Vijay Dev And ORS. v. State Of Punjab
!"#$#%&'&()* +&,!-#.!($"/#0'
#.&'&(&'"'
+#0'1'
2"!"#1(,!3 #'4($#("
) 56 2 7 62 0#'#(")8 0219##"!/!,!(:$.%!"#:0:
07;!<&!:$.%!"#:00#.&'&(&'"' '(&=!!<"!: 1(,!3 ;/#"/#0"/##40"#0'<%!<(#>'4!4#09!-3#!<<>#$" '##"/#,1$?9#("@ 3#0##00#$""/##40"#00(" ;/#"/#0"/#,1$?9#("'/1<$3#0#40"#$&("/#$&?#'"@ 88 88 62
6 /&'&'0#.&'&(!?!&('",1$?9#("$!"#$ :4!''#$3-"/# <#!0(#$ $$&"&(!< 2#''&(' 1$?#: !"&!<!: !&09&(? "/# ,1$?9#(" %(.&%"&(!($0$#0'#("#(%#$!"#$ABA:4!''#$3-"/#<#!0(#$ 1$&%&!<!?&'"0!"#'" <!'':!"&!<!:.&$#>/&%/0#.&'&(&'"'>#0#%(.&%"#$ 1($#02#%"&(' 0#!$>&"/2#%"&(A :A:A:A:B
!($>#0#'#("#(%#$!'1($#0)8 C #(%#%99&""#$1($#02#%"&( 2#("#(%#!>!0$#$"!<<!%%1'#$
($#02#%"&(0#!$>&"/ &?01'&940&'(9#("0'&D9("/'
2#%"&(A
!($"4!-!&(#' 8!($&( $#!1<"4!-9#("&(#0&?01'
&940&'(9#("0$!-'
($#02#%"&(A
&?01'&940&'(9#("0'&D9("/'
!($"4!-!&(#' 8!($&( $#!1<"4!-9#("&(#0&?01'
88 &940&'(9#("0$!-'
($#02#%"&(A
&?01'&940&'(9#("0(#-#!0 !($"4!-!&(#' 8!($&( $#!1<"4!-9#("&(#0&?01'
&940&'(9#("0$!-'
($#02#%"&(B
&?01'&940&'(9#("0(#-#!0 !($"4!-!&(#' 8!($&( $#!1<"4!-9#("&(#0&?01'
&940&'(9#("0$!-'E <<"/#'#("#(%#'>#0#$&0#%"#$"01(%(%100#("<- 0#'#(" %!'# >!' 0#?&'"#0#$ ( "/# >0&""#( %94<!&("
D; :'139&""#$3- 0 104!<2&(?/:"/#"/#(''&'"!(" D#%1"&.# (?&(##0: !'"&.&'&(:!"&!<!("/#%94<!&(": 0 104!<2&(?/'"!"#$ "/!"(*:/#>!''&""&(?&(/&' &%# 02#"/&:2#(&0 D#%1"&.# (?&(##0 (0%#9#(" : 0 !0,&" 2&(?/: : !'" 213 &.&'&(:!"&!<!: 0!92&(?/: :213&.&'&(/!0!?&0>#0#!<' '&""&(?>&"//&9">!'!31")>/#("/#<&?/"/&'09>#(" #&(F1&0#$09/&'2"#(!.&($#02&(?/!'">/-"/##<#%"0&%&"-/!' !&<#$!.&($#02&(?/:2"#(:>#("1"'&$#!($"/#0#!"#0&(09#$"/# %94<!&(!(" 0 104!<2&(?/"/!"+&,!-#.!%%1'#$/!''>&"%/#$"/#
"#0'9#"&9#:%94<!&(!(" 0 104!<2&(?/>#("1"'&$#!($ '>&"%/#$("/# #>!'0#"10(&(?"/&'09>/#( +&,!-#. !%%1'#$!%%94!(&#$3-/&'%94!(&(''1001($#$"/#%94<!&(!("!($ $&$("!<<>/&9"?&('&$#"/#09#>!'41'/#$!($"!=#(1"'&$# ("/#9#!(>/&<#: 0/14&($#02/!09!:2#(&0 D#%1"&.# (?&(##0:>/ >!''&""&(?&(!0944'&"#"/#31&<$&(?:!"#0/#!0&(?"/#(&'#:%!9# 1"#>!'!<'41'/#$!($9&'3#/!.#$3-!%%1'#$%%1'#$9!<"0#!"#$ "/#%94<!&(!("!($3#!"#(/&9/#-!<'1'#$&<"/-<!(?1!?#!?!&('"/&9
88 ("/#9#!(>/&<#:%94<!&(!("#<<$>( &'"103!(>!'!<'0#9.#$
