Devinder And ORS v. Union Of India & ORS
!
!
!
!
"#$%&"'(%)'$ * +)'*))%&,+"'(
",$,$%"'( "'(-( %$%%&$))%&,+"'(
"(.%&"%,( / / / /
0
1
0
1
0
1
0
1 !!!!
0
0
0
0
'"("%, '"("%, '"("%, '"("%, '
(+23-*)' +)'*)!),"',+".",$,$%"'( '
*$,3-*)'!),"''"(.%&"%,( ,5 '
)')%6!),"''"(.%&"%, 787878 787878 787878 787878
!
!
!
! +".",$,$%"'((""2)9'$,4"',$')'$,:-)(+,+" '&"' &),"& 5! %%";-'" <! 9+"'"=> ,+" 4%,')4, ("??$%6,$42",(), ,),$%+)(=""%)??,,"&$% )#-''"(.%&"%, =>,+")$?9)>-,+'$,$"( +",+$'&'"(.%&"%,$ "
"%$' $#$($%)?**"'4$)?
)%)6"'! ',+"'%)$?9)>! "9 "?+$$((-"&)%)&#"',$("*"%, &),"&@ 5$%#$,$%6)..?$4),$%('*"?$6$=?"4)%&$&),"(' 6$#$%6 4%,')4, ' ()?" ,$42",( ), $?)2+"'$ )?, ,),$% A),
)$&%B % $%&/ )%$.), ?$%" ' ) ."'$& $#" >")'( +"
"?$6$=$?$,>4%&$,$%(?)$&&9%9"'",+),,+"4)%&$&),"(+-?&=" *$%$*-* ),'$4-?),$%.)(()%&'"($&"%,,+"?4)?)'") .% 4%,')4,="$%6)??,,"&!4**$(($%9)(.)>)=?"%)(,'-4,-'"& =)($( % ,+" ()?" ,$42",( , =" 4)?4-?),"& ' ")4+ &)> (".)'),"?> ,9)(*)&"4?")',+),-.%'"4"$.,*'",+)%%" )..?$4),$%!,+"4%,')4,9-?&=")??,,"&=>&')9?,( +"
.",$,$%"'(="$%6"?$6$=?"(-=*$,,"&,+"$')..?$4),$%(9$,+$%,+" (,$.-?),"&,$*"')*"
,+)(=""%(,),"&,+),)&')9?,(9)( (?),"&' 5)%&,+".",$,$%"'(&-?>'")4+"&,+"#"%-" ),,+"6$#"%,$*"
9"#"'!9$,+-,&$(4?($%6)%>=)($(,+"'"! ,+"&')9?,(9)(.(,.%"&)%&)%)%%-%4"*"%,9)(*)&" ,+),,+"&),")%&#"%-"'4%&-4,,+"&')9?,(9-?&=" &-?>$%'*"& ")'%"& 4-%("? )..")'$%6 ' ,+" .",$,$%"'( +)( &')9%-'),,"%,$%,**"'4$)?$'4-?)' <&),"& D $((-"&=>,+"#"'%*"%,%&$)! $%$(,'>)$?9)>( A)$?9)>)'&B)%&9+"'"-%&"'.)')'"6-?),"()..$%,*"%, )?,%,')4,'('()?",$42",( +"'"?"#)%,.)',.)') )%& -.% 9+$4+ +")#> '"?$)%4" 9)( .?)4"& $( ";,')4,"& +"'"-%&"'
E "?"4,$% **$,,"" '
4)?" $4"'( '* "?"4,$% **$,,"" '
4)?" $4"'( '* "?"4,$% **$,,"" '
4)?" $4"'( '* "?"4,$% **$,,"" '
4)?" $4"'( '* **"'4$)?! $%)%4" )%& ."'),$%6 ".,,( (+)??
