Bhagirath And ANR. v. State Of Haryana And ORS.
!"#$ #% &'() %#*+"$"#"
,-),.,) %%% ) /)0 1) .,) %%% 23 "% &'() %"4*##"#+
)51-, %%% ) /)0 1) .,) %%% 23
!"#$%&!&% '"#()!
#% (,,) 2))''22)5 6''73,803-59 "% 6)))3, 2)))9 +% (,,),803-5,0'36)2)3,-9
)
)%132,:!3&!
),2);( %#*+"$"#"<%
)% 83) '!3&!
),2);( %"4*##"#+<%
)%=,&02!!) !
),1% >>>>> &% '"*+, ,55)3)!2)2327&'()
%#*+"$"#"3"4*##"#+55?0'7 3&'&36,,2%,)6-:)5
( %#*+"$"#"% ,2) )&'() %#*+"$"#") 07),0)53503)-,)23 )-0')@ , )& , 2) 7%%% "A%$%#BB+ 3 A%+%#BB*C# %+%#BB*)5,&)5)0;D0) E# E+<03)555%
)%132 ,:! ')3 0' 22)- ) , 2)( %#*+"$"#"065,,2)7) 223 'E05E,7:3), )#B "3#BB"32) ,#BB*2' !,&)5) 333)-0')@,7):
,)-3 52' ! 7, ,3 52'3 & ) ) 5) ) 00)&+#%#%#BB*37))&+#%#%#BB*3 &)-0')@0'33'
)352' !7,,&52'3 &)5) ))&+#%#%#BB*%2,2)50'- , )53 )0! )& , 2) 7) )-0')@3!),),))&7))53!7,,3 ),30)'320%,F60)0)7)3,)) &0),7):533)3, -5E )2)5 ),2)7,0 )&%2,7)3 23+%4%"*,&6D37,,2D0) E4 3 E$% ,))!,2)-)?03,)23) )-0')@,))&!60,)'5,6)83&3') D0) E*33"%4%"#",2)5,,2),3 52'3 "4 3 , ) ,) ) 6) +%B%"+ 3!
,))!, 7)'3))-0')@)5#%#%"+%
)%132 ,:! ')3 0' ) , 2)! 022) , ! )'3 02 , 803-5 33 " %$%"#4 )3)36 ,1-',,0) =,881-,3,) /)01) 3,)!( %##A"##065, ,)53)3)!,')31-'03-7,'30-'' ,2'37'',803-5)3)3 1)) !1 =):3,)/)0 53&3,)!;"*<41#!3)3 ,)23)-0')@,)&,2),3% 0),)0653,&F) 22'%#B+"#4 ;1 ) 3 ,) /)0 8 1,)5< '3 - , )53803-5,6353"#%#%"#$
)%=,& 02! ')3 3& )'! ) 22)-),1!022),!6)0-,, ,0)2)$+ 5&G;02)<3,'
03)&D2!,2))'3)-0')@3) '5- )-0')@! ,) , 6 2 2'3-! 50, '! &)5%7&)!,2)!0,&)5)2'3- ,&653%0),)0653,)5,37,,803-5 5&G;02)<!5!,6')' 53,,) ,'' 6 0),) 6 2- , 0' )?0)5 3 )-0')@-)5:-2)5,!7,,362232) ,0',5%0),)0653,,2)7) 223)-0')C323!,))!, 7)'3 )-0')@%0),)0653,,)0#BB+3
- #BB*0303))'#*"3+B,03) 53,0C'73!,))!, )63-, 1!607-,2)05,803-5 53&G ;02)<!,1))3020,)0% F)30'),2)!)60'!0653, ,1,3507,33# %*%"#40303) )'+B,03!7,),6')3, ,)&,'02),'''6)-0')@3% ,0),)3)7,,0)D0) E##!', 5')'
0352' !7,)&,&6)-0')@3% ,&,)3,')30'),2)322)3 ,22)6:% ,,')310',0'3 0',F-'0),13507,,))0'!, )00303))'#*"3+B,070'3 ,& )!50,'!63-&7,2)50'-
53&G ;02)<% , 5! )3- 5! 70'3 6 22'6',&7,,3'0!, ')31-'03-)53 =,881-,G;02)<! 6
30-,2)5)'337 53&3)3 )3 3,)/)052' )C -5% 3,)!"#4;"< 1"+4!7,,,62)03)- 53&3&)0 ,)803-5!7,'3'-7,,0)52' ) 2)5!,,'3,,)-,,2)!7,)3' 7- 7):))03'7)5,F60)0)7)353,)&0)
-)-,50 )&%7&)!7,)0 )&-)36 ,F60)0)30,7)3,&3 ' !,2)3)7,,62)&7,-)3! 70'3332)&3,):6'2)3320)2%, )'&2),803-5)3,0 H*+%,'35):-,,803-5,0)3,3% ,803-52)%+43'&)36 ,)803-6, 5'
D3,))30)'80)2)03 ,,))&)6)%,5)# $! .