(##93#0"/#1(&(!<'"0&#$"/&"/&9>&"/!4<�%%0$&(?" %94<!&(!(": +&,!- #.: : !(!0!'& !'': !,&($#0 2&(?/: &0!"/ !/!$10:!9#'/>#0!'': 9!0#.:!92&(?/:!<<#94<-##' 1(,!32"!"# <#%"0&%&"-!0$>#0#409&(#("<-&(.<.#$&("/#%0&9#" >!'10"/#0'"!"#$&("/#%94<!&(""/!""/#<#!0(#$ &.&<1$?#:2#(&0 &.&'&(:!"&!<!:4!''#$!(&(,1(%"&(0$#0!?!&('"#94<-##'1(&( 090?!(&G&(?!(-0!<<-1($#09#"#0'"/#&%#/#0#0#:40!-#0 >!'9!$#00#?&'"0!"&("/#%!'#
( 0#%#&4"%94<!&(":"/#4<&%#9!$#"/##($0'#9#("
D; !($!%%0$&(?<-: !%!'#1($#02#%"&('B: :A::
A:A >!' 0#?&'"#0#$ !?!&('" !%%1'#$ !" <&%# 2"!"&( 7">!<&: !"&!<!/#'&"#4<!(4<!%#%%100#(%# D; >!'40#4!0#$ %%1'#$>#0# !00#'"#$ "#0%94<#"&(&(.#'"&?!"&(:%/!<<!(>!' 40#'#("#$!?!&('""/#9 <<!%%1'#$>#0#%/!0?#'/##"#$1($#02#%"&('A:B: :
:A:A ('1440"&"'%!'#:40'#%1"&(#D!9&(#$ 0!0,&"2&(?/
; : 0 104!< 2&(?/:%94<!&(!(" ; :!=/'/&'/2&(?/:0#"&0#$ ('4#%"0 ; : 0 !9 2&(?/ ;A : (!(" 2&(?/: 0#"&0#$ 214#0&("#($#(":2 6:!"&!<! ;B :&0!!<<!3/ ;
#9!&(&(?
40'#%1"&(#.&$#(%#>!'%<'#$3-0$#0' ;/#(#D!9&(#$1($#02#%"&( 0 :!%%1'#$!,&($#0 2&(?/4<#!$#$"/!"/#&'&((%#(" (*:/#>!'>0=&(?!'!
6&(#9!(&(0"/213&.&'&(:!"&!<!0>/<#"/#$!-:/#0#9!&(#$ 40#'#("&("/#0"/213&.&'&(#>!'"/#"/#(0#'&$#("213
8A8
03!(&.&'&(#%/(&%!<2#0.&%#' (&(#40$1%#$/&'4!-<#$?#0
DH %%1'#$ +&,!- #. %<!&9#$ "/!" /# >!' "/# "/#( &0%<# 0#'&$#(":1(,!3#%/(&%!<2#0.&%# (&(:1(,!3#/!'3##(!<'#<- &94<&%!"#$!""/#/!($'9!(!?#9#(" %%1'#$!(!0'&!''%<!&9#$"/!"/#>!'"/#"/#(0#'&$#(" #%/(&%!< 2#0.&%#' (&(:2 :;#'"&.&'&(:!"&!<!:!($/!'3##( !<'#<-&94<&%!"#$ %%1'#$ 9!0#. %<!&9#$ "/!" ( *:/# >!' "/# 40#'#("&(0"/213&.&'&(:!"&!<! #>!'"/#(&(" 2#%0#"!0- #%/(&%!<213 03!( (&(2 :!"&!<! #!<'40$1%#$ /&' '!<!0-<#$?#0 DI %%1'#$ &0!"/ !/!$10: %<!&9#$ "/!" /# /!' 3##( !<'#<- &(.<.#$!'/# >!'"/#"/#( 0#'&$#(" #%/(&%!< (&(0"213 &.&'&(:!"&!<! %%1'#$!92&(?/4<#!$#$"/!"0>/<# $!-:/#>!' 40#'#("($1"-!" #("0!
<2"0# #>!' "/#"/#(0#'&$#(" #("0!< 2"0#&.&'&(#%/(&%!<2#0.&%#' (&(:2 #/!'3##( !<'#<- &94<&%!"#$#40$1%#$!""#($!(%#0#?&'"#0 DI %%1'#$!9#'/>!0!''4<#!$#$"/!"/#>!'"/#"/#(2#(&0 +&%#0#'&$#("#%/(&%!<2#0.&%#' (&(:1(,!3:2 :!"&!<!# /!'3##(!<'#<-&(.<.#$ ($##(%#:!%%1'#$40$1%#$$%19#("' DH: D: DI !($ HI !($%<'#$"/##.&$#(%# "#0 /#!0&(? "/# 40'#%1"&( !($ !"#0 ?&(? "/01?/ "/# #.&$#(%#:"/#<#!0(#$1$&%&!<!?&'"0!"#'" <!'':!"&!<!:%(.&%"#$!
