Manish Luthra & ORS v. State Of Punjab & ANR
!"# $#%&'&() * !(&'+,-"+.!!($"+#.'
#"&"&(#.'
/#.'-'
0"!"# -(1!2!($!("+#.
#'3($#("'
) 4 , 05,0 .#'#(") '-.'+!.!(5!((6 $7%!"#6 ."+#3#"&"&(#.' .&8+&95+3.!6#3-": -(1!2 .0+#.-;!(6 $7%!"#6 ."+#%;39!&(!("
<+#"+#."+##3."#.' 9%!9(#='3!3#.;!:2#!99=#$"'## "+#1-$>;#("? #' 2#.# #..#$""+##3."#..(" #' <+#"+#."+#1-$>;#("'+-9$2#.#3."#$&("+#$&>#'"? #' 5,06 +# 3.#'#(" 3#"&"&(#.' +!7# &9#$ "+&' 3#"&"&( -($#.
0#%"&( @ . . A-!'+&(> * $!"#$ 6 .#>&'"#.#$-($#.0#%"&('@B6@
6 !"9&%#0"!"&( <;#(6 ;.&"'!.&":6&'".&%" ;.&"'!. " &' %9!&;#$ "+!" 3#"&"&(#. !(&'+ ,-"+.!6 &'
2."+#.&(9!= #"+63#"&"&(#. ##(!C&(!8'+&=& #
!(&'+,-"+.!6&''&'"#.&(9!= #"+!(&63#"&"&(#.&"&8!C &"-6&'=&$='&'"#.&(9!=!(!$63#"&"&(#.@ !(!8!16&'
!"+#.&(9!=!($3#"&"&(#.*0(#+,!"!C !29&&';"+#.&( 9!= "+#%;39!&(!("
""+#7#.:-"'#"6&"+!'%;#-""+!"!
"#."+# &9&(> "+# 3.#'#(" 3#"&"&(6 "+# %+!99!( +!' 2##( 3.#'#("#$ !($ "+# %+!.>#'+!7#2##( .!;#$=&"(#''#'+!7#2##(#D!;&(#$' !. "+!'!9'%;#-""+!"3#"&"&(#.' !($6&###(!C &(!8'+& #"+!(&!($&"&8!C&"-!(!($.#'3#%"&7#9:6+!7# (" 2##( %+!.>#'+##"#$ +#.# .#6 "+# 9#!.(#$ %-('#9 . "+# 3#"&"&(#.'$#'("3.#''"+#3.#'#("3#"&"&(A-!"+#;,#!.(#$ %-('#9 ."+#3#"&"&(#.'!9'$#'("3.#''"+#3.#'#("3#"&"&( A-!3#"&"&(#.'@!($*6&# !(!8!1 !"+#.&(9!=!($0(#+ ,!"!C !29&;"+#.&(9!=.#'3#%"&7#9:+#'!;#&'!%%.$&(>9: $&';&''#$!'=&"+$.!=(A-!3#"&"&(#.' "* =#7#.6"+# 3.#'#("3#"&"&(A-!3#"&"&(#. !(&'+,-"+.!6=+&'2."+#. &(9!= #"+ "+#%;39!&(!("6&''#.&-'9:3.#''#$ "&''"!"#$"+!".#'3($#(" %;39!&(!("=!'9&7&(> '#3!.!"#9:$#;!($ $#;!($ $=.:=!'#7#.;!$# .;
.#'3($#(" +#&(A-#'"&(&';&'-'# 3.%#'' -."+#3#"&"&(#.+!'("+&(>"$=&"+"+#;!".&;(&!9$&'3-"# .#'3($#(" =&"++#.+-'2!($
"&%#=!'&''-#$""+#.#'3($#("' +# 0"!"#6 &( "+# .#39:6 +!' "!8#( "+# '"!($ "+!" 3#"&"&(#.' !($+!7#("2##((;&(!"#$!'!%%-'#$!($ "+!"(=6"+#%+!99!(+!'2##(3.#'#("#$!>!&('"3#"&"&(#.' @!($* "&''"!"#$"+!"3#"&"&(#.' !($ +!7#>";!$# '#3!.!"#.!"&(%!.$62-""+#:9&7#=&"+3#"&"&(#.'@!($*&("+# '!;#+-'#&#-'#
B6!9& 6'+=!.!>!.6!.( !.!( !$6 &'".&%" ;.&"'!. " =!' -."+#. '"!"#$ "+!" $-.&(> &(7#'"&>!"&(6&(A-&.:=!'%($-%"#$!($!
