Gulab Singh And ORS. v. Board Of Governors, Dr. B.R. Ambedkar National Institute Of Technology And ANR.
!"#$ %&'(#&)*+(,-.
,+%+%*&,-.
,-.!.
*#-)*/*0,-&*-.#&)#&*+(,-
,.1*&),&+.
23
4 2
23
4 2
23
4 2
23
4 2
-,.,&+ -,.,&+ -,.,&+ -,.,&+ 2- 52#"%6 ,&%*-)0*7#+,8%+( 25!"),,1 (,*-#& )0*7#+,/*-+(,1,+%+%*&,-.
2- (,+#&2%++#" ,&%*-)0*7#+,8%+( 2- )%+#-'#&)2- %0,6 %&'"# )0*7#+,.
/*-+(,-,.1*&),&+3&.+%+!+, 9:9:9:
9:9:9:
9:9:9:
9:9:9:
(%.*-),-.(#"")%.1*.,*/%0%"-%+ ,+%+%*& */ ;!"#$ %&'( < *+(,-. 0 *#-) */ *0,-&*-. #&) ;!"#$ %&'( < *+(,-. 0 *#-) */ *0,-&*-. #&) ;!"#$ %&'( < *+(,-. 0 *#-) */ *0,-&*-. #&) ;!"#$ %&'( < *+(,-. 0 *#-) */ *0,-&*-. #&) #&*+(,-= #&*+(,-= #&*+(,-= #&*+(,-= %0%"-%+ ,+%+%*& >*/ ;#(!"5#1**-< ;#(!"5#1**-< ;#(!"5#1**-< ;#(!"5#1**-< #&*+(,- 0 *#-)*/*0,-&*-.#&)#&*+(,-= #&*+(,- 0 *#-)*/*0,-&*-.#&)#&*+(,-= #&*+(,- 0 *#-)*/*0,-&*-.#&)#&*+(,-= #&*+(,- 0 *#-)*/*0,-&*-.#&)#&*+(,-= #&) %0%"-%+ ,+%+%*& */ ; -%?#&6# < *+(,-. 0 *#-) */ ; -%?#&6# < *+(,-. 0 *#-) */ ; -%?#&6# < *+(,-. 0 *#-) */ ; -%?#&6# < *+(,-. 0 *#-) */ *0,-&*-. #&) #&*+(,-= *0,-&*-. #&) #&*+(,-= *0,-&*-. #&) #&*+(,-= *0,-&*-. #&) #&*+(,-= #. +(, %..!, %&0*"0,) %& +(,., +(-,, 1,+%+%*&.%.%),&+%7#"
,+%+%*&,-. %& +(%. $!&7( */ 1,+%+%*&. 1*..,.. +(, @!#"%/%7#+%*&*/2 %&+(,%--,.1,7+%0,)%.7%1"%&,.#&)(#0, 8*-6,) #. ..%.+#&+ -*/,..*-. *& 7*&+-#7+!#" $#.%. 8%+( +(,
- A$,)6#- #+%*&#" &.+%+!+, */ ,7(&*"*'? #"#&)(#-
;(,-,%&#/+,-+*$,-,/,--,)+*#.4+(,-,.1*&),&+4=%&+(,?,#-. B C #&) ,0,& /*- +(, 7#),A%7 ,..%*& +(,-,#/+,-#&)8,-,-,"%,0,)*& (,1-,7%.,'-%,0#&7,-#%.,)$?+(,1,+%+%*&,-.%.+(#+ +(,-,.1*&),&+(#.%..!,)#&#)0,-+%.,A,&+ )#+,) #&) %& +,-A. */ 8(%7( #11"%7#+%*&. (#0, $,,& %&0%+,) /*- -,7-!%+A,&+*//#7!"+?*&7*&+-#7+!#"$#.%.8%+(),.%'&#+%*&#. ..%.+#&+ -*/,..*-%&)%//,-,&+)%.7%1"%&,.#&)+(,1,+%+%*&,-. #. .!7( #11-,(,&) +(#+ +(,? 8*!") $, -,1"#7,) $? #&*+(,- 7*&+-#7+!#"#--#&',A,&+ (,.1,7%/%71-#?,-.-#%.,)#-,D %= /*-+(,%..!#&7,*/#8-%+%&+(,&#+!-,*/7,-+%*-#-%+*@!#.( +(,#7+%*&*/+(,-,.1*&),&+.&*++*#""*8+(,1,+%+%*&,-.+* 7*&+%&!,+%""-,'!"#-#11*%&+A,&+.#-,A#),D %%=)%-,7+%*&. $, %..!,) +(#+ +(, 1,+%+%*&,-. .(#"" &*+ $, -,1"#7,)$?/-,.(7*&+-#7+!#",A1"*?,,.
