Rinku And Another v. State Of Haryana And Others
! "#$#%&
#%() %* + , ##% +$ - +$)$ .
+/ % %!* +$ , $0%! %$
+ $ %& 1+.
%! 0.* +2 3!4"
3
+* 0 ##% +$ 1+ %()+ 1# 53 !!5 !4"
% + 53 +/ % 6#* 1+.
)+ 7*1 83$$#$ %!4"
% + 5 +/ % 1+2 +-#4 (88 +6 53!4"
3 1+.*#4 $* +3!4"
3
++ $0%! %'9 :*
+ $ #! 0+ $ %" #$ 7 #%8 + "+! ! *+)8* 4#! "% + %"#%8 $#%" * 0+" !#%8$ + 7 #%8"%!)" !#%4#+) 5)+; <<<<
* "%+4 +$/#%454 !#%* 2 * %!+ 454 $ +)%!*
005#"
7#5#/ . "#%
:
; * #8* #+ 20 %$ + %$0 + %"/#%= %!">)#$##%3 * 7#5# %! $ 5 2 %"3
':
+$*+3?* "
'@;%*
"$ * "
$ 6* + #%* 6 +! )%! + . "#% * = %! ">)#$##% "3 A 6
%%)%" ! %
3 # 2+ * % #4 / +$ 0+#+ * "22 %" 2 %
'%
3 $"% %! !7/ * 0 ##% +$* 0$$ $$#% * 5 %!#%>) $#%6 $% ( %7/*
.
3*)8** "20 %$ #%$ %!$0 #!* 0 ##% +$6*#"** /
+ + !/! 0$#7 "(6#*#% + $
* "%+4 +$/ "+00 ! +)%! * #% +0+ #% . "#%
:
'6 $0) + $7/* %$#)#% %"* .)0+ 2 )+ #% * "
$
* + 7/ 5 /#%8 !6% 0+#%"#05 $ +! "5 +#%8* ">)#$##%! 2 !* 4 7 %5 0$ !)%! + . "#%
'* 0 B)+* $!#$")$$ !#%!
#5
55* $0 "$% " $$ +/ %!+ 5 4 % +#% +0+ #%8. "#%
* "
'3*6 4 + +* 0)+0$ $ ! "#!#%8* 2 * %!3 * + + %" * "%"5)!#%8 0 8+ 0* * C)!82 % 6)5! 7 $)
#" %!$ 2 #$+ 0+!)" !* + #%7 56& D, !"
# $#$" %
! "
" ! "
! &' !
"(
)
!"
! & " %) % %% !! *"
( " ) ! " "(
" "
# $#)$! "
! & "
!
! ) & ,%-."
#$) %
"
)-. -. , ! "/ "( "
#$ ! "
! & 0
"% "
! !! "
" ! "
! ) 0"
) %'" ) 0'"
) ' ! "
) ' ) 0
, * 1 1 ! "
#$! "
! & "
!"
" ,"/"!2 "
#$ " ) % "
3 ! (
'
)!" # %$ ! !" ! "/ "
! "
!
) "
""" % ! "
! &" ) ( "
& ! 4"/ "
!
)! !
' "
& ! "
" ) ( 52 ! "
# " $
! "/ "( " ! 2 % "
3 ! (!! '"
"
! & ) 6 %6 ! !" ! "/ "
! "
!
7 " ) "
"
& # $! "
!
' "
"/
"
#$ 2 2 !"
" ,) ( "
) ( "
& # $ 4 % % ! ""
"
% ( !" ! ( "
' " "
"/ "( "
#$! "
! & , "
#$! "
! & ) !"
#$ !"
# $#)$ 8 , ! 0( "
!
"
"
#$ ) %(!/ 9 :"% ) 0( "
! "
!
(
"
#$ ! "
! &' "
) 0 "
#$ + , !"
#$ (! ! "(
") " ! "
0
"
! ! )! "
! &" !"' "(!
"/ ( % ""
, !) "! )" )*"
"
!!
"
#$! "
! & ( % " ! "
/ ( ! ""
"( ! "/ "
"( ( !!" ! "
! &''
2) "
""
"(
% % / ( !
