Surjit Kaur v. Union Of India & ORS
!"##$%&%'(!')!*+,- . /)*0%"1!)* 2 #"%"%'#* 3&
'%''4%!!'4"5#*& 2 #&6'4#'"& ( 78 // 99
*#&#'"(9 *)*'!:/%';5-4<$!"# *"5#6#"%"%'#* * !*:%'4#*/1!'=!*-/*/"!'4%';$)'&#>- * -*#&6'4#'" * /!0=!-44>- )'0!? 99
#"%"%'#*/)*0%"1!)*%&=%4=)*?!$5!'/%';5=55!4 !66>%#4*;*!'"*##4:%;5"#*6#'&%'');)&" .-$>!%:%'; "5!"5#6!*"%$%6!"#4%'"5#*##4:&"*);;>#"5#$)'"*+4)*%';@)%"'4%! <#:#'"!'45!4)'4#*;'#%:6*%&':#'"%'8!5*#!%>=# #?*)!*+ - A ");)&" ,- A)*?!$5!'/%';54%&$>%'"5%&!66>%$!"%' "5!"')6/%';5!'45!*!/%';5=#*#5%&$96*%&'#*&)&?!'4"5#
6#"%"%'#* 5!4 &)?:%""#4 !' !%4!<%" &!%4 $96*%&'#*& 5# #6)"+ ::%&&%'#*- !"%!>!-5!4&)::'#4"5#5)&?!'4"5#6#"%"%'#*!'45%& $96*%&'#*&B <#*%%#4 "5# 4$):#'"& !'4 *#$::#'4#4 "5# $!&# "5# 5)&?!'4"5#6#"%"%'#**;*!'"*##4:%;5"#*6#'&%' '"5#?!&%& "5#*#$::#'4!"%'"5##6)"+::%&&%'#*-$!)&?!'4"5# 6#"%"%'#*=!&*#$::#'4#4?+"5#/"!"#""5#<#*':#'"'4%!*"5# ;*!'" *##4: %;5"#* 6#'&%')'4#* /=!"'"*! /!%'%C /!':!' #'&%' /$5#:#- AD'6*%>--&"!"%';"5!""5#*%;%'!>*#$*46#*"!%'%'; ""5#0!%>&)#*%';)*?!$5!'/%';5=!&'"!<!%>!?>#5##6!*":#'" #'#*!> 4:%'%&"*!"%' )'0!? <#*':#'" ;*!'"#4 *##4: %;5"#* 6#'&%' " )*?!$5!'
/%';5 )'4#* /=!"'"*! /!%'%C /!':!' #'&%' /$5#:#- AD=#!+.-<%4#!''#E)*# 9-4!"#4)'#D- !:#"5#5)&?!'4"5#6#"%"%'#*=!&%'$>)4#4!"/* "5# !66*<#4>%&"*##4:%;5"#*&%&"*%$" !"%!>! #'&%' !+:#'" *4#* =!& %&&)#4 ?+ "5# *#!&)*+ 5!*%"!?># '4=:#'"&- )'0!?- <%4# >#""#* !''#E)*# 9,4!"#4)'#D-5#*#!&)*+5!*%"!?
)'0!? =*"# ! >#""#* !''#E)*# 9 4!"#4 )>+ - " "5# %&"*%$" *#!&)*+ %$#*- !"%!>!*#;!*4%';"5#*##4:%;5"#*6#'&%'5)&?!'4 "5#6#"%"%'#*&"!"%';"5#*#%'"5!")*?!$5!'/%';55!&?##'%&&)#4
D,!'4"5#*##4:%;5"#*6#'&%'5!&?##'&!'$"%'#4"5%:!""5# *!"# &F9=#!+.-=#<#*-<%4#>#""#*!''#E)*# 9- 4!"#4!*$5 -A-5)&?!'4"5#6#"%"%'#*=!&5#>4'"#>%;%?>#*"5#
;*!'"/=!"!'"*!/!%'%C/!':!' #'&%'5#6#*!"%<#6!*""5#*4#* !''#E)*# 9-4!"#4!*$5 -A*#!4&!&)'4#*(9 G '#E!:%'!"%'"5#$>!%:-%"%&)'4"5!"/5*% )*?!$5!' /%';5 %& '" #>%;%?># * ;*!'" /!::!'
