Surinder Singh Vaid And ORS. v. U.T. Chandigarh And ORS.
!"#$#%&'&()* * +,-&($#-+&(./0!&$!($"/#-'
#"&"&(#-'
0#-','
(&(#--&"-12/!($&.!-/!($!("/#- #'3($#("'
) 45 +6 5 +
-#'#(") -6!(7!89&"+&(./2+#(&-$:%!"#27&"/2 -+ !($/!7!2$:%!"#2-"/#3#"&"&(#-' -+-2 ,;8&% -'#%,"-2 --#'3($#(" (&(#--&"-12/!($&.!-/ -++6!"(-&!2$:%!"#2--#'3($#(" </#"/#-"/# #3-"#-'8%!8(#7'3!3#-=!1;#!887#$"'## "/#9,$.=#("> ;#-##--#$""/# #3-"#--(" </#"/#-"/#9,$.=#("'/,8$;#-#3-"#$&("/#$&.#'"> 5 +2
#"&"&(#-'27/!-#&%&!8'&%#-' (7-#"&-#$ "/#
,(9!; +"!"# 3#-!"&:# !(? 5&=&"#$ &( '/-" 4"/# !(?4 2 +#%"-2/!($&.!-/2/!:#&8#$"/&'3#"&"&(-@,!'/&(.
$!"#$
A2-#.&'"#-#$,($#-+#%"&('!($* !" 8&%# +"!"&( #("-!82 /!($&.!-/ C /#1/!:#!8'',./""/#@,!'/&(."/#',==(&(.-$#-$!"#$ D
2 3!''#$ ;1 "/# 8#!-(#$ ,$&%&!8 !.&'"-!"#'"8!''2/!($&.!-/
%=;&(#$-#!$&(."/# &(@,#'"&(!'7#88!'"/# !338&%!"&( ((#B,-#' C!($ A-#'3#%"&:#81 '/7'"/!" != 5!82!&88&&("/#&'"-&%",-"'2/!($&.!-/27!'#("-,'"#$7&"/"/# #B#%,"&( 7!--!("' 3''#''&( !.!&('" "/# ,(9!; +"!"# 3#-!"&:# !(? 5&=&"#$2 + ' 2 +#%"-2 /!($&.!-/ ,$.=#("#;"- "%=#',""/!""/#'!&$!&88& !%%=3!(&#$;1 !8$#:6-&'/!( #%-##8$#- !($'=#"/#- 3#-'(':&'&"#$"/#3-#=&'#'!(?-#B#%,"&(."/#7!--!("' 3''#''&(+,-&($#-+&(./0!&$2!(!.#-"/#'!&$!(?2"8$ "/#'!&$!&88&"%("!%"/&'!(!.&(.&-#%"- /#-#!"#-2 "/#'!&$!&88&7#("""/#&%#"/#"/#'!&$!(?27/#-# "/#"/#'!&$!(?$&$("=##"/&=2-!"/#-/&' "8$/&= "/!""/#-#!-#'"!
1-$#-'-="/#,-" /#'!&$!&88&%!=# ;!%? " "/# 3-#=&'#' !(? +/-& !.$##3 +,-&2 +#(&- %%,("!("2!"#-:#-&&%!"&(-=/&'8!71#-2%!=#!")* !($ "8$"/#'!&$!&88&!($"/#$#%-##/8$#-"/!""/#1$("/!:#!(1 '"!1-$#-!"3-#'#("2;,""/#17,8$/!:#;"!&("/#'!=#-="/# &.
