Amina And ANR. v. State Of Haryana And ORS.
!"#
$%& '&()*)+,&-./$.0 12
3
", 4 5"6 6
.&*&+%, ". ./+$)+26&+). '7($%&8)%9 ". .+$76'2 '7($%& .%9&:&%)%)+&.* ".$;&*9$/.2 '')%)+$< '7($%&&+&.$<2$.0$+$ "."56$.)+26&+). '7($%&8)%9 ".=$-).6$.)+2 '7($%& ..&*:+'&+%1 $;&*9 )+'$< 9&:&%)%)+&.* 9$7&$::.$(9&' %9)*(/.% )>:/?+)+? %9& .'&.'$%&'
:$**&'-0%9&&?)*%.$.2"&8$%($+(&<<)+?%9&*$<& '&&''$%&'
.&?)*%&.&')+ $7/. %9&:&%)%)+&.*
5&$.+&'(/+*&< .%9&:&%)%)+&.**/->)%%&'%9$%$+&*9 $** *+ =9&>9$+'8$*8+&. (&.%$)+<$+'&&+%&.&')+%$+.$< $?.&&>&+%%*&<<%9&$ .&*$)'<$+')+ $7/. 9/*-$+' :&%)%)+&. $+' :&%)%)+&. +
2 . $ %%$< *$<& (+*)'&.$%)+
2
@AB2
@A8&.&:$)'-08$0 :$0.'&.'.$8++$.0$+$ .$>)+ $+C2 .$+(9 $9$'/.?$.92 )*%.)(%9$;;$.$*&$.+&*%>+&0 * $+&*9 $** 8$*.&*)'&+% %%$..$'&*92+.&(&):% -$<$+(&*$<& (+*)'&.$%)+ 2 2
@A29&&D&(/%&'?&+&.$<:8&. $%%.+&0)+
$7/. 69$/C$% <)*+ $<<)"9$>>$'$+'$>)'/<<$*+ -'/< &9>$+2 89)(9 8$* '/<0 .&?)*%&.&' +
8)%9 6/- &?)*%.$.2
=$.+$)<?$+;2 )*%.)(%+'$ #+:/.*/$+(&%%9&$ .&*$)':8&.
$%%.+&02%9&:8&. $%%.+&09<'&.*?%%9&*$<&'&&' .&?)*%&.&'+
%&.'/&7&.) )($%)+2%9&*$<&'&&'8$*9$+'&'7&.%%9& :&%)%)+&.*)+.)?)+$<-0%9&&?)*%.$.9&:&%)%)+&.**/->)%%&' (:0 %9&.& %%9&&7&+/&$%8$.) .*$+(%)+ >/%$%)+9&*$>&8$*+% '+&8&7&.2%%9&*/.:.)*& %9&:&%)%)+&.*2%9&0.&(&)7&'$+.'&.
'$%&'
2 :$**&' -0 %9& &?)*%.$.2 "&8$%@/92 )+ &D&.()*&
:8&.*/+'&.6&(%)+3 %9&&?)*%.$%)+ (%2B .*9.%24%9& (%4# ($+(&<<)+?%9&*$<&'&&'$<<&?&'<0+%9&?./+'%9$%%9&:8&. $%%.+&0 )+:/.*/$+(&%89)(9%9&*$<&'&&'8$*?%.&?)*%&.&'8$* /+'%-&
)(%)%)/*
5&$.+&'(/+*&< .%9&:&%)%)+&.*289)<&.& &..)+?%/**$)+
<)69$976$.'$. <)69$9$+'%9&.*2 B
5$9.& 3E0$'$.*)+?9 79&+*)+?92 B"
E'96)+?9$+'%9&.*79&&?)*%.$.
&:/%0>>)**)+&.#2 >-$<$$+'%9&.*2 BBBA#5 B$+' 13
FG$)'$>)<9$.)%$-<&./*%$+'$+%9&.76%$%&
$.0$+$$+'%9&.*2'&()'&'+
2*/->)%%&'%9$%$ %&..&?)*%.$%)+ %9&*$<&'&&'2%9&&?)*%.$.'&*+%9$7&$+0:8&.%($+(&<%9&*$>& )+&D&.()*& :8&.*/+'&.6&(%)+3 (%2$*%9&+<0.&>&'08)%9$ :&.*+89')*:/%&*%9&7$<)')%0 %9&*$<&'&&')*% )<&$()7)<*/)%$+'
(9$<<&+?&%9&*$>&9&:<&$ .$/'2) $+02.$)*&'9$*%-&&*%$-<)*9&'-0 8$0 &7)'&+(&9&:8&. $%%.+&02+%9&-$*)* 89)(9:8&.
