← Library
High Court of Punjab and HaryanaRFA/4674/2001disposed of

Gurnam Singh v. Pb State And Others

2025-11-14Mr. Justice Harkesh Manuja8 pages

    

  

  

  

                        

 

 

 

         





                     

                    

 

 

 

 

            

                                          !                

)

)

)

)

+'%)( +'%)( +'%)( +'%)(    

)( )( )( )(55 55 55 556 78 6 78 6 78 6 78 %344)&" %344)&" %344)&" %344)&"

5 5 5 5    ,,%--+&'

,,%--+&'

,,%--+&'

,,%--+&'68             %,)&1%&'

 %,)&1%&'

 %,)&1%&'

 %,)&1%&'68

)

)

)

)

       

)(556 )(556 )(556 )(556 78 78 78 78    ,,%--+&'68 ,,%--+&'68 ,,%--+&'68 ,,%--+&'68              %,)&1%&'

 %,)&1%&'

 %,)&1%&'

 %,)&1%&'68

)

)

)

)

       

!)(556 78

!)(556 78

!)(556 78

!)(556 78    ,,%--+&'68 ,,%--+&'68 ,,%--+&'68 ,,%--+&'68           %,)&1%&'

 %,)&1%&'

 %,)&1%&'

 %,)&1%&'68

)

)

)

)



  

  

  

 

!!)(556 78

!!)(556 78

!!)(556 78

!!)(556 78    ,,%--+&'68 ,,%--+&'68 ,,%--+&'68 ,,%--+&'68              %,)&1%&'

 %,)&1%&'

 %,)&1%&'

 %,)&1%&'68

)

)

)

)

       

!>)(556 78 )(556 78 )(556 78 )(556 78    ,,%--+&'68 ,,%--+&'68 ,,%--+&'68 ,,%--+&'68           %,)&1%&'

 %,)&1%&'

 %,)&1%&'

 %,)&1%&'68

)

)

)

)







 

!)(556 78 )(556 78 )(556 78 )(556 78    ,,%--+&'68 ,,%--+&'68 ,,%--+&'68 ,,%--+&'68           %,)&1%&'

 %,)&1%&'

 %,)&1%&'

 %,)&1%&'68

)

)

)

)

       

>5 >5 >5 >5)(556 78 )(556 78 )(556 78 )(556 78    ,,%--+&'68 ,,%--+&'68 ,,%--+&'68 ,,%--+&'68           %,)&1%&'

 %,)&1%&'

 %,)&1%&'

 %,)&1%&'68  "  "  "  "       

$%%&'" $ ()$ $ #     #     #     #             .&4*)--901:)3+'% '*%+,,%--+&'68;-+&1)<&%$68 .&/+&%*'+011-0 .& &/+2 ====

         06 $+-8  06 $+-8  06 $+-8  06 $+-8 ?@  41 1% '*4 3)AA)& )$1%$0 '*% +()$ $%A%&'4)&%1 %B.-+$ 4$' ,,% %+- +$%2%4&B1%341% %1++--'*%+,,%+-*+:%+$4%& &).')(3)AA)&+3C.44'4)&;< <+$1 4&:)-:4&B 41%&'4 43+- (+3' +&1 C.%'4)& )( -+<

)$ '*% +D% )( 2$%:4'90 (+3' +$% A

) )(55 2%4&B'+D%&($)A ?@  9 <+9 )( ,$%%&' +,,%+-680 3*+- --%&B% *+ 2%%& -+41 ') '*% < <+$1 1+'%1 555 55,+%129'*%-%+$&%111- 4'$43'.1B%0+'*4&1+6*%$%4&+ ('%$ ')2%$%(%$$%1+ +'*%E %(%$%&3%).$'F80<*%$ %29 %(%$%&3% %'4'4)&(4-%1.& &1%$ %3'4)& > )( '* *% +&1 3C.44'4)& 3'0 >

 6()$ *)$' E'*% >  3'F8 +' 4&'+&3%)('*%- -+&1)<&%$<+,+$'-9+--)<%1 <*4-%B$+&'4&B'*%A'*%2%&%(4'

')( %&*+&3%1A+$D% %':+-.%G  55;H,%$24B*+( ()$%*$4;*+*4-+&1+&1  >5 55;H ,%$24B*+()$ +$+&4-+&12%41%+<+$14&B'+ +'.')$92%&%(4';4&'%$%'+,$):41 1%1 3' .&1%$'*%>  ?