+ /+ 0 + 1'"A;##<1B"!322)&36
,,)803-6,2+ 340+ &%(+1+ + 0+
/ .7,,32))
'
*4% ,7603)322' '60)80)2)03:2-53,3056, 3 ,)5))5,2 &70)'60)2)!,'))5,32 0)3)57,' 36 3,2' '60)'7)3-0,3)55')&'7 80)2)03 3 ,) 06' 3)% F60) '7 7 3'3 0 ,102)50)33- 0'' ,)' 3 )05)63 3 )& '7 2)2'7-,3 376 2)2'&3, 0)'2256036 ,06, 2)2' '3 37 % &),'! , D2)&30
;2)+4< 7,),,'3'3,:2,2) 6,7)%,'50)))-0')@ 2)2'0)3)57'03))2- &0)6')3))-0')@5-& ,30)')60'3F60)0)-&-) 353 ) 22' 0' '7 2)2' )
3)5%5 , 5)3)5 0) 60 5 0) )6' )) ) 2)536 ,'7%,7, ,&37''
0) 3)57,,803''
026'!605) 3)57,,5 0))6'))%0 , 2 ,) 026' 60 '-''
803 6): ,5-0 -)02 03) )'' %
'- 7,, E)-0')@ ' &) 7):)C, 0)0-)02733
70'3 50 ,' 3 &30 3)5% ,)),?0'6)05,6))36 -)-, 0?0)5,30)2)0)36 )-0')@6 35)&)3)237,0803' )&% , 102)5 0) ,'3
,H%%%,30)'3803)70'36,&- ,?0' 6 02,'3-)%#4!),),&'-, 0'2)&I% *$%-,0)03-6036 0''5 )'#4'7,),'7)83)0) ?0' )0'-)53&)1)3 70'3)503),7,'3,)--803'30 ):370)3)5,55, 30-'
,3))-)522)2'36),5%, 70'3 )5603:'',736)-)7,537 )'#4%)'#4 ,',,),'7 2052-2,2''),0, -)77''0),337''33 )7, ) 52)&3-'',-%)10,)7 )35,56'50'0)65, )% **% 0)3)52)36 ,1,6 3'7,6 ,)-)5,'76 )5)5& )3) )5&0)3)53
6 2)5,)-,@-0E)3)3%70'3 6) -,5'&,2)3)33'- ,)'#475),53' ),J,&J% 106&)-0'
,?0' '0)'#470'3 6,5,0%03-5 7'', 2:02,)6-3-,5% *A%7&)!5 337)30,)!,& 0,3 02 , 803-5 , 0 )-0')@ )- ?06' 225 2 3,3))-,0)&, 32)5&)5!63,)05' 13,-3,)70'322'
,,) 23- &'&- '5 )-0')@ 53 6
,'3)2')&7,,)6333 ,)73,'722'6'% 1,03-5,102)50)
2)-)2,+4 7,'3 ,)!, 22) '036 ,&)3 !''7- 3
&)':-,06?0&7 ,102)50) !2' -% )3-'
!,')3 )50'3&7,0)!7,, 7 )'3 , 102)5 0) 03-5 !3)3360)3%,6& ''-3'67)')&7 ,0)6)'3%&-3)7)-,)5, '&7,102)50) 5 6)5'03,,)'-)D
'2,)2) ,))!
3)3,)?0 )%,)), 5)62'36)')-)6,,0), 0 5 )'&3 6 , 102)5 0) ' , ''05-&7 ,?0) ''@36&3)''
7 7,,)7)5-,6607,6)3,)3)0- ,)0-,'',53-)-)2& ))&2) 37),)'''3)& 6 -& , 2) )5& , & 0) 3)5&,)0-,,2)5:- 02)05)) ))-5 -& , )3' 2)2'?0' 03),'73?0'2) ,'7%2) 7,,50)36 ,'7033 12'7,,,6)7),)0 -)02!,0'3,2)6'70''
32)&3, '35)'6%,)-,,2)7, )3'
7-7):))03'7)5,F60)0) 7)353,)&0)-)-,50 )&%7&)!7,)0 )&-)36
,F60)0)30,7)3,&3' !, 2)3)7,,62)&7,-)3! 70'3332)&3,):6'2)3)3 20)2%,2)!,2)70'36353 ,&6)& ,0-,,3&))),5 )3)7)&)23%,176',7 ,,)0')&22'6',' --5,2)3'
7-), )3 ,))-2)5%,))!,?0,) ''-')))-0')225366'0 ,6,3)-2)05270'3- &0),2),,)'2257) )) '7-&,27)52' ,5723 ,1),53'
7-52' 5'6,)0-, ''0)7,27)3)&3)550' 2),50))'' 5%,30)'20 26''7')'-'7,,3' 32))50')&'7%7&)!5 23332)0)7)537,32-02
8 -'6'@3))2),D0)32)3-5 ,7)32'3,,102)50)2:
+9 $ :/ . 4 9+; $+ + / 4. :
< +
!;"#<+1#B"0)6:,)-3% ,-76)0-,606 ?0:)803-5 7,