#'&%' 4)# " "5# >>=%'; 4%&$*#6!'$%#&F&5*"$:%';&( % # 5!& '" 6*4)$#4 !'+ 6*%:!*+ #<%4#'$# %' &)66*"5%&&)#*%';& %% #5!&$>!%:#4"5!"5#"!C#6!*"%'"5#@)%"'4%! <#:#'"!'4*#:!%'#4%'0!%>*: A "
,D A %& 4)?")> !& @)%" '4%! <#:#'" &"!*"#4%');)&" %%% 5# /"!"# <#*':#'" *#$::#'4!"%' %& 4)?")>?#$!)&#"5#@)%"'4%!<#:#'"&"!*"#4 %' );)&"- A !'4 "5#+ !*# <#*%+%'; "5!" 5# 6!*"%$%6!"#4%'@)%"'4%!<#:#'"H '*#$#%6"$::)'%$!"%'!''#E)*# 9-"5#<#*':#'"
)'0!?- #6!*":#'" #'#*!> 4:%'%&"*!"%' <%4# >#""#* !''#E)*# 9 4!"#4#$#:?#*,-A$::)'%$!"#4""5#*#!&)*+- )'0!?-"5!""5# <#*':#'"5!&4#$%4#4" &"6"5# *##4: %;5"#*6#'&%'%' !<)* )*?!$5!' /%';5 *"5=%"5- "5# &!:# 5!<%'; ?##' *#) ?+ "5# <#*':#'"'4%!'"5#;*)'4&:#'"%'#4%'>#""#*!''#E)*# 9
;;*%#<#4?+"5#*4#*&!''#E)*#& 9!'4 9-"5#6#"%"%'#* 5!& %>#4 "5# 6*#&#'" 6#"%"%' * &##C%'; ! 4%*#$"%' * ;*!'" *##4: %;5"#*6#'&%')'4#*"5#/$5#:#>!"#4?+<#*':#'"'4%!:!%'>+' "5# ;*)'4 "5!" '# 5!;=!' /%';5- &%:%>!*>+ $%*$):&"!'$#4- 5!4 ?##' ;*!'"#46#'&%'=#);)&" - AD?)""5#&!:#=!&&)&6#'4#4'"5# ;*)'4"5!"5#=!&'"?'!%4#*##4:%;5"#*5!;=!'/%';55!4%>#4 ! AA, * ! 4%*#$"%' " "5# *#&6'4#'" !)"5*%"%#& " $'&%4#*5%&$>!%:*"5#;*!'"*##4:%;5"#*6#'&%'4%*#$"%'=!& %&&)#4"$'&%4#*"5#$>!%:"5#6#"%"%'#*=%"5%'!6#*%4,:'"5& <%4# *4#* !''#E)*# 9. 4!"#4 !
*$5 - AA 5*);5 "5# 6*#&#'" 6#"%"%'- "5# 6#"%"%'#* &##C& I)!&5%'; !''#E)*#& 9 !'4 9 !'4 * ;*!'"/=!"'"*!/!%'%C/!':!' #'&%')'4#*"5#/$5#:# AD '"5#*#6>+%>#4'?#5!>*#&6'4#'"& !'4-"5#$>!%: "5#6#"%"%'#*5!&?##'$'"#&"#4-%'"#*9!>%!'"5#;*)'4"5!""5#'!:# 5)&?!'4"5#6#"%"%'#*=!&*#$::#'4#4?+"5#<#*':#'" )'0!?" "5# '%''4%!?)"5%&$>!%:5!4?##'*#0#$"#4<%4#*4#*4!"#4!
-A!&5#4%4'")>%>>"5#*#I)%*#:#'"& ' "5# *#6>+ %>#4 ' ?#5!> *#&6'4#'" ,- *#>%!'$# 5!& ?##'6>!$#4'%'&"*)$"%'&!''#E)*# 4!"#4#$#:?#*-'"5# &)?0#$";*!'"6#'&%')'4#*"5# )'0!?<#*':#'"/=!"!'"*!/!':!'