,#-&,) 7*!&.," -,1-,.,&+%&' +(, 1,+%+%*&,-. 8*!") .!$A%++(#++(,%&%+%#"7*&+-#7+!#",&'#',A,&+*/+(,1,+%+%*&,-. 8#. %& 1!-.!#&7, +* +(, -,7*AA,&)#+%*&. A#), $? # )!"? 7*&.+%+!+,) ,",7+%*&*AA%++,,#&) +(#++(,1,+%+%*&,-.(#0, $,,& .,-0%&' .%&7, +(, ?,#- B #&) !1+* (, -,.1*&),&+(#)#)*1+,)#1-#7+%7,*/-,"%,0%&'+(,1,+%+%*&,-. )!-%&'.!AA,-E8%&+,-0#7#+%*&.#&)+(,1*.++(,-,#/+,-8#.-,3 #)0,-+%.,)+*$,/%"",)!1*&7*&+-#7+!#"$#.%.#&) #..!7( +(, 1,+%+%*&,-. *&,#7(*77#.%*& (#)+*#11"?#/-,.(/*--,&,8#"*/ +(,%-7*&+-#7+!#",&'#',A,&+ +%.7*&+,&),)+(#++(,8*-6#&) 7*&)!7+*/+(,1,+%+%*&,-.+(-*!'(*!+(#.$,,&.#+%./#7+*-? +%.
0,(,A,&+"?#-'!,)+(#+$?0%-+!,*/#)0,-+%.,A,&+ )#+,) +(,-,.1*&),&+%.#)*1+%&'+(,A,+(*)*"*'?8(,-,$? *&,.,+*/7*&+-#7+!#",A1"*?,,.%..*!'(++*$,-,1"#7,)$?# .%A%"#-#--#&',A,&+#&).!7(1-*1*.,)#7+%*&%.%"",'#" !&F!.+ !&/#%-#.#".*!&7*&.+%+!+%*&#"
+%.#-'!,)+(#+.%&7,1,+%+%*&,-.
(#0,$,,&,&'#',)#/+,-)!,#)0,-+%.,A,&+#&)$?/*""*8%&'# 1-*7,..*/.,",7+%*& $,%+*&7*&+-#7+!#"$#.%. +(,?#-,0,.+,) 8%+(#-%'(++*7*&+%&!,+%"".!7(+%A,+(,-,'!"#-#11*%&+A,&+. #-,A#), &.!11*-+*/.!7(7*&+,&+%*& -,"%#&7,%.1"#7,)!1*& +(,F!)'A,&+*/+(,1,G*!-+%&#-'!-1#-+#1 %&'(0 +#+, #-'!-1#-+#1 %&'(0 +#+, #-'!-1#-+#1 %&'(0 +#+, #-'!-1#-+#1 %&'(0 +#+, */ */ */ */ !&F#$ ;=B !1-,A,*!-+#.,.> !&F#$ ;=B !1-,A,*!-+#.,.> !&F#$ ;=B !1-,A,*!-+#.,.> !&F#$ ;=B !1-,A,*!-+#.,.>
!$.,@!,&++*/%"%&'*/+(,1,+%+%*&. &&,G!-, 8#. 1"#7,)*&-,7*-)%&%0%"-%+ ,+%+%*& */#&)8(%7( 8#.#7*1?*/+(,2*),",7-!%+A,&+!",./*-#7!"+?*/ .#&) 7#"",) +(, #7!"+? ,7-!%+A,&+!",. 2- 5 2#"%6 ",#-&,) ,&%*-)0*7#+,(#..!$A%++,)+(#++(,1,+%+%*&,-.(#)%& +(,1-,0%*!.7#),A%7 ,..%*&.% , /-*AB*&8#-). $,,& ,&'#',) *& 7*&+-#7+!#" $#.%. %& 1!-.!#&7, +* #)0,-+%.,A,&+. (#0%&'$,,&%..!,)%&7*&.*&#&7,8%+(+(,2*),",7-!%+A,&+ !",. ;&&,G!-, = #&) #. 1,- 8(%7( 7#&)%)#+,. 1*..,..%&'+(,2 @!#"%/%7#+%*&8,-,7*&.%),-,),"%'%$",/*- +(,1*.+*/..%.+#&+ -*/,..*- +%.#-'!,)+(#+#.1,-+(,2*),"