@  $ 4%(-9'+'4&B04&'*%,$%%&'3+% %680-+&1A%+.$4&B> 24B*++ +&1 > 24<+ 4'.+ +'%1 <4'*4& '*% $%:%&.% %'+'% )( :4--+B% +''4 *.'40 %*4- + +&1 4'$43' +'*4&1 1+0 3+A% ') 2% +3C.4$%1 :41%  )'4(43+'4)& 1+'%1 55!! + +&1 55>!4.% %1.&1%$%3'4)& 7)('*% > 3'$%,%3'4:%-9()$'*%,.2 2-43 90 ()$ 3)&'$.3'4)& )( $1 )& ,.$,)%0 &+A%-9 &1 )( 5 J .$. +&+D  %: *%$A+- -+&'0 +'*4&1+0()--)<%129+&<+$ $1,+%129'*% +&13C.44'

'4)& )--%3')$ 6()$  *)$' E'*% F8 )& >5!!

!0 '*%$%29 1%'%$A4&4&B '*% A+$ $D%' :+-.%)('*%+3C.

.4$%1-+&1+.&1%$"H %*$4-+&1G >55;H,%$2 24B*+ +$+&4 +&1G 5;H,% %$24B*+ +-)&B<4'*)-+'4.AG I



?

@  B BB$4%:%1 '*%$%)(0 '*% +,,%--+& &'H-+&1)<&%$ 4&:)D%1 %(%$% .&1%$%3'4)& >)('*%> 3'0<*43*3+A% ')2%,+$'-9+--)<%129'*%-%+$& &%1

%(%$%&3% ).$ $' :41% 4' +<+$1 1+'%1  5 5550 '*%$%29 B$+&'4&B '*%A 2%&%(4')(%&*+& &3%1A+$D%':+-.%G  55;H, ,%$24B*+()$%*$4;*+*4-+&1+ +&1

 >55;H,%$24 24B*+()$+$+&4-+&12%41%+< <+$14&B'+'.')$92%&%(4';4&'%$%'

'+ '*%> 3' ,$):41%1.&1%$'

4 H+'4(4%1<4'*'*%<+$1,+% %129'*%-%+$&%1 %(%$%&3%) .$'0 3%)(-+&1)<&%$ '*%,$%%&'+,,% %+-<%$%,$%(%$$%1+''*%4&'+&3 ?

@ A, ,.B&4&B +()$%+41 <+ +$10 -%+$&%1 3).&%- ()$ +,,%--+&';-+&1) )<&%$ .2A4''*+'4&'%+1 )( $%-94&B .,)&+-% 4&'+&3% K H 1+'%1>!

 <*43* <+ ()$ +& +$%+A%+ .$4&B 5  24B*+ +&1 '*%,$43% ,%$ 24B*+<+   5;H0'*%-%+$&%1 %(%$%&3%) .$'3).-1*+:%$%-4%1.,)&'*% 1%%1 K>; 1+ +'%1   ()$A4&B ,+$' )( ( *+$+ )

> 4& <*%$%29 5 24B*+)(-+&1< <+)-1()$ 0 55;H,%$24 B*+ %+$&%13).&%-+-).2A A4' '*+' '*% -+&1 ( ()$A4&B ,+$' )( K>; 1+'%1 1   +&1 '*% -+&1 .& &1%$ +3C.44'4)& 2)'* * ()$A%1 ,+$' )( '*% +A% $%:

:%&.% %'+'% )( :4--+B% +''4 * *.'40 %*4-+&14'$ $43'+'*4&1++&1<%$%4'.+'%1< <4'*4&'*%A.&434,+--4A4' ?

