Jogender Singh v. State Of Haryana And Others
!
"#$ '$()*)%+
, ,
/)+-0 ,,,,,, $#)#)%+$.
1$.*2* /#"#$ ".3"+"
%#0$.*
,,,,,, $*4%+'$+#* 56 ,
/ / .$*$+# ., 1)7"3 829".
/0$%."+:
';%("#$
&%.
4$#)#)%+$.,
*, 4"*"+"
0"<"+:
".3"+",
., 024)+'$.
0"+-0"*:
';%("#$
&%.
.$*4%+'$+# %,
, , , / :
,
6 , $#)#)%+$.
/)+-0 &)=$'
)+*#"+# ();)= <.)# 4$#)#)%+
.#)(=$* %+*#)#2#)%+ +')":
)+#$.
"=)":
*$$>)+- <.)# +"#2.$ ($.#)%.".) &%.
*$##)+- "*)'$ ,,
:
4"**$'
"'.):
$0*)= )*#.)(#
*0%.# 5 $42#3 %99)**)%+$.5:
<0$.$@3 @$$+ .$9%;$'
&.%9 4%*# /".4"+(0 ."9 "+(0"3"# /"."+-42.:
$0*)= )*#.)(# "'.), ,
&2.#0$.
4."3$.
@$$+ 9"'$ &%.
*$##)+- "*)'$ ,A,
:
4"**$'
%0#"> );)*)%+:
%0#">
*0%.# 5 );)*)%+"= %99)**)%+$.5:
<0$.$@3 "44$"=
&)=$'
,,
:
@$$+ ')*9)**$',
, .)$&=3:
$=$(#$'
/".4"+(0 ."9 "+(0"3"# /"."+-42.:
$0*)= )*#.)(# "'.):
4"+(0"3"# $=$(#)%+* 0$='
/#"#$ ".3"+"
3$".
, , # "44$".* #0"# %+ "44=)("#)%+ @$)+- *2@9)##$'
2-#) "9:
.$*)'$+# ;)=="-$ /"."+-42.:
$0*)= )*#.)(# "'.):
'$9".("#)%+ ("..)$'
%2# %+ A,,
:
<0$.$@3
/)+-0 "=%+-<)#0 *%9$ %#0$.
4$.*%+* <$.$ *0%<+ )==$-"= $+(.%"(09$+# %;$.
(%99%+ 4"**"-$ ;)=="-$,
,
+ @"*)* "&%.$*")'
'$9".("#)%+ .$4%.#:
.$*4%+'$+# %,
*0%> 829".
*%+
2-#) "9 &)=$'
$;)(#)%+ 4$#)#)%+ /$(#)%+ 2+7"@ 1)=="-$ 6"+'
$-2="#)%+*
(#:
*0%.# 5
(#5 4$#)#)%+$.:
("9$ "==%<$':
,,
**)*#"+# %==$(#%.
*# ."'$ (29 )*#.)(# $;$=%49$+# "+(0"3"#
&&)($.:
*0%.# 5 5,
,A 0$ *")'
,,
("9$ (0"==$+-$'
%#0$.* &)=)+- "44$"= =$".+$'
%99)**)%+$.
(%+($.+$':
0%<$;$.:
*"9$ ')*9)**$':
A,B,
A,
, /#)== "--.)$;$':
"=%+-<)#0 %#0$.* 4.$&$..$'
.$;)*)%+ 4$#)#)%+ =$".+$'
);)*)%+"= ')*9)**$':
,, A
,
,
# #."+*4).$* #0"# "== "&%.$*")'
%.'$.*
("9$ (0"==$+-$'
%2.#
A
<"3 &)=)+- <.)# 4$#)#)%+
BA A:
("9$ ')*4%*$'
%&:
, , A:
%@*$.;)+-
, # "44$".* #0"# 24%+ .$9"+'
("*$ %2.#:
"+%#0$.
'$9".("#)%+ ("..)$'
%2#:
<0$.$)+ '$9".("#)%+ .$4%.# ,,
A 4.$4".$':
<0$.$)+ )+*#$"'
4$#)#)%+$.:
0)* @.%#0$.
7"3 *%+ "#"+ /)+-0 *0%<+ 2+"2#0%.)C$'
4%**$**)%+,
,
+ %#0$.
