Om Pati And ORS. v. State Of Haryana And ORS.
!"
#$% &%'()(*+
,
!+ - .!// .
0%)%*$+ !01(2#3/4#25#6&7'#$% 0$8%9%$($(*%0) !0#7%%*4#:)8(;6&&5&7'#$%%*%0#56#03#*# !0 4/(*<#56&7'#$% $ *% 00%)9*&%*$=&%)9($%)%07('% #2%)8 (* (&>#*&'8(5&0%* &%'%#)%&?#@#$$#*A#$$#*/(*<8 8#7% (5%&$8%90%)%*$9%$($(*'5#(@(*<'@9%*)#$(**#'':*$ &%#$8
#@#$$#*(*%5%'$0':$(* 0@8#*<(*<9>%0'#B5%
.%#0*%&':*)%5 0$8%9%$($(*%0)):B@($$%&$8#$9%$($(*%0 ()>(&>69%$($(*%0 ()&#:<8$%0#*&9%$($(*%0)#*& #0% )*) &%'%#)%&?#@ #$$#* 8%3 #0% 9%$($(*%0) B% 0% $8() ':0$ '5#(@(*< '@9%*)#$(* % 8#& *% %5&%0 &#:<8$%06 >8 >#) #50%#&3 @#00(%& 8% &#$% B(0$8 $8% &%'%#)%& >#) C =, % >#) #<0(':5$:0()$ B3 90 %))(* >*(*< #B:$ ?D #'0%) 5#*& *
,
6 &%'%#)%&?#@#$$#*8#&<*%*8()@$0'3'5%B%#0(*< 0%<()$0#$(*?
=??EE $>#0&)8() (%5&)(*7(55#<% #)$5(6B:$&(& *$0%$:0*B#';8%9%$($(*%0)0%@#(*%&:*&%0$8%(@90%))(*$8#$#):):#56 8%@#38#7%)$#3%&B#';(*$8%8:)%*%#0$8% (%5&)>%7%06*$8%*%F$
@0*(*<6$8%30%'%(7%&#@%))#<%$8#$#@#$$#*>#)53(*<&%#&$>#0&) 7(55#<% 0#))8#7(*<B%%*%5%'$0':$%&B36
415(*%8%@#$$%0>#) 0%90$%&$$8%95('%)$?@0$%@ &%'%#)%&?#@#$$#*>#)'*&:'$%& 8%&'$09(*%&'#:)% &%#$8$B%%5%'$0':$(*
>#)0%<()$%0%& * C
)$8%&%#$8 #@#$$#*>#)'#:)%&*#'':*$ 5)% 9>%0'#B5%)&0#>* B3 $$#0#03#*# (25(1($0#*(<#@.(@($%& 0 )80$6-$8%(<#@-"6($>#)5(#B5%$'@9%*)#$%$8%9%$($(*%0)$() :0$8%0 '5#(@%&$8#$#**:#5(*'@% $8%&%'%#)%&>#)#B:$ C6=
D?6#) B%)(&%)8#7(*<?D #'0%) 5#*&68%8#&$#;%* #'0%) 5#*&*5%#)%
0@/#$9#5#*&>#)0:**(*<@(5;&#(03>($8 B:
#5%)*):990$ 8() #0<:@%*$)60%5(#*'%>#)95#'%&:9*$8%2:&<@%*$) *-B5%$8%/:90%@% :0$(*!5%'$0('($3 #0&7/8#(54:@#0#*&$8%0)6
/ ==G!/0%>#5#*&#*$8%07 %%98#*&/&#*&$8%0)6
"E /=#*&$8()':0$(*
,H2# #*)#5#*& $8%0)78%/$#$% #03#*##*&$8%0)6&%'(&%&*,
#*&
H#7(*&%04#:0#*&$8%0)78#*&(<#08&@*#*& $8%0)6&%'(&%&*,
*$8%$8%08#*&65%#0*%&':*)%5 $