"#."+#&(A-&.:6'-
&%&#("
#7&$#(%#=!' -($!($%+!99!(+!$2##(3.#'#("#$"=!' -."+#.
'"!"#$"+!" ;&",-"+.!6+-'2!($ %;39!&(!(".#'3($#(" 6 +!$2##($#%9!.#$!3.%9!&;#$
#($#.62-"(=+#+!'2##( >.!("#$!("&%&3!".:2!&92:"+&'-."=&"+!$&.#%"&("'-..#($#. 2# .#"+#".&!9-." +!7#+#!.$9#!.(#$%-('#9 ."+#3!."&#'!($+!7# !9'%!.# -99:>(#"+.->+"+# &9# ,#!.(#$%-('#9 ."+#3#"&"&(#.+!'"!8#("+&'-."" "+#%("#("' "+#&(A-#'"&("'"!"#"+!""+#.#!.#7!>-# !99#>!"&('!>!&('"3#"&"&(#. !($"+!"("+#2!'&' 7!>-# !99#>!"&('63#"&"&(#. +!'2##(%+!99!(#$"+->++#&'9&7&(> '#3!.!"#9: .;"+#%;39!&(!("+#%;39!&(!("+!$!$&'3-"#
@ =&"++#.+-'2!($!($3#"&"&(#. +!'("+&(>"$=&"+"+# '!;# "+!'2##(!.>-#$"+!"'&(%#"+#%+!99!(=!'3.#'#("#$ $-.&(>"+#3#($#(%: "+#3.#'#("3#"&"&(!($"+!""+#%+!.>#'
=#.# !9' .!;#$ $-.&(> "+# 3#($#(%: "+# 3.#'#(" 3#"&"&(6 "+#.# .#6"+#'!;#'+-9$!9'2#A-!'+#$ +&' %("#("&( +!' 2##( '#.&-'9: 33'#$ 2: "+# 9#!.(#$%-('#9 ."+#%;39!&(!("!'=#99!'"+#9#!.(#$0"!"# %-('#9 ,#!.(#$ %-('#9 . "+# 3#"&"&(#. +!' .#9&#$ -3( !-"+.&": "+&'-."&(
.&;&(!9*B*!($"=!-"+.&"&#'
"+# (429# 0-3.#;# -." &(
B0-3.#;#-."!'#'6 E*E!($!"
0-3.#;#-."!'#'6E@ ,#!.(#$%-('#9 ."+#%;39!&(!("+!'3.$-%#$';# "+#.!-"+.&"&#' "+#(429#0-3.#;#-." +.## -$>#'
#(%+ "+#(429#0-3.#;#-."&("
E.&;&(!9EE 6=+&9#$&'%-''&(>"+# '%3# 0#%"&(@ .6+!'2'#.7#$!'-($#.) 0#%"&(@ .&;&(!9.%#$-.#$#$#'("
%( #.!(:(#=3=#.("+#&>+-.""(9:
'!7#' "+# &(+#.#(" 3=#. =+&%+ "+# -."
* 3''#''#$2# .#"+##(!%";#(" "+#$#"
#(7&'!>#' "+.## %&.%-;'"!(%#' -($#. =+&%+ "+# &(+#.#("1-.&'$&%"&(;!:2##D#.%&'#$6(!;#9:6& ">&7##
#%""!(.$#.-($#."+#$#6&&" 3.#7#("!2-'# "+#3.%#'' %-."6!($&&&" "+#.=&'#'#%-.#"+##($' 1-'"&%#"&'(#&"+#.