A</#("/#'!&$!&88&"-&#$"$#8&:#-"/# 3''#''&(2"/#!%%,'#$-#'&'"#$"/#'!=#!($'"!"#$"/!""/#17&88 ("!887$#8&:#-1"/#3''#''&(/##=381##'"/#!(? -!&'#$'8.!('&(8,$:&%#!.!&('""/#$#%&'&("/#,-" != 5!82!&88&!8(.7&"/"/#$#%-##/8$#-!8$#:6-&'/!(7#-#8%?#$ &('&$#"/#!(?!($"/#17#-#"8$"/!"&"/#1"-&#$".#""/#;!(? :!%!"#$2"/#("/#-#7,8$;#;8$'/#$/!.+&(./2"/#.,!-$
"/#!(?'"$&(-(""/#=!&(.!"#!8(.7&"//&'.,(!($'!&$ "/!"/#&';,($;1"/#-$#-'/&'&%#-'!($/#7,8$&-#"/# .,(&"/#(##$!-&'#'/#'!&$!&88&!($"/#$#%-##/8$#-7#-# ("!887#$"%=#,"-="/#!(?;1"/#&%#-'&%&!8'!($ "/#17#-#?#3"%(&(#$&('&$#"/#!(?/#(2!"!;,"*)
2 "/#!&88&!($"/#$#%-##/8$#-7#-#!887#$"%=#,""/# !(? (81 !"#- "/#1 =!$# -#3#!"#$ -#@,#'"' - "/# '!=# /#-#!"#-2"/#.!"#"/#!(?7!'8%?#$ 8!-.#(,=;#- #=381##'"/#-;-!(%/#'"/#!(?!8'-#!%/#$"/#!(? !($-!&'#$'8.!('!""/#'3"/#'!&$!&88&!%%-$&(.81=:#$ !(!338&%!"&(;#-#"/#+#(&-+,;,$.#2/!($&.!-/2=!?&(.! %=38!&(""/#=!""#-27/&%/7!'-7!-$#$""/#38&%#2(7/&%/ "/#3-#'#("%!'#7!'-#.&'"#-#$ /!:#/#!-$"/#8#!-(#$%,('#8-"/#3!-"&#'!($/!:# !8'%!-#,881.(#"/-,./"/#&8# 5#!-(#$ '#(&- %,('#8 - "/# 3#"&"&(#-' /!' :#/#=#("81 !-.,#$ "/!" &( "/&' %!'#2 "/# 3#"&"&(#-' !-# "/# #=381##'"/#'!&$!(?/#1/!$(3#-'(!8&("#-#'"(!%"2 "/##9#%"=#(""/#!(?7!'-$#-#$;1"/#87#-,-"!'7#88!' ;1"/#!33#88!"#,-"!($"/!""/#'!&$!(?/!$=:#$""/#&./ ,-"&( #.,8!-+#%($33#!8&# +
A"&'
'"!"#$"/!""/#'"!1-$#-7!'.-!("#$(
A /#3-#'#("%%,--#(%#&''"!"#$";#
A"&'%(%#$#$ "/!"("/#$!1%%,--#(%#2"/#-#7!'('"!1-$#-"7!'
!-.,#$"/!""/#3#"&"&(#-/!$#!-8&#-&8#$ *
A2&(7/&%/"/&',-"2:&$#-$#-$!"#$
2/!$$&'=&''#$"/#3#"&"&(!'("3-#''#$7&"/!$&-#%"&(""/# +#(&- +,3#-&("#($#("
8&%# " %('&$#- "/# -#3-#'#("!"&(!338&%!"&( $!"#$ *
A2 &8#$ ;1 "/# !(!.#-2
,(9!; +"!"# 3#-!"&:# !(?2 +#%"-2 /!($&.!-/ !($ $#%&$# "/# '!=# !"#- /8$&(. ',%/ &(@,&-1 !' /# =!1 $##= (#%#''!-1,($#-"/#%&-%,='"!(%#'"/#%!'#"&''"!"#$"/!"&( 3,-',!(%#"/#'!&$-$#-2!(&(@,&-17!'/#8$!($ #3-"$!"#$
7!'3-#3!-#$2&(7/&%/"/#%!(%#88!"&( -#3-" 7!' -#%==#($#$ " &' ,-"/#- '"!"#$ "/!" 7/#( "/# %!(%#88!"&(-#3-"7!'',;=&""#$2"/#'!=#7!'33'#$;1"/# %=38!&(!("!&88&'!1&(."/!"/#&'("'!"&'&#$7&"/"/#-#3-"!($ 3-!1#$-,-"/#-&(:#'"&.!"&(/#-#!"#-2"/#8#!-(#$!.&'"-!"# 3!''#$"/#',==(&(.-$#-$!"#$D
/#-#8#:!("#B"-!%"
-="/#'!=#&'-#3-$,%#$;#87) E/!:#3#-,'#$"/#&8# -="/#!88#.!"&('
=!$#&("/#%=38!&("2&"!33#!-'"/!""/#!%%,'#$/!:# %==&""#$#(%#,'DC2*222*A 7/&8# %=38!&(!(" !=5!87!'$&'%/!-.&(./&'&%&!8$,"1 5#"!88"/#!%%,'#$;#',==(#$-
F "&''"!"#$"/!""/#'!&$-$#-&'!(('3#!?&(.-$#- !($"/!""/#-#7!'(3-"#'"3#"&"&(&8#$;1"/#'!&$!&88&"/!' ;##(3-!1#$"/!""/#'!&$-$#-=!1;#@,!'/#$-!"8#!'"2"/# %!'#'/,8$;#-#=!($#$;!%?
