Govind Kumar Sarda v. State Of Haryana & ORS.
!"#$%&'&" ()& *&$ '+&,"-&
." /
/ 0$1122#%2.0$22%.,3%"
()& *&$ '+&,"-&
."
%"&)&-"4-& ()& *&$ '+&,"-&
." *
'--#0- ()& *&$ '+&,"-&
."
* /
'-5-"0-6!-7&)&5-7& ()& *&$ '+&,"-&
." *
8",'&" ()& *&$ '+&,"-&
."
!"#$ %#& ' %% )& & '
9'&8"!:- & 8$&18&&98"!" & -$2'-&%98"!&-.&
& .7'5-&:298""28"! &29+&,9 "5,& 01"--";
& 87#-2"& #&%5&'1-<2:98"!
& .742,98"!&-&."+8=>
?????
%#& ' %%("
@-&"&-22 ". -5!%" A.71 B$-1=<
""
/ &1&")2'8%52 ,9&8%529+&,$"&' 9 " 4" )2"9
"22$5B$.&"1%1-&&%
/
@-=:&1&"-&1&9+8=>98%52 ,9-1:----CD0 # 0$22E-"$..2"
/1$,52-521519:--""!5& -%&715&"C0 # 0$22E":&-&5&1%&71 %-&5&"&:&5&1,%&7122 +8=>&%"
5$-%&&& &29=""'$..29+&, ='9 :-$"%% @-"%%!"2+"98%52 "."-"52":$"--52" %&71-1, 221"--%22-"-"
+8=>"$":&1$22+8=>:-2$1:&1$21 25,$..2,12"9%$2"9&"$5&""1$,52
/
@-2&"&$2&.&1-.&-$5%"- - .& %2, !" #$%& '&"9 %"& )&-" 4-&9'--#0-9'-5-"0-6!-7&)&5-7&" 8",'&"&-&%"-="&5"5&2" - &% CD 0 # 0$ 22 %., 3%"E9 , %&9 -&&9-,5-2"252&2221"2,$"+8=>9 %$-25252&-!1%%", -$&-&5 $5%"-9,9-&.&1$..2, 52 -521F$51:5: '"D0$122 #%2.0$22 3"
:$2"5!"&%8A$&)/
"-+8=>-".&!,&:-D # 0$22"+8=>-"%".,% '9:--: .&$&-F$519-&&9-&$%5"
- D 0 # 0$ 22 -" -" - %.2 +8=>9 , %&
@-2&"$2-."$-$-2 /2519 %, 9 /9 51:&$"5$52.&F. &&"$$"&-"&+E52+1-$&2$"2, 9 /9
51:&$"5$$52 -$&-&5$5%"- -!2$-"$$52 9 /9
51:&7"$ /9
D "%$
9D-"2&",5:--2"5,- &22&8$9&&'$..2".292$9- &"%$ /9
D$-:--2"%$:&$""
-8&22&9="8$&&&=""'$..29 +&,!""%""&!"2&""
8A$&) /
/ 51-&!&,%$$!2$ $5"&"F$512$"1-&1F$51 --$5 $5%"--%$&.-221"&9%$2"9 "!"$5&""51-"2&",5."57-B$&& &"9-&&95"-,2-"5$"- %.25,-.&
-$&-&5$5%"-2-$1-:-,&
%$- &2"11-=9--&%1F$51$%5&1 9 /9 -"5"2&"5"!95$:-,&
-!2 $-52" &%&-$&,&-2"11-=9 2%1&!&,%$
&&1D0 # 229 :--:$2"&2,"-95!2 252,2,
@- &" -! 5 !-%2, .." 5, &."D' '% &2! 9 A&" &% :& $5%9&51"52:-&2122,
/ +8=>&B$&%& 9F$1$,52 & 5 %&71 - && &29=""'$..29+&, ='!"2& ""
/ " .& - &%D1$"2 ..2529"!.,%
&&: 2- ='--."%""& !$& - && &2 '$..2 " .2 '9 !&% "9 #27 - ,& '.%5&9 /9"%5&9 /
/ @-=""'$..2.&%9+&,.2" "&-$..21$,52:-- ' !"2&""
/
@- '9 !&%"9.2"&"&& $..2, 1$,52+8=>:-D0$1122 #%2.0$22%.,3%"60#0$22 %., 3%"9 #.$& !" $..2, &"& < /D/
D0#D D
""
&" :- - " &"&9 - " 0# 0$ 22 %., 3%"".-"1$,522+"98%52 :2 /1$,52-0$&, "
&-
=&2 /52:$..2"5,0#0$22
3"
1-'$..2,&"&""
9:--: &&&"5,+8=>98%52+8=>9#$&$7-& "&2,&%-2+"
/ 8%.2:&!"5,+8=>&%-'&&,9 0#0$22G"&>7H9#.$&9!"2& "" / &1&"1".-2"%$2"9& "$5&""F$52+8=>
/ %%$"5, ='9+&,."- 1$, 52 &. - % 8%52
/ 9$"&%.2!"1&.-,
-".9:"--"2 :--:&!"
