Gurinder Singh v. Union Of India And ANR.
! "#$$%&'&() "*%+, - .*&(/$*0&(1+ 2 $#&#&($* 3'
(&((/&""(/"(* 2 $'4(/$(#' ) 56 0 0 77
*$'$(#)7 *00&/+.,/8%"#$ *#+$4$#&#&($* *3"*.(''"*,/8%"#$**$'4(/$(#' "(/ 77 &'%"449&%"#&('"*$"99:$/*&##$('#"#$;$(#"9(1:&#+ "(($<.*$'"*$4$*;&##$/#=$#">$((*$%*/ +$ 4$#&#&($* +"' &(8>$/ #+$ $<#*"7*/&("*? @.*&'/&%#&( #+&' .*# =? &9&(1 4*$'$(# :*&# 4$#&#&( .(/$* *#&%9$' A- #+$ ('#&#.#&((/&"*'$##&(1"'&/$#+$*/$*"(($<.*$ 7B/"#$/ "?C,
4"''$/=?#+$ $1&("9 "''4*# &%$*,;*&#'"*+$4$#&#&($*+"' "9''.1+##+$99:&(1%**$%#&('&(+&'4"''4*#)7
!"
#
"#+$*5'";$
"8"&90&(1+
$:"&90&(1+ #+$*5'";$ D";"9@$$#D".* D"(:"9@&#D".*
9"%$&*#+ ;*&#'"* &"($?;*&#'"* +$4$#&#&($*%9"&;'#+"##+$"=8$'"&/$(#*&$'"*$&(%**$%# $(#*&$'&(+&'4"''4*#,%4?:+&%++"'=$$("44$(/$/"'"(($<.*$
$#&#&($* "449&$/ # *$'4(/$(# * %**$%#&( #+$ "=8$ '"&/ ;&'#">$'&(#+$4"''4*#=?"##"%+&(1"99#+$*$E.&'&#$/%.;$(#':&#+%**$%# '4$99&(18&/$"449&%"#&(/"#$/4*&9,
"9(1:&#+"&/"8&#"(($<.*$
7&'"449&%"#&(:"'*$@$%#$/( "?C,
;$(#&(&(1#+$*$&(#+"# F"' 4$* &(&'#*? 6":, /$%$"'$/ 4"*$(#'5 (";$ "*$ (# 4$*;&''&=9$G
$@$%#$/H4?#+$'"&/*/$*/"#$/ "?C,
+"'=$$("44$(/$/"' "(($<.*$ 7B ( */$* # $'#"=9&'+ #+$ %**$%# (";$ "#+$*, ;#+$* "(/ 49"%$=&*#+,#+$4$#&#&($*+"'49"%$/(*$%*/#+$99:&(1/%.;$(#')7 F&! 4?&*#+$*#&&%"#$4$#&#&($*I &&! 4? &//9$ 0#"(/"*/ <";&("#&( 4$#&#&($* &&&! 4? "#*&%.9"#&($*#&&%"#$4$#&#&($* &8! 4?3#$*7"*/4$#&#&($* 8! 4?"/+"*"*/4$#&#&($* 8&! 4?$"#+%$*#&&%"#$"#+$*4$#&#&($* 8&&! 4?$"#+%$*#&&%"#$;#+$*4$#&#&($*
$ 8&&&! 4?4"''4*#"#+$*4$#&#&($* &<! 4?4"''4*#;#+$*4$#&#&($* 4&$' #+$'$ /%.;$(#' +"8$ =$$( 49"%$/ ( *$%*/ "' "(($<.*$' 7C# C99#+$/%.;$(#'49"%$/(*$%*/=?#+$4$#&#&($* "*$#+$/%.;$(#':+&%+"*$4*$4"*$/=?#+$&%&"9'&(#+$*/&("*?%.*'$ =.'&($'' ( #+$ *$49? &9$/ ( =$+"9 *$'4(/$(#' "(/ , #+$ 4$#&#&(+"'=$$(%(#$'#$/(#+$1*.(/#+"##+$4$#&#&($*+"/=#"&($/ #+*$$4"''4*#':&#+'";$4"*$(#'(";$"(/49"%$=&*#+"(/"#('#"1$+$ 4&(#$/.##+$;&'#">$'"'"99$1$/"(/.*#+$*+"'=$$(.'