,7-!%+A,&+!",. +(,1,+%+%*&,-.#-,,"%'%$",+*(*")+(, 1*.+*/..%.+#&+ -*/,..*-;*&7*&+-#7+$#.%.=,0,&#.*/)#+,#&) #'#%&.++(,$#76)-*1*/+(,%-8*-6#&)7*&)!7+$,%&',G,A1"#-? +(,? 7#&&*+ $, -,1"#7,) $? #&*+(,- .%A%"#- 7*&+-#7+!#" #--#&',A,&+
1*&&*+%7,*/A*+%*&(#0%&'$,,&%..!,) #8-%++,& .+#+,A,&+(#.$,,&/%",)#&)1"#7,)*&-,7*-)*&$,(#"/*/+(, -,.1*&),&+ .+#&)(#.$,,&+#6,&+(#+&,8,7-!%+A,&+!",. /*- #7!"+? %& #+%*&#" &.+%+!+,. */ ,7(&*"*'? #"" *0,- +(, 7*!&+-? %& &'%&,,-%&' 7%,&7,. !A#&%+%,. #&) -7(%+,7+!-, (#0,$,,&,&/*-7,) +(,.#A,(#0%&'$,,&#)*1+,)$?+(,*#-) */ *0,-&*-. ;+(, *0,-&%&' *)?= */ +(, -,.1*&),&+ *& +%..!$A%++,)+(#++(,&,8!",.8,-,7%-7!"#+,)$? +(,2%&%.+-?*/ ,8 ,"(%*&> #&)+(,#11-*0#"$?
+(,*#-)*/*0,-&*-.%.)#+,) &.!11*-+*/.!7( .+#&) )*7!A,&+. #+ &&,G!-,. #&) -,.1,7+%0,"? #-, #11,&),)#"*&'8%+(+(,8-%++,&.+#+,A,&+ ,#-&,) ,&%*-*!&.,"-,1-,.,&+%&'+(,-,.1*&),&+ 8*!") 7*&+,&) +(#+ #. 1,- .!7( !",. (
%. +(, A%&%A!A @!#"%/%7#+%*& /*- $,%&' ,"%'%$", /*- +(, -,7-!%+A,&+ */ ..%.+#&+ -*/,..*-.;7*&+-#7+$#.%.= 8(,-,#.+(,1,+%+%*&,-.1*..,..+(, @!#"%/%7#+%*&*/2 +%..!$A%++,)+(#++(,#)0,-+%.,A,&+ $,#-%&' )#+,) %.%&+,-A.*/+(,&,8,7-!%+A,&+ !",.#&)+(,/#7!"+?8*!")$,-,7-!%+,)*&7*&+-#7+!#"$#.%.%& +(,"%'(+*/+(,@!#"%/%7#+%*&.,&!A,-#+,)+(,-,%& > ,#-&,)7*!&.,"/*-+(,1#-+%,.(#0,$,,&(,#-)#+ ",&'+( +%.$?&*88,"".,++",)+(#+*&,7*&+-#7+!#"E#)(*7 ,A1"*?,, 7#&&*+ $, -,1"#7,) $? #&*+(,- 7*&+-#7+!#"E#)(*7 ,A1"*?,, *8,0,- #7*&+-#7+!#",&'#',A,&+%&/#0*!-*/#& ,A1"*?,,8*!")#"8#?.$,.!$F,7++*-%'(+*/+(,,A1"*?,-+* -,.*-++*#A,+(*)*/-,'!"#-#11*%&+A,&+ +8*!")#".*$,*1,&
