ( 88+ ++") % ("8&!+*.-8*((&!*%$- -D+*$ *)-%&+-(!!(8( ,88(-*!)-((+(.-)%" ,--"(..-)(--8*(% +-)-."+"$A(,---"+<("-* (-,88<(" 8(8&-%&-"+(<("-8 %&-(88+1D 2/7),-%&-"+8("-
8!."%&-!8(..)(.+("(8"- !8(..) -) - $" -( ( -( ($) - ,( !(8$E(%8-$.-!*1!(7)-$--<"$+ 5./550)%,(((!++8(",(<("%&-< "!(.-"8"D!8(.8(,1!(7)""%&- C%8!D 7 <!(8&) (8 + - (%* D(+" D!8(.8(,)+8(8&"+(-(
# 4
4 "
8
"
"
.7
+(-<.-.)-(& !*,-+-%+(<%A8&!(8")(-,(.+(" ,-" ( $- % %*8& ,( *" - !8(..) -" ( 8 ) - %. - ( 88+ ++"
8(8&)-(-(88+++")<(?$ D 2/)*-8),-%&-+($."8.
+/:2.-C+./56/C)--"+8("-8%+< "" .+) (-+(8&,( A" %!($ ( ..+* "+ - < . - *) - ($ -($( !+*8& %. - 88+ (" %. - <<) - (!!(8 (" * !17 (- , (%8& +"(!!(8("*!17 B-<)(&"+
<("-*)-,8"...<(&*+.(&9"+(8 +<!+)--!!"!<-(-("<(""+ ,<("((),--!*,-"(8 %+(<+()%+(<%A8&!(8",(D+ %+(<!(8"%9"+-8 /5
("-$-(""8"D!8(.8(,)(") (8,--("D!8(.8(,%+<"!(".<("-( ),-(&+$"$-<-.<)%$<("%&-
* +- . - ) "$ ( *"+ A
* '
&- 7*- ,,** 2 >
8)* > - 8(8&)-(++!-*,(?%&-C%8!D *"+<("%&-C%8!D+(8"(A!6 & $ * &
* 7*- $
*% ("+(8"( A7&'
&- 7*- "' * & <+'
$& &;
*%-
-.)-"+8(-.<-+(-*,(?%& - * +-.-)--$"-(-(<! +(<-"8"D!8(.8(,(+("-*"+ 1!(7""%&-C%8!D 0> ""(88&) . - 8 %+(< !." " ( (&!*,-+-,(-D+)%.!-.8$. -8)-((<"<++"),-%&-(&!* ,-"-8%+(<"(-%+(<"8")%& -,(9"+-(88+++")- 9+-!8(.%$.8"%.-+*8. +<! 9"+ - ( . "(,$ - (%* ++8 %+<"-.(+<)-(.-(++!-"+
+ 1!(7""%&- * +-.-)-%&- ,8"%<(?$88"!(.<-"8"D!8(.8(,) (<("%&-!D)*"+1!(7 *)-%&- ,8"%(?$(*,+<!88&(-+(8-*,1!(7 (D!8("%&-!D*"+1!(7)!+(88&,- -%& - (" .- -.< (!!88( (" *(8 !+"$)-%+<,88"<(",--..-% +-)-(-"(..-8)(--(%8 "() . 8& <!,$ - ( 88+ ++" ( - % (8 . <!,$ -< <(? ( *(8" ("9"+(-*)%!+*."$-!"+&.- )-(!!"8(?$!8(+)%"-("%+- (8$8($.--.<($.(!!(817("*(8 !+"$)(-(+.-($$*"++"
0/ ("8&).<8&-%(.-8*((& !*%+<$"8"%"$%9"+-8)-- .--.<(!!(8("*(8<"((*(8(%8%+< +"%&-($$*".<-"+.-(88+ <(" - 8 ) (- ,8" %+< (%8& (+-" (" ,-%&-,8"%+.8+,-"8"D!8(.8(, "+8("*"+1!(7""%&-!D
B-<).-*,!!""(++!")-- ,(?.((&%(($(-D+$.9"+%&-+*8 ++") !+ . 8(") - %+<$ +(!8(" + /: . - C+ . /56/C) (& !* ,-.%+<D(+"-(.)(-,8"-(*(88..+.