):B@($$%&$8#$ #) $8%9%$($(*%0)8#7%#50%#&3<$'@9%*)#$(* =
D? 0@#03#*#/$#$%<0(':5$:0#5!#0;%$(*< #0&*
6 $8%3#0%*$%*$($5%&$#*3 :0$8%0'@9%*)#$(*8%38#&%7%*<(7%*#* :*&%0$#;(*<*$$'5#(@#*3 :0$8%0'@9%*)#$(*%&%*(%&*%<5(<%*'% *$8%9#0$ $8%(<#@>8(5%)$#$(*<$8#$*#'':*$ >(*&)$0@6$8% '#B5%>#)5)%/:'8#)($:#$(*()B%3*&$8%'*$05 $8%(<#@%
:0$8%0):B@($$%&$8#$$8%0%()*90 (*'@% $8%&%'%#)%&*0%'0& 8%5#*&())$(55>($8$8% #@(53 0@>8('8(*'@%())$(55#7#(5#B5% 8#$%7%0'@9%*)#$(*8#)B%%*#>#0&%&$$8%9%$($(*%0)6$8%3#0%*$ %*$($5%&$#*3 :0$8%0#@:*$
%#0&5%#0*%&':*)%5 0$8%9#0$(%)#*&9%0:)%&$8%9#9%0 B; = 8% #'$$8#$#@#$$#*&(%&*#'':*$ %5%'$0':$(* 0@ 8(<8?9>%0%&'#B5%&0#>*B3$8%(<#@()*$(*&()9:$%*):990$ 95%# $8#$ 8() &#$% B(0$8 >#) C =,6 8() !#$0(':5#$(* '%0$( ('#$%
**%F:0%?,"8#)B%%*#**%F%&8%:* 0$:*#$%(*'(&%*$$;95#'%*
,
68%*'%6*$8%&#$% (*'(&%*$68%>#) C3%#0) #<%%8#&
(7%&%9%*&%*$)6*#@%5368()>(&>6$>&#:<8$%0)#*&$>)*)>%7%06 $8%90%)%*$9%$($(*8#)B%%* (5%&B3$8%>(&>6*%&#:<8$%0#*&$>)*)6 #)*%&#:<8$%0()#50%#&3@#00(%& , 8%()):%#)$>8%$8%0#*%5%'$0('($3'@9#*3()5(#B5% 0 '@9%*)#$(* * #'':*$ %5%'$0':$(* 0@ $8% 9>%0 5(*% >#) '*)(&%0%&B3*-B5%$8%/:90%@%:0$(*!5%'$0('($3 #0&-)'#)% ):90#"#*&($>#)9(*%&#):*&%0+ I8%0%)9*)(B(5($3$):9953%5%'$0('%*%0<3(*$8%9#0$(':5#0 5'#5($3())$#$:$0(53'* %00%&*$8%5%'$0('($3 #0& %*%0<3)$0#*)@($$%&'#:)%&(*2:030&%#$8 #8:@#*B%(*<6 >8<%$):*;*>(*<53$0#99%&(*$($$8%90(@#035(#B(5($3$ '@9%*)#$%$8%):
%0%0()$8#$ $8%):995(%0 $8%%5%'$0('
%*%0<3 / 5*< #) $8% 75$#<% %5%'$0('($3 $0#*)@($$%& $80:<8$8%>(0%) 9$%*$(#553 &#*<%0:)&(@%*)(*$8% @#*#<%0) ($)):99538#7%$8%#&&%&&:$3$$#;%#55)# %$3 @%#):0%)$90%7%*$%)'#9% ):'8%*%0<30$)%%$8#$$8% >(0%)*#99%&>:5&*$0%@#(*5(7%*$8%0#&#):)%0)
):'80#&>:5&B%:*&%09%0(5$()*&% %*'%*$8%9#0$
$8% @#*#<%@%*$ $8% #0& $8#$ )@%B&3 '@@($$%& @()'8(% B3)(98*(*<):'8%*%0<3$8()90(7#$%909%0$3#*& $8#$$8%%5%'$0':$(*>#) 0@):'8&(7%0$%&5(*%$()$8%5;
