Rajesh Kumar v. Punjab Public Service Commission
!"##$%&%'(
)
!*#&+,-.!/ #"%"%'#/ 1#/&-&
-'*!2 -23%$4#/5%$#..%&&%'
!'6"+#/& #&7'6#'"&
/#&#'"(0 /4-8+6##7 !/.!/965$!"#/"+#7#"%"%'#/ /5%'%"5!&"+%99 -'*!2 :::
#"%"%'#/9;+%&5%&-!33<%.7!%/#69%&!==/%#5#6"+#!$"%' "+#%/&"/#&7'6#'"%#"+# -'*!2 -23%$4#/5%$#..%&&%' +#/#%'
!"#/"2#/##//#6!&"+#..%&&%' !'6"+#&#$'6/#&7'6#'"%#"+# #7!/".#'" -23%$/8& /!'$+9 -'*!2%'+!5%'=6#'%#6+%.
$'&%6#/!"%'/!77%'".#'"""+#7&"4-2%5%&%'!3'=%'##/ %5%3 !=!%'&""+#7&"/#&#/5#6/"+#7+<&%$!33<+!'6%$!77#6$!"#=/< /%#!$"&!/#"+!"65#/"%&#.#'" 0 ;!& %&&-#62<"+#..%&&%'%'5%"%'=!773%$!"%'&/.#3%=%23#$!'6%6!"#&/ /#$/-%".#'" " ) 7&"& 4-2 %5%&%'!3 '=%'##/&
%5%3?#$+!'%$!3?3#$"/%$!3 %'"+##7!/".#'" -23%$/8&
/!'$+9 -'*!2'"+#2/#!80-77&"&%'6%$!"#6%'"+#!65#/"%&#.#'"@ 7&"&;#/#4-2%5%&%'!3'=%'##/& %5%3 ;7&"&;#/#/#&#/5#6" 2#%33#6-7/."+#7+<&%$!33<+!'6%$!77#6$!"#=/<+#$'6%"%'& #3%=%2%3%"<!&/#=!/6&#&&#'"%!3A-!3%%$!"%'&9!=##"$;#/#!3&%'6%$!"#6%' "+#!65#/"%&#.#'"+#7/&7#$"%5#$!'6%6!"#&;#/#7-""'"%$#%'"+# !65#/"%&#.#'"%""+!".#/#7&&#&&%'"+#7/#&$/%2#6#&&#'"%!3
A-!3%%$!"%'&;-36'"#'"%"3#!$!'6%6!"#"2#$!33#6/"+#'"#/5%#; '"+##5#'"-!3%"<"+#'-.2#/!773%$!"%'&/#$#%5#6%'/#&7'&#""+# !65#/"%&#.#'"2#%'=3!/=#9%";!&7#'/"+#/#&7'6#'"0..%&&%'" /#&"/%$""+#'-.2#/$!'6%6!"#&/'"#/5%#;"!/#!&'!23#3%.%"2< /#&/"%'="!.#"+6&+/"3%&"%'=2<.#!'&+36%'=!&$/##'%'="#&" 3!-&#B"+#!65#/"%&#.#'"6#%'#6"+#5!/%-&$!"#=/%#& -'6#/;+%$+!$!'6%6!"#$-36!773<!'6#!$+$!"#=/<;!&!&&%='#6!$6# '-.2#/ '&!/!&7+<&%$!33<+!'6%$!77#6$!"#=/<%&$'$#/'#69"+# &!.#$!//%#66#-.2#/)C3!-&#B * 6#%'#6"+##3%=%2%3%"<-'6#/"+# 7+<&%$!33<+!'6%$!77#6$!"#=/<%#/23%'696#!!'6/"+7!#6%$!33< +!'6%$!77#6$!'6%6!"#&!'6/#!6%'"+#33;%'="#/.&(0 D
!!
"
#
$ %&'() *
+
+
,
$ -
* , *- .
#
/
0!