* 3#-,'!8 "/# &(@,&-1 -#3-" $!"#$
'/7'"/!" !=5!82!&88&2'"$;1/&''"!"#=#("
;#-# "/# #3,"1 +,3#-&("#($#(" 8&%#2 7/ %($,%"#$ "/# &(@,&-1:#($,-&(."/#&(@,&-12&"/!$%=#,""/!""/#'!&$!&88& 7!'$#"!&(#$2;,"&"7!'/#8$"/!"$,#"'#%,-&"1-#!'('2"/#.-&88 .!"#"/#!(?7!'%8'#$!""/#"&=#%8'&(."/#%!'/2;,""/# '!&$!&88&2$,#"'=#=&',($#-'"!($&(.(/&'3!-"2"?&"!'/&' $#"#("&("7!''"!"#$"/!""/##1#7&"(#''#'/!:#("',33-"#$ "/#:#-'&("/#'!&$!&88&/#-#-#2"/#%!(%#88!"&(-#3-"7!' -#%==#($#$"!8'%=#',""/!"&("/#%&:&88&"&.!"&(3#($&(. ;#-#"/&',-";#&(. +
A2"/#'!&$!(?!($ "/#$#%-##/8$#-#("#-#$&("!%=3-=&'#2,($#-7/&%/"/#'!&$ !(?!.-##$":!%!"#"/#3-#=&'#'7&"/&((#1#!-2!'%=&(.," -="/#-$#-3!''#$;1"/&',-"(
D /#-#-#2 &"%=#'," "/!"(7"/#$#%-##/8$#-&''!"&'&#$ /,'2/#7&88;#"/#8!'"3#-'("',33-""/#%=38!&(""/#'!&$ !&88& 72 "/# @,#'"&( 7,8$ !-&'# 7/#"/#- !(1 7-&""#( 3-"#'"3#"&"&(&'!%($&"&(3-#%#$#("-3!''&(.!(1-$#-("/# %!(%#88!"&(-#3-"> &($"/#-#381&((#.!"&:#:#(&"/#3-"#'"3#"&"&(&' ("&8#$2"/#,-"&';,($"%('&$#-"/#-#3-""/#38&%# ,($#-+#%"&(A- 2"/#'"!"#=#("'7&"(#''#'-#%-$#$ ,($#-+#%"&(C- !($"/#$%,=#("'38!%#$(&8#("/#
C 3-#'#("%!'#2"/#'!&$!&88&7!'!%"&(.&($&'%/!-.#/&'&%&!8 $,"&#'!($/#/!$(&887&88!($#(=&"1!.!&('";!(?&%&!8'# /!$'3#%&&%!881%=38!&(#$"/!"/#!8(.7&"/"/#$#%-##/8$#-7!' $#"!&(#$G "/# .!"#' 7#-# %8'#$ !($ "/# .,!-$ "/# ;!(? "/-#!"#(#$"&-#2&"/#(#%#''&"1!-&'#' :#("/#'8.!('7#-# !8'-!&'#$!.!&('""/#-$#-'"/#,-"/#'!&$!&88&7!'8#" !"*)
(81!"#-/&'-#3#!"#$-#@,#'"'/#'"-1%8'&(. "/#.!"#-'#%,-&"1-#!'($,#"%8'&(.%!'/&'"/#$##(%# '"-1 "/# ;!(? &%&!8' /#-#-#2 "/# &(@,&-1 -#3-" $!"#$