0"+':
"+%#0$.
(%94=")+# *2@9)##$'
.$*4%+'$+# %,
*0%> 829". ".3"+"
/#"#$ =$(#)%+ %99)**)%+:
&%.<".'$'
"'.),
+ *")'
(%94=")+#:
)# "==$-$'
#0"#
/)+-0 0"'
-);$+ &"=*$ *#"#$9$+#"&&)'";)# "# #)9$ (%+#$*#)+- $=$(#)%+ 4%*# /".4"+(0 $&&$(# #0"# +$)#0$.
0$ +%.
"+3 0)* &"9)=3 9$9@$.
)==$-"= 4%**$**)%+ 4"+(0"3"#)*0"9="#%;$.+9$+# ="+'@2)=')+-:
<0$.$"* %+ '"#$ &)=)+- +%9)+"#)%+ 4"4$.* 4$#)#)%+$.:
#0$.$ +%# %+=3 '$9".("#)%+ .$4%.# A,,
:
@2# #0$.$ <$.$ #<% %.'$.* ),$, ,,
:
4"**$'
**)*#"+# %==$(#%.
(%+($.+$'
%#0$.
A,B,
A:
4"**$'
:
').$(#)+- $;)(#)%+ "+':
#0$.$&%.$:
)+$=)-)@=$ "# #)9$ $=$(#)%+,
,B # #."+*4).$* #0"# 24%+ .$($)4# (%94=")+# &.%9 ".3"+"
/#"#$ =$(#)%+ %99)**)%+:
)+D2).3 9".>$'
/2@ );)*)%+"=
&&)($.
);)=:
*0%.# 5/ 5:
<0% *2@9)##$'
0)* )+;$*#)-"#)%+ .$4%.# %@*$.;)+- #0"# -2)=#3 ;)%="#)+- .2=$* (%+#$*#)+- $=$(#)%+* '$*4)#$ @$)+- )==$-"= %((24"+# 40).+)
;)=="-$ ().(2=".
.%"' -."9 4"+(0"3"#,
,
44".$+#=3:
"&#$.
.$($)4# )+;$*#)-"#)%+ .$4%.#:
*0%< ("2*$ +%#)($ )**2$'
<03 +$($**".3 "(#)%+ /$(#)%+
A @ ".3"+"
"+(0"3"#) "7
(#:
*0%.# 5
(#5 +%# #">$+ 0)9, , # "44$".* #0"# *)92=#"+$%2*=3:
.$*4%+'$+# %,
*0%> 829". 4.$&$..$'
<.)# 4$#)#)%+
A A %2.#:
("9$ ')*4%*$'
%+ A,, A:
').$(#)+- #">$ "(#)%+ 4$.
="< .$-".')+- *0%< ("2*$ +%#)($ ,, A:
)**2$'
/)+-0, 0$.$"&#$.:
"+%#0$.
+%#)($ *$+# "&&%.')+- 0)9 4$.*%+"= 0$".)+-,
, # "44$".* #0"# ')'
+%# .$*4%+'
"&%.$*")'
*0%< ("2*$ +%#)($ <)#0)+ *#)42="#$'
#)9$,
, ;)'$+#=3:
"44$".$'
%+ A,, &%.
4$.*%+"= 0$".)+-:
<0$.$)+ 0$ 9"'$ *#"#$9$+# #0"# 0$ +%# )==$-"==3 %((24)$'
-."9 4"+(0"3"# (%99%+ 4"**"-$:
@2# *"9$ 4%**$**)%+ 0)* @.%#0$.
7"3:
"=#0%2-0 "&&)'";)# ,, :
*2@9)##$'
"=%+-<)#0 0)* +%9)+"#)%+ 4"4$.*:
0$ 0"'
(=$".=3 '$(=".$'
#0"# +$)#0$.
0$ +%.
"+3 9$9@$.
0)* &"9)=3 0";$ )==$-"==3 %((24)$'
4"+(0"3"#)*0"9="#%;$.+9$+# ="+'@2)=')+- #0"# +% ("*$ )* 4$+')+- 0)9 "+3 %2.#,
$#)#)%+$.
/)+-0 )* *#"#$'
0";$ *2@9)##$'
0)* <.)##$+ .$4=3 "'.),
,A 4%+ (%+*)'$.)+- 9"##$.