@  %+ +$&%13).&%-()$'*%+,,%--+&' +-),)4&').''*+'()$'*%'4A%B B+, 2%'<%%&'*%+- %4&'+&3%K>;1+'%1 5 !

'4--'*%1+'%)(,.2-43+'4)& &)( &)'4(43+'4)&.&1 1%$%3'4)& )('*%> 3'4& '*%3+%684&*+&14%55> !0 '*%+,,%--+&'< <%$%+-)%&'4'-%1()$+&+,,$%34+'

'4)&G I,%$+&&.A):%$ 2+% ,$43% 1%$4:

:%1 ($)A K>; 1+'%1  5  +&1 '*%$%)(0 '*% A+$D%' :+ +-.% <+$%C.4$%1') '*%$%H1%'%$A4&%1

?@ & '*%)'*%$*+&10-%+$&%1'+'%3) ).&%-.2A4''*+'&)4&'%$(%$% <+ 3+--%1 ()$ < <4'* '*% <+$1 ,+%1 29 '*% -%+$&%1 %(%$%&3% ).$'0 <*%$ $%4& $%-4+&3%<+$4B B*'-9,-+3%1)&'*%+-%1%%1K KH 1+'%1>!

:41%<* *43* 24B*+)(-+& &1()$A4&B,+$')('*%$%:%&.%% %'+'%)(:4--+B% +''4*.'4<+ )-1 ()$+.A)(   5;H,%$24B*+0%,%34+--9<* *%&'*%+41+-%4&'+&3%,%$'+4& &%1 ') )A% )( '*% -+&1)<&%$ .&1%$ '*% ,$%%&' +3C.44'4)& )&-90 <*) <%$% %:

:%& +,,%--+&'2%()$ $%'*4).$' %+$&%1'+'%3).

.&%-'*.0.2A4''*+''*%+,,% %+- 1)(A%$4' 4&*+&1<%$%-4+ +2-%')2%14A4%12%4&B1%:)41 ?!@   * *+:% *%+$1 -%+$&%1 3).&%- ()$ '*% ,+$'4% +&1 B)&% '*$).B* ,+,%$ 2))D  (4&1 .2'+&3% 4& '*% .2A A44)& A+1% )& 2%*+-( )( +,,%--+&';-+&1) )<&%$  ?>@ &'

'*%,$%%&'3+%0'*%+3C.44'4)& *+2%%&3+$$4%1).'()$'*%,.2 2-43 90 ()$ 3)&'$.3'4)& )( $1 )& ,.$,)%0 &+A%-9 &1 )( 5 J .$. +&+D  %: *%$A+- -+&'0 +'*4&1+ $)A '*% 1%,)4'4) )& )( JH> +1+& ),+-0   .&434,+- )$, ,)$+'4)&0 +'*4&1+0 4' *+ 2%%& & %'+2-4*%1 )& $%3)$1 '*+' '* *$%% ,)&1)(.$. +&+D*%$A+- -+&'+'*4&1+ ()$A%1,+$')(A.&434,+--4A4' )( +'*4&1+ +&1 '* *% +41 1%,)4'4)& *+ B)&% .

.&$%2.''%1 *.0 '*% (+3' '*+' +3C.4$%1 -+&1 ( ()$A%1 ,+$' )( A.&434,+- -4A4'  )( +'*4&1+ 3%$'+4&-9 +11 ') 4' ,)'%&'4+-4'9 ?@ .