**"'4$)?! $%)%4" )%& ."'),$%6 ".,,( (+)??
**"'4$)?! $%)%4" )%& ."'),$%6 ".,,( (+)??
**"'4$)?! $%)%4" )%& ."'),$%6 ".,,( (+)??
(4'-,$%$F")%&(+',?$(,,+""?$6$=?""'( "?"4,$% (4'-,$%$F")%&(+',?$(,,+""?$6$=?""'( "?"4,$% (4'-,$%$F")%&(+',?$(,,+""?$6$=?""'( "?"4,$% (4'-,$%$F")%&(+',?$(,,+""?$6$=?""'( "?"4,$% 9$??=>=>)&')9?,(!&')9%=>)%>4+$?&$,+"'"$( 9$??=>=>)&')9?,(!&')9%=>)%>4+$?&$,+"'"$( 9$??=>=>)&')9?,(!&')9%=>)%>4+$?&$,+"'"$( 9$??=>=>)&')9?,(!&')9%=>)%>4+$?&$,+"'"$( *'",+)%%"(-$,)=?"4)%&$&),"
*'",+)%%"(-$,)=?"4)%&$&),"
*'",+)%%"(-$,)=?"4)%&$&),"
*'",+)%%"(-$,)=?"4)%&$&),"
??,+""?$6$=?"4)%&$&),"((+-?&=")&#$("&,+" ??,+""?$6$=?"4)%&$&),"((+-?&=")&#$("&,+" ??,+""?$6$=?"4)%&$&),"((+-?&=")&#$("&,+" ??,+""?$6$=?"4)%&$&),"((+-?&=")&#$("&,+" &),"! ,$*" )%& #"%-" ,+" &')9 ,+'-6+ &),"! ,$*" )%& #"%-" ,+" &')9 ,+'-6+ &),"! ,$*" )%& #"%-" ,+" &')9 ,+'-6+ &),"! ,$*" )%& #"%-" ,+" &')9 ,+'-6+
-'$"'G"6& (,+),,+">*)>),,"%&,+"&')9$ -'$"'G"6& (,+),,+">*)>),,"%&,+"&')9$ -'$"'G"6& (,+),,+">*)>),,"%&,+"&')9$ -'$"'G"6& (,+),,+">*)>),,"%&,+"&')9$ ,+">(&"($'"
,+">(&"($'"
,+">(&"($'"
,+">(&"($'"
+".'"4$("4)("(",-.%="+)?,+".",$,$%"'($( ,+),9$,+-,$%'*$%6,+".",$,$%"'()('"6)'&(,+"&),")%& #"%-",+"'"(+&')9?,(!,+"'"(.%&"%,/-,+'$,$"(+)#"! $% -,,"' #$?),$% ,+" **"'4$)? $'4-?)' &),"& D !
)??,,"&,+"4%,')4,'()?",$42",(), ,),$%'
)."'$&$#">")'($%)#-''"(.%&"%, ,+)(=""% )'6-"&,+),,+")4,$%$()'=$,')'>)(,+".",$,$%"'(+)#"=""% &"%$"&,+"..',-%$,>,.)',$4$.),"$%,+".'4"(()??,*"%, 4%,')4,',+"()?",$42",(),,+")?, ,),$%$%:-"(,$% )%&! )( (-4+! ,+" $*.-6%"& '&"' )9)'&$%6 ,+" 4%,')4, , '"(.%&"%, 4)%%,(-(,)$% %'"(.%(",,+".",$,$%!)I$%,'".?>+)(=""%$?"& % ="+)? '"(.%&"%,( , 5 +" "?$6$=$?$,> ,+"
.",$,$%"'( ' )??,*"%, 9'2 $% :-"(,$% +)( %, =""% &$(.-,"& (,)%&+)(=""%,)2"%,+),,+"'$6$%)?&')9,+),+)& =""%(?),"&'5 5!+)&=""%.(,.%"&)(,+".",$,$%"'( ,+"*("?#"(+)&4'"),"&)'-42-()(,+"%)*"(,94)%&$&),"( 9"'"(-6+,,="$%4?-&"&$%,+"&')9"#"%,+-6+,+">9"'" %,.'"("%, ,+)(=""%)#"''"&,+),,+"'"(+&')99)($;"&' 5 5)%&'9+$4+,+".",$,$%"'(+)&=""%$%'*"&#$&" ?",,"' &),"& 5 &"(.),4+"& ,+'-6+ (.""& .(, % ")'%"& 4-%("? ' '"(.%&"%,( , 5 +)( 4%,"%&"& ,+), ,+" .",$,$%"'( +)& )?( =""% $%'*"& ,"?".+%$4)??>)('"6)'&(,+"&')9?,(,="4%&-4,"&% 5 5!=-,$%(.$,",+"'",+">+)&%,4*".'"("%,
"(.%&"%, 9++)(=""%)??,,"&,+"4%,')4, 9)(&-?>("'#"&)%&$('".'"("%,"&,+'-6+4-%("? "+)(!