3''&29#(.$#'&.!29#"9!:$=(!(:&( 9#D&29# .-9#=+&%+=-9$>7#.("+##D#.%&'# &(+#.#("
1-.&'$&%"&(9#>&'9!"&7##(!%";#("$#!9&(>=&"+ 3.%#$-.# %!( 3.7&$# . !99 %!'#' "+!" ;!:
3''&29: !.&'# -."'6 "+#.# .#6 +!7# &(+#.#("
3=#.'!3!." .;#D3.#''3.7&'&(' 9!==+&%+ !.# (#%#''!.: . 3.3#. $&'%+!.># -(%"&('
!($$-"&#'&;3'#$-3("+#;2:9!=+!"&'"+# $%".&(# =+&%+ &($' #D3.#''&( &( "+# '#%"&( =+&%+;#.#9:.#%>(&G#'!($3.#'#.7#'&(+#.#(" 3=#.' "+#&>+-."' 99%-."'6=+#"+#.%&7&9 .%.&;&(!93''#''6&("+#!2'#(%# !(:#D3.#''
3.7&'&(6!'&(+#.#("&("+#&.%('"&"-"&(6!99'-%+ 3=#.'!'!.#(#%#''!.:"$"+#.&>+"!($" -($!=.(>&(%-.'# !$;&(&'".!"&( 1-'"&%# ("+#3.&(%&39#HA-!($9#D!9&A-&$!9&%-&%(%#$&"6 %(%#$#.#7&$#"-.#"&$'&(#A-.#'&3'!##''# ((3"#'"H=+#("+#9!=>&7#'!3#.'(!(:"+&(> &" >&7#' +&; "+!" =&"+-" =+&%+ &" %!((" #D&'" <+&9# #D#.%&'&(> 3=#.' -($#. "+# '#%"&(6 "+# %-."$#'(" -(%"&(!'!%-." !33#!9.
.#7&'&( (+#.#(" 1-.&'$&%"&( -($#. "+# '#%"&( "+->+ =&$# +!' " 2# #D#.%&'#$ '3!.&(>9:6
B %!.# -99: !($ =&"+ %!-"&( !($ (9: =+#( '-%+ #D#.%&'#&'1-'"& &#$2:"+#"#'"' '3#%& &%!99:9!&$ $=(&("+#'#%"&(&"'#9 "&'"2##D#.%&'#$#D $#2&"1-'"&"&!#"$.#!9!($'-2'"!("&!91-'"&%# .
"+# !$;&(&'".!"&( =+&%+ !9(# %-."' #D&'"
-"+.&": "+#%-."#D&'"' .!$7!(%#;#(" 1-'"&%#!($& !(:!""#;3"&';!$#"!2-'#"+!"
!-"+.&":'!'"3.$-%#&(1-'"&%#6"+#%-."+!' 3=#."3.#7#("!2-'#"=-9$2#!(!2-'# 3.%#'' "+# %-." " !99= !(: !%"&( =+&%+ =-9$.#'-9"&(&(1-'"&%#!($3.#7#("3.;"&( 1-'"&%#(#D#.%&'# "+#3=#.'%-."=-9$2# 1-'"& &#$"A-!'+!(:3.%##$&(>& &" &($'"+!"
&(&"&!"&(%("&(-!(%# &"!;-("'"!2-'# "+# 3.%#'' %-.".A-!'+&(> "+#'#3.%##$&(>'
=-9$"+#.=&'#'#.7#"+##($' 1-'"&%#I ( "+# '!&$ %!'#6 "+# %+!.>#'+##" =!' &9#$ !($ "+# %+!.>#'=#.#!9' .!;#$+#.# .#6"+#A-!'+&(> "+#=!'
.# -'#$2:2'#.7&(>!'-($#.) * 339&%!"&( &9#$2# .#"+#&>+-.".#9!"#$ " !99#>#$ %;;&''&(
#(%#' 3-(&'+!29# -($#. 0#%"&( @
!($ @B ($&!( #(!9 $# ($&'3-"#$9: "+# %+!.>#'+##" +!' 2##(
&9#$!($"+#'!;#=!'("&(A-#'"&(+!.>#' +!7#!9'2##( .!;#$!($6"+#.# .#6"+#A-#'"&( A-!'+&(>"+#$#'("!.&'#I ( # "
E
.&;&(!9 *@ 6 "+# %+!.>#'+##" =!'
A-!'+#$2:"+#(429#0-3.#;#-."&(#D#.%&'# 3=#.'-($#.
."&%9# @ "+#('"&"-"&( ($&!=&"+-">&(>&(""+#9#>!9&":
"+#!99#>!"&('=#7#.6.#>!.$&(>"+##D#.%&'# 3=#.'-($#.