,'3%,0)J32-0, 0) )60- 50'- , )-' ,5 '60)'70'3,&6D2)37,-))2, ,2)%+E+#7,,6)&)-, 2)D362)6'
3 H+% '!,),6&6',,0)22), 3'-7,,&'&-,)2)'7') '-'% , )& 5) -'6'@ 3 '6)')65-,)3J),803' 2)352),6)3,,0' 0))'-) 52,7)3,2'-,30)'
30)-@37):)%')-056)':,2) !)',633,52' ''-,-)
7):5!7,)''-''
)),3)5)&6 )- E' 33E' ,80)2)033&'236 , 0) ,) 33% , : 2' )3 6 , 206' 52' )0,,,'52' 5C--5 ,7):552' 7)) 5),,)0 ),)5,7):57''2006)6'60)3 ,',',,6',5%,0),&)3'
230,2'0530',06' ,7)- 3)33)'
20,3, 6) ,7)- -)-,,,5 ,&03,52' 5)
)-,)3,5)7-)36 ,55 6,'
0),'&',3% +#%352,,532)&3,'&',3! ,32)&3'',035'30')-,3 ),5,-''3580!?0' 0 322)0 !,)35,)3,0 )5''0) %,))!,22),,0)506 526' 7, , 0' 2,'2, 7,, , )& )2'1 ' 0-)'2)3
8030,7):5,0'36336 )-, 20306'-)0320)7)36 ,52' )E 206')2)&%I A% , 5 '7 ! ) 7, 5 ''! , )E 53)E&,'7!&' , ,055)5,'0)803' ))%I ,!,)?0&'&37,)-)3 ''-')))-0')2253!,))!,2',,2) 7) 223 3C)-0') 2 70'3 6! ,0! 5-'% 1 5')'
03 52' ! 7, 7) ' 7):
,)-3C3'
7-)!,&6)-0')@3!,2)6!,0! 32)&3,))-,)-0')@%,)53803-5 =,881-,,'602,'36 ,F% %%,,0)3 ,2)&2),5!,0!)3 H+%753)'),22''752' 37, )5#B% %#BB$%,)5,)& +#%$%#BB*7),'36''-'3,7)3 )&% ,0! +#%B%"+! , )23 50 6 353 ,& 6 )&% 3) , 2' #%#%"+!,2)7'3,&,)& )-0')@3% '' ,) 52' 5')'
03 7, )& ,3 6 )53 7) -)3 , 6)-0')@03),2' #%#%"+%, )5,)23J)&,&-6,'36 ''-'3,&-63!,50'6353 ,&6)&#%#%"+3'3,6 ,2' 2)7,,,)%,2)6 33,6,2' 2)7,,,)5')'
03 )0',5'
30,
22'',&-03''-')3))5%, 102)50) + + 0+ +.+0+ 0+
/ = .4.
!>< &? + :> @& + 0 +
/ ! ,'3 ''7
!
"
# $%& $ ' !
# $%&
($ 4%,)05!,22'353%()) ,,'',)03336 ,520-3803-5) :22%,552'
7,,)3)')31-' 03-D33023'03-" %"%"#$%,),'' ,7&)6)3)%I &7,33# %*%"#40303))' +B,03!,1) ,532)& ) , ' 0 )02 HI 3 HI 52' 7):- 3,C)C3'
7-C7):E,)-36!7,)&0'3 6)-0')@303),)-0')@2' 03&3%, )536)&)3,0 H / F 1 ; F1 /1E< ,# ,0!"#4% %*CAC"#4E%%1%#%ED),27)))3 ,2)&)'+B,03)3
7, , 2)& '0 * , ) &)5!
)' 35) 2)5 ;)' 1)&<! , &)5 ) ,)6 5: , ''7- 535) &)5!)'35) 2)5 ;)'
1)&E<!
%%1% %#+C%C)%+BC"A! 33 #+, 2)'! "A! 5'
, ) &)5! )' 35) 2)5 ;)'
1)&<!
%%1% %#+C%C)%+BC"A!33#+, 2)'!"A!, ''7-2)&,''6333,3!5'
H )&33 , , ' &) )02 HI 3 HI 52' 7):- 3,C)C3'
7-C7):E ,)-3 6! 7, 0'3 6 )-0')@3 03) , )-0')@2' 03 &3 53 )'%#46&3035)&)607) ,)7'-6'!,''6)-0')@37,)5, 3;<, 7)'-6'))-0')@%I 1%% !
, 1)) &)5 ) I% &7,,,1) ,333 )-0')@,)&,'0-)02HI3HI52' 3, )5,,')31-'03-,0)!)-, 803-5)3)36 G6'102)50))3 )3G ;02)<! 7,,,303,)3330''30 53&G !3522)2)03),1)-0')@, )&,2))5,3, 7)'-6'3)'''
,?0'6! !,5),7,%
,2'-,,52' 5 -03), ),,10,5!607-,)-) 03 53&G!,10'3&3,-)& ,2))5')'
032)%,5 !, )5,,1,7507,&7, )3330''30 )3 )3G 36 , ')31-'03-,0)!7,),1,'63)3 )-0')@,)&,2)% ,7)23''73% +17' *&% , +> ./ "#()!