-
*
#+
, 1 - (
*
, ,
, + %&)&23
+
# #
4
+
, #+ *
,
567 8 9 0:;<- *
*
0
-
, = %&:>%:72&)52((?%2)5277&)$ - # + #
#
8@+
+
*
$ - 7
< :
- 5 < :
- !,
- 5 < :
#
<
9
* *#
) +
A
#"%"%'#/ 7&&#& "+# #&&#'"%!3 #6-$!"%'!3 A-!3%%$!"%'& 7/#&$/%2#6!'6!773%#6/"+#7&"4-2%5%&%'!3'=%'##/ %5%3 -'6#/ "+#/#&#/5#67+<&%$!33<+!'6%$!77#6$!"#=/<#!77#!/#6%'!&$/##'%'= "#&"$'6-$"#62<"+#..%&&%'!'6"+#/#&-3";+%$+;!&6#$3!/#6' @
#"%"%'#/%&&"!"#6"+!5#&#$-/#6 B.!/8&%'"+#&$/##'%'="#&" +#7/#$%&#=/%#5!'$#/!%><"+#7#"%"%'#/%&"+!"%'&7%"# 2#%'= "+# &3# 5%&-!33< %.7!%/#6 $!'6%6!"#9 ;+ +!6 !77#!/#6 %' "+# &$/##'%'="#&"9+#;!&'"#5#'7#/.%""#6"7!/"%$%7!"#%'"+#'"#/5%#;+#36 '
" %& $'"#'6#6 "+!" '3< /"+7!#6%$!33< +!'6%$!77#6 $!'6%6!"#&+!5#2##'$!33#6/"+#'"#/5%#;!=!%'&""+#";7&"&4-2 %5%&%'!3 '=%'##/ %5%3 /#&#/5#6 -'6#/ "+# 7+<&%$!33< +!'6%$!77#6 $!"#=/<
00 '"+#/#73<%3#6'2#+!3"+#/#&7'6#'"0..%&&%'9%" +!&2##'&"!"#6"+!"8##7%'=%'5%#;"+#3!/=#'-.2#/!773%$!"%'& /#$#%5#6%'/#&7'&#""+#!65#/"%&#.#'"!6#$%&%';!&"!8#'"$'6-$"! &$/##'%'="#&"$'&%&"%'=";7!/"&%# !/" % !'6 !/" %% $!//<%'=)
!'6 .!/8&/#&7#$"%5#3< +#&$/##'%'="#&";!&/"+#7-/7&# &+/"3%&"%'="+#$!'6%6!"#&!'6';#%=+"!=#;!&!&&%='#6""+#&!.#/ "+#7-/7#"#/.%'!"%'%'!3.#/%" +#.6#&$/##'%'=;!& /#&/"#6"9'3<"$!33$!'6%6!"#&"+/##"%.#&"+#'-.2#/5!$!'$%#&9 $!"#=/<0;%&#/"+#1%5!1$#"#&" /"+#";7&"&/#&#/5#6/ 7+<&%$!33<+!'6%$!77#6$!'6%6!"#&4-2%5%&%'!3'=%'##/ %5%3 9&%> $!'6%6!"#&&#$-/%'="+#+%=+#&".!/8&%'"+#&$/##'%'="#&";#/#$!33#6/ 1%5!1$# &7#/..%&&%'9"+#3!&"$!'6%6!"#&+/"3%&"#6-'6#/"+# 7+<&%$!33<+!'6%$!77#6$!"#=/<&#$-/#6.!/8&%'"+#&$/##'%'="#&"9 ;+#/#!&"+#7#"%"%'#/+!6&#$-/#6 B.!/8&!'6!$$/6%'=3<'"$!33#6/ "+#'"#/5%#; -'/"+#7!/"%#&+!5#2##'+#!/6 ') C"+# #/&'&;%"+%&!2%3%"%#& A-!3 77/"-'%"%#&9
/"#$"%' %=+"&!'6 -33 !/"%$%7!"%' $"9@ +#/#%'!"#/"2# /##//#6!&"+#@$" ;!&2/-=+"%'"/$#.!8%'=/#&#/5!"%'!" 3#!&"E7&"&%'!335"#&"!23%&+.#'"&""+##>"#'"E#!$+/"+# 7#/&'&&-#/%'=/. % 3%'6'#&&/3;5%&%' %% +#!/%'=%.7!%/.#'"
!'6 %%% F$."%5#6%&!2%3%"</$#/#2/!37!3&<+!7"#/1"+#@ $" 6#!3& ;%"+ "+# #.73<.#'"7#/&'& ;%"+ 6%&!2%3%"%#& #3#5!'"