#'&%'/$5#:#- AD->!+%';4='"5!"%'$!&#&=5#*#"5#4$):#'"&F$9 6*%&'#*7& $#*"%%$!"#& !*# &)?:%""#4 ?+ "5# !66>%$!'" 5# $!&# %& *#$::#'4#4?+"5# )'0!?<#*':#'"""5#<#*':#'"'4%!B!'4
"5!""5#!66>%$!"%'$!'?#*#0#$"#4%'$!&#"5#4$):#'"&!*#'"!$$#6"!?># ?+"5#<#*':#'"'4%!5#*##4:%;5"#*6#'&%'%'"5&#$!&#&=%>> ?#&"66#4 5# &5*" I)#&"%' =5%$5 %& *#I)%*#4 " ?# 4#"#*:%'#4 %' "5# 6*#&#'" $!&# %& =5#"5#* "5# *#0#$"%' "5# $>!%: "5# 5)&?!'4 "5# 6#"%"%'#* <%4# *4#* !''#E)*# 9 4!"#4 !*$5 - A %& %>>#;!>- )'*#!&'!?>#*4%&$*%:%'!"*+ 5#$>!%:5)&?!'4"5#6#"%"%'#**;*!'"/=!"!'"*! /!%'%C /!':!' #'&%' 5!& ?##' 4#$>%'#4 ' "5# ;*)'4 "5!" 5# 5!& '" 6*4)$#4!'+6*%:!*+#<%4#'$#%'&)66*"5%&&)#*%';&!'45%&$>!%: "5!"5#5!4"!C#'6!*"%'@)%"'4%!<#:#'"!'4*#:!%'#4%'0!%>*:
#?*)!*+ - A ");)&" ,- A=!&4)?")>!&@)%"'4%!<#:#'" 5!4&"!*"#4%');)&"- A'"5#*;*)'4**#0#$"%'"5#$>!%: "5# 5)&?!'4 "5# 6#"%"%'#* =!& "5!" "5# *#$::#'4!"%'& "5# /"!"# <#*':#'" =!& 4)?")> ?#$!)&# @)%" '4%! <#:#'" =!& &"!*"#4 %' );)&" A!'4"5!""5#+=#*#<#*%+%';=5#"5#*5)&?!'4"5#6#"%"%'#* 5!46!*"%$%6!"#4%'@)%"'4%!<#:#'" %"5 "5# !&&%&"!'$# $)'&#> * "5# 6#"%"%'#* !'4 /"!"# $)'&#>- 5!<# ;'# "5*);5 "5# 6>%$+ * ;*!'" /=!"!'"*! /!%'%C /!':!' #'&%'-$6+=5%$55!&?##'6>!$#4'*#$*4!&!''#E)*# 5!<#$'&%4#*#4"5#!$"&!'4$%*$):&"!'$#&"5%&$!# *##4:
%;5"#* #'&%'/$5#:#- A.=!&&"!*"#4*:);)&" - A.6*<%4%'; * ;*!'" 6#'&%' " >%<%'; *##4: %;5"#*& !'4 "5#%* !:%>%#&- !'4 %'
$!&#& =5#*# "5#+ =#*# ' :*# !>%<#- " "5# !:%>+ "5# :!*"+*& 5#
*##4: %;5"#*& #'&%'/$5#:#- A.=!&)*"5#*>%?#*!>%J#4%' AD!'4 =!&'!:#4!&/=!"!'"*!/!%'%C/!':!' #'&%'/$5#:#- AD '4#*"5# &!%4&$5#:#-!6#*&'%&#>%;%?>#*/=!"!'"*!/!%'%C/!':!' #'&%'%5# 5!4)'4#*;'#!">#!&"'#"5#&)#*%';&6*#&$*%?#4%'"5#/$5#:#%# %:6*%&':#'"F4#"#'"%'!;!%'&"!'#E#$)"%<#*4#*F)'4#*;*)'4&)#*%';&F #E"#*':#'"F%'"#*':#'"#"$'!$$)'"5%&6!*"%$%6!"%'%'"5#*##4: &"*);;># !*"%$%6!"%' %' '4%!' !"%'!> *:+ !'4 "5# '4%!' '4#6#'4#'$# 8#!;)# =!& !>& "*#!"#4 !& 6!*"%$%6!"%' %' "5# !"%'!> 8%?#*!"%' <#:#'" '4#*"5#6*<%&%'& /=!"!'"*! /!%'%C /!':!'
#'&%' /$5#:#- AD- #<#*+ !66>%$!'"- =5 $>!%:& " 5!<# &)#*#4 "5# &)#*%';&%&*#I)%*#4"6*4)$#"5#4$):#'"!*+#<%4#'$#%'&)66*"5%& $>!%:#4 &)#*%';& & 6#* "5# 6*<%&%'& /=!"!'"*! /!%'%C /!':!'
#'&%'/$5#:#- AD-!'+!66>%$!'"=5$>!%:&0!%>&)#*%';%&#>%;%?>#* ;*!'"#'"*!>/!::!' #'&%'&)?0#$"""5#)>%>>:#'""5#>>=%'; $'4%"%'&(9 G
!"