! 0( "( !
!"
!" "/ . % $$ %" 3* %$#)#% %"* * 0 B)+* $"5 + ! * "5)!$ !)7>) * 6+!$E0 #!F#%. "#%
;3E! 0$# !F "")++#%8#%* 0+4#$. "#%
; %!+ !* 6+!E+F)$ !#% 7 6 %7** "%#%8 %"# $ . "#%
' E%+F + $ E %!F .#2#5 +5/3 * B0+ $$#% E0*/$#"
5 0$$ $$#%F "")++#%8#%* 2 #%. "#%* 5$7 %"5 +# # !2 %E!+ 6#%8 %"*% FGE H% 2"* F * $ 7 % "+/$ 55#H ! * + $ (#%85 0$#%837** "%#%8 %"# $6#55* 4 7 $ #$ # !+ ! 0+#%"#05 $ $5 #!!6%7/* .)0+ 2 ")+ + "+/$ 55#H ! $)%! +& :
;
% 55 *$ "
$ $ 6* + #% * ">)#$##% 0+" $$ * ! 7 % #%## !7)* 6 +!* $%7 % %%)%" !)%! +. "#% 3%* !
"22 %" 2 % "
'#
3* + #$%5 0$ 0+" !#%8$
%!* $ 2 6#55"%#%) 3*6 4 +36#** +#! +* "20 %$ #% * $ 7 ! +2#% ! )%! + * 0+4#$#%$ "
'55*$ "
$ $6* + #%* 6 +!)%! +. "#% * " A * $ 7 % %%)%" ! 0+#+ "22 %" 2 %
'3* 0+4#$#%$ * "
' 6)5! * 4 % 7 +#%8 + 005#"
%! * 0+" !#%8$6#55"%#%) #%+ $0 " *$ "
$ $3 $# 3* " * $%7 %+ 0 5 ! :7;
* 6+! D+@ )$ ! #% 7 6 % 7* * "%#%8 %"# $ . "#%
'#$7 + ! $-.+ -. 6*#"* 2 %$ * $ ( 5 0$#%8 * ">)#$##%
0+" !#%8$ 7* * "%#%8 %"# $ 2)$ 7 )5 #55 ! %#%8* + 7/3* # * 0$$ $$#%* !7 % ( %7)* "20 %$ #% 6 $ % + " #4 !3 * + 6)5! 7 % 5 0$#%8 .#2#5 +5/3 # "20 %$ #% * $ 7 % "" 0 ! 7) * 0$$ $$#% * $ % 7 % ( %3 * + 6)5! 7 % 5 0$#%8 #!"
&&#$! 3( :";
$
$* $0 " "20 %$ +* 5 ">)#+ !#$ "%" +% !3* .)0+ 2 )+* $"
8+#"
55/7$ +4 !* * B0+ $$#%?0 #!@#%* 2 #%0 + . "#%
"
' ! $ % #%"5)! ! 0$# "20 %$ #% #% )+* #$+ >)#+ !7 0+4 !#$* * "20 %$
2)%6 $ %! + !6*#"** $7 % B05 #% !#% & * * %! +#%8 2)%6)5!2 %* 2)% #$ 2 ! #5 75 * 5 %!6% + %! * 6)5! 7 !#$"* +8 * 75#8 #%2 ( * 0 /2 % %!#%* 4 % $)"* 0 +$% "
%% 7 0 % 5#H ! + * !
)5 #% (#%8* 0 /2 %*#5 + ++#%8. "#%':;3':
;3 '
* " A %! "20 +#%8 * 2 6#* * 0 +# 0+4#$#%$# . "#%$I %!