:$ $8%@#*#<%0) $8%):9953)3)$%@$90%7%*$):'8 9(5 %0#<%B3(*)$#55(*<*%'%))#03&%7('%)$#*30#$%6( #*3 5(7%>(0%<$)*#99%&#*& %55*$8%9:B5('0#&$8%%5%'$0('
':00%*$ $8%0%* )8:5& #:$@#$('#553 8#7% B%%* &()0:9$%& :$80($(%)@#**(*<):'8&#*<%0:)'@@&($(%)8#7%%F$0# &:$3$'8#5;:$@%#):0%)$90%7%*$):'8@()8#9) 8% #0&()#5)5(#B5%:*&%0$8%)$0('$5(#B(5($30:5%8%B#)() ):'8 5(#B(5($3()$8% 0'%#B5%0();(*8%0%*$(*$8%7%03 *#$:0% ):'8#'$(7($3'$ )$0#*<%0()*%%F'%9$(*$$8% 0:5% )$0('$5(#B(5($38%)#(&%F'%9$(*()*$#7#(5#B5%$$8%
#0&#)$8%#'$#$$0(B:$%&$$8%)$0#*<%0)8:5&0%#)*#B53 8#7%B%%*#*$('(9#$%&0#$#*30#$%($)'*)%J:%*'%))8:5& 8#7%B%%*90%7%*$%&B3$8%#99%55#*$ #0&K C * ! / 0%>#5 #*& #*$8%0-) '#)% ):90#"6 *-B5% $8% /:90%@%:0$9(*%&$8#$(*'#)% &%#$8 )'85'8(5&0%*B3&0>*(*< &:% $ *%<5(<%*'% $%#'8%0) * # 9('*('6 $8% '@9%*)#$(* '#* B% &%$%0@(*%& * $8% 90(*'(95%) 5#(& &>* (* @$0 #''(&%*$ '#)%) 8% # 0%)#(&2:&<@%*$)>%0% 55>%&B3$8()':0$(* #7(*&%04#:0#*& $8%0)#*&2# #*)#5#*&$8%0)-'#)%)):90#" E 8%&%'%#)%&(*$8%90%)%*$'#)%>#)#*#<0(':5$:0()$$() '5#(@%&$8#$8%>*%&?D #'0%) 5#*&&:B$6(*$8%:* 0$:*#$% (*'(&%*$68%&(%&6B:$$8%5#*&())$(55#7#(5#B5%>($8$8% #@(53/$(55$8%0% 8#&B%%*'*$0(B:$(* $8%&%'%#)%& $8%5#B:09:$(*B38(@(* @#*#<(*<8()5#*&7%*( $8%0%()*90 (*'@%90&:'%&B3$8% 9%$($(*%0)*0%'0&6$8%)#@%'#*)# %53B%#))%))%&(*$8%3%#0
#)
D?9%0@*$86(%6 E6
D?9%0#**:@ 8%&%'%#)%&8#& :0 &%9%*&%*$)8%0%B%(*< $$#5 (7%:*($)(*$8% #@(536':$
L* #'':*$ 8()9%0)*#5%F9%*)%)>:5&B%0%#)*#B5% $%0&%&:'$(*<$8% )#@%6$8%&%9%*&%*'3>:5& '@%:$ $ E6
D?9%0#**:@8% &%'%#)%&6B%(*< C3%#0) #<%#$$8%$(@% &%#$86@:5$(95(%0 >:5& B%0%#)*#B5% $%0#9953(*<$8%)#@%6$8%#@:*$ '@9%*)#$(*>:5& '@%:$$ 6 6
D?*#&&($(*$$8#$6:*&%0$8%8%#&)I5))
'*)0$(:@ >( %K #*& I :*%0#5 '8#0<%)K6 $8% 9%$($(*%0) #0% #5) 8%5& %*$($5%&$'@9%*)#$(*6