#"$ !% # "&(9 6#*&' =5 5!4 &)#*#4:%'%:):%:6*%&':#'"&%E:'"5& , :'"5& %' $!&# =:#'- /F/ *##4: %;5"#*& ' !$$)'" 6!*"%$%6!"%' %' *##4: &"*);;># &)?0#$" " )*'%&5%'; "5# >>=%'; #<%4#'$#&(9
'
! () * +#",#(9 :6*%&':#'"F4#"#'"%' $#*"%%$!"# *: "5# $'$#*'#4 0!%> !)"5*%"+- %&"*%$"!;%&"*!"#*"5#/"!"#<"%'4%$!"%';"5# 6#*%4 &#'"#'$# !=!*4#4- 4!"# !4:%&&%'- 4!"# *#>#!&#- !$"& "5# $!&# !'4 *#!&'& * *#>#!&#
? #,"+() * +#",#( ' $!&# *#$*4& "5# *#>#<!'" 6#*%4 !*# '" !<!%>!?>#- "5# &#$'4!*+ #<%4#'$# %'"5# *: $96*%&'#*$#*"%%$!"#&
*:*##4:%;5"#*&=55!<#6*<#'0!%> &)#*%';:%'%:): +#!*!'4=5=#*#=%"5 "5# !66>%$!'" %' "5# 0!%> $)>4 ?# $'&%4#*#4 6*<%4#4 "5# /"!"# <#*':#'"F '%' #**%"*+ 4:%'%&"*!"%'$'$#*'#4-!"#*4)#<#*%%$!"%' "5# $>!%: !'4 %"& ;#')%'#'#&&- $#*"%%#& "5!" 4$):#'"!*+#<%4#'$#&*:"5#%$%!>*#$*4&%' &)66*" "5# $>!%:#4 &)#*%';& =#*# '" !<!%>!?>#'$!&#"5#$96*%&'#*=!&!&%""%';* E F8-'>+'#$#*"%%$!"#%'6>!$# "5# "= %& *#I)%*#4 ' "5# $!&# 6#*&'& ?#>';%'; " $!"#;*+- '>+ '# %& *#I)%*#4H
- 5# $>!%: "5# 5)&?!'4 "5# 6#"%"%'#* 5!& ?##' *#0#$"#4 :!%'>+'"5#;*)'4"5!"5#5!&'"6*4)$#4"5#6*%:!*+#<%4#'$#5%& &)#*%';& !'4 "5!" "5# @)%" '4%! <#:#'" 5!4 &"!*"#4 %' );)&" A !"#*"5#!>>#;#4%:6*%&':#'""5#5)&?!'4"5#6#"%"%'#* 6#*)&!> "5# $>!%: %'4%$!"#& "5!" %' $!&# "5# 6*%:!*+ #<%4#'$# %& '" !<!%>!?># *#;!*4%'; 4#"#'"%' ! 6#*&'- "5# &#$'4!*+ #<%4#'$# %' "5# &5!6# %:6*%&':#'" &)#*%'; $!' ?# 6*4)$#4 =5%$5 =)>4?#%'"5#*:$#*"%%$!"#"=$96*%&'#*&=55!<#6*<#'0!%> &)#*%';&:%'%:):'#+#!*!'4=5=#*#=%"5"5#$>!%:!'"%'"5#0!%> '"5#6*#&#'"$!&#-"5#!%4!<%"&"=$96*%&'#*&5!4?##'&)?:%""#4%' "5#+#!* 5#%<%&%'#'$5"5%&)*"%'(&($ "&./!0" " "+ (("+$.#!-D
/.,5!&5#>4"5!"'$#"=$#*"%%$!"#& $96*%&'#*&5!<#?##'&)?:%""#4-"5#!)"5*%"+$!''"$:6#>"5#!66>%$!'" "&)?:%"!*#&5!%4!<%"!&%"%&<#*+4%%$)>"%''):?#*$!&#&"%'4)" #<#'!'+$96*%&'#*!"#*&)$5!>';"%:#5#&#$'4!*+#<%4#'$#5!& ?##'6*4)$#4?+"5#5)&?!'4"5#6#"%"%'#*=5%$55!&?##'%;'*#4' !'"5#* >%:&+ ;*)'4 "5!" "5# 5)&?!'4 "5# 6#"%"%'#* *#:!%'#4 %' !%> *: #?*)!*+ - A ");)&" ,- A?)""5#@)%"'4%!<#:#'" &"!*"#4%');)&" A / !* !& @)%" '4%! <#:#'" %& $'$#*'#4- %" =!& ! $%<%> 4%&?#4%#'$#:<#:#'" >!)'$5#4 !" "5# :?!+ &#&&%' "5#>>9'4%! ';*#&&::%""##?+!5!":!!'45%'D);)&" A-4)*%';*>4