'3 * 0 B )+ * $ "5 +# # ! * * %5/ "%$ >) %" %%0 /2 % "20 %$ #% #$ 2 ( * 0 /2 % #% + $ $ 0 + . "#% '
* " A 4 % * .)0+ 2 )+* )+* +"5 +# # !* %" * 0 /2 % "20 %$ #%* $7 %
+ !G %! + !)%! +. "#%':;3 * ">)#+#%8 )*+#/"
%%7 0 % 5#H ! +%%0 /2 %
$* 2)%* $+ 2 #% !)%0 #!!) + )$ 5 "" 07/
J * 5 %!6% + "5 +# / # )+* +3 * .)0+ 2 )+*
)+* +7$ +4 !* # 5 %!6% +* #5 !* + + %" + *#8* +"20 %$ #%* "
%%"5 #2* * 6 $%0 #!*
2)% :!;
*#5 + !#%8* 0+4#$. "#%7 0 + . "#%
; * "
'3* .)0+ 2 )+* $ "5 +# # ! * #% "
$ 3*
+0 /2 %* $7 %2 ! 7)%! 0$# !3 5# 7#5#/0 / 2)% 5%86#*#% + $$)7$#$$ %!# % ! 0$# ! + 2 C+#/ *5!#%8$ + #4 / +$ + 2+ 3 "20 %$ #% )%! + * "
' * $ 7 0 #! * %!6% +$ $%* !
%# #"
+5 ">)#$##% )%! +. "#% 8 +!#%8* ! 0$#3# * $ 7 % "5 +# # ! #% * C)!82 % * + * *#8* + "20 %$ #% 5563 * 2% / $*)5! % * 4 7 %! 0$# !6#** = %!">)#$##%55 "++#%* + $)+/ + #% * )+ 6#* + $0 " 2 C+#/ 5 *5!#%8$3 2 %#%8 * + 7/ # # 6 $! 0$# ! #% %/ *+ 2! $6#*+ $0 "2 C+#/ *5!#%8$3* *#8* + "20 %$ #%6#55% 55637)#% + $)%! +. "#%'
* " 6)5!7 * "%$ >) %" : ;
$+ 8 +!$* 2! (#%80$$ $$#%3* .)0+ 2 )+ * ! "5 +# # ! * !+ 6#%8 #%>) $ + 0+G2 2+ %!)2 6)5!2 %* 0*/$#"
50$$ $$#%* $7 % ( %* 5 6 6#*+ 8 +!4 $#%8 5 %!* $%" #%7 %+ # + ! *5!* %" * 0$$ $$#%* $7 % ( %)%! +. "#%
I J * " A 3 * 5 %! 4 $ #% * .
%! * + "
%%7 %/!#4 $#%8+5 0$#%8 :
;
*#5 "20)#%8 * 8 0 0 +#! #4 / +$ 7 6 % * !
+! %! "22 %" 2 % * "
'3 %/ #% +#2+! +$)7$#$#%8#$7 B"5)! !6*#"*2 %$*
+ B"5)!#%8* #% +#2+! +3* 0+ + >)#$# 8 00 +#! / +$#$%* + 3* 0+4#$#%$ . "#%
;"
%% 7 #%4( ! :8;
* %@75 )+* )+* +"5 +# # !* # ">)#$##% 5 %! * ! +5# +7 %"* 55 %8 ! %!* ">)#$##% 6 )0* 5!3 6*#"* 2 %$ * 0+" !#%8 $! "%"5)! !3 * )27+ 55 0+ "#% . "#%
:
; * "
' "
%%7 #%4( ! $#! $%+ 4#4 $ 5 %!#2 7 ++ ! "5 #2$ :*;
% 0 ''I3 * %@75 )+ * $ 2 ! # "5 + * * 0+4#$#% . "#%
'#$2 %7 #%4( ! 7/ * 7 % #"# +# $ # 5 %!6% +$ 6* 6 + + "+! ! $ * #2 #$$) %" %# #"
#% )%! + . "#% %/$)7$ >) %0)+"* $ +3 *5! ++* +6#$ 3"
%%#%4( * 0+4#$#%$ . "#%
'
$0 +* "
$ 0) +*7/* 0 ##% +$3* / + 6% +$ %! "20+#$ ! #% K* $+ I 2#% $#) ! #% -#55 8 H#+ !3 *$#5 #$+#")+)8+ 2* $ #!5 %!6 ">)#+ !7/* .
+/ % 4#! %# #"
#%$!