&#$"%'&"+#&!%6+!7"#/!/#!&-'6#/(0 B
!"
#
# $#% % &'!'
!"
(
) % )* #) $ )%# % & '
%"(+
%C2
0-
# 4
*
4+ *
567 8 9 0:;<-
+
*
#1 0*-
/
#4 +
D
,
,# % )*"
#
# $#% %C&#
# *
,
+
*
# +
*
, C -*
+
-
-
*
# * #4
*
#$ 7
#4
, ,
# + D
#
*
4*#
*
4 #4 # *
4 / # *
, -"!"
!
%
#
++ .$
# (
!")) #)&") C6
#
# # #
99
*
*
#
*
+
*
# 4 #
4 # * +
,
#
,
#
*
+
*
#
*4
# * *#
,
,
#+
+
*
# *
#4 # #*#
+
*
#$ 7
*
, , #
* #4 #*
,
, +
A +# $" %& ! &$%!3 3#=%&3!"%' #'!$"#6 / "+# 2#'#%" #/&'&;%"+%&!2%3%"%#&G !&6#%'#6-'6#/"+#@$" !'6%"&
0C0 7/5%&%'& .-&" 2# %'"#/7/#"#6 %' /6#/ " -3%33 %"& 2*#$"%5#& +# 3!'=-!=#"+#&"!"-"/<7/5%&%';+%$+%&$3#!/!'6-'!.2%=--&/#3#$"& $3#!/3<"+#%'"#'"%'"+#3#=%&3!"-/#"/#&#/5#%'#5#/<#&"!23%&+.#'" -'6#/"+#77/7/%!"#5"'"3#&&"+!'E"+#5!$!'$%#&/"+# 7#/&'&/$3!&&7#/&'&;%"+6%&!2%3%"%#&;+%$+E#!$+&+!332# /#&#/5#6 / 7#/&'& &-#/%'= /. 23%'6'#&& / 3; 5%&%'9 +#!/%'= %.7!%/.#'" !'6 3$."%5# 6%&!2%3%"< / $#/#2/!3 7!3&< %' "+# 7&"& %6#'"%%#6/#!$+6%&!2%3%"</##/#'$#%'"+%&/#=!/6.!<2#.!6#""+# 6#$%&%'"+#'H23#4-7/#.#-/"%' #
# "
"
"
# '
) -% "
# "+ )"
#
#
'
+ "
# '
)%/ 01 2 / 03 '-/"+#/!'$#"+#.!'6!"#4#$"%'& !'6"+#@ $""+#5" -'*!29#7!/".#'"4$%!34#$-/%"<!'6#5#37.#'" .#'+%36/#'+!&%&&-#6%'&"/-$"%'&6!"#6 @)
'"+#&-2*#$"D/#&#/5!"%'5!$!'$%#&%'6%/#$"/#$/-%".#'"/"+# 7+<&%$!33<+!'6%$!77#67#/&'&%'"+#4"!"#G3!-&#&99@9C!'6)"+# %'&"/-$"%'&6!"#6 @);-362#/#3#5!'"""+#%&&-#!"+!'6!'6/#!6 !&33;&(0 B9
#
9@
44 . # #
!
*D
$ '
+
@
%
@ 9 (
*
# *# @ 8
,
#
,
2
/ E2E+
B
+
) *
0&=:
47
> ,
567 8 9 0:;<- "
37
-2 4
A *
,
*
*#
,
48;"* * ,
#
,
,*
, 4 *
,
, #
*
, , #
* # " #
4
*
# 2 #
# # + *
,
=
* ,
#
,
* 4
+ *
#
+A +#%'&"/-$"%'&6!"#6 @) $3#!/3<&7#33 -""+!""+#/#%&!/#&#/5!"%'""+##>"#'"E5!$!'$%#&%'6%/#$" /#$/-%".#'"3!&&099!'61&#/5%$#/7+<&%$!33<+!'6%$!77#6 7#/&'& +#2/#!80-7"+#E/#&#/5!"%'%&E#!$+/$!'6%6!"#&9 ;+!/#&-#/%'=/.23%'6'#&&/3;5%&%'9+#!/%'=%.7!%/.#'"!'6 3$."%5#6%&!2%3%"</$#/#2/!37!3&< +##/<%'&"/-$"%'&/#3#$"! $'&$%-&6#$%&%'"+!""+#E/#&#/5!"%'+!&"2#%.73#.#'"#62<.#!'& !
