D.C. Goyal v. Union Of India & ORS
!" !#" !$%&'!(!)"* +%,&-!#!.+#"!&/)" !&/'!*"0 !* 1
1
)2+3/)'#"/4,!*56)&7+8" ! +)*"/"%"/+)+8)&/6" !
9#/".!"/"/+)!# 6*4 6,,!)'!&&/*(/**6,+8" !..,/46"/+)8/,!&-:" ! .!"/"/+)!#"+*!"6*/&!" !+#&!#+8.%)/* (!)".6**!&-:" !#!*.+)&!)"*" /*"+-!)+"!&" 6" /*6..,/46"/+)/)1+;+8.#6:/)'8+# 4+)&+)6"/+) +8 <75 &6:* /) 8/,/)' " ! #/'/)6, ..,/46"/+) -!8+#! " !
!)"#6,&(/)/*"#6"/2!#/-%)6, 6)&/'6# !)4 96*6,*+&/*(/**!& ! 9#/" .!"/"/+)!# 8/,!& 1 +; +8 *!!3/)' 4+)&+)6"/+)+8&!,6:+8<75&6:*/)8/,/)'" ! #/'/)6,..,/46"/+)-!8+#!
" ! !)"#6,&(/)/*"#6"/2!#/-%)6, 6)&/'6# !)4 !.,!6&!&" 6" !
*%-(/""!&6#!.#!*!)"6"/+)+)==5"+" !6..+/)"/)'%" +#/":#6/*/)' 4!#"6/) ,!'6, /**%!* >%6 " ! /(.%')!& +#&!# ))%6, /)4#!(!)"* 9!#! '#6)"!& +) 7 6)& ; #!*.!4"/2!,: &!*./"! " ! +#&!# +8 .%)/* (!)"6,#!6&:/(.+*!&+) /(%#" !# !96*6,*+(63/)'6)
6""!(.""+#6/*!6)/)&%*"#/6,&/*.%"!9/" #!*.!4""+*"+..6'!+8" #!! /)4#!(!)"* 9/" 4%(%,6"/2! !88!4" " #+%'
?!(/ +)&%4"+#
6-+#6"+#:@ (.,+:!!* )/+) !#!8+#! " ! &!,6: +8 <75 &6:* 6* +446*/+)!&/" 6*-!!)4+)"!)&!&-:" !9#/".!"/"/+)!# A ! 9#/" .!"/"/+)!# 6,*+ 4+)"!)&!& +) (!#/"* " 6" ! 96* *%88!#/)'8#+((!&/46,.#+-,!(8+#9 /4 !96*'!""/)'"#!6"(!)"8#+( ! 6& 6**%#!& " ! #!*.+)&!)"* " 6" ! 9+%,& /(.#+2! /* .#+&%4"/2/": !#!8+#!" !4 6#'!" 6" !'62!,!**9+#3+%".%"9 /4 96* ,!**" 6)B6*4+(.6#!&"+" !+" !#"!4 )/4/6)*/*"+"6,,:%)*%*"6/)6-,! < !#!*.+)&!)"*4+)"!)&!&" 6"* +946%*!)+"/4!96*/**%!& "+" !9#/".!"/"/+)!#+)56* !'62!,!**9+#3+%".%"9 /4 96* ,!**" 6)B6*4+(.6#!&"+" !+" !#"!4 )/4/6)* !#!.+#"*%-(/""!& -:1!&/46,+6#&9+%,&'+"+* +9" 6"" !9#/".!"/"/+)!#4+%,&&/*4 6#'! /*&%":6*6)+#(6,.!#*+) !9#/".!"
/"/+)!##!(6/)!&!C.6#"!&%#/)' " !!)>%/#:.#+4!!&/)'*!#!*.+)&!&+),:"+" !)&* +946%*!)+"/4! 46,,/)'%.+) /("+6)*9!#8+#.#+.+*!&.%)/* (!)"+8*"+..6'!+8" #!! /)4#!(!)"*9/" 4%(%,6"/2!!88!4" !.%)/* (!)"96*.#+.!#,:644+#&!& !&!,6:/)/(.,!(!)"6"/+)+8" !+#&!#46))+"-!6'#+%)&"+4+)&+)!" ! &!,6:+8<75&6:*/)8/,/)'" ! #/'/)6,..,/46"/+)/"96*4+)"!)&!& ! !)"#6,&(/)/*"#6"/2!#/-%)6, 6)&/'6# !)4 4 +*!
