Nachhatar Singh Etc. v. Punjab Agricultural University, Ludhiana And Another
"#$ %$&'(')*+ "&,,"#"-.')/, $#'#')$- (!
0$-(1( ,$1)2"3/-'&14#1-"4 )'5$-('#6781%,'")"")%")#,$- $(9)%$)#(
* :8 . ;
8. -$($)#*< -0.,"-="7.$)'-%5&"#$7>'#,7 (.,'5")'.,"-="7%5&"#$7 -#,$9$#'#')$- -. '447%5&"#$7 --$(9)%$)#( ,$#,$-#,$ $9-#$-( 4&"4)$>(9"9$-="63$"44>$%# ($$#,$21%/=$)#?$( 3$-$ $--$%##,$ $9-#$--)#$(
,$#,$-#,$21%/=$)#(,14%3$-$9-#$%')#,$%'/$(#?$( << << ;
8.
8!
,$9$#'#')$-7')#,$9-$($)#>-'#9$#'#')7,"('=91/)$%-%$- %"#$% ))$@1-$<<+!79"(($%36 $/'(#-"-71)2"3/-'&14#1-"4
)'5$-('#6781%,'")" ')(,-#:-$(9)%$)#< )'5$-('#6:!75'%$>,'&,,$>"( %$)'$%#,$($4$&#')/-"%$')5'$> #,$')(#-1&#')(%"#$% A")% AAB # &=$( 1# #,"# #,'( '( ($&)% -1)% 4'#'/"#') ,$ 9$#'#')$->"(>-C')/"(" $(#-$->'#,-$(9)%$)#< )'5$-('#6$2')$% #,$($-5'&$)A")%14#'="#$46-$#'-$%)+B,$9$#'#')$- &4"'=( #,"# #,$ -$&==$)%"#')( #,$ )% "6 =='((') >$-$ '=94$=$)#$%>'#,$
-=A+")%#,$-$&==$)%"#')( -% "6 =='((')>$-$'=94$=$)#$%>'#,$
-=A,$($>$-$
<< %146 "%9#$% 36 -$(9)%$)#< )'5$-('#6 # '( &4"'=$% #,"# (')&$ #,$ -$&==$)%"#')(>$-$"%9#$%36-$(9)%$)#< )'5$-('#67#,$-$ -$7,$'( $)#'#4$%#($4$&#')/-"%$')5'$> ')(#-1&#')(%"#$% ))$@1-$< < !7 44>$%36')(#-1&#')(%"#$%AAB ))$@1-$<<! #"4( &=$(1##,"#9-$5'1(467#,$9$#'#')$-,"%"99-"&,$%#,'( 1-#36>"6 '4')/">-'#9$#'#')'$ BA AA 7#'#4$%"(
>,'&, >"( %$&'%$% 36#,$.')/4$$)&, #,'( 1-# ) ))$@1-$<<!7')>,'&,'#>"(=$)#')$%#,"##,$9$#'#')$- >"(/-")#$%($4$&#')/-"%$ (<#'44 A,$("'%>-'# 9$#'#')>"(%'(='(($%363($-5')/#,"##,$($4$&#')/-"%$>"(%$)'$%# #,$$=946$$')#,$9-$<-$5'($%9"6(&"4$(%1$#')"&#') #,$"1#,-'#'$( ")%4"#$-)7,'(&"($>"(C$9#9$)%')/#">"'##,$-$9-# -%"6
=='(('),$9$#'#')$- '4$%#,$8$##$-("#$)#99$"4'$8 A "/"')(##,$21%/=$)#9"(($%36#,$.')/4$$)&, #,'( 1-# ') BA AA 7 #'#4$% "(
7>,'&, >"(,$"-%36"'5'(')$)&, #,'( 1-#")%"44>$%#,$("'%875'%$ -%$-%"#$% ))$@1-$<<! ,$-$4$5")#$@#-"&# -=#,$ 9$-"#'5$9"-# #,$21%/=$)#'(-$9-%1&$%"(1)%$-*< ,'( "99$"4 '( "44>$% ,$ -%$-( 4$"-)$% (')/4$ 1%/$'(($#"('%$$>14%7,>$5$-74'C$#94"&$)-$&-% #,$ (13='((') 4$"-)$% &1)($4 - #,$ -$(9)%$)#( #,"# ($4$&#') /-"%$7 ') ")6 &"($7 >"( )# "%='(('34$ # #,$
$(#-$-($(13='#(#,"#($&#')/-"%$>"(9-5'%$%#)46 ('@&"#$/-'$( $=946$$(1# #>$)#6 >$5$-7#,'('( %'(91#$%36#,$4$"-)$%&1)($4 -#,$"99$44")#)")6&"($7 '#'()# -1(#/')##,'("(9$&#')#,$9-$($)#"99$"4