/ 9:---$2"-! " /529:-!12, /52
/
:"--52:--:&.""" -!-&B$&"2"2"%&71:&&B$&" $"& - &$ " 1$"2 - %. $-&, ' @-&&22- /1$,52 :& &F" !" 2& ""
/
8A$&) /
/
/ +8=> 1 &1&" = 5&1 <
D
8A$&) 1-"0#0$22 3"
/ $"& - ) ) '
8%52,&%%1-1"-!1$"
:&1$2222,+8=>5,$..2,12"9 %$2"9&"$5&""1$,52
/ +8=>2."-&2:--:$..2"5, 0#0$22%.,3%"":2$"- - % : %1 - "&" " - .2"":5, ' 8&"12,-
/1$,52&2:&2&F""0#0$ 22%.,3%":22 '9 !&% ":&&%"!"2&"" / 5, +8=>
8$&52-"&F529-"0# 0$22%.,3%"2"&!&,$5&1 <
/ D 8A$& )
5& - +E52 +1- $& 2$ -2211 - " &F-F$52".&,"&F. -1$,52-.&-"0#0$22 %.,3%"
@-+E52+1-$&2$9..2 5&1 8 <
D 9 ." &"& ""
"&1-+8=>"$-. &":--&
=$&-&9 - +E52 +1- $& 2$9 ..22"5,-0#0$22%.,3%" " 5, 0# 0$ 22 G"& >7 H "&"
%.2$22.&":--&5,
:"&"--.-225 F2, %" 5, - .& &"1 - &
=$&-&9:"&"-22-%-2" 7"%%$":-&1&"&F& .&2&F-1"9+8=>:227, .1-.2 8&%&"&."&2&
:&"12,%"""A
@- +E52 +1- $& 2$ - !2 $ 5&1'<
/ D "&"--22:125 """-&"&""
I@-.51"1&1&.& -$2"52"$&5, -0$9
J
/
%.2 - &"& +E52 +1- $& 2$9F.%1&&"$. 8%529 )-: " '-5"
8 .& - . &.& '922 /1$,52$..2"5,- 0#0$22%.,3%":&$"5 &%,:--"&.%"-B$2, $&&9$"5,-&&9 K$2,8$&9 '9 #.$& " - 52 5& %&71"&F$%22".&!$&.,& /" /
+-%:&&F"
@- 0# 0$ 22 %., 3%" 2" %. ..2:-2<"22 ,"8& * ) #
#-"& 95&1<
D
5&+E52+1-$&2$2211" -&"&""
"
-+E52 $& 5, -!1 -2" $22 CFE . " 1&1-F$51
@- +E52 +1- $& 2$ - &" %. . 5&1 <
D !" &"& ""
2&"-.-5%"52 :2251
'. 9
<!
9 8&-F.:-&&&&"$5: -".&" &":- -"&- +E52+1-$&2$"-.&.& :&$5%"-+E52+1-$&
@-%..5&1<
D :"." !"&"&""
&":--"&-"&-F .9 9 /9
51:&"2&"C$$52E9"- &%1 9 /9 51 :& "2&" C$52E 5, - %%$5F&" / / 8..2 2" 5, $" 71 8.&, 42 :& &F" 5, - 3"
' $& 8$" -"
-&& ..&-" - $& 5$ ! - $& "%" -& ..2 !" &"& "" / / 8A$&)
!"'&".&8",'&"5"@& 42&%#27
@-0$%%&""&"2&9+8=> "!1 - - & 2 &!" 5, +8=> : $.52 " -&& -$2" 5 $" 5, 1D+8=> 2, - 51 :& %$$&" 5, 0#03 5$ 2 5& %&71 "&F$%22.&1"&&.,&
@-+L52+1-$&2$"&"
--&"&."-!2'$:22&- -" , &%2 $& %7 , &"& &":-2:
@-%&: .2" 5& -4&" "&& +8=>%1-2" "- '9 !&%":&%"&1&"1-" 75,-+8=>!"2&""
": $&-& &B$" $ &$ 0# 0$ 22 %.,3%"-22:1 I =&%%"&.2%- 9 /9
51$"
$$52D&F""$&1F.: .,1%2%$-&.2% D # 0$22 3"
:22&$..2,-&B$
B$, : 52 D 51 = 8%52 D #$&$7-&+8=>"2,-&&:222 57-$$52D&F" 9 /9
51-&
@ $5% $"&71 &.29 %& 51 %1 9 /9 $52D.52519$"
"! D $$52 & &%1 4' .9,9"$&1$5,+8=>9 %"-&F.&.&;" @&!&&%D0#0$22%.,3%" " &% +8=>9- A."$&$&&" 5, +8=>."&-& 1$, 51 &% - " &.