/*-+(,,A1"*?,-+*)%.1,&.,8%+(+(,.,-0%7,*/#7*&+-#7+!#" ,A1"*?,,%/+(,8*-6#&)7*&)!7+%./*!&)8#&+%&' /+(,-,$,&* -,@!%-,A,&+*/8*-6 %+8*!")#'#%&$,*1,&/*-+(,,A1"*?,-+* )%.3,&'#',+(,7*&+-#7+!#"#11*%&+A,&+ 0,&/*-,&'#'%&'#& ,A1"*?,, *& 7*&+-#7+!#" $#.%. *- +(,-,#/+,- #+ +(, .+#', */ 7*&.%),-%&' .!7( ,A1"*?,, /*- ,G+,&.%*& */ +(, 7*&+-#7+!#" #..%'&A,&+ +(, ,A1"*?,- (#. # -%'(+ +* 1-,.7-%$, ,..,&+%#" @!#"%/%7#+%*&.
!-%&' +(, 7*!-., */ (,#-%&' 2- 5 2#"%6 ",#-&,) .,&%*-)0*7#+,A#),#&#++,A1++*#..#%"+(,&,8,7-!%+A,&+ !",.;&&,G!-,= #11,&),)#"*&'8%+(+(,8-%++,&.+#+,A,&+ $?7*&+,&)%&'+(#+#.1,- ,7+%*&*/+(, #+%*&#"&.+%+!+,*/ ,7(&*"*'?7+ +(,.+#+!+,.7#&$,#A,&),)*&"?8%+(+(, 1-,0%*!.#11-*0#"*/+(,%.%+*-% , -,.%),&+*/&)%##&)%&+(, 1-,.,&+7#., +(,*0,-&A,&+*/&)%#*&> (#..,&++(, 1-*1*.#" /*- #A,&)A,&+ #&) +(, *#-) */ *0,-&*-. (#. #11-*0,)+(,.#A,$?7%-7!"#+%*&*& #&)/*-8#-),) +(,.#A,+*+(,*0,-&A,&+*/&)%# $!+#.*/)#+,&*#11-*0#" (#.$,,&'-#&+,)$?+(,%.%+*- (,-,8*!")$,&**77#.%*&/*-+(%.*!-++*),#"8%+( .!7(.!$A%..%*&-#%.,)$?",#-&,).,&%*-7*!&.," &+(,.,8-%+ 1,+%+%*&. +(,-,%.&*7(#"",&',"#%)+*+(,&,8,7-!%+A,&+!",. (,#-'!A,&+-#%.,)$?+(,",#-&,).,&%*-7*!&.,"#&)#.&*+%7,) (,-,%&#$*0, %. *&"? *& +(, .+-,&'+( */ #0,-A,&+. %& +(, -,1"%7#+%*& /%",) +* +(, 8-%++,& .+#+,A,&+ %& %0%" -%+ ,+%+%*&
*/ &+(,#$.,&7,*/#.1,7%/%77(#"",&',#&) 1-#?,- +(%.*!-+8*!")-,/-#%&/-*A,A$#-6%&'!1*&#&,G,-7%.,
+*,G#A%&,+(,0#"%)%+?*/+(,&,8,7-!%+A,&+!",. B *7*!&+,-.!7(.%+!#+%*& ",#-&,).,&%*-7*!&.,"8*!") .!$A%++(#++(,0#"%)%+?*/+(,!",.&,,)&*+$,'*&,%&+*#.%+%. +(,1",#),)7#.,*/+(,-,.1*&),&++(#++(,&,8,7-!%+A,&+ !",. #/+,- 7%-7!"#+%*& $? +(, 2%&%.+-? */ !A#& ,.*!-7,