&(1#+$4"''4*## #*"8$9 "=*"/ 4*$9&;&("*? =@$%#&( +"' =$$( *"&'$/ #+"# ( .($ C, ,#+$4$#&#&($*+"/"449&$/*#+$4"''4*#*#+$&*'##&;$;$(#&(&(1 +&'4"*$(#'(";$"(/49"%$=&*#+"'$<&'#&(1&(4*$'$(#4"''4*#4? #+$*;+"'=$$(49"%$/"'"(($<.*$ +$*$"#$*(49&%$8$*&&%"#&( *$4*#,+&'4"*$(#'(";$"(/49"%$=&*#+"'/$4&%#$/&((($<.*$ :$*$ %(&*;$/ (4*&9
,,4$#&#&($*"449&$/**$7&''.$4"''4*#&( 9&$.$"*9&$*4"''4*#"1"&(;$(#&(&(1#+$'";$4"*#&%.9"*'+$'$%(/ 4"''4*# :"' &''.$/ ( .1.'# , =$"*&(1
+$ 4$#&#&($* +"/ "449&$/ * ($: =>9$# "# &1+ ;;&''&( (/&" "# 6(/(&(9&$.4"''4*#
"(/=#"&($/4"''4*#=$"*&(1 -- B /"#$/ 4*&9 , 8"9&/ .4# 4*&9 -, :&#+ '";$ 4"*#&%.9"*' * -?$"*',#+$4$#&#&($**$;"&($/;.;"''.%++$%"((#=$ 4$*;&##$/ # %**$%# #+$ '4$99&(1' #+$ /$%$"'$/ 4"*$(#' * #+$ 49"%$
% =&*#+ $9&"(%$ +"' =$$( 49"%$/ ( "''4*# "(."9 %#, , :+$*$&( 4$*#"&(&(1#%+"(1$&((";$/$%$"'$/4"*$(#',4"*"C/$="*'#+$%+"(1$ (";$, :+$*$&( #+$ 9$1"9 +$&* /$%$"'$/ %"((# %+"(1$ #+$ (";$ /$%$"'$/ +"8$+$"*/%.('$9*#+$4$#&#&($*"':$99"'%.('$9*#+$ *$'4(/$(#' .('$9 * #+$ *$'4(/$(#' +"' *$9&$/ .4( #+$ @./1;$(# &#&' (& ) *!
&+ &, -
, B! &8&9! :+$*$&(&#:"'='$*8$/#+"##+$4"''4*#&''.$/=?#+$'8$*$&1(0#"#$&'#+$ 4*4$*#? #+$ 0#"#$ .(/$* 0$%#&( - #+$ "''4*#' %#, - +$ /$#"&9'$(#$*$/#+$*$&(%"((#=$9&1+#9?&(#$*$*$/:&#+,#+"##"#$*8$*? ;"(??$"*':&#+.#"(?'.'#"&("=9$%".'$"(/:&#+.#"(?$<49"("#&("'# :+?&(&#&"99?'.%+":*(1/$%9"*"#&(:"';"/$"(/:+?(:"%+"(1$&' '.1+# #$* +$"*&(1 %.('$9 * #+$ 4"*#&$', "; #+$ %('&/$*$/ 8&$: #+"# /$9"? 1$($*"99? /$$"#' /&'%*$#&( "(/ #+$ 9":' 9&;&#"#&( /$'#*?'#+$*$;$/&$'&#'$9=.#=$*$"449?&(1#+$'"&/4*&(%&49$,#+$"%#' "(/%&*%.;'#"(%$'$"%+%"'$"*$*$E.&*$/#=$'$$(+$%+"(1$&(#+$ (";$4"*$(#'&("(?%$*#&&%"#$&'"'$*&.'&''.$"(/%"((#=$%('&/$*$/ 9&1+#9?=.
##+$*$&'("='9.#$="*&(1$##&(1=("&/$%**$%#&(';"/$& #+$"##$(/&(1%&*%.;'#"(%$''"#&'?#+$@./&%&.'%('%&.'#+$.*#* #+$ /;&(&'#*"#&8$ .#+*&#&$' * #+$ "''4*# .#+*&#&$' # %**$%# #+$ 4"*#&%.9"*' "(?"#&;$',#+$;"9"&/$#1$##+$4"*#&%.