8B8 '#("#(%#$"/#0#.&'&(&'"':!'!3.#("#$ /#,1$?9#(">!'14/#<$&( !44#!< /!.#/#!0$"/#<#!0(#$40D-%1('#<!44#!0&(?0<#!0(#$ %1('#<00#.&'&(&'"':<#!0(#$2"!"#%1('#<!($/!.#!<'%!0#1<<-?(# "/01?/&<#!($<>#0 10"&<#!'>#<< /#<#!0(#$40D-%1('#<!44#!0&(?0<#!0(#$%1('#<0 0#.&'&(&'"'/!' .#/#9#("<-!0?1#$ "/!"&( "/&'%!'#:('!(%"&(1($#0 2#%"&(B 0 >!'3"!&(#$040'#%1"&(1($#02#%"&( 0 /#9!""#0/!'!<0#!$-3##($#!<">&"/3-"/#<>#0!44#<<!"#
10"!($&"/!'3##(/#<$"/!"#(%#1($#02#%"&(B &'%?(&G!3<# ("/&'%!'#:"/#0# >!'!>0&""#(%94<!&(" 0 104!<2&(?/ /# %(.&%"&(&'1($#02#%"&('B:A:A:A :0>/&%/( '!(%"&(&'0#F1&0#$ /#<#!0(#$40D-%1('#<!44#!0&(?0<#!0(#$%1('#<0 0#.&'&(&'"' /!' .#/#9#("<- !0?1#$ "/!" &( "/&' %!'#: %94<!&(!(" /!' (>/#0#9#("&(#$"/!"!"#0/#!0&(?"/#(&'#: 0!0,&"2&(?/!<'%!9# 1"09/#0#0#:"/#'"!"#9#(" 0!0,&"2&(?/ ; %!(("3# 3#<&#.#$ "&'10"/#0%("#($#$"/!" 0!92&(?/ ;A /!$ "10(#$ /'"&<#/#0#0#:"/#0#&''<#"#'"&9(- 0 104!<2&(?/:>/&%/ %!(("3#0#<&#$14( !9"/#.&#>"/!"09"/##D!9&(!"&(&<#:!$�#(" 4&%"10# #9#0?#' 0 104!< 2&(?/ ; /!'
1<<- '1440"#$ "/# 40'#%1"&(%!'#:"/1?/:/#/!''"!"#$"/!"/#%1<$("0#%!<<"/#(!9#' '9#!%%1'#$:31"/#&$#("&&#$!<<"/#9&( 10"#/!''4#%&&%!<<- '"!"#$ "/!" >/#( /# >#(" 1"'&$# " '>&"%/ ( "/# #<#%"0&%&"-: /# >!' '1001($#$#>!'$0!??#$09"/#.!0!($!//#0#>!'
>/9&'3#/!.#$>&"//&9/#-9&'3#/!.#$!($!31'#$/&9#>!'!<' 3#!"#(14!($"/0>(("/#?01($!($/&'"103!(>!'0#9.#$#/!' '4#%&&%!<<-'"!"#$"/!"!""/!""&9#:&%#0'&(%<1$&(? 02#"/&: 0 !0,&"2&(?/!($ 0!92&(?/>#0#!<'40#'#("&(/&'&%# 0!0,&" 2&(?/:>/&<#!44#!0&(?!';:/!'!<''1440"#$"/#'"0-41"0"/3-
104!<2&(?/:'"!"&(?"/!"!%%1'#$9&'3#/!.#$>&"/ 0/14&($#02/!09! !($?!.#3#!"&(?'" 0 104!<2&(?/ /#-1'#$&<"/-<!(?1!?# 0
104!<2&(?/#<<$>(!($/&'"103!(>!'0#9.#$3-'!&$!''!&<!("' ;/#( 0 104!<2&(?/>!'<-&(?$>(("/#?01($!($'1001($#$3- * 4#0'(':/#9&?/"("3#&(!4'&"&("'##!'">//!'%9#1" 09/&'&%#!($>&"(#''#$"/#%%100#(%#/#0#0#:'"!"#9#(" 0 !0,&"2&(?/"/!"/#%!9#1""/#&%#!($>&"(#''#$"/#%%100#(%#>!' 0&?/"<-3#<&#.#$3-3"/"/# 10"' 3#<> 0#.#0"/1?/: 0!9 2&(?/ ;A "10(#$/"&<#!($40,#%"#$"/!"/#%!9#1"'&$#(<-!"#0"/# %%100#(%#/!$"!=#(4<!%#:31"/#'"!"#$"/!"'#.#0!<4#4<#>#0#0!&'&(? '<?!('!($"/#-/!$ '>&"%/#$"/#<&?/" &%# /#0#!"#0: 0