,0,"*1A,&+ 8,-, #11-*0,) $? +(, *#-) */ *0,-&*-. *& ,#-&,)7*!&.,"#-'!,.+(#++(,@!,.+%*&8*!")$, #. -,'#-). #11"%7#$%"%+? */ +(, &,8 ,7-!%+A,&+ !",. %& # .%+!#+%*&8(,-,+(,-,7-!%+A,&+1-*7,..(#.$,,&%&%+%#+,)%&+(, "%'(+*/#)0,-+%.,A,&+ )#+,) 8(,-,#.+(,#11-*0#"
$?+(,*#-)*/*0,-&*-.(#.$,,M*-),).!$.,@!,&+"?%& 1*%&+*/+%A, '#%&.+ +(, $#76)-*1 */ .!7( .!$A%..%*& +(, 1,+%+%*&,-.7#& #+$,.+ 1",#)+(#+ %+%.+(,2*),",7-!%+A,&+ !",. ;&&,G!-, = #"*&' 8%+( +(, %0%" -%+ ,+%+%*&
*/+(#+.+%""(*")+(,/%,") 0,&%/%+.*#..!A,) #7+%*& */ +(, -,.1*&),&+ %& 1-,.7-%$%&' (
#. +(, ,..,&+%#"
@!#"%/%7#+%*&/*-+(,1*.+*/..%.+#&+ -*/,..*-;7*&+-#7+$#.%.= 8*!")&*+7#""/*-#&?%&+,-/,-,&7, C ,+%+%*&,-..,,6+*-,"?!1*&!",*/.!7(!",.#&) 8(%7(-,#).#./*""*8.
H ,1!+#+%*&E*&+-#7+!#"11*%&+A,&+.
,1!+#+%*&E*&+-#7+!#"11*%&+A,&+.
,1!+#+%*&E*&+-#7+!#"11*%&+A,&+.
,1!+#+%*&E*&+-#7+!#"11*%&+A,&+. #7!"+? 8(*#-,#11*%&+,)*&7*&+-#7+!#"$#.%. .(#""$,/*-#/%G,)1,-%*)&*+,G7,,)%&'/%0,?,#-. #7!"+? 8%+(*!+ (
),'-,, .(#"" $, -,7-!%+,) *& 7*&+-#7+$#.%.*&"?
I
&+(,.+-,&'+(*/!",-,31-*)!7,)(,-,%&#$*0, %+ %. 7*&+,&),) +(#+ +(, 1,+%+%*&,-. 1*..,..%&' +(, 2
@!#"%/%7#+%*&#-,,"%'%$",+*$,7*&.%),-,)/*-+(,1*.+*/..%.+#&+ -*/,..*-;7*&+-#7+!#"$#.%.=#&)+(,-,.1*&),&+7#&&*+1-,.7-%$, (
),'-,,#.#&,..,&+%#"1-,3-,@!%.%+, &+(,7*&.%),-,)0%,8*/+(,*!-+ +(,1,+%+%*&,-.#-, A%.3-,#)%&'!",*/+(,2*),",7-!%+A,&+!",. !", ;)=),/%&,.4/#7!"+?4#&)A,#&. -*/,..*-. ..*7%#+, -*/,..*-. #&)..%.+#&+ -*/,..*-.*/+(, 4.
1"#%&-,#)%&'*/!", $-%&'. /*-+( %+. %A1*-+ % , -,'!"#- -,7-!%+A,&+ +* +(, /#7!"+?
%&7"!)%&'+(,1*.+*/..%.+#&+ -*/,..*-%.&*++*$,A#),/-*A &*&3 (
),'-,,(*"),-.
