Central Board Of Secondary Education v. Manoj And Another
!"#!$%&%"'()) !' *+"*,"#!$"',*-,.$ %"' /00!++' 1!*&.&
'"2','" 3!* /) !&0"',!' & "*4( "'56+! *).& %$!))7+% *!&!' (
*)8''' +%9:,1"$ !#"* 3!00!++' )
!&0"',!' &!;0* !1%,!"*,!*, !,<))) === ))7+%:) *+
>>
"* 3!*!&"'&&*!4!' %"'!,%' 3!00+%$ %"': 3!&4! %&++"?!,)!+-"#@,-&%'*!#%+%'A"# 3!00!+%&$"',"'!,:&.62!$ "++2.& !;$!0 %"'&)
) 3++!'A! %' 3! %'& ' *!A.+* &!$"', 00!+ %& " 3! 2.,A4!' ',,!$*!!0&&!,6- 3!+!*'!,,,+)%& *%$ .,A!: "3 9: , !,)):,%&4%&&%'A %1%+00!+")@"#?3%+!.03"+,%'A 3!2.,A4!' ',,!$*!!, !,))<:0&&!,6- 3!+!*'!, %1%+ .,A! .'%"* %1%&%"'
: "3 9: ,!$*!!%'A 3! &.% "# *!&0"',!' ")B0+%' %## " 3! !##!$ 3 3! $ .+ , ! "# 6%* 3 "# *!&0"',!' ")B0+%' %##%&C)C)',,%*!$ %'A 3!00!++' B,!#!',' ") " $"**!$ 3!$ .+, !"#6%* 3"# 3! 0+%' %##%' % & *!$"*, ?% 3%' ?" 4"' 3& #*"4 3! , ! "# 2.,A4!' : "' 4"1%'A "# 00+%$ %"' 6- *!&0"',!' ")B0+%' %##) ) D!*'!,$".'&!+$"' !',& 3 "' 3!6&%&"#0+!,%'A&: 3!
#"++"?%'A%&&.!&?!*!#*4!,( )73! 3!* 3!0+%' %##%&!' % +!, " 3!*!+%!#"#,!$+* %"' ',4', "*-%'2.'$ %"'&0*-!,#"*E )73! 3!* 3!&.% %&'" 4%' %'6+!%' 3!0*!&!' #"*4E
) 73! 3!* 3! 0+%' %## 3& '" $.&! "# $ %"' " #%+! 3! 0*!&!' &.% E ) 73! 3!* 3! %1%+ ".* 3& '" 2.*%&,%$ %"' " !' * %' ', *- 3!0*!&!' &.% E >) 73! 3!* 3! 0*!&!' &.% %& 6, #"* '"'2"%',!* ', 4%&2"%',!*"#'!$!&&*-0* %!&E @)73! 3!* 3!0*!&!' &.% %& %4!6**!,E C)73! 3!* 3!0+%' %##3&'" $"4! " 3! ".* ?% 3$+!' 3',&',3&&.00*!&&!,4 !*%+#$ &E <) !+%!#) ) 3!*!# !*: "' 3! 6&%& "# 0+!,%'A&: !1%,!'$! ', &.64%&&%"'&: +!*'!, *%+ ".* ,!$%,!, %&&.! ") %' #1".* "# *!&0"',!' ")B0+%' %##',A%'& 3!00!++' B,!#!',' ")?3%+! %&&.!"&) "C?!*!+&",!$%,!,%'#1".*"#*!&0"',!' ")B0+%' %## ',A%'& 3!00!++' B*!&0"',!' "):*!&.+ ' +-: 3!$%1%+&.% #%+!, 6-*!&0"',!'
")B0+%' %##?&,!$*!!,) ) "+!*A.4!' "#+!*'!,$".'&!+#"* 3!00!++' %& 3 & '" %$!, %' 0*A*03 ") "# 3! 2.,A4!' ', ,!$*!! "# 3! +!*'!, *%+ ".* :!' *-"#, !"#6%* 3"#*!&0"',!' ")B0+%' %##?&4,! "' 3! 6&%& "# %'#"*4 %"' #.*'%&3!, 6- 3! #4%+- 4!46!*& "# *!&0"',!' ")B0+%' %##?3%+!,4% %'A3%4%' 3!&$3""+',&0!* 3! #"*4& #%++!, .0 6- *!&0"',!' ")B0+%' %## 3! %4! "# !;4%' %"' 3!00!++' ?&6".',6- 3!*.+!& "*!$"*, 3!, !"# 6%* 3"#$',%, !&*!$"*,!,%' 3!&$3""+*!$"*,)D!*'!, ".'&!+ $"' !',& 3 *!&0"',!' ")B0+%' %## 3, *!+%!, .0"' 3! #"++"?