1 !*-4#:!'4%';!'#'4"*%"%&5 )>#'4%!"=!&');)&"D- A =5#' *%66& %&&%' 5!4 !%>#4- !'45% 0% :!4# ! $!>> "K * %#7%' 5%&@)%"'4%!&6##$54#>%<#*#4%':?!+!""5#=!>%!!'C!%4!'5# >>9'4%! ';*#&& ::%""##>!)'$5#4 ! :!&& 6*"#&" 4#:!'4%'; L' *4#*>+*%"%&5%"54*!=!>L*:'4%!@)%"'4%!<#:#'"=!&6!*" &"*);;># %'4#6#'4#'$# 5# &"!")& 5)&?!'4 "5# 6#"%"%'#* ?#%'; ! *##4:%;5"#*$!''"?#"!C#'!=!+'"5#;*)'4"5!"5#5!4&)#*#4 %:6*%&':#'"%'*##4:&"*);;>#6*%*""5#4!"#@)%"'4%!<#:#'" 5# &"*);;># * *##4: ?+ "5# *##4: %;5"#*& $!''" ?# &!%4 " 5!<# ?##'%'%"%!"#4''#6!*"%$)>!*4!"#!'4%'%&5#4');)&" - A.<#' "5#*=%&#-'"5#4!"
#>!)'$5%';@)%"'4%!<#:#'"-"5#5)&?!'4 "5#6#"%"%'#*=!&%'0!%>-!&5!&?##'4#6?+5%&"=$96*%&'#*& ' <%#= "5# !?<# &!%4 $%*$):&"!'$#&- "5# !66*!$5 "5# *#&6'4#'"& %& " "#$5'%$!> =%"5 !' ?0#$"%<# " $>!&&%+ "5# *##4: %;5"#*&%'!')'*#!&'!?>#:!''#*"%&'")"6>!$#":#'"%'5#*# "5!"!>%?#*!>!'4'"!"#$5'%$!>!66*!$5%&*#I)%*#4"?#>>=#4=5%># 4#"#*:%'%';"5#:#*%"&$>!%:&:!4#?+"5&#=55!<#&!$*%%$#4*"5# $)'"*+"=%>>'"?#!66*6*%!"#"*#I)%*#&"!'4!*46*%'&)$5$!&#& $:6!*!?>#""5#&"!'4!*4&*#I)%*#4%'!$*%:%'!>$!&#"#&"!?>%&5"5!"! 6!*"%$)>!* %'4%<%4)!> *#:!%'#4 >4;#4 %' ! 0!%> 4)*%'; *##4: &"*);;>#- @)%"'4%!<#:#'"?#%';6!*"'4%!7&&"*);;>#*%'4#6#'4#'$#5# *#!&'%';!
46"#4?+"5#*#&6'4#'"&%'4#$>%'%';/=!"'"*!/!%'%C/!':!'
#'&%'""5#5)&?!'4"5#6#"%"%'#*%&%>>#;!>
5#6#"%"%'%&!>>=#4''#E)*#& 9!'4 9!*#5#*#?+&#" !&%4#4%*#$"%'%&%&&)#4"*#&6'4#'","*#&"*#"5#*##4:%;5"#* 6#'&%' "5# 5)&?!'4 "5# 6#"%"%'#* " "5# 6#"%"%'#* ' "5# ?!&%& :#*%"&5#*5)&?!'4)*?!$5!'/%';5=%"5%'!6#*%4"=:'"5&!"#* "5#*#$#%6"!$#*"%%#4$6+"5%&*4#*-=%"5##$"*:"5#4!"#%"=!& &"66#4%##$#:?#*,-A #&6'4#'"& !'4!*#!>&4%*#$"#4 "&!'$"%'"5#*##4:%;5"#*6#'&%'"5#5)&?!'4"5#6#"%"%'#*" "5#6#"%"%'#*=#"5#4!"#!66>%$!"%'%#/#6"#:?#* .- !')!*+,- . / &!'0!+ 5#"5#*&6#!C%';F*#!&'#4( #&F 5#"5#* #6*"!?>#( #&F