7%'"/&"#/!'65!$!'$%#&!33%'=!" &"#/9 !'6)2# /#&#/5#6 D
! " # #$ % &'G
-/"+#/./#9/#&#/5!"%'.!6#/"+#$!"#=/%#&+!'6%$!77#67#/&'&%' "+#"+/##$!"#=/%#&%&%'"#/$+!'=#!23#'3<%"+#$!'6%6!"#2#3'=%'=" '#$!"#=/<%&'"!5!%3!23#/%"+#'!"-/#5!$!'$<%'!'%$#%&&-$+
0B0 "+!"!=%5#'$!"#=/<7#/&'$!''"2##.73<#6 +#%&&-!'$#"+#%'&"/-$"%'&6!"#6 @)
!'6"+#$'"#'"&"+#/#!/#'"6%&7-"#62<"+#/#&7'6#'"' %#"+# #7!/".#'" -23%$ /8& /!'$+9 -'*!2 5#' "+# "+%/6 /#&7'6#'"%#"+##7!/".#'"4$%!3 4#$-/%"<!'6#5#37.#'" .#'!'6+%36/#' 4$%!34#$-/%"</!'$+ 94"!"# -'*!2!6.%"&" "+#&!.#";-362#!77&%"#""!8#'"#"+!"#5#'%'"+#!65#/"%&#.#'" 2#!/%'= ' ''#>-/# 0 "+# %'&"/-$"%'& 6!"#6 @) %'6 !
.#'"%'%'3!-&#B * 6#%'%'=$!"#=/%#&!'67!/"%$-3!/3<"+#7+<&%$!33< +!'6%$!77#6$!"#=/<'"+#/;/6&9"+#%/&"/#&7'6#'"%#"+# -'*!2
-23%$4#/5%$#..%&&%';!&!;!/#"+#%&&-!'$#"+#%'&"/-$"%'& 6!"#6 @) +#/#;-362#'6%&7-"#"+!""+#%'&"/-$"%'&6!"#6 @)
%&&-#62<"+#77/7/%!"#4"!"#5"!'6%'-/"+#/!'$# "+#.!'6!"#$'"!%'#6%'4#$"%'& !'6"+#@$";-36+36"+# %#36%' & !/!& /#$/-%".#'" !=!%'&" "+#"; 7&"& 4-2 %5%&%'!3 '=%'##/ %5%3 /#&#/5#6/7+<&%$!33<+!'6%$!77#6$!"#=/<<!773<%'= "+#E/#&#/5!"%'#'5%&!=#6-'6#/"+#@$"!'6%'"#/.&"+# %.73#.#'"!"%'&-$+7#/$#'"!=#/#&#/5!"%'!=!%'&"!
7%'"/&"#/ !&7#/$3!-&#@"+#%'&"/-$"%'&6!"#6 @) "+#%/&"
7&"-""+#";/#&#/5#67&"&4-2%5%&%'!3'=%'##/ %5%3 /"+# 7+<&%$!33<+!'6%$!77#6$!"#=/<-=+""+!5#2##'.!6#!5!%3!23#"! $!'6%6!"#&-#/%'=/.23%'6'#&&/3;5%&%'%#5%&-!33<%.7!%/#6 +#!&&#/"%'"+#7#"%"%'#/"+!"+#;!&"+#&3#5%&-!33< %.7!%/#6$!'6%6!"#9;++!6!77#!/#6%'"+#&$/##'%'=7/$#&&+!&='# -'/#2-""#6 '2#+!3"+#..%&&%'!&"!'6+!&2##'"!8#'"+!""+#/#
00 ;!&'5!$!'$</#&#/5#6&7#$%%$!33</"+#23%'6/5%&-!33<%.7!%/#6 $!'6%6!"#& ' "+#/ ;/6& "+# ..%&&%' +!& 7/$##6#6 " +36 ! &$/##'%'="#&"7#/"!%'%'=""+#E/#&#/5!"%' 7/5%6#6/7+<&%$!33< +!'6%$!77#6 ;%"+-" 8##7%'= %' .%'6 "+# 2%-/$!"%' !.'=&" "+# E /#&#/5!"%' %# E #!$+ / 23%'6?3; 5%&%'9 +#!/%'= %.7!%/#6 !'6 3$."%5#6%&!2%3%"<?$#/#2/!37!3&< +#..%&&%'+!&7/$##6#62< $.73#"#3<6%&$!/6%'="+#6#$%&%'"!8#'2<"+#4"!"#5""+!"5!$!'$%#& !33%'=!" %'"&9 !'6)%'!