,"$.4!' *-!1%,!'$!( ;)7B: "0-"#!'%"*$3""+ !* %#%$ !;4%' %"': C"# '"2 ;)7B : "0-"#,3* *, ;)7B: "0-"# %"' *, ;)7B:%* 3 !* %#%$ ! ;)7B: "0-"#0A!&"# ! %* 3 !A%& !* ?3%+! 3! 00!++' !',!*!, ;) %)!) !;4%' %"' -! D?&',$+"&!,!1%,!'$!) >) D!*'!, ".'&!+$"' !',& 3 ,!&0% !% 6!%'A 3!& ',"# 3!00!++' &6&!,"'-!D?&@)"# 3!;4%' %"'-!D?& 3 !' *-"#, !"#6%* 34,!%' 3!"*,F&*!$"*,&?&'" "0!' " $3'A! !;$!0 " $"**!$ -0"A*03%$+ ', " 3!* !**"*& " 49! 3! $!* %#%$ ! $"'&%& !' ?% 3 3! &$3""+ *!$"*,& ', 3! $"**!$ %"' %' 3! , !"#6%* 36!%'A0!*4%&&%6+!.',!*"*,!*&"# 3! 3%*4'"'3%&6!%'A & %&#%!, 3 ?*"'A !' *- 3, !**"'!"&+- 6!!' 4,! %' 3!
+%& "# $',%, !&B00+%$ %"'#"*4:"# 3!$',%, !#"* 3!!;4%' %"'', 3! &4! 6!%'A 6"*'! ". #*"4 3! *!$"*, %)!) $"0%!& "# 00+%$ %"' #"* ,4%&&%"' "# 3! $',%, ! " 3! $3""+: 0"* %"' "# 3! 0A! "# ,4%&&%"'',?% 3,*?+*!A%& !*?3!*!!' *-%', !"#6%* 33,6!!' 4,!: ', 3! $3""+ D!1%'A !* %#%$ ! "# 3! 0*!1%".& &$3""+ ! $) +.&!@)"# 3!-!D?&%&*!0*",.$!,&.',!
! "# # $
#
%
% ## &' (%
%
%
"
% "
##
' ) *%
"
(
+ # ## (
, # #
"
, (
- # %
%
. ## % " "
(
%
"
"
" "
% / '
## % #
"
.
'
0!12 @) D!*'!, ".'&!+ $"' !',& 3 6%* 3 !* %#%$ ! ;)7B %&&.!,6- 3! !A%& **%* 3&',! 3& 6!&%,!&$"0-"#0A!&"# !
> ', %* 3 !A%& !* ;)7B: & +&" ,3* *, ', %"' *, ;)7B ', 7B*!#+!$ 3! , ! "# 6%* 3 "# 3! *!&0"',!' B 0+%' %## & C)C)?3!*!& $"0- "# 3! &!'%"* &$3""+ !;4%' %"' $!* %#%$ !C: *!#+!$ & 3! , ! "# 6%* 3 "# 3! *!&0"',!' B0+%' %## & C)C))D!*'!,$".'&!+6-*!+-%'A"' 3!,!$%&%"'"#"'56+! 3! %1%&%"' !'$3 "# 3%& ".* %' 46%9 8.+ ', " 3!*& 1&) !' *+ "*,"#!$"',*-,.$ %"''," 3!*&D")@"#,!$%,!, "')>)>:$"' !',& 3 %'1%!?"#&%,,!$%&%"':&0!* 3! !' *+ "*,"#!$"',*-,.$ %"' .+!&', !A.+ %"'&:% ?&4', "*- #"*0!*&"' "0*",.$!, !"#6%* 3$!* %#%$ !%&&.!,6- 3! !A%& ** %* 3&',! 3& ?3!*!1!*!;%& %'A&0*""#"#, !"#6%* 3',%# 0!*&"',%,'" A%1!6%* 3$!