0#%"&(@ .6"+# 3#D-."+!'.# #..#$""+#3.$-%#$ %!'#9!=("+#3&("!($2'#.7#$!'-($#.) F * DDDDD DDDDDD DDDDDD +#'%3# #D#.%&'# "+#3=#.-($#.
0#%"&( @ "+# $# !($ %!"#>.&#' "+# %!'#'=+#.#&>+-.";!:#D#.%&'#&"'3=#. -($#.&".#9!"&(>"%>(&G!29#
#(%#'"3.#7#("
"+#!2-'# "+#3.%#'' %-."."+#.=&'#" '#%-.#"+##($' 1-'"&%#=#.#'#"&($#"!&92:"+#
3#D-."&("+#%!'# $% & ' J
* 0-339 0 *K "+#: +!7# 2##(#(-;#.!"#$!'-($#.) <+#.# "+# !99#>!"&(' ;!$# &( "+# &.'"
&( .;!"&(.#3."."+#%;39!&("6#7#(& "+#:!.# "!8#( !" "+#&. !%# 7!9-# !($ !%%#3"#$ &( "+#&.
#("&.#":$("3.&;! !%&#%('"&"-"#!(:
#(%#.
;!8#-"!%!'#!>!&('""+#!%%-'#$ <+#.#"+#!99#>!"&('&("+# &.'"&( .;!"&( .#3."!($"+#.;!"#.&!9'6& !(:6!%%;3!(:&(> "+# $ (" $&'%9'# ! %>(&G!29#
#(%#6 1-'"& :&(>!(&(7#'"&>!"&(2:39&%#
&%#.'-($#.
0#%"&( *B "+#$##D%#3"-($#.!(.$#.
!!>&'".!"#=&"+&("+#3-.7&#= 0#%"&( **
"+#$# <+#.#"+#-(%(".7#."#$!99#>!"&(';!$#&( "+#.%;39!&("!($"+##7&$#(%#%99#%"#$&( '-33." "+# '!;# $ (" $&'%9'# "+# %;;&''&( !(:
#(%#!($;!8#-"!%!'# !>!&('""+#!%%-'#$ @ <+#.#6 "+# !99#>!"&(' &( "+# $ (" %('"&"-"#!%>(&G!29#
#(%#2-"%('"&"-"#(9:
! ((%>(&G!29#
#(%#6 ( &(7#'"&>!"&( &'
3#.;&""#$2:!39&%#
&%#.=&"+-"!(.$#. !
!>&'".!"#!'%("#;39!"#$-($#.0#%"&( ** "+#$# * <+#.# "+# !99#>!"&(' ;!$# &( "+# . %;39!&("!.#'!2'-.$!($&(+#.#("9:&;3.2!29# ("+#2!'&' =+&%+(3.-$#("3#.'(%!(#7#.
.#!%+ ! 1-'" %(%9-'&( "+!" "+#.# &' '-
&%&#("
>.-($ .3.%##$&(>!>!&('""+#!%%-'#$ B<+#.#"+#.#&'!(#D3.#''9#>!92!.#(>.! "#$ &( !(: "+# 3.7&'&(' "+# $# . "+# %(%#.(#$ %"-($#.=+&%+!%.&;&(!93.%##$&(> &'&('"&"-"#$""+#&('"&"-"&(!($%("&(-!(%# "+#3.%##$&(>'!($.=+#.#"+#.#&'!'3#%& &% 3.7&'&( &( "+# $# . "+# %(%#.(#$ %"6 3.7&$&(>#
&%!%&-'.#$.#'' ."+#>.!(%# "+#!>>.#$3!.": E <+#.# ! %.&;&(!9 3.%##$&(> &' ;!(& #'"9:
!""#($#$ =&"+ ;!9! &$# !($. =+#.# "+# 3.%##$&(>&';!9&%&-'9:&('"&"-"#$=&"+!(-9"#.&. ;"&7# . =.#!8&(> 7#(>#!(%# ( "+# !%%-'#$
!($=&"+!7&#="'3&"#+&;$-#"3.&7!"#!($ 3#.'(!9>.-$># #.# !99#>!"&(' ;!$# &( "+# .#3." !($ "+# #7&$#(%#'%99#%"#$&("+#%-.'# &(7#'"&>!"&( %('".-#!%>(&G!29#
#(%#6&"=-9$(" !99&( !(:%!"#>.: "+#%!'##(-;#.!"#$!27#6%!99
. "+# #D#.%&'# #D".! .$&(!.: 3=#.' .