)#* #%#"=)#3:
"'.):
,,
:
')*D2"=)&)$'
/$(#)%+
+
(# "((%.')+-=3:
').$(#$'
0)* .$9%;"= &.%9 4%*# /".4"+(0:
%@*$.;)+-
!
"
"# "
$
%
" # "
!
"
"# "
& ' ' ( )
* % + ,
-
& ' ' ( )
%
" # "
+ !
"# "
# # ..,/./.,
& ' ' ( )
!
" # "
0
#
!
"# "
" ..,/./.,
& ' ' ( )
/1/-./..
!
"
"# "
" !
"
" # "
*
$ ,./2./.1 ' )
34 ..,/./.,
& ' ' ( )
/1/-./..
.,,/./..
# # $
0
!
"# " 1
!
"
# "
"
( 0" 0
6 !
"
# "
&0
5 (
..,/./., /1/-./..
& ' ' ( )
" # .,,/./..
!
"
# #
"
!
"
"# " 7
8 " "
!
"
" # " "
5 ( "
$ " ,2934
: ( #%
" 9,31434
: ( #%
"
5( "
" 9,3;4
!
"
"# " "
5( "
5 ( "
(
%
" 9,34
: ( #% ,<<
!
"
"# "
"
5 ( "
5(
* 9
7
,
$$=)+- "--.)$;$'
(%+($.+$'
%99)**)%+$.5* %.'$.:
4.$&$..$'
"44$"= );)*)%+"= @$$+ ')*9)**$':
)942-+$'
,A,
:
.$=$;"+# $?#."(# .$"'*
B
*
(
& ' ' ( )
..,/./.,
/1/,./.,
:
= :
:
= :
,.,../.1 6( + ,.-10./.1 /;/;./.
)
7
"
7
" 7
"
5(
7
(
" %
,//,./.9
A, + "&%.$9$+#)%+$'
().(29*#"+($*:
&)=$'
)+*#"+# ();)= <.)# 4$#)#)%+ %2.# &%.
.$=)$&
*:
+%#)($'
0$.$)+"@%;$,
, $".',
, $.$:
)# <%2='
"44%*)#$ .$&$.
/$(#)%+
A
(#:
'$"=* <)#0 .$9%;"= /".4"+(0 &.%9 0)* %&&)($ /$(#)%+
+
(#:
)* -$.9"+$ &%.
'$()*)%+ ("*$:
4.%;)*)%+* .$"'
3,4 7
">'? ( ' 34 ***** ***** ***** 34 ***** ***** ***** 3.4 ***** ***** ***** 7
$
" >'? (
'
34 ***** ***** ***** 34 $
5(
@ 34
$ " ,29
5( @ 34 ***** ***** ***** 3 4 ***** ***** *****
34 ' 314 $
'
*
*
'
3,431434
>3;4 " (
' 314
5 ( '
34 "
(
%
5( @ 34 (
"?
' 3,4 + ">'? (
5(
( " A(
B 34
'
***** ***** ***** 34
34 ***** ***** ***** 34
5 ( ( " A(
, # )* .$D2).$'
+%#)($'
0$.$ #0"# '2.)+- (%2.*$ 0$".)+- ("*$:
=$".+$'
/#"#$ (%2+*$= 0"+'$'
%;$.
#34$'
(%43 ,, :
4"**$'
**)*#"+# %==$(#%.
*# ."'$ (29 )*#.)(# $;$=%49$+# "+(0"3"#
&&)($.:
%2.# #%'"3 )#*$=&:
)* #">$+ %+ .$(%.'
*2@7$(# "== 72*# $?($4#)%+* *2@9)# #0"# $;$+ "&#$.
9"##$.
.$9"+'$':
, , A:
4"**$'
);)*)%+ $+(0 %2.# BA A:
"-")+ @$$+ %.'$.$'
$;)(#$':
.$=$;"+# $?#."(# .$"'* 7
C% "
& ' ' ( )
D
*
" 23,4
( % E F + ,
-
5( =
, $=%< *")'
%.'$.:
#0$.$ )* +%#$ <0$.$@3 (%43 $;)(#)%+ @$$+ &%.<".'$'
<)#0 .$(%99$+'"#)%+ #">$ &2.#0$.
