Mohinder Kaur v. Union Of India & ORS.
!"# $#%&'&()*
+&($#,-!., #"&"&(#,' /#,'.'
(&( ($&!!($"+#,' #'0($#("' ) 1 2 3-23 ,#'#(") ,3!+#45 $6%!"#5 ,"+#0#"&"&(#, '#+! !&(5 $6%!"#5 ,5 ,!(&'+!$7!45 $6%!"#5 ,,#'0($#(" '##"!3+!,8!5 $6%!"#5 ,,#'0($#("' !($9 +#"+#,"+##0,"#,' 4%!4(#7'0!0#,8!:;#!447#$"'##"+# <.$=8#(">
;#,# #,,#$""+##0,"#,,(" 9 +#"+#,"+#<.$=8#("'+.4$;#,#0,"#$&("+#$&=#'"> -23 !,;!(' 3&(=+ $#%#!'#$ +.';!($ "+# 0#"&"&(#,,#"&,#$
,8"+#($&!( ,8:(9 **?
"#,+&',#"&,#8#("5+#7!'=#""&(= 0#('&( ,8 "+# ,8: !."+,&"&#' +#,#!
"#,5 !,;!(' 3&(=+ <&(#$ .(<!; 3"!"# 7#, ,0,!"&( 2&8&"#$ !' !( ''&'"!(" 2&(#8!( (4.%@&4:5!,;!('3&(=+$&#$&(+!,(#''( 9
+#,#!
"#,5"+# 0#"&"&(#,%4!&8#$"+# !8&4:0#('&((!%%.(" '#,6&%#,#($#,#$;:+#, +.';!($7&"+.(<!;3"!"#,0,!"&(2&8&"#$57+&%+7!',#<#%"#$56&$# 4#""#,$!"#$
("+#=,.($"+!"'+#&'!4,#!$:
=#""&(=0#('&( ,8:!."+,&"&#' +#,#'0($#("'+!6#%("#'"#$"+#0#"&"&(("+#=,.($"+!"
"70#('&('!,#("0#,8&''&;4#.($#,"+#.(<!;&6&43#,6&%#'.4#'5 !," +#0#"&"&(#,&'!4,#!$:,#%#&6&(="+# !8&4:0#('&( ,8"+#
,8:!."+,&"&#'+#,# ,#5$.!40#('&(&'("0#,8&''&;4# +!6#+#!,$"+#4#!,(#$%.('#4' ,"+#0!,"&#'!($+!6#!4' %!,# .44:=(#"+,.=+"+# &4# +#'+,"D.#'"&(!,&'&(= ,%('&$#,!"&(&'!'"7+#"+#,"+# $.!40#('&(&'0#,8&''&;4#""+#7&$7 "+#$#%#!'#$#C'#,6&%#8!(5 7+&'!4,#!$:=#""&(=0#('&( ,8"+# ,8:!."+,&"&#'> ("+#&80.=(#$4#""#,$!"#$
5"+# '&804#=,.($8#("&(#$&'"+!""+#0#"&"&(#,&'!4,#!$:=#""&(=0#('&(
,8"+# ,8:!."+,&"&#'+#,# ,#5"+#$.!40#('&(&'("0#,8&''&;4# ("+#7,&""#('"!"#8#("5"+#,# #,#(%#+!';##(8!$#""+#&6&43#,6&%#'
.4#'7#6#,5"+##C!%",.4#+!'(";##(8#("&(#$ !8 "+# 6 "+!" .4# A &6&4 3#,6&%#' .4#'5 !,:!(!&6&43#,6&%#'.4#'57+&%+&''.=+"";#,#4&#$.0(;:"+# ,#'0($#("'$.,&(="+#%.,'# !,=.8#("'"!4@'!;.""+#0#('&("$#'
("'!:"+!""+#$.!4 !8&4:0#('&(""+##C'#,6&%#8!(,+&' !8&4:&'("
0#,8&''&;4#!,;!('3&(=++!$'#,6#$&("+#($&!( ,8:(!%%.("
'#,6&%#,#($#,#$;:+&8&("+#($&!( ,8:5+#7!'=#""&(="+#0#('&(
,8:!."+,&"&#' +#(5+#<&(#$.(<!;3"!"#7#,,0,!"&( 2&8&"#$!($"+#,#+#,#($#,#$'#,6&%#+#,&=+""=#""+#0#('&( ,8"+# %&6&4'#,6&%#'&'!(&($#0#($#(",&=+"!($%!((";#$#%4&(#$("+#=,.($ "+!" +#'+# &' =#""&(= 0#('&( ,8 "+# ,8: +# 8!""#, +!' ;##( %('&$#,#$;:"+##(",!46#,(8#("57+&%+&''.#$&,%.4!,B ?$!"#$ A
957+#,#&("+#6#,(8#(" ($&!5&(&'",: # #(%#5"@"+# 6"+!"(#%!($,!7"70#('&('E(# ,8"+#8&4&"!,:'&$#!($%!(
9 !4'$,!7"+#"+#,,$&(!,: !8&4:0#('&(!