.$'*%$&)A%$4'3+&2%().&14& '*%3)&'%&'4)&$+4%1)&2%*+-( ()( '*%-%+$&%1'+'% %3).&%-')'*%%((%3''*+''*%1 1%'%$A4&+'4)&4&'*%3+%684&*+ +&1 <+')2%A+1% %29,-+34&B$%-4+&3%.,)&'*% +-%1%%1KH 1+'%1> 4A,-9 2%3+.% '*% +A% ,%$'+4&%1 ') )A% )( ( '*% -+&1)<&%$;+,,%--+&' 2%( ()$% '*4).$'+&1'* *%+-%,$43%<+.&1%$  5;

;H,%$24B*+

?5@  &+ +3+%)(+3C.44'4)&0'*%A+$D% %':+-.%&%%1')2%1%'%$A4&%1 1)& '*%1+'%)(4'& &)'4(43+'4)&.&1%$%3'4)& )('

'*%> 3'<*43*4&'*%,$% %&' 3+%68<+,.2 -4*%1)&55>!&.3*34 4$3.A'+&3%0'*%-+&1)<&%$'* *)% <*),.$3*+%1 )A%,)$'4)&()$A4&B,+$')('*% %+3C.4$%1-+&1:41%+-%1%%11+ +'%1 >!

6K H 8G  5;H,%$24B*+3+ +&&)'2%*%-1')2%%'),,%1($ $)A 3-+4A4&B'*%A+ +$D%',$43%+)&'*%1+'%)(3)A AA%&3%A%&')(+3C.44'4)&<4'* ,.2-43+'4)& )( '

'*% +A% .&1%$ %3'4)&  )( '*% >  3' .$'*%$0 '*% )'

'*%$ -+&1)<&%$ '*) % <*) <%$% &)' %:%& ,+$' )( +-% '$+&+3'4)& <*43* '))D ,- -+3% '*$).B*+-%1%% %1KH 1+'%1>!

<%$ $%4&+&93+%&)'')2%A+1%2).

.&1 29 '*% +-% ,$43 3% (4K%1 '*%$%.&1%$ +'*%$ '*% %9 <%$% %&'4'-%1 ()$ '*% 2%&%(4'

' )( *4B*%')('*%+ +-%,$43%,$%:+-%&'4&'*%+$%+3) )&3%$&%1+)&'*%1+'%)(4.+& )(&)'4(43+'4)&.

.&1%$%3'4)& )('*%> 3'4 4&'*%,$%%&'3+%68 ?5@ ) )$%):%$0+,%$.+-)('*%$%3)$1 *)<'*+'%:%&'*%-+&1()$A A4&B ,+$')(+-%4&'

'+&3%K>;1+'%1 ( (+--4&*+$+)

>4&<* *43* %:%&3)A,$4% )('*%+3C.4$%1-+&1+<%--L+ +'$+3%+2-%($)A'*%<+$11+ +'%1 55!!,+ %129'*% 4&%K%$34%)(, )<%$.&1%$%3'4)&)('*%> > 3'4&'*%,$%% %&'3+%&.3*34$3.A'+&3% 0'*%-%+$&%1 %(%$%&3%).$'< <+ $%C.4$%1')'+D% 4&')+33).&''*%)'*%$+-%4&'

+&3%,$)1.3%1)&$%3)$1($)A 41%)(-+&1)<& %$+<%--0'*%1%'+4-'*%$%)(+$ $%%K'$+3'%1*%$%.&1%$"H $ ) K*424' )     4&1 )( )3.A%&' +'% )(

$43%4&

  $%+ *+$+ ) 4&1 )( -+&1 :%$+ ,%$4 4B*+  ; )' D&)<& >55;H +B% 4*B+ +-%%%1 HH!

555;H H    +-%%%1 H H!

55;H 5 54B*+ > )' D&)<& 5;H

  +-%%%1 >HH!

 555;H 4B*+ 

; )' D&)<&  5;H H

  +-%%%1 H H!

>555;H  4B*+

>; )' D&)<& >555;H H

  +-%%%1  H>H!

555;H  4B*+  > )' 555;H H

D&)<& 4B*+

>  +*$4  >;  +-%%%1 HH!

 55;H  5;H ! >;  +-%%%1 HH!

555;H

4<+

>  +*$4 555 5;H > >;  +-%%%1 HH!

 555;H  4B*+

>  +*$4  5;H ?@  , ,%$.+-)('*%+()$%A%&'4)&%13 3*+$'$%(-%3''*+'4&'*%B4:%&(+ +3' +&134$3.A'+&3 3%0'*%-%+$&%1 %(%$%&3%).$ $'$+'*%$'*+&+%4&B'*%A+$ $D%' :+-.%0)-%-9)& &'*%2+4)(+-%1%%1KH 1+'%1>!