+$($**".3 "(#)%+
/)+-0:
<0% (%+($'$'=3 .$*4%+'$+# %, $;)(#)%+ 4$#)#)%+:
.$=$;"+# $?#."(# .$"'*
+ !
"
# " " 5 ( "
: ( #% ,<<,E
, 6$".+$'
(%2+*$= &%.
+%# ')*42#$'
4"**)+- "&%.$*")'
4$#)#)%+$.,
, + ("*$:
"44".$+#=3:
$;)(#)%+ ,,
4"**$'
$;$+ "44$"= &)=$'
"&%.$*")'
$;)(#)%+ ')*9)**$'
"'.):
A,B,
A )# )* +%# ')*42#$'
%2.# #0"# "# #)9$ &)=)+- +%9)+"#)%+ 4"4$.* &%.
(%+#$*#)+- $=$(#)%+ /".4"+(0:
#0$.$ <$.$ #<% $;)(#)%+ %.'$.*
A $?)*#)+- )# )* +%# ')*42#$'
#0"# <0)=$ *2@9)##)+- +%9)+"#)%+ 4"4$.*:
0"'
*2@9)##$'
"&&)'";)#2+'$.#">)+- #0"# +$)#0$.
0$ +%.
"+3 9$9@$.
0)* &"9)=3 0"'
)==$-"==3 %((24)$'
4"+(0"3"#)*0"9="#%;$.+9$+# ="+'@2)=')+- #0"# +% ("*$ 4$+')+- 0)9 "+3 %2.# , + 4.%($$')+-* )+)#)"#$'
/$(#)%+
(#:
0"'
#.)$'
#">$ *#"+'
#0"# 2+"2#0%.)C$'
4%**$**)%+ +%# 4$#)#)%+$.:
@2# 0)* @.%#0$.
7"3,
0$ "&%.$*")'
*#"+'
'2=3 (%+*)'$.$'
24%+ $?"9)+)+- .$4=3 &)=$'
%+ @$0"=&
/)+-0 $;)(#)%+ 4.%($$')+-* "44$"= 4.$&$..$'
4$#)#)%+$.:
)# &%2+'
#0"# +% *2(0 4=$"
#">$+ %+ @$0"=& #0"# 0$ +%# 4%**$**)%+ 4"+(0"3"#)*0"9="#%;$.+9$+# ="+'@2)=')+- ."#0$.
0)* @.%#0$.
7"3 4%**$**)%+,
((%.')+-=3:
"&%.$*")'
*#"+'
+%# "(($4#$'
.)-0#=3 *%,
B, /)+($ 0"'
"##."(#$'
')*D2"=)&)("#)%+
#$.9* /$(#)%+
+
(#:
4.%;)'$* #0"# +% 4$.*%+ *0"== /".4"+(0 %.
"+(0 ."9 "+(0"3"# %.
$9@$.
"+(0"3"# /"9)#) %.
F)="
".)*0"'
%.
(%+#)+2$ *2(0:
<0% )* %.
@$$+ '2.)+- 4$.)%'
%+$ 3$".
4.$($')+- '"#$ $=$(#)%+:
2+"2#0%.)C$'
4%**$**)%+ ="+'
%.
%#0$.
)99%;"@=$ 4.%4$.#3 @$=%+-)+- "+(0"3"# /"9)#) %.
F)="
".)*0"':
"((%.')+-=3:
+% &"2=# ("+ &%2+'
<)#0
A
)942-+$'
,,
:
4"**$'
"'.):
%.'$.$'
.$9%;$'
&.%9 4%*# /".4"+(0,
;$+ "44$"= 4.$&$..$'
0)* .$9%;"= @$$+ .)-0#=3 ')*9)**$'
"44$=="#$ "2#0%.)#3,
, %+*)'$.)+- #%#"=)#3 ().(29*#"+($*:
&)+'
+% 9$.)# <.)# 4$#)#)%+ *"9$ )* "((%.')+-=3 ')*9)**$',
, $+')+- "44=)("#)%+
*:
)& "+3:
*0"== *#"+'
(=%*$',
/
, ,
*7>* 0$#0$.
*4$">)+-.$"*%+$'
!$*
% 0$#0$.
.$4%.#"@=$ !$*
%