140!<2&(?/>#("1"'&$#"/#09!($"/#-/#!0$"/#'/1"&(?/#- >#("1"'&$#"/#09!($'!>"/!"/14&($#02/!09!:H 213 03!( &.&'&( !<(?>&"/ 104!<2&(?/>!'&('/%=#$%($&"&(!($ 104!< 2&(?/>!'(">#!0&(?/&'"103!(#&$#("&&#$!%%1'#$40#'#("&( 10" /#0#0#:!92&(?//!$!<'!&09#$"/!"%%100#(%#/!$"!=#(4<!%#:&( >/&%/!%%1'#$9&'3#/!.#$>&"/ 104!<2&(?/!($/14&($#02/!09!!($ !<'0#9.#$"/#"103!( 0 104!<2&(?/ !9"/#.&#>"/!"!(&%#0>&<<("!30&%!"#'1%/&(%&$#(" !($ 0#9.# /&' "103!( '&94<- " !<'#<- &94<&%!"# "/# "0!$# 1(&(&'"' %%1'#$!0#"0!$#1(&(&'"'"&'#'"!3<&'/#$09"/#'"!"#9#("
8*8 %94<!&(!(":'1440"#$3-"/#'"!"#9#("' 0!0,&"2&(?/!($ 0!9 2&(?/"/!"!%%1'#$/!$?!"/#0#$1"'&$#"/#&%#/#-9&'3#/!.#$>&"/ 0 104!<2&(?/!($(#/14&($#02/!09!/1?/:/14&($#02/!09! /!$("!44#!0#$:31"'"0-F1! 0 140!<2&(?//!'3##(1<<-40.#$ /#<#!0(#$40D-%1('#<!44#!0&(?0<#!0(#$%1('#<0 0#.&'&(&'"'/!'!0?1#$"/!"&("/#$#4!0"9#("!<40%##$&(?':0#.&'&(&'"' >#0##D(#0!"#$#/!'!<'0##00#$"!44<&%!"&(4<!%#$>&"/40#'#(" &<#>/#0#&(#<#%"0&%&"-3!0$/!'>0&""#(! <#""#0">&"/$0!>09"/# 40'#%1"&( !9"/#.&#>"/!""/&' 10"%!(("<=&("!(-$%19#(":
>/&%/&'("4!0""/#<>#0 10"&<#(->!-:"/#!%"0#9!&('"/!"
40'#%1"&(>!'(#.#0>&"/$0!>(<<!%%1'#$!0#"0!$#1(&(&'"'!($&"&' (" $&&%1<" 0 "/#9 " 40#''10&G# "/# $#4!0"9#(" " >&"/$0!> $#4!0"9#("!<40%##$&(?'!?!&('""/#9 /#<#!0(#$40D-%1('#<!44#!0&(?0<#!0(#$%1('#<0 0#.&'&(&'"'!<'0##00#$""/#'"!"#9#("'9!$#3- 0 104!<2&(?/3#0# "/#$#4!0"9#("!<!1"/0&"&#' /#4#01'!< '"!"#9#(" '/>' "/!"/#/!' !&09#$"/# '"!"#9#("9!$#3#0#"/# 10"31"/#(!9#$(<-4!0"&%1<!0#94<-##&( #!%/%/!0?#'/##">/!0# &($&.&$1!<<- %/!0?#'/##"#$ !($0##00#$" "/#0'!'/&'%<<#!?1#' /#0#!0#%(%100#("&($&(?'"> 10"'
3#<>$("&($!(-?01($"$�>&"/&($&(?'0#%0$#$3-3"/ "/# 10"'3#<>/#!%"&(!%%1'#$&(!''!1<"&(?"/#&0&%#0!($ 0#9.&(?/&'"103!(&'!'#0&1'9!""#0!($$#'("%!<<0!(-<#(&#(%- ''1%/:"/#40#'#("0#.&'&(&'1($"3#>&"/1"!(-0%#!($&'
88 $&'9&''#$6#"!<<!%%1'#$3#0#!00#'"#$!($%99&""#$",!&<"1($#0? 0#9!&(&(?4!0"'#("#(%#
62
* ',=' ;/#"/#0'4#!=&(? 0#!'(#$ ) #' ;/#"/#0#40"!3<# ) #'