$%%.+&09<'&.?%%9&*$<&'&&'.&?)*%&.&'8$*$.&?)*%&.&' '(/>&+%2 89)(9.$)*&*$:.&*/>:%)+ ?&+/)+&+&**29&+(&2%9&)>:/?+&'.'&.
:$**&'-0%9&&?)*%.$.'&*&.7&*%-&*&%$*)'& 1 + %9& %9&. 9$+'2 <&$.+&' (/+*&< . .&*:+'&+% 1 */->)%%&'%9$%%9&($*&*&%/:-0%9&:&%)%)+&.*)*%9$%%9&.&8$*$+.$< $?.&&>&+% % *&<< + $(%2 )% )* $ ($*& (>:<&%& .$/' %$< *$<& (+*)'&.$%)+)**$)'%-& 2
@A9&:.:&.%0)**)%/$%&'$%/9 $0.'&. B2
@A8$*?%:.&:$.&'$% $9$'/.?$.9$+'%9&-$<$+(& )*(<$)>&'%9$7&-&&+:$)')+($*99&.&)*+%9)+?%*98%9$%%9& :&%)%)+&.*9$'%9&($:$()%0%:$0*/(9$9/?&$>/+%)+($*9&*:+'&+% 1)*.&*)'&+% $.)'$-$'9&:8&. $%%.+&08$*?%.&?)*%&.&')+
)*%.)(% +'$ # 9& *$<& '&&' 8$* :.&*&+%&' . .&?)*%.$%)+ +
>>&')$%&<0$ %&..&?)*%.$%)+ %9&*$<&'&&'2%9&>$%%&.8$* .& &..&'-0%9& 6/-&?)*%.$.%%9&&?)*%.$.$*:8&. $%%.+&08$*
/+'%-& .?&'%8$*&7&+(+ ).>&'-06/-&?)*%.$.2+'$7&+ %9&&?)*%.$.9$*.&(.'&'$ )+')+?%%9$%&
&(%)+%9&)>:/?+&'.'&. .$/'7)%)$%&*&7&.0%9)+?&*:+'&+%1')'+% )<&$+0$::&$<.
$::<)($%)+ % %9& &?)*%.$. . %9& 6/- &?)*%.$.2 $* 9& 8$* +% )+ C+8<&'?& .&?)*%.$%)+ %9&*$<&'&&'%8$*&D&.()*&-0%9& 6/-&?)*%.$.%)(&8$*?)7&+%%9&:&%)%)+&.*2-/%%9&0')'+%$7$)<
%9&::.%/+)%0$
.'&'+*/::.% %9&$.?/>&+%*2.&<)$+(&8$*:<$(&'
/:+ 69&+?$<7$.$0$$)'/ '&$'#-05*7$?$++$%9 '&$'#-0 5*!.*2BB 3#6
$+''96)+?94*($*& */:.$# & /.%9&.*/->)%%&'%9$%)+%&.>* 6&(%)+
(%2 :8&. $%%.+&0 *9/<' 9$7& -&&+ .&?)*%&.&' )+ %9& $.&$2 89&.& %9& :.)+():$< .&*)'&*2 89&.&$* .&*:+'&+% 1 )* .&*)'&+% $.)'$-$'2 89&.&$*%9&:8&. $%%.+&08$*.&?)*%&.&')+ )*%.)(%+'$ #.$/'
)* /.%9&.&*%$-<)*9&' .>%9& $(%%9$%%9&:8&. $%%.+&0:&.%$)+*%3 C$+$<*$+'1>$.<$*289&.&$*%9&*$<&'&&':&.%$)+*%1C$+$<*$+' >$.<$* <$+'9/?9)%9$*-&&+(+ ).>&'-0%9&6/-&?)*%.$.2+'$ %9$% %9& :8&. $%%.+&0 8$* +% .&?)*%&.&' %9&.&2 %9&.& )* +%9)+? :.'/(&'+.&(.'-0%9&:&%)%)+&.*)+*/::.% %9&:<&$%9$%)%8$*$ ?&+/)+&'(/>&+%9&&D&(/%)+ :8&. $%%.+&09$*-&&+'&+)&'-0 .&*:+'&+%1$+'$*$(+*&H/&+(&%9&*$<&'&&'+(&)%)**2%9&*$<& '&&'8$*.)?9%<0($+(&<<&'-0%9&&?)*%.$.$ %&.&D$>)+)+?%9&)**/&)+ '&%$)< & &.&+(& 8$* >$'& % $+$<$ "$<<&*98$.) 7 6>% +$+%9/<$ 6$0$>>$2
3$+' 69.) ;$05%9.$$+'%9&.*79&
&:/%0>>)**)+&.A(/>A&?)*%.$.2/.?$+$+'%9&.*2
A1#5 1 5&$.+&' (/+*&< . .&*:+'&+% 1 /.%9&. ')*%)+?/)*9&' %9& ;/'?>&+% 5$9.&)?9/.%)+/**$)+ <)69$94*($*& */:.$#289)<& */->)%%)+?%9$%)+%9&($*&)+9$+'2&D&(/%)+ %9&*$<&'&&'9$*-&&+ '&+)&'-0%9&7&+'.289&.&$*)+%9$%($*&2%9& $(%*8&.&')
&.&+% 3 +.&*:+*&2<&$.+&'(/+*&< .%9&:&%)%)+&.**/->)%%&'%9$% 6&(%)+ 1 (%(+ &.*:8&.*+%9&6/-&?)*%.$. .$+0&+H/).0
1 -& .&.&?)*%.$%)+ %9&*$<&'&&'$+'+%$ %&..&?)*%.$%)+%9&.&
%&.