"+&/*(/**" !6..,/46"/+).#6:/)'8+#4+)&+)6"/+)+8&!,6:+8<75&6:*+) " !'#+%)&" 6"*%88/4/!)"#!6*+)96*)+"6**/')!&8+#)+".#!8!##/)'" ! 6..,/46"/+)+)"/(! !#/-%)6,6,*+ !,&" 6"" !!)>%/#:.#+4!!&/)'* 6& -!!) 4+)&%4"!& -: " ! #!*.+)&!)"* +),: /) 644+#&6)4! 9/" " !
A .#+4!&%#!3)+9)"+,69 !9#/".!"/"/+)!#6,*+ 6&6(.,!+..+#"%)/":"+ &!8!)& /(*!,8 !.%)/* (!)"96*696#&!&+),:68"!#6& !#/)'"+6,," ! .#+4!&%#!* ,"/(6"!,:" !.,!68+#*!""/)'6*/&!" !+#&!#.6**!&-:" ! #!*.+)&!)"*&/&)+"8/)&862+%#9/" " !#/-%)6, 5 "96*4+)"!)&!&-:,!6#)!&4+%)*!,6..!6#/)'8+#" !9#/" .!"/"/+)!# " 6" " !#! 96* 6 &!,6: /) /(.,!(!)"6"/+) +8 " ! +#&!# +8 .%)/* (!)" -: " ! #!*.+)&!)"* ! 9#/" .!"/"/+)!# 6,*+ *%-(/""!& 6 4+((%)/46"/+) "+ " ! 6..+/)"/)' %" +#/": -%" )+ #!.,: "+ " ! #!.#!*!)"6"/+)96*!2!##!4!/2!&-:" !9#/".!"/"/+)!#!96*6,*+(63/)' 6)6""!(.""+#6/*!6)/)&%*"#/6,&/*.%"!-!8+#!" ! 6-+%# +%#"" #+%' " !
%)/+) +# 6,, " !*! #!6*+)* " !#! 6& -!!) 6 &!,6: +8 <75 &6:*
)8+#"%)6"!,:" !#/-%)6, 6&)+"&!6,"9/" " +*!#!6*+)*6**/')!&"/* 8%#" !#4+)"!)&!&-:" !,!6#)!&4+%)*!,6..!6#/)'8+#" !9#/".!"/"/+)!# " 6"A#& #!*.+)&!)" 96* )+" " !6..+/)"/)'%" +#/":6)& " !#!8+#! ! * +%,&)+" 62!.6**!&" !/(.%')!&+#&!# 7 !'#626(!)+8" !4 6#'!/*" 6"" !9#/".!"/"/+)!#'62!,!** 9+#3+%".%"9 /4 96*,!**" 6)B6*4+(.6#!&"+" !+" !#"!4 )/4/6)* .!#8+#(/)'" !*6(!$+- !!)>%/#:+88/4!#.#+4!!&!&"+4+)&%4"" ! !)>%/#:/)6-*!)"/6+8" !9#/".!"/"/+)!#6*" !,6""!# 6&)+""%#)!&%."+ .6#"/4/.6"!/)" !!)>%/#:.#+4!!&/)'*+)#!4!/."+8)+"/4!)+" !#9+#&* &%!+..+#"%)/":96*688+#&!&"+" !9#/".!"/"/+)!#"+.6#"/4/.6"!6)&&!8!)& /(*!,86*6'6/)*"" !4 6#'!8+#(%,6"!&6'6/)*" /(%"%)8+#"%)6"!,: ! 62/)'#!4!/2!&" !)+"/4!4 +*!)+""+&!8!)& /(*!,8 ; 8"!# /**%/)' *!4+)& * +9 46%*! )+"/4! " ! &/*4/.,/)6#:
< %" +#/": /(.+*!& .%)/* (!)" +8 *"+..6'! +8 " #!! /)4#!(!)"* 9/" 4%(%,6"/2!!88!4" !&/*4/.,/)6#:%" +#/":6,*+/(.+*!&.%)/* (!)" +),:68"!#'/2/)'&%!+..+#"%)/":"+" !9#/".!"/"/+)!# !1!&/46,+6#& 6*6,*+'/2!)6)6&2!#*!#!.+#"6*#!'6#&*" !.,!6+8(!&/46,/)6-/,/":"+ 4+.!9/" " !9+#36**/')!&"+ /(*!"%.-:" !9#/".!"/"/+)!# !#!8+#! /)+%#4+)*/&!#!&2/!9" !#!*.+)&!)"* 62!64"!&+),:/)644+#&6)4!9/" " !.#/)4/.,!*+8,696)&.#+4!&%#! )(!#/"" !#!8+#!" !.,!6+8" !9#/"
.!"/"/+)!#&+!*)+"*%#2/2! = *.!#" !)&%*"#/6,(.,+:(!)"?"6)&/)' #&!#@4"" !