! AAI
AA#$$) !)%! + . "#% %!. "#%J * = %!">)#$##%"3A 3 556 !7/
6 +!!
!
+* 0)75#"0)+0$ % 2 5/3! 4 502 % )#5#H #% 5 + $#! %# 5322 +"# 5 %!%$#)#% 5. "+ )+)8+ 2 $0# * 4#%8 ">)#+ !* 5 %!#%>) $#%3.
#5 !
( 0$$ $$#% * 5 %! #55 !
* 0 ##% +$ + #% ") 5 0*/$#"
50$$ $$#% * 5 %!#%>) $#%#$ )+* +"% %! !* *)8** .
* $0 #!* "20 %$ #%* 0 ##% +$3* / + !/! 0$#7 "($ 2 %!* 4 2 #% #% !* #+"* 55 %8 *
">)#$##%0+" !#%8$%* 8+)%! %% (#%8 0$$ $$#% %!#%>) $#% + "%+ 3 1+ %()+ 1# 53 5 +% ! !!##% 5 !4"
% + 5 +/ % +#%8 + * .
+/ % 3 $)72#$ * * "% %#% * 0 ##% +$ 7 #%8#%0$$ $$#% * 5 %!#%>) $#% #$ 7$5) 5/
"#)$ $* 0$$ $$#% * 5 %!6 ( %6 /7 "( #% * /
7/ + "+!#%8 H% 2"* I !
!
%!$ 2 * $7 %* %! !4 +* 7 % #"# +/! 0 +2 % # .- )+* + $)72#$ * * $+)")+ * 0 ##% +$ "20+#$ ! #% K* $+ I 2#% :
; $ %!$ + 5 $ ! +2
">)#$##%0+" !#%8$)%! +. "#% )+* +3* "% %!$ * $#%" * 0 ##% +$ * 4 !2# !5/ + " #4 ! * "20 %$ 2)%3* + + %% * "%#%8 %"# $2 %#% !#% . "#%
'#$ )5 #55 ! $0$$ $$#% * 5 $ %!$!)5/ ( % %!* 75#8 #% * .
0 /* "20 %$ $ %!$!#$"* +8 !3* %" 3* 0+ $ %0 ##%2 +#$!#$2#$$ 5 J +* 4#%80 +)$ !* 05 !#%8$ 7** "% $#%80 +# $
%!+ "+!#%8* #+"% %#%$36 * 4 %* $# #%"%"5)! * * 2 * %!#$$>) + 5/"4 + !7/* 0+#%"#05 $5 #!!6%7/*
A .)0+ 2 )+#%* "
$
:$)0+ ; + * 556#%8+ $%$&
; *)8** 0 ##% +$* 4 "% %! !* ") 50*/$#"
5 0$$ $$#% * 5 %! #%>) $#%#$ 6#* * 23 *6 4 +3 * $ #! 4 +2 %! $% #%!$$)7$ %" #%4# 6 #% +0+ #% 0*/$#"
5 0$$ $$#% 2 ! 7/ * 0 B )+#%
:$)0+ ;6* + #%* %@75 )+ * $ "
8+#"
55/ * 5! * * 6+! ?0$$ $$#%@)$ !#%* " * $$ 2 2 %#%8 * ?0*/$#"
50$$ $$#%@)$ !#%. "#%
"
'* %* .
4 +%2 % ">)#+ $* 5
%!!+ 6$2 2+ %!)2 (#%80$$ $$#%36*#"*#%* 0+ $ % "
$ #$ 7/ + "+!#%8 H% 2"* I !
!
3 # 2)%$ (#%8 * 0*/$#"
5 0$$ $$#% * 5 %! %" * 0$$ $$#% #$ ( %3 * + #$ 7$5) 4 $#%8 5 %! #% * .
* +
4 %# * 5 %!6% ++ #%$* 0$$ $$#% 5 %!3* #$ + $0 $$ + %!$)"*0$$ $$#% + $0 $$ + %)+ $ +*#$ 7 % # %!%7 * * 6% +# .
* + + 3 7$ +4 ! 74 * 0$$ $$#% * 5 %!#%>) $#%6
( % 7/ + "+!#%8 H% 2"* I !