%9&*$<&'&&')*.&?)*%&.&'29&)*
& /.%9&.*/->)%%&'%9$% :8&. $%%.+&09<'&.)*2)+ $(%2&D&(/%$+% %9&'(/>&+%&$(%*+ -&9$< %9&8+&.2+$>&<02%9&:.)+():$<899$'&D&(/%&'%9&:8&.
$%%.+&0+%9&($*&)+9$+'2:8&. $%%.+&09<'&.*$.&+%'&+0)+?
&D&(/%)+ %9&*$<&'&&'%)*.&*:+'&+%12%9&:.)+():$<289)* '&+0)+? &D&(/%)+ %9& :8&. $%%.+&0 $+' )* %.0)+? % .$)*& $+ $.?/>&+%%9$%$*$(+*&H/&+(&%9&*$<&'&&')*-$'2 .89)(9%9&+<0 .&>&'0)*% )<&$()7)<*/)%2$*%9&:<&$ .$/')*.&H/).&'%-&&*%$-<)*9&'
$ %&.<&$')+?&7)'&+(&2%9&+/* 89)(9)*$<8$0*+%9&:&.*+$<<&?)+?
.$/' &$.'<&$.+&'(/+*&< .%9&:$.%)&*$+':&./*&'%9&:$:&.
-C 9& $(%*289)(9&>&.?& .>%9&(+%&+%)+*.$)*&'-0<&$.+&'
(/+*&< .%9&:$.%)&*2$.&%9$%%9&*$<&'&&'8$*&D&(/%&'-069$/C$% <) *+ $<<)"9$>>$'$+'$>)'/<<$*+ -'/<&9>$+2$*:8&.
$%%.+&0 9<'&.* $+&*9 $** +
9& *$<& '&&' $ %&.
&D&(/%)+8$*'/<09$+'&'7&.)+.)?)+$<%%9&7&+'&&*9&(<$)> %9& :&%)%)+&.* )* %9$% )% 8$* + %9& -$*)* .&?)*%&.&' :8&. $%%.+&0 &D&(/%&' -0 .&*:+'&+% 1 )+ $7/. 69$/C$% <) *+ $<<) "9$>>$'$+'$>)'/<<$*+ -'/<&9>$+2%8$*.&?)*%&.&')+
)*%.)(%+'$9&.&)*$(&.%) )($%&:.'/(&'+.&(.'-0%9&:&%)%)+&.*
.>6/- &?)*%.$.2+'$%9$%%9&:8&. $%%.+&0)* ?&+/)+&
*/-*&H/&+%(&.%) )($%&)*+.&(.' .>%9&*$>&$/%9.)%0:)+)+?%9$%%9& :8&. $%%.+&08$*+%.&?)*%&.&'%9&.&9&*$<&'&&'8$*($+(&<<&'-0 %9&&?)*%.$.+$.& &.&+(&*&+%-0%9&6/-&?)*%.$. B 9&<&?$<)**/&289)(9$.)*&* .(+*)'&.$%)+-0%9)*(/.%)+ %9&:.&*&+%:&%)%)+2)*$*%89&%9&.%9&&?)*%.$.(/<'($+(&<%9&*$<&'&&' $<.&$'0.&?)*%&.&'9&)**/&8$*?+&)+%-0$ )7)*)+ &+(9 5$9.& )?9/.%)+ /**$)+ <)69$94* ($*& */:.$#289&.&)+)%8$*9&<'%9$% 6&(%)+3 (%'&*+%(+ &.$+0:8&.+%9&&?)*%.$.%($+(&<$ .&?)*%&.&' '(/>&+%2%9&&D&(/%)+ 89)(9)*+%'&+)&'$+')%9$* $<.&$'0-&&+.&?)*%&.&'9&*$>&7)&88$*&D:.&**&'-0%9)*/.%)+
*/-*&H/&+%;/'?>&+%*)+G$)'$>)<9$.)%$-<&./*%4*($*& */:.$#E$> $%%$+$+'$+%9&.79& &:/%0>>)**)+&.$+'%9&.*2