16)6'!#D16)6'!(!)"/*" !6..+/)"/)'%" +#/": !"!#(E16)6'!#E* 6,, 6,*+/)4,%&!E4"/)'16)6'!#E9 !)" !16)6'!#/*6-*!)".#+2/&!& !/* 8%,,:6%" +#/F!&"+64"6**%4 -:" !16)6'/)'/#!4"+# !16)6'/)' /#!4"+#6,*+46)&!,!'6"!.+9!#*+816)6'!#"+6):+" !#+88/4!#"+" ! !C"!)"6*(6:-!*.!4/8/!&/)" !+#&!#* )" !/)*"6)"46*!" !A#&#!*.+)&!)"96*)+)!+" !#" 6)" ! !.%": /!816)6'!#! 62/)'+44%./!&" !(6)6'!#/6,.+*"-!46(!6) 6..+/)"/)'%" +#/":6*.!#" !6-+2!"6)&/)' #&!# !#!8+#! !/* !)"/",!& "+ 4+)&%4" &/*4/.,/)6#: .#+4!!&/)'* 6)& .6** 6) +#&!# +8 .%)/* (!)"
+(/)'"+" !9 +../)'&!,6:+8<75&6:*/).#!*!)"/)'" !
#/'/)6,..,/46"/+)9!6#!+8" !2/!9" 6"" !9#/".!"/"/+)!# 6*4+(! +%"9/" ,6(!!C4%*!*8+#)+".#!8!##/)'" !6..,/46"/+)/)"/(!-!8+#!" ! #/-%)6, !8/)6,+#&!#96**!#2!&%.+) /(%">%/"!%)8+#"%)6"!,: ! 6&)+"4+(!8+#96#&9/" " !..,/46"/+)/)"/(!-!8+#!" !#/-%)6,
6" ! 96* %)&!# " ! /(.#!**/+) " 6" " ! +#&!# +8 .%)/* (!)" 96* 9/" E)6**%-*!>%!)"/)4#!(!)"* 6&-!!)*6)4"/+)!&"+ /(6)&" 6" ! 6&-!!)46)26**/)'" ! )/+)"+#6/*!6)/)&%*"#/6,&/*.%"!-!8+#!" !
6-+%# +%#"6#!8+%)&"+-!/)2!)"!&#!6*+)*"+*%/" /*8!#2!)".,!68+# 4+)&+)6"/+)+8&!,6: +#6,," !*!#!6*+)*9!6#!+8" !4+)*/&!#!&2/!9" 6")+46*! 8+#$%&/4/6,#!2/!9/*(6&!+%"-:" !9#/".!"/"/+)!#"+/)"!#8!#!9/" " ! /(.%')!&+#&!#.6**!&-:" !#/-%)6, !9#/".!"/"/+)86/,*6)&/"*"6)&* &/*(/**!& ! " %'%*" !
"
%,6"/