Shakuntala & ORS v. Union Of India & ANR
!"!#$% & '()( *'
+,#
#.&" /
0"
#.&" / "1#.# %$ 23% *%%* 44
&"# $4 %&&!5#.&6 ,"'!+).7
& !#&" %&!
!#6,8 &).7
& " 44
&'!&"'!
#*!#9':':
":&+!#9 "* :!
' 7#
-! ) &;
#. .!. :'!- <!#9 '!
<; !# :'!- !#"1 " .
. <.; -;!#9 # + < :# 6 ,&4 .'&! ,1-!# # 6% = 4 ' 1 "+!"", # :&!
!# '#
,&8 #.
8,".!& &1&7!.!#9 81#"
''!
#*!#9'!#&
:'!-#., ;#% & ')
' 1 !#&" '
7 - !8.
# !#&8
!# '
. <# & !7.!# -! *
!#
) .'&!
.
.<.;:
"-;!#9#
+ < :# 6 ,&4 .'&! ,1-!# '!
# *!#9') ""!"
*,< #"1 &:
".1, 9&!#"1 #., '1& .!#9" 1&- :'
.) -#9:!
' '&1-! ! !
-")# 8-;)**'!"'
-)
#. * 8
&+ "' '
. & '. ' "1 #. "
#., ' 1& .!#9" % #:'!-) *'
-!8 & >1&"" 8 &8 * #1,&"!. #.'!
#*!#9' 8 ' +<, !88.!
-;
'&- !# 8&8 ' '&"!. #.':
""
&, +!#< :# '1- ,&# #.< '"!." &# 7!"!<- ',"!
"8 #.
&;&7&; !# 8!#9
'!"1- <-:'&#, !#.!.# ." "", ''!
#*!#9':
"'!
<; '- &! !#
#.'",&.9&!7," #.
-!#5,&!" #..!.# '"1
!8.
':
'#-;<& &#& ' 8!-; #.# ,# !8-;.
') !#&"'
7",&. - "1!
7!#9<#1&8!". 81#"
!#& '-""., '#9-!9# ;.1 !#.
''!
#*!#9':'!-1&&8!#9'!"., !"<, ."1!
#,8<&&1&"#
!#"# '!#9:
"1 !.-9 -# ! :
""# # <& )) ##>,& 4<, # !- ' &"1#.# .8!
'!& #9-!9# #. 7!. &.& .
8<&)).!& 11&
;- !8" &!<,# -,#.&
;" & 81#"
' '!
#*!#9'1; '"
!.-
&'
"<#1- .#& &. ##>,&
4'1 !#&"8!"9,!..<; '&1-; "!-. - !8 !# # <&, &; ) <&
; - !8" &!<,# - 7!.
11-!
!#,#.&* !#
;- !8"&!<,# - )?@(& :!
,-" #. A
; !.# &. !.# B81#"
!#C ,-")??)&9& 81#"
"
!.'!
#*!#9''&!<,# -7!.&.&.
<&, &; )'-.
&!<,# -'
.#5,&!".!
!#&"'
.# &#
!7 <, :!
'.& : ' 1 11& '!" ,& & 81#"
!# 1; ' &.& 1 "". <; ' &!<,# - '
" <# 11#.. :!
##>,& 4A ' - !8 ' 1 !#&" '
" <# 11". <; &"1#.# " <; & !"!#9 1&-!8!# &; <5
"!# .
". '!
*!#9' :
# * :!
' 7#
-! #. :
" # 81-;"
;") ' 7# &;
:'! ' !"
11!# ;7#
-! ):
.,-;-!
9& 81#"
!#)! #; !"1- ..
*
&;
# ""
&;
;"'
7# '!#9 .:!
'1&"# 8
&#&
;"!" 1&1&1 ; '
"<#1- ..
!#&"'
7 11& '. ',& :!
' - #'
#."';'
78!"&1&"# 7!
-
;":
"#9-!9#
'1- '&:
,&# #.< '"!." &# 7!"!<-
!
"8 #.
&;&7&;
!# 8!#9
1- <-:'&# #.# ", '#9-!9# )
".:
"'!