1 # )7)<#33E$+' "$0$=$/.$+'$+%9&.76%$%& $.0$+$%9./?9 )+$+()$< >>)**)+&.A(/>A.)+():$< 6&(.&%$.02 &7&+/& &:$.%>&+%2 $.0$+$)7)<6&(.&%$.)$%26&(%. 29$+')?$.9$+'%9&.*2
1 # )7)<# +%9&($*&)+9$+'2&D&(/%)+ %9&'(/>&+%$**/(9)*+% '&+)&'-0%9&:8&. $%%.+&09<'&.*289.&:.&*&+%&'%9&8+&.9$% )**/?9%%-&')*:/%&'-0.&*:+'&+%1289)*(<$)>)+?9)>*&< %-& %9&8+&. %9&:.:&.%02)*%9$%%9&:8&. $%%.+&02+%9&-$*)*
89)(969$/C$% <)$+'$>)'/<<$?%%9&*$<&'&&'.&?)*%&.&'8$*)+ $(%$
.?&''(/>&+%9)*)*$+$*:&(%$<%?&%9&.')
&.&+%+(&%9&(+*)*%&+% :)+)+ %9)*(/.%)*%9$%) $*$<&'&&')*$<.&$'0.&?)*%&.&'2%9&&?)*%.$. 9$* + :8&.% ($+(&<%9&*$>&2%9&.'&. ($+(&<<$%)+($++% -& */*%$)+&'9& $(%$*%89&%9&.%9&:8&. $%%.+&0:.'/(&'-069$/C$%
<)$+'$>)'/<<$+-&9$< .&*:+'&+%1 ..&?)*%.$%)+ %9&*$<& '&&' )* $ .?&' '(/>&+% . +% )* % -& &*%$-<)*9&' )+ $::.:.)$%& :.(&&')+?*9)*(/.%)+8.)%;/.)*')(%)+8)<<+%-&$-<&%.&(.'$
)+')+? %9&.&+2 %9&.& -&)+? %8 ')
&.&+% (>>/+)($%)+* .> %9& $/%9.)%0 -& .& 89> %9& :8&. $%%.+&0 8$* .&?)*%&.&'2 %$C)+? $ ')
&.&+%7)&8
* $.$*:<&$ .$/'.$)*&'-0<&$.+&'(/+*&< ..&*:+'&+% 1)*(+(&.+&'2%9&.&)*+')*:/%&.&?$.')+?:.:*)%)+ <$82-/%%9& H/&*%)+)*%9&$::.:.)$%&:.(&&')+?* & .&%9)*(/.%)*$:&.*+)+ 89*& $7/.%9&*$<&'&&'8$*.&?)*%&.&'$+'%9&+<0<&?$<)**/&*/?9%% -&.$)*&'-09)>)*%9$%%9&&?)*%.$.'&*+%9$7&$+0:8&.%($+(&<%9& *$>&$ %&..&?)*%.$%)+)+&D&.()*& :8&.*(+ &..&'/+'&.6&(%)+3
%9& (%9&:<&$ .$/')**/?9%%-&.$)*&':&.%$)+)+?%:8&.
$%%.+&0:.'/(&'-069$/C$% <)$+'$>)'/<<$ .?&%%)+?%9&*$<&'&&'
.&?)*%&.&'+-&9$< .&*:+'&+%1289)(9>$09$7&%-&&*%$-<)*9&' )+$::.:.)$%&:.(&&')+?*+%9$%:<&$2%9&.'&.:$**&'-0%9&$/%9.)%0 9$7)+?+;/.)*')(%)+($++%-&*/*%$)+&'
3 .%9&.&$*+*>&+%)+&'$-7&2%9&8.)%:&%)%)+)*$<<8&' 9&)>:/?+&' .'&.'$%&'
:$**&'-0%9&&?)*%.$.2"&8$% ($+(&<<)+?%9&*$<&'&&')**&%$*)'& $;&*9 )+'$<# /'?& &-./$.0 12
3 >C & &.%&:.%&.#