Union Of India & ORS v. Manoj Kumar & Anrs
!"#!"$#!"%&'(")"*#+!,&-'."$"/,$#"'0*#!"'0("+#1 "+
2
!
(($0"3"'.4#!"'0$"5#0,*0++&"'.4#!" "*#$6-')0*0+#$6#03"
$0.&*6- !6*'0(6$!"*5!78,$+!,$#9#!"$0.&*6-9:#,5,*+0'"$#!"56+",8 $"+/,*'"*#, !"$"0*8,$/$,),#0,*6+ //"$030+0,* -"$;78,$+!,$# 9:#!"/"#0#0,*"$+!63"80-"'#!"/$"+"*#<$0#/"#0#0,*
6*,%&)6$<6+6//,0*#"'6+0*'04/0+# 0*"8"*5"+#6#"+ $(6*0=6#0,*,*#")/,$6$4.6+0+6+/"$,$'"$'6#"' 8,&*'6//"*'"'6+**"?&$"@ 2"6$*"'5,&*+"-6//"6$0*(8,$ $"+/,*'"*#, '$"<#!"6##"*#0,*,8#!""*5!#,/6$6($6/!A,8#!",$'"$ ,86//,0*#)"*#0++&"'#,$"+/,*'"*#, <!"$"0*0#!6+.""*+#0/&-6#"'
B4,&<0--.",*/$,.6#0,*8,$#<,4"6$+8$,)#!"'6#",86//,0*#)"*#C
!"$"0+*,'0+/&#"#,#!"865##!6#$"+/,*'"*#, <6+6//,0*#"',*-468#"$ 5,*'&5#0*(6)"$0##"+# *,#!"$<,$'+!"!6'*,#"*#"$"'0*#,#!"'"8"*5" +#6#"+ $(6*0=6#0,*#!$,&(!.65;',,$
!"865#$")60*+#!6##!""8"*5"+#6#"+ $(6*0=6#0,**"3"$ 56$"'#,'"5-6$"!0+/$,.6#0,*0))"'06#"-468#"$#!""?/0$4,84"6$+8$,) #!"'6#",86//,0*#)"*#6+5-"6$-46$#05&-6#"'0*/6$6($6/!A,8#!",$'"$,8 6//,0*#)"*#0++&"'#,#!"+#$"+/,*'"*#
2"6$*"'5,&*+"-6//"6$0*(8,$#!"<$0#/"#0#0,*"$+$"8"$$0*(#, "8"*5"+#6#"+7 $,&/9 96*'99/,+#+: "5$&0#)"*# &-"+E@@<!05!0+ 6//-056.-"#,$"+/,*'"*#, <!,<6+6//,0*#"',* +&.)0##"'
#!6#6+/"$#!"6.,3" &-"+FG,8#!"3656*50"+0*#!"/,+#,8 //"$ 030+0,* -"$;6$"#,."80--"'&/.4*,*+"-"5#0,*6*'G.4+"-"5#0,*
FG,8#!"3656*54+!6--."80--"'&/.4/$,),#0,*8$,)2,<"$030+0,*
-"$;+<!,!63"(,#@4"6$+,8"?/"$0"*5"0*#!"($6'"<!0-"G.4 +"-"5#0,*+!6--."80-"'&/.45,*'&5#0*(20)0#"'"/6$#)"*#6- ,)/"#0#03"
?6)0*6#0,*,8+&5!2,<"$030+0,* -"$;+<!,!63"$"*'"$"'4"6$+,8 $"(&-6$ +"$305" /$,30'"' #!"4 !63" *,# 5$,++"' #!" 6(" ,8 A 4"6$+
H&,#0*(#!" &-"+6//-056.-"#,$"+/,*'"*#, -"6$*"'5,&*+"-6//"6$0*( 8,$#!"/"#0#0,*"$+<,&-'3"!")"*#-45,*#"*'#!6#6'"50+0,*!6+.""* $0(!#-4#6;"*.4#!"/"#0#0,*"$+#!6#$"+/,*'"*#, <6+0*"-0(0.-"#,("# /$,),#0,*#!$,&(!20)0#"'"/6$#)"*#6- ,)/"#0#03"?6)0*6#0,*6+!"