%+"(1$/&''.'4&%&.'"(/#+$=9&E.$=@$%#&8$&'"44"*$(#+$*$;"?=$ $:%%"'&(':+$(.(/$*#+$1"*=1$##&(1#+$4"*#&%.9"*'4"*$(#'"(/ "//*$''%+"(1$/,"("449&%"(#,:&#+=9&E.$;#&8$;"?;">$"($(/$"8.* #%(%$"9"(/"8&/"(?&99$1"9&#? *&('#"(%$,"4$*'(;"?=$/$="**$/ # #*"8$9 :&#+ %$*#"&( 4"*#&%.9"*' ( "%%.(# ';$ :*(1A &99$1"9&#? %;;&##$/"'4$*#+$4.=9&%*$%*/'#;"?=$"%"'$:+$*$"4$*'(:"(#' #%+"(1$#+$(";$#+$4"*$(#':&#+"(=@$%#&8$#1*"=#+$4*4$*#? ';$#+$*4$*'(''.%+('#*"&1+#@"%>$#*;.9"%"(=$9"&//:("' #.(/$*:+"#%&*%.;'#"(%$',#+$%**$%#&(&(#+$"//*$''"(/4"*$(#'(";$ '+.9/ =$ "99:$/ * *$@$%#$/ @./&%&"9 (#&%$ %"( =$ #">$( #+"# ;"(? (/&"((";$'"*$'4$9#/&$*$(#9?&((19&'+=.#&4*(.(%$/#+$?'.(/ '&;&9"*+$:*/'J "8"&90&(1+H"(/JD";"9@$$#D".*5:+&%+"*$(/&"(
.(@"=&(";$','.(/'";$"'F $:"&90&(1+H"(/FD"(:"9@&#D".*'#+$ (";$' ;$(#&($/ &(#+$ 4"''4*# "(/ #+$ (";$' :+&%+"*$ *$E.&*$/# =$ &(%*4*"#$/ "*$ +;4+($' &$ #+$ :*/' :+&%+ '.(/ '&;&9"* =.# "*$ '4$9# /&$*$(#9? "(/ #+$*$ &' ( ;"9"&/$ "##*&=.#$/ # #+$ 4$#&#&($*, #+$ %**$%#&(%"(=$"99:$/$'&/$'#+&',#+$4$#&#&($*+"'4*/.%$/%4? +&' &*#+ $*#&&%"#$I %4? &//9$ 0#"(/"*/ <";&("#&( 4$#&#&($*I %4? "#*&%.9"#&( $*#&&%"#$ 4$#&#&($*I %4? 3#$* 7"*/ 4$#&#&($*I%4?"/+"*"*/4$#&#&($*I%4?$"#+%$*#&&%"#$ "#+$*4$#&#&($*I%4?$"#+%$*#&&%"#$;#+$*4$#&#&($*I%4? 4"''4*# "#+$* 4$#&#&($*I %4? 4"''4*# ;#+$* 4$#&#&($* :+&%+&(/&%"#$#+$%**$%#4"*$(#"1$"(/49"%$=&*#+#+$4$#&#&($*"'
'.%+%**$%#&('%"(=$4$*;&##$/#=$;"/$&(#+$4"*$(#'(";$"(/#+$ 49"%$=&*#+"'#+$:*/J &"($?;*&#'"*5:&99(#;">$#+$49"%$=&*#+ /&$*$(# *; J;*&#'"*5 "' /&'#*&%# *$;"&(' #+$ '";$ 9"%$ =&*#+ J &"($?;*&#'"*5;"?(#=$;.%+*$9$8"(%$&'$$(&(#+$*9/ "4 "; '"#&'&$/ #+"# #+$ /%.;$(#' &$ #+$ =&*#+ $*#&&%"#$ "(($<.*$ 7C, ;&//9$ '#"(/"*/ $<";&("#&( %$*#&&%"#$, "(($<.*$ 7, ;"#*&%.9"#&( %$*#&&%"#$ "(($<.*$ , 8#$*' %"*/ (($<.*$ 7-, ""/+"* %"*/ "(($<.*$ 7 "(/ #+$ /$"#+ %$*#&&%"#$' "#+$* "(/ ;#+$* #+$ 4$#&#&($*"(($<.*$' 7"(/ =$"*#+$%**$%#(";$#+$4"*$(#'#+$ 4$#&#&($* (8&$:#+$"=8$'"&/%&*%.;'#"(%$',#+$4$#&#&(&'"99:$/ */$*"(($<.*$ 7B/"#$/ "?C,
&'+$*$=?'$#"'&/$/&*$%#&(&' &''.$/#*$'4(/$(##;">$#+$*$E.&'&#$%**$%#&(':$8$*,"'"( "=.(/"(#%".#&(,#%.*#"&9#+$;&'.'$*#+$*&1&("94"''4*#:&#+"99$1$/ &(%**$%# 4"*#&%.9"*', #+$ '";$ '+.9/ =$ '.**$(/$*$/ :&#+ #+$ "44*4*&"#$ ".#+*&#?&(9&$.#+$4"''4*#&''.$/:&#+%**$%#4"*#&%.9"*' "*%+, - 0! '"(@"? +$#+$*'4$">&(1A*$"'($/) $'A +$#+$**$4*#"=9$) $'A