7%'"/&"#/;#/#/#&#/5#6/"+# "+/##$!"#=/%#&%#23%'6/3;5%&%'9+#!/%'=%.7!%/#6!'63$."%5# 6%&!2%3%"</$#/#2/!37!3&<%'"+#&!.#/6#/+#&"!'6"!8#''2#+!3 "+#..%&&%'"+!""+#/#;!&'5!$!'$<&7#$%%$!33</#&#/5#6/"+# 23%'6/5%&-!33<%.7!%/#6$!'6%6!"#9%&%33-'6#6+#!33!$<%'"+#&"!'6 "!8#''2#+!3"+#..%&&%'&"!'6&#>7%'!&.-$+!&"+#/#;#/# '5!$!'$%#&/#&#/5#6&7#$%%$!33<#5#'/"+#/"+7!#6%$!33<+!'6%$!77#6 $!'6%6!"#&F%.%"%'=$'&%6#/!"%'/!77%'".#'"!=!%'&""+#7+<&%$!33< +!'6%$!77#6$!"#=/<'"+#2!&%&.!/8&2"!%'#6%'"+#&$/##'%'="#&" !'6"+#/#2<$'%'%'=$'&%6#/!"%'"'3</"+7!#6%$!33<+!'6%$!77#6 $!'6%6!"#&9$!''"+36=64-$+9$-/&#!$"%'/-'&$-'"#/""+# 6#$%&%' "+# 4"!"# 5" $'"!%'#6 %' %'&"/-$"%'& 6!"#6 @)
'"+#/#73<%3#6'2#+!3"+#..%&&%'9%"+!&2##' &"!"#6"+!""+#%'&"/-$"%'&6!"#6 @);#/#%&&-#62<"+#5"
-'*!2 #7!/".#'"4$%!34#$-/%"< !'6"+#2%-/$!"%'"+#5!$!'$%#& E/#!$+$!"#=/<7+<&%$!33<+!'6%$!77#6$!'6%6!"#&;!&"2# 6'#!""+#3#5#3"+#5"9;+%$+%&"+#/#A-%&%"%'%'=!'6!77%'"%'= !-"+/%"<4-$+&"!'$#"!8#'2<"+#7/#.%#//#$/-%".#'"!=#'$<"+#4"!"#
0 $!''3<2#"#/.#6!&-'/"-'!"#2%-/$!"%'"+#5!$!'$%#&E/ #!$+ $!"#=/< 7+<&%$!33< +!'6%$!77#6 7#/&'& !" "+# +!'6& "+# 4"!"#?77%'"%'=-"+/%"<;!&7&&%23#'3<%"+#..%&&%'+!6.!6# &7#$%%$/#$..#'6!"%'&/!77%'".#'"%'/#&7#$"#!$+$!"#=/< "+#$'"/!/<9"+#..%&&%'+!&3%.%"#6"+#7!/"%$%7!"%'$!'6%6!"#&!" "+#&"!=#'"#/5%#;/"+#7+<&%$!33<+!'6%$!77#6$!"#=/<'3<'"+# 2!&%& .!/8& 2"!%'#6 %' ! &$/##'%'= "#&" !'6 %' 6#/=!"%' " "+# %'&"/-$"%'&6!"#6 ) +#..%&&%'+!&!-3"#6%'
"!8%'= "+# E /#&#/5!"%' / 7+<&%$!33< +!'6%$!77#6 7#/&'& !& '# $.7&%"#-'%"!'6"+#/#2<%''"+!5%'=.!6#/#$..#'6!"%'&!/!"#3< ";!/6&E/#&#/5!"%'7/5%6#6/23%'6?3;5%&%'9+#!/%'=%.7!%/#6!'6 3$."%5#6%&!2%3%"<?$#/#2/!37!3&<#!$++#/#&7'6#'"' 6#7!/".#'"