!6'*,#$"*'"$"'6*4$"(&-6$+"$305"
, )""# #!" 6.,3" +&.)0++0,* )6'" .4 -"6$*"' 5,&*+"- 6//"6$0*(8,$#!"<$0#/"#0#0,*"$+#!"$"-"36*#+"I&"*5",8"3"*#+0*#!0+ 56+"<0--!63"#,."'"6-#<0#!.4&+ 0*865#6//-0"'8,$ /$,),#0,* #!$,&(! +"-"5#0,* .4 5,*'&5#0*( 20)0#"' "/6$#)"*#6-
,)/"#0#03" ?6)0*6#0,* &*'"$ **"?&$" E "+/,*'"*# , <6+
D +!,<*6# , D0*#!"-0+#,856*'0'6#"+"-0(0.-"8,$/6$#050/6#0*(0*#!" 20)0#"'"/6$#)"*#6- ,)/"#0#03"?6)0*6#0,*8,$#!"/$,),#0,*/,+#,8
6$6($6/!,8**"?&$"E<,&-'$"6'B!$0 6-.0$0*(!2 ,8 6))&0+*,#"-0(0.-"#,6//"6$0*#!"68,$"+60'20)0#"'"/6$#)"*#6-
,)/"#0#03"?6)0*6#0,*."0*(,3"$6("C #<,&-'(,#,+!,<#!6##!"
/"#0#0,*"$+ 0* 865# 8,&*' $"+/,*'"*# , "-0(0.-"#, /6$#050/6#"0* #!"
20)0#"'"/6$#)"*#6- ,)/"#0#03"?6)0*6#0,*8,$/$,),#0,*.4+"-"5#0,*
*865#,*",8#!"2,<"$030+0,* -"$;+*6)"-4!
6-.0$0*(!<6+ 8,&*'0*"-0(0.-"
*,#!"$<,$'+#!"56*'0'6#&$"!6'.""*#!,$,&(!-4 6*6-4="'."8,$"3"$#!"56*'0'6#"+<"$"/"$)0##"'#,6//"6$8,$#!"20)0#"' "/6$#)"*#6- ,)/"#0#03"?6)0*6#0,*
!"$"0+*,'0+/&#"#,#!"865##!6#$"+/,*'"*#, 5-"6$"'#!"
20)0#"'"/6$#)"*#6- ,)/"#0#03"?6)0*6#0,*!"-'6*'6+65,*+"I&"*5" !"5$,++"'#!"."*5!)6$;
!6'/�*F4"6$+,8+"$305"6##!"#0)"<!"* !" <6+ 56--"' #, 6//"6$ 0* #!" 20)0#"' "/6$#)"*#6- ,)/"#0#03"
?6)0*6#0,* * #!" 6.,3" 865#+ 6*' 50$5&)+#6*5"+ <" 6$" ,8 #!" 5,*+0'"$"'30"<#!6#$"+/,*'"*#, <6+'"")"'#,!63".""*$"(&-6$0="'
0*+"$305"*,#,*-4655,&*#,8#!"865##!6#!0+/$,.6#0,*<6+*,#5,*+0'"$"' 0))"'06#"-468#"$#!""?/0$4,84"6$+8$,)#!"'6#",8!0+%,0*0*(+"$305" 6+/"$#!"#"$)+,86//,0*#)"*#.-+,,*655,&*#,8#!"/"$)0++0,* ($6*#"' #, $"+/,*'"*# , #, #6;" 20)0#"' "/6$#)"*#6- ,)/"#0#03"
?6)0*6#0,*!630*(8,&*'!0)"-0(0.-"8,$#!"/,+#,8
@
,$6--#!"+"$"6+,*+<"80*'#!6##!"/"#0#0,*"$+!63"&*860$-4
A #$"6#"'$"+/,*'"*#, 0*#!")6##"$,86//,0*#)"*##,#!"/,+#,8
2"6$*"'$0.&*6-!6+$0(!#-40*#"$3"*"'6*'/6++"'6*,$'"$I&6+!0*(#!" 0)/&(*"',$'"$/6++"'.4#!"/"#0#0,*"$+,* !""/6$#)"*#6- $,),#0,* ,))0##""+!,&-'5,*+0'"$#!"56*'0'6#&$",8$"+/,*'"*#, 8,$/$,),#0,*6+
+!,&-'."/$,),#"'08!"0+8,&*'
,#!"$<0+"80#<0#!0*),*#!+8$,)#!"'6#",8#!0+,$'"$
!"<$0#/"#0#0,*+#6*'+'0+)0++"'
" # &(&+# " # &-6#0