+9"#"'!4+("%%,,$?")'".?> ",+),)($,*)>!)(,)%& 9)(,)2"%%+$(="+)?,+),)%,$4"+)&&-?>=""%'"4"$#"&9$,+ '"6)'&,$%,$*),$%'"(+&')9?,(4%&-4,"&%5 )%&%,+"=)($(,+"'"!+"+)&.)',$4$.),"&$%,+"&')9?,( %#$"9,+"(,-,&"%$)?%,+".)',,+".",$,$%"'( )('"6)'&()%>$%,$*),$%+)#$%6=""%'"4"$#"&9$,+'"6)'&,,+" &')9?,(4%&-4,"&%5 5)%&,,"(,,+"#"')4$,> ,+"(,)%&,)2"%%="+)?,+"'"(.%&"%,(!??9$%6'&"'9)( .)(("&=>,+$(-',% E".?>%="+)?'"(.%&"%,( ,5+)( =""%$?"&$%-',,&)>)%&,+"()*"$(,)2"%% '"4'& +"$4$)?'"(.%&"%,(+)#"%,.'&-4"&)%> "#$&"%4" , "(,)=?$(+ ,+), ,+" "?$6$=?" 4)%&$&),"( "(."4$)??>,+".",$,$%"'(9"'")&#$("&,+"&),"!,$*" )%&#"%-",+"&')9,+'-6+-'$"''"6$(,"'"&
"(.%&"%, ! 9+ +)( =""% )9)'&"& ,+"
4%,')4, 4?)$*( , +)#" '"4"$#"& ,+" %,$4" +"
'"(.%&"%,( )'" 6$#"% %" *'" ..',-%$,> .'&-4$%6,+"()*"=>,+"%";,&),"
"%4"!)&I-'%"&, @ %(.$,"..',-%$,$"(+)#$%6=""%)#)$?"&,9$4" #"'$ "
% )%&< !,+"$4$)?'"(.%&"%,( +)#")$?"&,.'&-4"="'"-()%> *),"'$)?,(-=(,)%,$)," ,+"$'(,)%&,+),,+".",$,$%"'(+)&=""%$%'*"&)('"6)'&(,+"
&),"!,$*")%& #"%-",+"'"(+&')9?,(4%&-4,"& % 5 -'"?>!,+"$4$)?'"(.%&"%,(9-?&*)$%,)$%)% -,9)'&'"6$(,"' ,+"?",,"'(&"(.),4+"&,+'-6+"6$(,"'"& G(.""& .(, ")'%"& 4-%("? )..")'$%6 ' ,+" $4$)? '"(.%&"%,(4%4"&"(,,+"()*"
9"#"'!+"";.'"(("(+$( $%)=$?$,>,.'&-4"(-4+'"6$(,"'
,$(%,"#"%+$(4)(",+),,+"
-,9)'& '"6$(,"' +)( ($%4" =""% ?(, #"% ?")'%"& 4-%("?