!", )*,. 1,-A%+#/#7!"+?A,A$,- +*$,-,7-!%+,) *&7*&+-#7+$#.%.,0,&8%+(*!+ (
),'-,, *8,0,- !",7#&&*+$,-,#)%&#A#&&,-+*1"#7,#&,A$#-'* !1*&+(,-,.1*&),&+&*++*%&.%.+!1*&# (
),'-,,,0,&/*- #11*%&+%&' # /#7!"+? A,A$,- *& 7*&+-#7+!#" $#.%. + 8*!") #"8#?.$,*1,&/*-+(,,A1"*?,-+*-#%.,+(,$#-#&)+*%&.%.+ !1*#-+%7!"#-@!#"%/%7#+%*&% , (
),'-,,,0,&/*-,&'#'%&'
/#7!"+?A,A$,-.*&7*&+-#7+!#"$#.%.#&)#+1#-8%+(+(,-,'!"#- #11*%&+,,.
!7(7*!-.,*/#7+%*& %/#)*1+,) 8*")&*+*//,&) !",*/+(, #7!"+?!",. #..!A%&'+(#+%+%..!7( !",.8(%7((*")+(,/%,")#.(#.$,,&7#&0#..,)*&$,(#"/*/+(, 1,+%+%*&,-.
*,G7,1+%*& #..!7( 7#&$,+#6,&+*+(,#7+%*&*/ +(, -,.1*&),&+ %& 1-,.7-%$%&' (
),'-,, #. +(, ,..,&+%#"
@!#"%/%7#+%*&/*--,7-!%+A,&+*/..%.+#&+ -*/,..*-.;7*&+-#7+!#" $#.%.=#.1,-#)0,-+%.,A,&+ */ (,-,%. (*8,0,- *&,#.1,7+*/+(,A#++,-#&)!&),- 8(%7( "%A%+,)1-*+,7+%*&8*!")$,#0#%"#$",+*+(,1,+%+%*&,-. "#!.,*/+(,,&,-#"&.+-!7+%*&.#&)&/*-A#+%*& 7*&+#%&,)
%&+(,#)0,-+%.,A,&+$,#-%&' E-,#).#./*""*8.
H & 7#., */ &*&3#0#%"#$%"%+? */ 7#&)%)#+,. 8%+( 2 ,7( #&) (
%& -,",0#&+ $-#&7( */
&'%&,,-%&' 7#&)%)#+,. 8%+( ,7( #&) 2 ,7( %& -,",0#&+$-#&7(8%+(/%-.+7"#..$*+(#+#&) ",0," A#?$,7*&.%),-,)*&.,A,.+,-$#.%.#+#'-*...#"#-? */JC E31,-A*&+( (,*+(,--,",0#&+7*&)%+%*&.
/*-.!7(7#.,.8%""$,.#A,#.#$*0, I > &),- 7"#!., %& 7#., */ &*&3#0#%"#$%"%+? */ 7#&)%)#+,.1*..,..%&' (
@!#"%/%7#+%*& 7#&)%)#+,.8%+( #&)2 %&-,",0#&+-#&7(#-,+*$,7*&.%),-,) 77*-)%&'"?
%+%.)%-,7+,)+(#+%/.!7(#&,0,&+!#"%+?#-%.,.#&)7#&)%)#+,. 1*..,.. (
@!#"%/%7#+%*& #-, &*+ #0#%"#$", +(,& %+ %. +(, 1,+%+%*&,-.(,-,%&8(*8*!")(#0,#1-,/,-,&+%#"+*$,,&'#',) #...%.+#&+ -*/,..*-.*&7*&+-#7+!#"$#.%.#.*11*.,)+*/-,.( 7#&)%)#+,.#".*1*..,..%&'.%A%"#-@!#"%/%7#+%*&. !7(0%,8%.
$,%&'+#6,&#'#%&.++(,!&37*&+-*0,-+,)/#7+!#"1-,A%.,+(#++(, 8*-6#&)7*&)!7+*/+(,1,+%+%*&,-.%&+(,1-,0%*!.7#),A%7
,..%*&.(#)$,,&/*!&)+*$,.#+%./#7+*-?
!+/*-.!7("%A%+,)1-*+,7+%*& +(,8-%+1,+%+%*&.#-, )%.A%..,) ;
= ;
= ;
= ;
=
2
2
2
2
*+,
*+,
*+,
*+, (,+(,-.1,#6%&'E-,#.*&,)
,.E (,+(,-,1*-+#$",
,.E