& -%&-!2!8(..%$""<"&8)!+(88& -$<)+--(!!$.!(8$.-(!!(& !*"$-!"+&.-)(")-!<8$(.- (&((+ 5./555),-%&-9"+&-8 %+(<+."-88+ 8(8&.(*"$-(%*88 ()-%&-"8"D!8(.8(,<("%&-!D *"+1!(7)"-+.9"+!-( 88+&--$")%--(.+' (7 -( ,( 8(" %. -< < . ( (& !*,-+-,(-D+
%7 -+-(-"8.-("!* $.+( (" " & % - 9"+ . - ( 88+<(?(..+*"+-<.-
+7 -"8&) - + -( - (!!(8 (" *(8 !+"$%((+(.-)--%&-(" <"(A"%!*"*2(2*-($$*".<- "+<("-8%&-(88+ B
) C 9
8 ;3 8 <!
"
;3
;3
!
=
* ;
"
!
"
;3 < 5
#!
" E
0:
-.)("8&)-(-("%(" <(? (& 88 ((+ ($( - !2!8(..) %" %*(-88(.-!%$""<"&8) -%&)-!D!"%&- * +-.- (9"$<""
* '
&
*%)-%& A"%"+8("!+(<)-D!8(.8(,1!(7)( <("%&-C%8!D*"+1!(7)%"A" %+<"+(+"
!+8&(8(!!(-(-88+++") < . - (&(( <"$ + 5 . /555) ,-" 9"+&-%+(<+."!-<)(-!+"" D+$(89"+-8 -("D+$.
$(89"+),-+-8"-"(,$.D 20) (8($8&<(""!().<-"8"D!8(.8(,) (+("9"$<1!(7""%&-!D)(-%&- -((+-"-<"&.((!!(8($(D 2/),-+-,( %("(+-(",(%"+""(+- ("8&)-< .-D!8(.8(,1!(7(<("%&-!D)(-,( A"%D+$)-(!!88(9"+*D 2/) %",(A"%(8(++!$-8*((!!(8 *) -,((8A"%<("$--(88+.
' -<(?$(2("9"+(-* -(%*<("$"!( %&-88+++")-$--<(?$D 20)(- *(",-(*+.-%&%(+-%$"-"8" D!8(.8(,1!(7)+("*"+1!(7(<("%&- C%8!D)(-%&-<"&.(!!(8)-(%.(") "!-(!!(8%$(+(.-! %"!+*.
- 8*( !* %$ !(8" %9"+ - 8 ) & %+<$D!8("*"+1!(7)-(&-$-.(!!(8 +(%(+-").<-($$*"(!!88().<("+<("%& -(88+)(,-+-,(,888("%.-8() !+(88&,--"(.-.-! --("9"+ %-(- ("<(?(..+*"+-*
-.)-<(?$.D 2:%&-*(8-& ++") ("< (" (8$< ,- - ! 1!(7 D!"%&-C%8!D-9"$<1!(7
0;
-%((8A.8(,((++"$8&(,"
345 6783!7
(.<(-)-."<-,!17 ("+(""<%--,!17
0=
- <!$" " 1D 2:7) ( <(" %& - *(8-&<(("("(..<")%"D 2/ (" 20)(A(-"("("
-(88+++")"+"- C-$(8<%("<."+<("D
2:)<(?(*(8"!(?$"+-<("" ,-(!".
.<-.<"(&%(.-($(88(..+"!++"
%
+-<(+(178.-(*%"+"")-(88- !"$(!!8+(17).(&)("!".(+-
+0
0& 1
- +// - # $
?(*$- --!(?$E("
'
E --!(%8 '
E