)..")'$%6 ' '"(.%&"%, (,),"( ,+), "#"% ,+-6+ ) 4**-%$4),$%G$%,$*),$%+)&=""%&-?>'"4"$#"&)('"6)'&(,+" &')9?,(,+),9)(4%&-4,"&%5 5!>",+"$(-%)=?", .'&-4",+"()*"
%,+"6$#"%)4,($,-),$%!9"4)%%,!=-,=("'#",+), ,+"4%,')4,+)(=""%)??,,"&$%)#-''"(.%&"%, $%) (-''".,$,$-( *)%%"'
+" 4%4"., ":-)?$,> )%& )$'%"(( )..?$"("#"%$%*),,"'()9)'&$%6.-=?$44%,')4,( +" ,),"
+)(,+"'$6+,,"%,"'$%,4%,')4,(=-,$()?(-%&"',+"=-%&"% &-,>,=("'#"":-)?$,> #"%,+-6+)%$%&$#$&-)?*)>4+("
%, , &")? 9$,+ )%> ."'(% =-, ,+" ,)," 4)%%, 4+(" , ";4?-&"."'(%()'=$,')'$?> +"'"?"#)%,4?)-("4%,)$%"&$%.)') ,+"**"'4$)?$'4-?)' &),"&D $((-"&=>,+"
$%$(,'> )$?9)>( )( '"6)'&( ,+" "?$6$=?" 4)%&$&),"( , =" $%'*"& ,+" &),"! ,$*" )%& #"%-" ,+" &')9 ,+'-6+ -'$"'G"6$(,"'"& $(,"%(-'",')%(.)'"%4>)%&)$'.?)>$% ,+" *),,"' )..$%,*"%, )?, %,')4,'( ' ("??$%6 ,$42",( +"."4-?$)')4,(%,$4"&+"'"$%)=#"4?")'?>$%&$4)," ,+), ,+" .'4"&-'" .'"(4'$="& -%&"' ,+" **"'4$)? $'4-?)' &),"& D +)( =""% &"#$),"& '* +" 4%,')4, $%
:-"(,$%+)(=""%)??,,"&$%)#-''"(.%&"%, 9$,+-, "#"%$%'*$%6,+".",$,$%"'('"6)'&$%6,+"&')9?,($%(.$," ,+"$'="$%6"?$6$=?"
% #$"9 ,+" )=#"! ,+" 9'$, .",$,$% $( )??9"& *.-6%"& '&"' &),"& 5 ), %%";-'" < )??,,$%6 ,+"
4%,')4,'()?",$42",(), ,),$%')."'$& $#" >")'( $% )#-' '"(.%&"%, $( :-)(+"& $4$)?
'"(.%&"%,()'"&$'"4,"&,4%&-4,,+".'4"(()??,*"%, ,+"4%,')4,),,+")?, ,),$%$%:-"(,$%)'"(+$%)44'&)%4"
9$,+ ?)9 )%& => (,'$4,?> )&+"'$%6 , ,+" **"'4$)? $'4-?)' =")'$%6 < &),"& D -4+ .'4"(( ="
$%$,$),"& )%& 4%4?-&"& ";."&$,$-(?> $?? ,+$( '&"' $( $*.?"*"%,"&!'"(.%&"%, (+)??="."'*$,,"&,4%,$%-"
+".'4"(((+)??!+9"#"'!="4*.?","&9$,+-,)$?!?),"(,=> ",$,$%)??9"& A
1 B A
1 B A
1 B A
1 B A
B A
B A
B A
B
!
!
!
!
,"
,"
,"
,"
+",+"''""''"&,".',"'JA "(G B +",+"''""''"&,".',"'JA "(G B +",+"''""''"&,".',"'JA "(G B +",+"''""''"&,".',"'JA "(G B