"#,,##804:8#("&(%&6&4 '#,6&%#5'.;<#%"" .4 &448#(" "+#,0,#'%,&;#$%($&"&('+.=+5"+#,# &'("+&(=( &4#"'+7"+!""+#.(<!;3"!"#7#,,0,!"&(2&8&"#$ +!'!$0"#$"+#'!&$%&,%.4!,5+7#6#,5"+# !%",#8!&('"+!""+#&6&4 3#,6&%#'.4# A,#4&#$.0(;:"+#,#'0($#("'$#'("'0#%& &%!44:
$#;!,$.!4 !8&4:0#('&(""+# !8&4: "+#$#%#!'#$=6#,(8#("'#,6!("5 7++!$#!,4&#,'#,6#$&("+# ,8:!($&'=#""&(="+#0#('&( ,8"+#
,8:!."+,&"&#' +#8!""#,7!'%('&$#,#$;:!3&(=4# #(%+ "+&'.,"&(
5
B?2B**57+#,# &(!%!'#0#,"!&(&(=""+#3"!"# !,:!(!5&"7!'+#4$"+!""+#$.!4 !8&4:
0#('&(&'0#,8&''&;4#+#,#4#6!("#C",!%"&',#0,$.%#$!'.($#,) FB +#&''.#7+#"+#,$.!40#('&('%.4$;#=,!("#$""+# #804:##'57+0."&("+#,#D.&'&"#(.8;#, :#!,' '#,6&%# !'8#8;#,' ,8#$,%#'!($"+#(!
"#,4#!6&(="+# ,8#$ ,%#'57+&4#+4$&(=!%&6&40'"7!'%('&$#,#$;:;"+"+# 6#,(8#(" ($&! !' !4' "+# 6#,(8#(" !,:!(! +,.=+ %&,%.4!, $!"#$ ?9
9 ((#C.,# 5 "+# 6#,(8#(" ($&!8!$#!'0#%& &%0,6&'&("+!"8#8;#,'
"+# ,8#$,%#'7+="$&'%+!,=#$ ,88&4&"!,:'#,6&%# !($"+#('#,6#$(%&6&40'"'7.4$;##("&"4#$""+#;#(# &"
$.!40#('&('&(%!'#"+#:+!$,#($#,#$0#('&(!;4#'#,6&%# &(;"+&("+#!,8#$ ,%#'!'!4'7+&4#'#,6&(=!=!&('"!%&6&4 0'" 7#6#,5 &(!(%&!4;#(# &"'7#,#";#=,!("#$(4:
7# ?*
+#,#4#6!("0,"&( "+#%&,%.4!,&''.#$&( "+&',#=!,$&',#0,$.%#$;#47) F('#D.#(".0(&''.# 5 B
0#(4$!"#$A
9%0:#(%4'#$ !' ((#C.,# !8&4: ,8#$ ,%#'
&%#,'7+ =",##804:#$&(&6&4#0"3' ."(8.'
;$&#'2%!4 .($' %#(",!4'"!"# =6" !
"#,
? =#""&(=,#"&,#$ ,88&4&"!,:'#,6&%#!($7#,#&( ,#%#&0" 8&4&"!,: 0#('&( "&44 $#!"+5 '+!44 ;# !447#$ " $,!7 !8&4: 0#('&( ,8 8&4&"!,:
'#,6&%#&(!$$&"&(!4""+# !8&4:0#('&(5& !(:5 !."+,&'#$ ,8"+#,##804:#$%&6&4#0"'.;<#%"
" .4 &448#(" "+#, 0,#'%,&;#$ %($&"&(' !'