<; '- !#&",- !#9!#'!".
' !" - !8.
'&:
"##9-!9#
;"*, '1- '
.# <#
+# !# ' - !8 1 !#) ##>,& !-. <; ' 1 !#&" <&
; - !8" &!<,# - #& '& :
#; ", ' 7&8# !# ' -9 - ! !" - !8.
#!#D,!&;:
" #., .&9 &.!#9
&1& .
.*1 8<&@):
"",<8!
.!#:'! '!
"'-.
".:
" #., '!#D,!&;<, 11& '!#9
!## ',1-!#)':# '.:#-!# "':
" &""!#9 .:#-!#)':
"'!
<;='9
+ #.< 8 7!
!8
'&&)''
..!.# :##9-!9# :'!- &""!#9 '-!#
#.< 8 7!
!8 ':&!
1 !#'
"<#!-. & :!
'.& :!#9 ' - !8<&
;- !8"&!<,# - & .- ; 8& ##;
& !#!"-!
<.!"8!"".# .- #.-
'"' - !8
'&:
,&#
"1 ' # 8!#9 !#" :& # 7!"!<- !" 8& # !# ' #9-!9# # ' 1 ' &"1#.# " '
-" <# .#!.!# ':&!
#"
,#"-& !#&"'
"",<8!
!
!" - & " #9-!9# ' & ;" !" :'& # 81-; 7#
-! :'!- #., #!#D,!&;!#
'# +:# +# &&!7 - !# #.:
+!--.'& ;.1 "',-.'
7"
11. !#"# '"1 !#D,!&;:
"<!#9 #., .# .
.<.;,#+#:#1&"#!
#;1& !#:
+# "
1 ',1 #..:# !#"#& #;!#"
&, !#"
:&1 "". "
1 !# &",- :'! ''!
#*!#9' ,-.# "
7 '!8"- &8 - !# :'! ' :
" 8!#9 # +
'!9' "1. :'! ''!
'!8&",- !#9!#'!".
' ' '&'
#.) ,#"-& "'
"",<8!
."# --:!
'!# 8<!
* !# B C&* A
;" :'! ' 1&7!. 81#"
!# ",<5 #.!
!#"
",# &.!# !.# #."',-.<.,&!#9 ,&" :&+!#9 & #. 1&"# !#7-7. 8,"
< <# !. ""#9& !" &9,.#<'
- ;"
,# &.!# !.# !" .!#.!#* !# B C
;" :'! '& ." "--:"$4 E B C F,# &. !# !.# F 8 #"4 BCB!C 88!""!# &&&!"
:!
'!# '8 #!#9",<4 "
!# BC "
' &&&!"
#. !"&,1 !7 !7!
!"B &7# !#C )?@(G&B!!C '8 +!#9 7!-#
+& ' 88!""!#&<<&;&.
!
;G& B!!!C '!#.,-9!#9!#&! !#9)"' 4, & &"#)<; #; 1&"# !# & # #; !# &&;!#9 1 ""#9&") & !# !#9'
--) - +&8&&"&7
!#&<+!#9! & # #; 1-
&8 & !# #; '& 1- :!
'!# 1& !# " & ;"
!#G&BC
- --!#9 #;1 ""#9&&8 !# &&;!#91 ""#9&"H
" ", ' ' !# !.# <!#9 #!
# ,# &. !# !.# #& 1&
!#!#9 <# !. 1 ""#9&) '& !" # -!
<!-!
; ' & ;" 1&7!. 81#"
!# ,#"-& "&-!.,1# '5,.98#
!"
#$#%
!"
) ?) . !..#,9,"
) '
7'
&. ,#"-& ":-- " ,#"-&
&,--;9# '&,9' '
#. !& ,8"
# "
'!" "'&
! '5,.98# !
.<; ,#"-& "!"
<"-, -; # 11-!
'
" ' 1&"# " .,< .
".:
"# & ;1 ""#9&'"'& D,"
!#:'! '!"&D,!&.
<.
&8!#.!# '1&"# "!"):'
'&''
..!.#
&# #9-!9# ;1 !"# .!"1,
'!