%!((";#"!?#(!'.'3#8"-,"/:#( &("/#'!&$&(@,&-12"/#!88#.!"&('$#"#("&("/#'!&$!&88& 7#-#3-:#$"/,./2"/##B38!(!"&(7!'',./"";#.&:#( ("/#'#%&-%,='"!(%#'2!="/#:"/!"#:#(&"/# '!&$!&88&$&$("&8#!7-&""#(3-"#'"3#"&"&(!($(81=!$#! '"!"#=#(""/!"/#&'("'!"&'&#$7&"/"/#-#3-"2"/#,-"2!"#- #B!=&(&(."/#-#3-",($#-+#%"&(A- 2"/#'"!"#=#("' "/# 7&"(#''#' -#%-$#$ ,($#- +#%"&( C - !($ "/# $%,=#("'38!%#$(&8#2%,8$3!''"/#',==(&(.-$#-:#( "/,./"/#-$#-&'("$#"!&8#$(#2;,"&"'/7'"/!""/#8#!-(#$ !.&'"-!"#/!$!338&#$/&'=&($""/#!%"'"/#%!'#,-&(."/# "-&!82&"&'(""/#@,!("&"1;,""/#@,!8&"1#:&$#(%#27/&%/=!""#-' "&'(""/#8!7"/!""/#'"!"#=#("'&(.8#7&"(#''&'("";# -#8&#$,3(/#$##(%#"/#!%%,'#$%!((";#%('&$#-#$!" "/#'"!.#',==(&(./#-#-#2"/#-#&'(&88#.!8&"1-&(&-=&"1
A &("/#&=3,.(#$-$#-$!"#$D
2:&$#7/&%/ "/#%!(%#88!"&(-#3-"7!'-#9#%"#$!($"/#8#!-(#$!.&'"-!"#"? "/#%.(&H!(%#"/#%!'#!($',==(#$"/#!%%,'#$ 5#!-(#$ '#(&- %,('#8 - "/# 3#"&"&(#-' /!' -#8&#$ ,3("/#!,"/-&"&#'"/#(4;8#+,3-#=#,-"&(
-&=&(!8 D!($
-&=&(!8 AC!'7#88!'!,"/-&"1"/&',-"&(
!
-&=&(!8 D /# 8#!-(#$ '#(&- %,('#8 /!' ,-"/#- -#8&#$ ,3( "/# !,"/-&"188!/!;!$&./,-"&( "
"
#
D-&5CAA 3#-,'!8 "/#'# !,"/-&"&#' '/7' "/!" "/#'# !-# -#.!-$&(.$&#-#("!%"' "$#3#($',3("/#!%"'#!%/%!'# 7/#"/#-&"&'!&"%!'#-@,!'/&(.-("/#!%"'"/#3-#'#(" %!'#!-#$&'"&(.,&'/!;8##-#"/#&%#-"/#,-"/!$.(#" "/#!(?"#B#%,"#"/#7!--!("'3''#''&(!($/#!8(.7&"/ "/#$#%-##/8$#-7!'8%?#$&('&$#;1"/#;!(?&%&!8' /# $##(%#8%?&(."/#.!"#-'#%,-&"1-#!'($,#"%8'&(. %!'/&'";##B!=&(#$(=#-&"$,-&(."-&!8/#-#-#2#:#(&( "/#-7&"(#''',33-"'"/#3-'#%,"&(%!'#2"/#,-"&'"#B!=&(# "/#'"!"#=#(""/#'!&$!&88&!%%=3!(&#$;1"/#$%,=#("'" '##7/#"/#-"/#!88#.#$%%,--#(%#&'3-:#$-(" ("/#'# %&-%,='"!(%#'2$("&($!(1=#-&"&("/#3-#'#("3#"&"&(!($"/#
D '!=#&'$&'=&''#$ #-# 3!-"&(. 7&"/ "/# -$#-2 &" %=#' ," "/!" "/# 3-#'#("3#"&"&(7!'&8#$&("/#1#!-
2&(7/&%/3-%##$&(.'
;#-#"/#"-&!8,-"7#-#'"!1#$/#-#-#2&"&'#B3#%"#$"/!"(7 "/#"-&!8,-"7&88$&'3'#"/#%!'##B3#$&"&,'81
5 + * * '9?'