+&"+#," ,# +#0,6&'&( !;6#4#""#,!,#!004&%!;4#""+#
,8#$ ,%#'
#,'((#4 7+ ="
$&'%+!,=#$,#"&,#$&(6!4&$#$ ." '#,6&%#7#
?*
,"+#,#!
"#, #(# &" "+&'0,6&'&( +!'!4';##(!447#$&(0!'"%!'#'7#6#,5"+#
&(!(%&!4;#(# &"''+!44;#=,!("#$ ?*
(4:G (!("+#,%!'#"&"4#$!'
5!,&'&(=." BB9
?5 $#%&$#$(BA
5"+#$.!4 !8&4:0#('&(57+&%+7!'#!,4&#,=,!("#$ !($7!',#$.%#$57!'+#4$";#&44#=!4+&'.,";'#,6#$!'.($#,) !8 "+#6"+!"!'"+#0,#6&.''#,6&%# "+# 0#"&"&(#,7!'&("+# ,8:7&"+"+#(&( ($&!5"+#,#!,#( ,.4#'"+!"&(%!'# '#,6&%#.($#,"+#(&( ($&!5"+# 0#('&(("+#'#%($!00&("8#("&'("";#0!&$;:"+# 6#,(8#(" "+#,#'0($#("'7#,#"&804#8#(""+#04&%: ("=,!("&(="+#$.!40#('&("+#("+#0#"&"&(#,7.4$+!6# ;##(("#("&"4#$ ,!(:0#('&(!"!44+#,#$.%"&( "+# 0#('&( 8#!(' "+!" "+# 3"!"# !$8&" "+!" $.!4 0#('&( &' !$8&''&;4#&(%!'# "+#0#"&"&(#,,#6#,5"+#6#,(8#("5 !
"#, "!@&(= &(" %('&$#,!"&( "+# 0#('&( $,!7( ;: "+# 0#"&"&(#, ,8 ,8:5 !00!,#("4: ,#$.%#$ "+# 0#('&(
0#"&"&(#, !8 "+#6"+!"'!8#&'!00!,#("4:&44#=!4 (%#5 "+# 0#('&( &' !447#$5 &" %!((" ;# 4#'' "+!( "+# 8&(&8.8!'$#%&$#$7+&4#&804#8#("&(="+#?"+ !($B"+ !: 88&''&(,#0,"'G
B ('#D.#("4:5!8 "+#6"+!"&('0&"#"+# !%""+!"!,8:
8!(+!$'#,6#$&("+#!,8:!($+#&'=#""&(=0#('&( ,8"+# ,8:
!."+,&"&#'!($"+#,#!
"#,+#<&(#$"+#%&6&4'#,6&%#'!($0."'&(,#D.&'&"# :#!,' '#,6&%# , , !(: "+#, ,#!'(5 +# ;#%8#' #("&"4#$ " "+# 0#('&( !8&4:0#('&( ,%&6&4'#,6&%#'5"+#%&6&4!."+,&"&#'%!(("$#%4&(# +&8+&' !8&4:0#('&(("+#=,.($"+!"+#&'!4,#!$:=#""&(="+#0#('&(
,8"+# ,8:!."+,&"&#'+##C'#,6&%#8!(&'=#""&(="+#'#%($0#('&( (!%%.(" '#,6&%#',#($#,#$;:+&8&("+#%&6&4'#,6&%#!($("8#,#4: ;#%!.'# +&''#,6&%#&("+# ,8: %%,$&(=4:5"+#&80.=(#$4#""#,$!"#$
&'+#,#;:D.!'+#$+#,#'0($#("'!,#$&,#%"#$ "=,!(" !8&4:0#('&(""+#0#"&"&(#,+#!,,#!,';#0!&$7&"+&("+,## 8("+'7&"+&("#,#'"!""+#,!"# *H0#,!((.8 -23 *
'<@' +#"+#,'0#!@&(=,#!'(#$ ) #'
+#"+#,#0,"!;4# ) #'