!
3 * + + 3 0$$ $$#% * 5 %! $ %!$ !)5/
( % %! $ 2 4 $$ #% * .
+ +2 55 %")27+ %" $3 ""+!#%85/ $#%" % * "%#%8 %"# $ 8 $* + "
%7 %5 0$#%8 ">)#$##%0+" !#%8$
7; $
$ * $0 " "20 %$ #% #$ "%" +% !3
!2# !5/ * 0 ##% +$ * 4 + " #4 ! * "20 %$
2)% %!* #+"% %#%* * / + + !/! 0$# "(* "20 %$ #%#$2 +#5 $$#%4# 6 * $0 "# #" 7$ +4 #% * .)0+ 2 )+* * + #$%0+4#$#% #%* " )%! +6*#"** "20 %$ #%+ " #4 ! 7/ * 0 ##% +$ "
% 7 ! 0$# ! 7 "(3 * + + 3 $#%" %% * "%#%8 %"# $ 2 %#% ! #% . "#%
:
; * "
' #$ )5 #55 ! $ 0$$ $$#% 5 %! $ %!$
( % %!* "20 %$ #%$ %!$0 #!* 0 ##% +$3 * ">)#$##% 0+" !#%8$ "
%% 7 $ #! * 4 7 % 0$ !)%! +. "#%
' %!*)$3* 0+ $ %0 ##%2 +#$!#$2#$$ 5 "; )+* +3 # #$ 0 +#% % 2 %#% * * ">)#$##% 0+" !#%8$$!"%"5)! !6 /7 "(#%* /
$0#% !)7/5 +% !")%$ 5 +#%8 +* .
+/ % 3* 5 %!#%>) $#%* $7 %05 %% ! $0 +*
00+4 ! ! 4 502 % 05 %3 * + + 3 # #$ $$ %# 5 +
"*# 4#%8 * 0)75#" 0)+0$ + 6*#"* * 5 %! 6
">)#+ ! %!"
%%7 + 5 $ ! +2* ">)#$##%32+ $6* %* 0$$ $$#% * 5 %!$ %!$ 5+ !/ ( % %! * $ 4 $ ! #% * .
+ +2 55 %")27+ %" $ * + + 36 + %#%"5#% !#% + + #%* "%"5)!#%8
">)#$##%0+" !#%8$ *#$7 5 !$ 8
I $ $ >) 5 * 74 !#$")$$#% %! #% 4# 6 5 6 $)22 +#H ! #% 0 'J' %!+ 4 502 % )*+#/ :$)0+ ;3 $0 "# #"
55/
+* 4#%8+ "+! !* #%* "
$ #%* %!3* 0*/$#"
5 0$$ $$#% * 5 %! #% >) $#% B"5)!#%8 * "%$+)" ! 0+#% 6*#"*6 $+ 5 $ !:*)8*"%"
5 !7/* 0 ##% +;* $7 % ( %3 0 ##% +$* 4 + " #4 !* "20 %$ 2)% 5$"%$#! +#%8 * * 5 %! #% >) $#% #$ 4 +/ 2)"* $$ %# 5 "*# 4 * 0)75#" 0)+0$ 36 * 4 %* $# #%*5!* #%* #%$ %"
$ 3* $ * )55/!#$"* +8 !#$75#8 #%>) 7** "%#%8 %"# $"")++#%8 #%$ "#%
'" %!#7 #%8$3* 0+ $ %0 ##%2 +#$ !#$2#$$ 5 %!* %" 3* #%$ %0 ##%#$!#$2#$$ ! 4#%8 !#$2#$$ ! * 2 #% 6+# 0 ##%3 55 0 %!#%8
005#"
#%$3 # %/ 5$ 2 * $ 2
* 6+# 0 ##% #$ !#$2#$$ !.
)$>)# %/$ %!$4 "
! A
#$2#$$ ! ""+!#%85/ :-.K; . :==; 7+) +/ '3
%!C * * +$0 (#%8G+ $% !
$G * * ++ 0+ 75
$G