&(+#.#(" 3=#. A-!'+&(> "+# %+!.># '+##" '-2;&""#$&("+#!27#("#$%!'#'I -."+#.>-&$#9&(#' 9!&$&(
B0
6=#.#!9'$&'%-''#$!'-($#.) (
B0
6 "+&' -." '-;;!.&'#' ';# %!"#>.&#' %!'#'&(=+&%+&(+#.#("3=#.%!(!($'+-9$2# #D#.%&'#$"A-!'+"+#3.%##$&(>') &<+#.#&";!(& #'"9:!33#!.'"+!""+#.#&'!9#>!9 2!.!>!&('""+#&('"&"-"&(.%("&(-!(%##>=!(" '!(%"&(L &&<+#.#"+#!99#>!"&('&("+# &.'"&( .;!"&( .#3.".%;39!&(""!8#(!""+#&. !%#7!9-#!($ !%%#3"#$ &( "+#&. #("&.#": $ (" %('"&"-"# "+#
#(%#!99#>#$ &&&<+#.#"+#!99#>!"&('%('"&"-"#!(
#(%#6 2-" "+#.# &' ( 9#>!9 #7&$#(%# !$$-%#$ . "+# #7&$#(%# !$$-%#$ %9#!.9: . ;!(& #'"9: !&9' " 3.7#"+#%+!.>#I <+&9# .# #..&(> " "+# %!'# " !
0 E*6 "+# 3#D -."
2'#.7#$!'-($#.) F +&'-."&("+#9!"#'"$#%&'&(+!'+#9$"+!" =+#.#&(7#'"&>!"&(=!'%;39#"#$6%+!.>#'+##" +!$2##( &9#$!($%+!.>#'!.# .!;#$6"+#&>+ -."'+-9$(".$&(!.&9:#;2!.8-3(!(#(A-&.: !' " "+# .#9&!2&9&":
#(%#' " '-'"!&( "+# !99#>!"&(' ;!$# &( "+# %;39!&(" =+&%+ &' "+#
-(%"&( "+# ".&!9 %-." J'## " !
0E*KI +# 3'&"&( &( "+# 3.#'#(" %!'# &' "+!" 3#($&(> "+# 3.#'#("3#"&"&(6"+#&(7#'"&>!"&(=!'%!..&#$-"!($"= "+# 3#"&"&(#.'=#.# -($&((%#("+#39&%#%99#%"#$"+##7&$#(%# !($ &9#$"+#%+!.>#'+##"+#9#!.(#$ -$&%&!9!>&'".!"# '"9!''6 !
"#. >&(> "+.->+ "+# .#3." "+# 39&%# -($#. 0#%"&( E .6"+#'"!"#;#("' "+#=&"(#''#'.#%.$#$-($#.0#%"&(
. !($ "+# $%-;#("' 39!%#$ ( &9#6 .!;#$ "+# %+!.>#'
!>!&('"3#"&"&(#.' 6@6!($*-($#.0#%"&('@B!($@
67&$#%+!.>#'+##"$!"#$ B @ ((#D-.# ("+&'
%!'#6"+.##=&"(#''#'+!7#!9'2##(#D!;&(#$+#.# .#6.#9:&(> -3("+#%!'#9!= "+#(429#0-3.#;#-."&(" ( %!'#'-3.!6$&'%-''#$!27#6!; "+#7&#="+!".$&(!.&9:=+#( "+#39&%#+!'3.#'#("#$"+#%+!99!(-($#.0#%"&( E.!($ "+#".&!9-."+!'!9' .!;#$"+#%+!.>#'!
"#.!339:&(>&"';&($( "+##7&$#(%#%99#%"#$$-.&(>"+#39&%#&(7#'"&>!"&(6"+#&(
A-#'"&( !9(>=&"+ %('#A-#("&!9 3.%##$&(>' !.&'&(> "+#.# .;
'+-9$("2#A-!'+#$
%%.$&(>9:6"+#3.#'#("3#"&"&(&'$&';&''#$ 5,0
* '18'