0<+$%C.4$%1 1') $%-9.,)&'*%+ +-%1%%1K>;1+'%1 2%4&B'*%*4B*%'+-%%K%A, ,-+$0 :41%<*43*52 24B*+)(-+&1()$A4&B,+$')( *+$+)

>4&)('*%$%:%& &.% %'+'%)(:4--+B%

+''4*.'4%*4-+&14'$43' +'*4&1+<+)-1G 0 55;H H,%$ 24B*+ *% $%3) )$1 (.$'*%$ *)< '*+' '*% +- -% 1%%1 K>; 1+'%1  5 ,%$'+4&%1 ')  *+$+ )

> 4& <*43* +-) ()$A%1 ,+$' )( .&434 4,+- )$,)$+'4)&0+ +'*4&1++%'+2-4*%1($)A'*%1 1%,)4'4)&)(JH>+1+&), ,+-0 .&434,+- )$,)$+'4)&0+'*4&1++&1'*.0 '*%+41+-%%K%A,-+$0(%'3*4&B *4B*%',$43%<+ +$%C.4$%1')2%$%-4%1.,)&29'

'*%-%+$&%1 %(%$%&3%).$' ?@  ) )$%):%$0 '*%$% 4 + '4A% B+, )( ( +$).&1 5 9%+$ +&1 5 A)& &'* 2%'<%%& '*% 1+ +'% )( +-% %K%A,-+$ K>; 1 1+'%1   +&1 '*% 1+'%  )( ,.2-43+'4)&)(& &)'4(43+'4)&.&1%$%3'4)& )('

'*%> 3'4&'*%,$%%&'3+% %68 4%55>!0 '*.0+&+,,$%34+'4)&G>I,%$ $+&&.A6I4&')'+-8&%%1') )2% B$+&'%14&'*%B B4:%&(+3'):%$'*%2+%,$43%, %$24B*+1%$4:%1($)A'*%+41 4&'+&3% .3* +,,$%34+'4)& 4 %%&'4+-0 + ($) )A '*% 1%,)4'4)& A+1% 29 J JH +$. +A0 +'< <+$404'*+2%%&%'+2-4*%1)& &$%3)$1'*+''*%$%<%$%$%41%& &'4+- *).%%K4'4&B ),,)4'%'*%+3C.4$%1-+&1+&1'* *%+A%<+4&'*%3-)%:434&4'9 9') '*%+'*4&1+H) )'D+,.$+ )+102%41%%:%&()$A A%1,+$')(.&434,+-)$,)$+'4 4)&0

+'*4&1+ + 1% %,)%1 29 JH> +1+& ) ,+-0  .&434,+- )$,)$+'4 4)&0 +'*4&1+4A4-+ +$-9($)A'*%.&3)&'$):%$'%11%, ,)4'4)&)(JH )A.''04'< <+ +-)%'+2-4*%1 )&$%3)$1'*+''*%-+&1.&1%$+3 3C.44'4)&<+4'.+'%1+'+14'+ )(+$).&1!55H> >55C9+$1($)A'*%+-$%+19') ))11%:%-),%1$%41%&'4+-3)-)&9 9)( *%$A+- -+&' )<%:%$04&:4%<)('*%(+3''*+ +''*%+3C.44'4)&4&'*%,$%%&'3 3+% ,%$'+4&%1')> 24B*+)(-+&1<*%$%+'*%+-% %4&'+&3%K>;1+'%1 5 $%-+'%')524B B*+)(-+&10+3.')( I&%%1'

')2%+,,-4%1')<+$1'*%A+--& &% )('*%+$%+4&:)- -:%14&'*%+-%%K%A,-+$ ? @  &'

'*%B4:%&(+3'4&3%'*%+3C.44'

'4)&4&'*%3+%684&*+&1*+2 %%& 3)&'$.3'4)&)( $1 )&1)(5 3+$$4%1).'()$'* *%,.2-43,.$,)%0&+A%-90()$3 J .$. +&+D % %: *%$A+- -+&'0 +'*4&1+ +&1 1 + .3* '*% $%,)&1%&' 141 &)' .((%$+&9-)'

')<+$1),'4A.A.'4-4M+'4)&)( '*%+$%++3C.4$%1+&1+-)141 &)' 4&3.$ %K,%&14'.