* %#%$ !%&&.!,6- 3! !A%& ** 3! %4!"# ,4%&&%"'%'&$3""+:3!,%,&" 3%&"?'0!*%+',"'$!3!3,,%&$+"&!, 0* %$.+* , ! "# 6%* 3 ', $"40+! , !,.$ %"': 3!*!# !* 3! %& !& "00!,#*"4*!+-%'A.0"' 3!6%* 3$!* %#%$ !%&&.!,6- 3! !A%& **"# %* 3&',! 3&: + !*& A!"#+%#!&'"0*!4%.4$'6!A%1!'%' 3! $%*$.4& '$!& " $',%, ! 31%'A G.+%#%!, 4 *%$.+ %"' !;4%' %"'?% 30* %$.+*, !"#6%* 3"' 3!A*".', 3 3!$4! " 9'"?6". 3%&$"**!$ , !"#6%* 3+ !*& 3!&4!?"+,4".' " A%1%'A 0*!4%.4 " $',%, ! ,!&0% ! 3%& $"'&$%".& $ %"') D!*'!, ".'&!+#.* 3!*$"' !',& 3 3! !' *+"*,"#!$"',*-,.$ %"' 0!*4% &$"**!$ %"'%'&0!++%'A&:#$ .+', -0"A*03%$+!**"*&&"& " !'6+! 3!$',%, !&0* %$.+*& "6!%' .'?% 3 3!
, !A%1!'%' 3! ,4%&&%"'#"*46. 3!, !"#6%* 3$''" 6!0!*4% !, "6!$"**!$ !, %' !*4&"# 3!*!A.+ %"'"# 3!$3""+"*,4!*!+-6!$.&!%'6%* 3 $!* %#%$ !%&&.!,6- 3! !A%& **: 3!*!%&,%##!*!' , ! 3'?3 ?& 4!' %"'!, %' 3! 4 *%$.+ %"' $!* %#%$ !) !+!1' !; *$ "# 3!
@ ,!$%&%"'%'46%98.+5&$&!&.0* %&*!0*",.$!,&.',!*( 34% # # ## "
5! *% '
. 5 % " 6 " *%
#
% # % )
7 . ( " &% $ " # % % " )
!
' ! #
6 #
% " )
!
# 7
#% !
#
% , ##
"%# % " )
!
. (
%# " ! %
%
. !
#
% %
! % " )
! ##
" %#
384 . ( " &% # #
!% "# # % . #
C
% (
" % % " )
!
% . #
$
6
%
$
#
( "&% 394. " #
#
% "
% ' *% " % ' %
"%# "
%
#
"
! % #
%
*% %
' #% %
$ % 6 #
%
: % 34. )%
##
## " (%#
% ;%
# -$ 6 % +" &% ( <% ! 56) =18 ( 1299! % %
;
-
$! # # % " 12119> =19
% . %
% % 15! # %
! % # %
<
#
. ! #
"%# .
% ?@ A1. % #%
;%
5
;
-
$
!(
- ) !0"+ ! # # % " 12=119> 5
##
1> + 5
#
"
##
1! # # % 21B= % " # ) !
$ " # % #" ;%
%! "
"
##
% BB1BB 6 # # % " # % 1 5!
" # %
#%#
$
!
" %# ! # # % #" ;%
%
12119> " %##
##
%
;%
% . ! %
% " # "
(
C%
D
38>47 ;%
!
" % "
)
# % # "#%
% %
% "
% ! %
##
## " #
#%
% % $ "
%
$
*%
6
%
# !
! . %
##
# #%
% " % " )
E 384 .
# % "@
#
$
$ " %
$
!" $ !