+!&$.7-'6#6"+#.%&"!8#2<!$$#7"%'="+#/#$..#'6!"%'&.!6#2< "+#..%&&%'23%'63<+#/#+!&2##'!$.73#"#3!$8$/6%'!"%' 2#";##' "+# /#A-%&%"%'%'= 4"!"# 5" 6#7!/".#'" !'6 "+# 4"!"#
#$/-%".#'"=#'$< &+/"/#73<2<;!<!%6!5%""+#+%#'=%'##/9 -'*!2
/!'$+'2#+!3&#$'6/#&7'6#'"+!&2##'73!$#6' /#$/6/!"+#/&"/!'=#&"!'6+!&2##'"!8#'!'6""+#33;%'=##$"(0 D +
,
# #
#
, , *
!)&*
#*# 77!5A
#&7'6#'"' 6#7!/".#'"+!&"+-&5%/"-!33<;!&+#6%"&+!'6 "+#.!""#/ +%&-/";-36+!5#'+#&%"!"%'%'+36%'="+!""+# 7/#&#'"$!&#/#3#$"&!$.73#"#3!$8;%33'"+#7!/""+#/#&7'6#'"
00 !-"+/%"%#&%'$!//<%'=/"+"+#.!'6!"#"+#@$"5#'"+#6#$%&%' "+#4"!"#5"$'"!%'#6%'%'&"/-$"%'&6!"#6 @)
;+%$+"+#/;%&#+#36"+#%#36%'&!/!&"+#/#$/-%".#'"7/$#&&%'%"%!"#6 5%6#!65#/"%&#.#'"' 0 9+!&2##'3-"#6;%"+%.7-'%"< +#!$"%'"+#/#&7'6#'"!-"+/%"%#&%'+!5%'=6#'%#6""+# 7#"%"%'#/ $'&%6#/!"%' / !77%'".#'" " "+# 7&" 4-2 %5%&%'!3 '=%'##/ %5%3 !&!5%&-!33<%.7!%/#6$!'6%6!"#!'6!=!%'&""+#";7&"& /#&#/5#6/7+<&%$!33<+!'6%$!77#6$!"#=/<%&+#36"2#2!6%'3!; $$/6%'=3<9"+#7/#&#'"7#"%"%'%&!33;#6 %/#$"%'&!/# %&&-#6/!7/$#&&'"#/5%#;"2#$'6-$"#6"$'&%6#/"+#7#"%"%'#/ /!77%'".#'"""+#7&"4-2%5%&%'!3'=%'##/ %5%3 -'6#/"+# #7!/".#'" -23%$/8& /!'$+9 -'*!2 4-$+$'&%6#/!"%'
;-362#!=!%'&"!5!$!'$<"+!".!<+!5#!/%&#'&-2&#A-#'"""+#%&&-!'$# "+#!65#/"%&#.#'"!"''#>-/# 0/2<$/#!"%'=!&-7#/'-.#/!/<7&" '"+##5#'"-!3%"<"+#7#"%"%'#/2#%'=-'6&-%"!23#/2#%'=!77%'"#6 ""+#7&"9&-$+!77%'".#'";-362#";!/6&$'&-.%'=!/&"#/7%'" %6#'"%%#62<"+#4"!"#5"!=!%'&""+#5%&-!33<%.7!%/#6$!"#=/<!&7#/ 6#$%&%'$'"!%'#6%'%'&"/-$"%'&6!"#6 @) 4-$+#>#/$%#$.73#"#6;%"+%'!7#/%6";.'"+&/. "+#6!"#/#$#%7"!$#/"%%#6$7<"+%&/6#/
#"%"%'%&!33;#6%'"+#!/#&!%6"#/.& ( ) *+**,-*.
3-$8< +#"+#/&7#!8%'=?/#!&'#6( #&? +#"+#/ #7/"!23#( #&?