D?#*& =6
D?60%)9%'$(7%53 %):5$#*$536$8%9%$($(*%0)#0%%*$($5%&$$$#5'@9%*)#$(*
,6
D?6>8('8()0:*&%&
$ ,6 =6
D?:$ $8%# 0%)#(& #@:*$6=
D?#50%#&39#(&$$8%9%$($(*%0))8#55B%&%&:'$%& 8%'*$%*$(*0#()%&B35%#0*%&':*)%5
$ $8#$$8%9%$($(*%0)8#7%#50%#&3#7#(5%& $8%B%*% ($:*&%0#95('3
0#@%&B3#03#*#/$#$%<0(':5$:0#5!#0;%$(*< #0�%*$%*$($5%&$ #*3'@9%*)#$(*()@%0%53$B%*$('%&#*&0%2%'$%& 0$8%0%#)*$8#$(* $8%'#)%(*8#*&6$8%*53B0%#&%#0*%0(*$8% #@(535)$8()5( %8#7(*<B%%* %5%'$0':$%&>($8#8(<8?9>%0%&'#B5%%0%'$%&B3$8%(<#@&:B$6(*
= $8%95('36:*&%0>8('8 (*#*'(#5#(&()<(7%*B3$8%!#0;%$@@($$%%)$ $8%9%0)*)>8):
%0(*2:0(%)(*>0;)0%5#$(*<$#<0(':5$:0%6($8#)B%%* 907(&%&$8#$$8%3>(55*$'5#(@#*3'@9%*)#$(*:*&%0@$0#''(&%*$ '5#(@'#)%)0 0@#*3$8%0&%9#0$@%*$68>%7%06$8%)#@%7%03'5#:)%
$8%95('36>8('8>#)'(0':5#$%&* 907(&%)$8#$I8#(0@#*
#0&#*&8(% &@(*()$0#$0#0%'@9%$%*$$<(7%0%5#F#$(*(*$8%)% @#$$%0)K !%#*(*<$8%0%B36$8%0:5%()*$#B)5:$%7%*$8%0>()%6($ '#**$B%@#&%#B)5:$%8%*$8%*53B0%#&%#0*%0 # #@(53&(%)#*& )@%'@9%*)#$(*5(;%9%#*:$)()
%0%&6$8% #@(530%'%(7%)$8%)#@%#*& )(<*) >8#$%7%0 &':@%*$) #0% 0%J:(0%& >($8:$ %7%* ;*>(*< $8% (@95('#$(*)$8%0% *$8#$B#)()6$8%3'#**$B%%)$99%& 0@'5#(@(*< 5%<($(@#$%'@9%*)#$(*&:%$$8%@6#)'#5':5#$%&*$8%)%$$5%&90(*'(95%) 5#>6>8('8%7%0#:$80($3@#3B%5(#B5% 0$8%9:09)%8%5( % B0%#&%#0*%0(*$8% #@(53'#**$B%#))%))%&#$=
D?/:'8#@:*$) #0%<(7%**53#)#)5#'%(@@%&(#$%53# $%0$8%&%#$8>%7%06( #*3):'8 #@:*$ () <(7%* #*& $8% '5#(@#*$) #0% :*& %*$($5%& $ <%$ 8(<8%0 '@9%*)#$(* 0@#*3$8%0#:$80($36$8%#@:*$#50%#&3#>#0&%&() #&2:)$#B5% 0$8%0%#)*)@%*$(*%&#B7%6$8%>0($9%$($(*()#55>%& 8%9%$($(*%0)#0%8%5&%*$($5%&$'@9%*)#$(* ,6 =6
D?:$
$8%# 0%)#(&#@:*$6 =
D? #50%#&39#(&$$8%9%$($(*%0))8#55B% &%&:'$%&:$ $8%0%@#(*(*<#@:*$ =6C=6
D?6 6C=6
D?B% 9#(&$$8%>(&>#*&6
D?%#'8B%9#(&$$8%'8(5&0%* #2%)8 (*"
:&<%
, @;
% %0$%90$%0"