" "
" 6
"
$ *% " %## % $ ! #
% "@ . ! "@
% F " #
$
D C) D!*'!, $".'&!+ $"' !',& 3 ,!&0% ! 3! #"*!4!' %"'!, *!A.+ %"'&31%'A6!!'6*".A3 "'*!$"*,6-?-"#;)B: 3!+!*'!, ".* & 6!+"? ,%, '" $"'&%,!* 3! &4!: 3!*!#"*!: 3! 2.,A4!' ', ,!$*!!0&&!,6- 3!+!*'!, *%+ ".* &.03!+,6- 3!+!*'!,+"?!* 00!++ ! ".* %&+%6+! "6!&! &%,!', 3!&.% ,%&4%&&!,) <) D!*'!, $".'&!+ $"' !',& 3 %' 3! $%*$.4& '$!&: 3! #"++"?%'A &.6& ' %+ G.!& %"' "# +? *%&!& #"* $"'&%,!* %"' %' 3! %'& ' 00!+( G # ##
%
$ #
#
"
' &'+G1 % H ) 31!0!*.&!, 3!*!$"*,',$"'&%,!*!, 3!&.64%&&%"'&"# +!*'!,$".'&!+) ) ,4% !,+-: 3! *!&0"',!' B0+%' %## & .,%!, %' &$3""+ ', 0&&!, &!$"',*- &$3""+ !;4%' %"'C ', ?& %&&.!, $!* %#%$ ! ;)7B:"' 3!6&%&"#*!$"*,&.64% !, 3! %4!"#3%&,4%&&%"' %'$3""+?3!*!%'3%&, !"#6%* 3?&*!$"*,!,&C)C)?3!*!& 6%* 3 $!* %#%$ ! ;)7B: $"0- "# 0A!& "# , ! ', 6%* 3 *!A%& !* ;)7B: ,3* *, ', %"' *, ;)7B ', ;)7B '"? *!+%!, .0"' *!#+!$ , ! "# 6%* 3 "# 3! *!&0"',!' B0+%' %## & C)C) 3!*!6- 49%'A 3%4 !+,!* 3' & 0!* 3! , ! "# 6%* 3 & *!$"*,!, %' 3! !'%"* !$"',*- ;4%' %"'C !* %#%$ !) "?!1!*: $3'A! %' , ! "# 6%* 3 %& 0!*4%&&%6+! "'+- %' !*4& "# 3! *!A.+ %"'& 00+%$6+! ', 3! *!&0"',!' 0+%' %## ,"!& '" #.+#%++ 3!
0*4! *&&0!* 3!*!A.+ %"'&00+%$6+!&"& "!'6+!3%4 "&!!9 $3'A!"#, !"#6%* 3"' 3!6&%&"#6%* 3$!* %#%$ !) "*!"1!*:% %&'" 0"&&%6+! 3 3!0*!' &"# 3!*!&0"',!' B0+%' %##?!*!'" ?*!"# 3! $"**!$ , !"#6%* 3 3! %4!"#,4%&&%"'"# 3!*!&0"',!' B0+%' %##%' &$3""+)3!6%* 3$!* %#%$ !%&&.!,6- 3! !A%& **%* 3&',! 3& : '" 31%'A 6!!' &.64% !, 6- 3! *!&0"',!' B 0+%' %## " 3! &$3""+ . 3"*% %!&: 3! %4!"#,4%&&%"'%'$3""+',3%&31%'A$"40+! , !,.$ %"'',A" $!* %#%$ !;)7B%)!)!'%"*$3""+;4%' %"' $!* %#%$ !C:'"?++"?%'A$"**!$ %"'"#, !"#6%* 3?"+,4".' "A%1!0*!4%.4 " 3!*!&0"',!' B0+%' %###"*3%&"?'$"'&$%".&$ %"' !1!' 3".A3 3!*!&0"',!' B0+%' %##6!$"4!&!+,!*%'A!"' 3!6&%&"# $3'A! &".
A3 ) 1%'A 9!' ,1' A! "# ,4%&&%"'%' &$3""+ 3! %4!"#%'% %+!' *-?% 3%'0* %$.+*A!A*".0"' 3!6&%&"#, !"# 6%* 3%)!)C)C):', 3!*!# !*31%'A$"40+! ,!,.$ %"'',6!!' %&&.!, !'%"* $3""+ ;4%' %"' !* %#%$ !C: 3! *!&0"',!' 0+%' %##%&!& "00!,#*"4*!+-%'A"',%##!*!' *!$"*,) ) ' 3!+%A3 "# 3!0"&% %"''" !,6"1!&?!++&,!$%&%"'"# "'56+! 3!%1%&%"'!'$3%'46%98.+5&$&!&.0* : 3!G.!& %"' "#+?#*4!,6"1!%&'&?!*!,%'#1".*"# 3!00!++' ',A%'& *!&0"',!' ")B0+%' %##)"" 3!*0"%' 3&6!!'*A.!,) ) $$"*,%'A+-: 3!00!+%&++"?!,)40.A'!,2.,A4!' &', ,!$*!!& 0&&!, 6- 3! +!*'!, ".* & 6!+"? , !, ))< ', ))*!&! &%,!', 3!$%1%+&.% ,%&4%&&!,6. ?% 3'""*,!
)) *2!&3 73! 3!*&0!9%'AB*!&"'!, ( !&B" 73! 3!**!0"* 6+! H ( !&B"