.$% ')<+$1 ,$):414&B )( +114'4 4)&+- 4&($+'$.3'.$+- +A%&4'4% - -4D% ,+$D0 B$%%& 2 2%-'0 $)+1 +&1 3)AA.&4'9 2.4-14&B %'30 &) 3.' ')<+ +$1 1%:%-),A%&'3) '&%%1')2%4A,)%1 ? @  &'

'*%<+D%)('*%+()$%+41143.

.4)&+&1()$'*%$%+)&$%3)$1 1%1 *%$%4&+2):% <* *4-% ,-+34&B $%-4+&3% .,)& '

'*% +-% %K%A,-+$ K>; 1+ +'%1 +&1 29B$+&'4&B+,,$%34+'4)&GI I()$'*%'4A%B+,2%'<%%&'*%1 1+'% )(+()$%A%&'4)& &%1+-%%K%A,-+$+&1'*%1+'%) )(,.2-43+'4)&)()'4(43+'4)&.& &1%$ %3'4)& )('*% %> 3'64%+$).&159%+$ +&15A)&'*8+&1+('%$+,,-9 94&B 3.'G I'*%$ $%.,)&)&+33).&')(A+--&% )(+$%+4&:)-:%14&'*%+41 %K%A,-+$0 '*% A+$D%' :+-.% ,%$ 24B*+ 4& '

'*% ,$%%&' 3+%68 4 +$$4:%1 +'

50 55;H,%$ 24B*+6 0 55KI0H I8 8

? @  33 3)$14&B-90 '*% A+$D%' :+-.% ( ()$ '*% -+&1 .&1%$ +3C.44'4)& & 4 +%%1G  50 55;H,%$24B*+&+114'4)&0'* *%-+&1)<&%$*+--+-)2%%&'4'

'-%1 ()$ +<+$1 )( + +-- )'*%$ '+'.')$9 2%&%(4' +&1 1 4&'%$%' + ,$):41%1 .&1%$ ,$):44)&)('* *%> 3'6+A%&1%1.,')')1 1+'%8*%-+&1)<&%$*+--+-) )2% %&'4'-%1()$)-+'

'4.AG 5I2%41%+<+$1)(4& &'%$%''*%$%.,)&+<%-- ?@  33 3)$14&B-904&:4%<)('*%143. 4)&A+1%*%$%4&+2):%0'*%+,,% %+- ,$%(%$$%1+''*% 4&'+&3%)(+,,%--+&'H-+&1)<&% %$+$%*%$%29,+$'-9+--)<%14& +()$%+41'%$A ?!@  J* *%$%:%$ '*% -+&1)<&%$68 *+;* *+:% .&()$'.&+'%-9 %K,4$%1 4& +,,%+-68;3$)H) )2/%3'4)&68+('%$(4-4&B'*%$%)( +&1'*%-%B+-*%4$*+:%&)'2 %%& 4A,-%+1%10 '*%9 9 *+-- 2% +' -42%$'9 ') %%D %K% %3.'4)& )( '*% ,$%%&' 1%344)& 29 A):4&B+,,$),$ $4+'%+,,-43+'4)&682%()$%'*%-%+ +$&%1K%3.'4&B).$' ?>@  -- ,%&14&B+,,-43+'4)&6804(+&90 *+--+-)'+&114,)%1)(   8   8   8   8         ):%A2%$ ):%A2%$ ):%A2%$ ):%A2%$

0000 '4D 6 6 6 6 5

5

5

5 J* J* *%'*%$,%+D4&B;$%+)&%1 % *%'*%$$%,)$'+2-% % ;) ;)