#*!#9':
":&+!#9 "*:!
7#
-! ) &;
#. ' :
" 1&"# # ' "1 !# # &#:!
'!#D,!&;=!#7"
!9
!# .
.<.;:'! ':
"-;!#9#
+'& +!"",11". < -:
;"<,";
!#" "1& '" '.,- & &,## +"<,
'"
8 !8)! !# !.# &
+"1- +)!
!" '&8"
., ;
!" ;1 #",&
'!# !.# !"!#D,!&. !# "1& ,-" #.!# " #; 9#!I <-# !"8 ., "
' &!8!# -1& .!#9" &- ,# '.1&,.# 8 #>1
:'# #;!# !.#
+"1- ! # ;-!#:,-.<'
& & "'& .,&
!# "1 !
--; :'# ' !#&8
!# !" !-
&!"<!#9-+.!# <; ' 81 ! !
-",#.&- :" !# !.# '
+#1- '6 ,&4 .'&!,14-!#6%= 4
#.1-! ! !
-":&&D,!&.&!#7"
!9
&87 .<.; &8 +) '*
!#*,1&!# #.#
;*
!#) .'&!B C '!#&8
!# .<.;-;!#9# +)!
'., ;
'*
!#*,1&!# #.#
;*
#",&
.,&!#9 ' ,&" !#"1 !# .<.;# +) '" '.,-. !#!*'
-!8 & >1&"":'! ' 8&8* #1,&"!."',-.'
7<#&.&. < "
11.'"!8!- &., ;:
">1 .&9 &.!#9 '- !#:'! ' " 8!#9 # .5 + ' < "! 1&!# !1- .
&8!#!#9 #9-!9# !" ":'
;:. ., &." ' '&"G :'
'& !" <& ' ., ;G #. :'
' <& ' ., ; '
&",- .!# '-"" ,". '7!
!8 " .!" ,"". <7) '& !" # <-!9
!# # ' 1 !" ' # &#.*
!#*,1&!# #.# ) .'&!B C
#",& ' "
; ' !#7"
!9
8 <; !"",!#9 !#"
&, !#" & "-:!#9.:#&"
11!#9 !#:!
'"!8,-
#,"!#"
&, !#" "!9# -"
"#"
1:
+# "
1 ! # +)!
!" - & , " #9-!9# # ' 1 81-;" & :'! ' ;" 1 :!-- < 7!
&!,"-; -!
<- ' 1 !#&" '
7 ",&.-""# "
!.<& '<-!9
';:,-.< -. 81#"
'1&!# !1-"- : & "*!#
' "<# ,".# #9-!9# "1&* '.,-
",8 "A - " :
" -!
< &.. " 81#"
!#&"#
''!
#*!#9'' !# '1&"#
" ,-. '
7 <# 7& . !# " ' &"1#.# " '
. #",&. "
11 9*'
-!8 &>1&""# +:'& .<.;'
.<# "1
. .,< ' .
". :
" # 1 ""#9& <, ' '
. .!. #
'#9-!9#
;"1 !#& :,-. < # -. & !7 81#"
!# # '!" ,# !8-; .
' " 1& ,-" #. A
; !.# B81#"
!#C ,-")??!# ".
' 1 ""#9&) '",8 "A "!" < &.. " 81#"
!#& :!#9 -9; #.!#7!:
<7 .!" ,""!# 1&
!#!#9 ' "
<-!"'. #9-!9# &"1#.# ")!
:,-.<5,"
#. !& #.!# '!# &"
5,"
! &. ",8 "A- "-,81",8 81#"
!#&"# .
' '!
# *!#9' # ") 8,# '
" <# #'
# . <; !!
!#) !#&":!--<# -. '"
!."
&;<#!
-" ' 8,# "'
--<"'
&.<; !#&"D, --;'&"1#.# & .!& 8 + ;8# 81#"
!#:!
'!# 1&!.#8#
& '& !1 & !!. 1; '&.& --:.!# &"
!. &8" % & '()( B%%*C "
#5 '
'&"1 +!#9=& "#.$ "= '
1&
<-$ "=