/ /
/ J
@-&:$5%&%-"$2&+8=> 5&-+E52+1-$&2$&&""!" &"&""
8A$&) :---$2 &+8=>$5%"-+8=>:22.-1" &"1-.&.&
&%-%1!5&-+E52+1- $&2$9!"2&""
""&"
- '9+8=>&B$"&!&-$2 9 /9
&F" 51 &% 0# 0$ 22 %., 3%""&%-%$ +8=> 21:- A."$&$&&"5,+8=>"&-& 1$,52&%-"&.2$2" $./
/
8%..51< D 2"5,-0# 0$22%.,3%"5&-2$+1-$& &!2&"&""
.$&$-&"2&""
"
/
$"5,-+8=>-&F%1 : !" 5, - ' #27 :-& - &.&!0#0$22%.,3%""" &-&%-,&.&.2-" 1"-22D&,2,12"": !,"5, '--&F"5121 :-!52$"-&:$2"5&$"" - +8=> " - ' :$2" $ &, "&22:0#0$22%.,3%"2 -&F"1"
'#27!,""!"2&""
8A$&) .,-$5"&"
52.2$
5121:--!52 &!"-&&%-"0#0$22%., 3%"9-&$1-"%""&+8=>
/
8%$ /9
D:&!"
/
-&$1-""
5,+8=>
%.2-&"&""
."5,- +E52+1-$&2$9+8=>""$
9 /9 51-'5&71'
/
2,&.1-%1&22,", :--&-51%$-.2"": 5,-4'4$&$"'"&"&.711 :-"$&1'
/
@- '#27:-&&&B$"!"2& ""
/
".$&:-- & - 0$ %%& " 09 =" &.&"=9 ='+&,"+8=> &.-1$,51 4"9-&& &294':2&B$"".$&&- ".
/
/
@-&"&1,.:&&"$&%
/
/
8%529'--5"")-: #$&$7-& 5, %% =9 =' .&%9 +&, " +8=> .& - &% " "%"-$..2,&"&""
"-.2"":5,-4'&F$1$, 51%&.711:-D&&%2&" 1&
@- +E52 +1- $& 2$ - &" %..5&1< D !"&"&""
&2"&"-I-221"%& :225,"-.&.&":222,
&% -& %, - 5 .&.&2, &$"" &2-&F"519-51%,5%"!& -.&A."$2,.52 J
!:-"1-&1,.&.&9 &F%%&.&%1 9 /9 51 : $"
- ' #279 !&%":-.,0#0$22%., 3%"9#.$&21:--2%&19-& A. " .2 & 6
M $. /
/
%$1
&&
@- '!"2&""
&:&""-"
2& ""
+8=> 0# 0$ 22 %.,3%"&&%"&,:- .,+8=>
8 2& ""
: &!" &% - .&D 8%52 , )2 ' 71 - & 1&9 +8=>9 8%52 7. / 52 $..2"5,-0#0$22%.,3%" +8=> 1": 51 - .&.&, =D <
D 922-2"-
8-&%..5&1 D
:2"5, 0#0$22%.,3%"2211-&"&""
-+E52+1-$&2$-" 5%.2":-
@- $" -221" "%2 -& . & .&,525,-+E52)$F5+&,+1- $&5,21'.23!)&2< / D -+E52'$.&%$&"1-"&"& "" / / +E52 '$.&% $& 1&"
.&,52$" %"&)&-"4-& !" &"& ""
8A$& )
." '.2 3! ) &2 < / :-2 "%1 - '.2 3! ) &2 <
2"5, !"'&"-.&&&":-"&:- .
@-2&"'$2-$5%"- 52F$51:& $..2"5,:,:1% /52- -5 ."$-&-&1%-"5&!"
:"--F$51$..2":&%$2"9&"$5&"" "B$2,%%:$"5,&& &29=" "'$..29+&,9:--."-51 @-"1% /52:&!"
/ "$..:$"
--&:-&1 52"2, /52-"5&!"
-$&-&5$5%"-.$&$"&+E52+1-$& 2$9F.51:"$"" 9 /9
51 :&$"5$$52:-2-&%1 9 /9 51:&$"
5$52$5F&" +:!&9$5B$2,!- &%151:&2$"$.52"-0$%%& !"-2&""
-"!,"-%+8=>"&1
--"515$"-51B$:&2,$" 5%$$&"5,D0 # 0$22"%.,3%"5$:& 2 "& %22 .&1 "& &. ,& '$5B$2,9 -&.:F2,"$":-&22-1&" :&" '90$%%&9=9 ='+&, "+8=>".$&$"&1,.9&F%% &.&%1 9 /9 51:$"
8&1&"!2!%.& !"'&"9
!"#" ! $ $
"%
$
& $ ' (")"*+,,
- ./*()0*+,+
$
1 "2
$
% %
"
0"
% $
3
$
$
" ""(",*"*++( " " $
$
$
4'5 3 6 '
#
3 # ! 7 !
"
&
" "
' "6" "3 $8 '
$ 1
$
"% # ! 7 !
$
&%9:
"
H."&1&!2$5%9"-+8=>-&!" 572,.&-.,%&.-"!F$51
/9
D&. 9 /9
512,:-&-"$&&"2 &.22-51 @-%$B$&%1 9 /9 "! 51 - 5 :-2" 5, - $" 22122,9 " - " 2 -" $&&"$-"!51-!122,5$..2" 5,-%.,:-:---.&&22,"
+L52-'$.&%$&
!"#$ %& '((
$%&"-1&:-&-&.:& $"&'
& ) $2"5A&"&B$-1=22:
I N-&-221%"-&&%&.&& -%.29!-,&7-&!2$" ."-&&,".&%$, &%7$1-$"
N-&-221-&&%&.&"-& %&29,9%.,1-=""2 1G52 9 F$,1 !1 5, .2 &$"&' -"A.$"& &"&1&:--.$&!:' -"
/ N-&-$&!&"221%"-=& %.2"-!"22"$..&-% ""2-%%,"%7$ 1-$"
N-&9 - 221 - = " $ 1G52 5$ $ 2, 1G52 9 !1 .&%" 5, .2 & :-$ &"& 1& %.2" $"& ' -"
N-&-221%"-=&%.2& 5$&""-&2,%.&552-5:-- .&$".&!&&-F$2$--& $1&$"&.&"11-$"
N-&-&A.&2125&1&",- .&!-"&-&"8$"&:-- &%2 .&"1 $" - $ " $ - .&"1 "D& :-& -& . .&! - " & - &" 89 .&!"1 $ &"& & - 1&! - 11&!".&,
N-&&%2.&"1%2,"":-%2 ""D&:-&-.&"1%2$2,$" :- $2&& %! & :&71 !1 - $"":-!:.-%"$.&!" .&21&$"1 J :$&-&-2"-&22: I / N21!$---.:& B$-1 &%2 .&"1 -$2" 5 A&" !&, .&12,":-&$%."--&& &&;--$&:225F$"%5&71 $. B$&, - &252, & 1$ & -&:-221%"-=&-%.2 "--A&&"&,&-&.:&"& &5&&,F$&"-$&&"1:-% &.& J -&&)* #+#*# ,'+#*-& !.'$
-+L52'$.&%$&-2"22:
I (((((
&"&A%:--&-$2 - = "2 , .&% 1G52 &9-+1-$&27!11 1,"&A&-.:&27..22$&
@-B$9$&.9:&B$&"5A%" 7.1 !: - - = " .&% %&29,9&B$&1.&
/ (((((((
/
$&"&".9-$&"--= " "2 .&% %% , 1G52 9-$2",-""22:-!11 %-&,.-.&5$&--&% &":--.&"$&.&&5"-" ;
/
=&%-5!&&"F$"1%95"&"-="- B$!15B$-"$2.2$ &%-% 222:-=-57!2$" -5A%":--&.22$-221" -!5%%"
@-&B$"&1-%&- 221"-=21&1-!&, 221 -9-="!1$11-&&$ 2211-$"%$--%.2+8=>-5 -"22%$&$1&& <2,-51$..2"
:&$"5%$2"""!5$%-%5&%&71 %-&&%""&,& '22$&-&9-&:!-&22 -51"22-:"..&2,:--- %.2
82-$1-%%$&.--&22:$5B$2,." -%.2 .$&$!&2.""&$"5, +1-$&2$5$$-$5B$%711".&-2 :$2" 52!-$"-&252,&-!1 $&" - - %.2 " -!1 $22, -" - %.2-$1%$ @-%.2,-.&!" -,&( */0*-:5!2,":-D0#0$22
,-1 %$2$A%&B$&"5 "$" " - 5&"2, " .&% " $11 -
!2!%$"9-"$&1&2--$"%,2" !""%2--.&$ @-.&&2, :-&-!1-$2"5$2"-&-1 &-$&9A&.:&$D
& )A% :--&,:$22,%%"5,-$".&&
8-1-2,B$5A%":--&-=" 221,
@--.&-%&2,!2252, 5."!: - $2."5!:-- &2,"-2-5$"22,+8=>5, -$"%.$$2:$21-%2! @- ( */0*,-1&"%.2""-$ &B$-1=%"$
@-.&,%&"-%&-&5,"%"
)*!+!),-.
/%
0 %112 .7F "
-
$ < 7 - < 7