< < 3$&"1($ #,$-$"()#,"##,$="##$->"()#&)('%$-$% #,'(")/4$36#,$-$(9)%$)#(<"1#,-'#'$("#"44(=$)#')$% "35$7#,$)46-$"() -%$)6')/($4$&#')/-"%$>"(#,"#'# &"=$#3$"34'(,$% -=A$7#,$-$ -$7"44>#,$ >-'#9$#'#') '4$%36#,$9$#'#')$-##,$$@#$)##,"##,$&"($
#,$"99$44")#(,"443$&)('%$-$%36#,$-$(9)%$)#( -/-")#
($4$&#')/-"%$)'#(>)=$-'#(")%"(9$--14$( -%$-##,'( $
$&#(,"443$9"(($%>'#,'))$=)#, -=#%"6)&"($7 #,$"99$44")#(#'44,"(")6/-'$5")&$36#,$-%$-#,"#="63$ 9"(($%7'#>'443$9$) -#,$"99$44")##&,"44$)/$#,$("=$7 ')"&&-%")&$>'#,4">E &&-%')/467 #,$ -$(9)%$)#( &)('%$-$% #,$ &"($ #,$ 9$#'#')$-")%9"(($%#,$'=91/)$%-%$-%"#$% ))$@1-$<<+! ,$9$-"#'5$9"-# #,$("'%-%$-'(-$9-%1&$%"(1)%$-*< )#,$4'/,# #,$-%$-( #,$):34$'/, 1-#7#,$ -$F1$(# .,"&,,"##"-.')/,7@< $(#-$--$&$'5$%')#,'(
'&$) ,"(3$$)$@"=')$%")%'#,"(3$$) 1)% #,"#"(9$-)#'
'&"#')'((1$%36#,$ =9#-44$-7 5'%$ ++ %"#$%A7)46('@&"#$/-'$(
$=946$$(>$-$9-5'%$%($4$&#')/-"%$1# &"#$/-'$( ")%#,$-$>"()9-5'(') -#,$/-")# ($4$&#')/-"%$# #,$ 9(# $(#-$- $(#-$-<&1=<"
#-' ,$-$ -$7 ., "&,,"##"-.')/,7@< $(#-$-'()#$)#'#4$% -#,$/-")#
")6($4$&#')/-"%$>$ A7"(&4"'=$%36,'=,$ -$F1$(# ., "&,,"##"- .')/,7 @< $(#-$- -$&$'5$% ) '(,$-$36-$2$&#$%E ,$9$#'#')$-'("//-'$5$%36#,$("'%-%$-%"#$%
))$@1-$<<+!79"(($%36-$(9)%$)#( ,$-$(9)%$)#(7')#,$>-'##$)(#"#$=$)#7,"5$#"C$)#,$(#")% #,"##,$($4$&#')/-"%$>"(/-")#$%)46#('@&"#$/-'$( $=946$$(")% #,"##,$9(# $(#-$-%'%)# "44')#,$("'%&"#$/-6 8"#$-)7#,$ -$&==$)%"#')( -%"6 =='((')>$-$'=94$=$)#$%>'#,$
<B<
-=A")%#,$($4$&#')/-"%$>"("34'(,$%>,'4$/-")#')/#,$ -$5'($%9"6(&"4$,$9$#'#')$->"(/'5$)9#')#&)#')1$#%-">4% 9"6(&"4$(-(>'#&,5$-#)$>-$5'($%9"6(&"4$(>'#,$
-=&1#
%"#$,$9$#'#')$-9#$% --$5'($%9"6(&"4$")%&)($F1$)#467,'(9"6 >"("&&-%')/46 '@$%>'#,$
-=A ,$-$(9)%$)#(,"5$ 94"&$% -$4'")&$ 19) 4$##$- ))$@1-$< <! %"#$% AA #,$ -$(9)%$)#7>,'&,=$)#')("31##,$/-")# /-"%$"(9$-#,$')(#-1&#')( '((1$%7 5'%$ 4$##$- +B< 7 %"#$% AB 36 #,$ 5$-)=$)##>"( 1-#,$-=$)#')$%#,"#"(9$-#,$-$&==$)%"#')(
#,$ -% "6 =='((')7 #,$ 5$-)=$)# ,"% %$&'%$% # (#9 /'5')/ ($4$&#')/-"%$>'#,$
-=A ,$-$ $-$)&$,"("4(3$$) ="%$##,$#,=$$#')/ "-% ")"/$=$)#7,$4%)A")% &)($F1$)#467)#'
'&"#')%"#$%A ))$@1-$<<A!>"('((1$%7') >,'&,&$-#"')&"#$/-'$( )'5$-('#6$=946$$(>$-$/'5$)-$5'($%9"6 (&"4$(>'#,$
-=A+7)#,$('@#,&"#$/-67#,$($4$&#')/-"%$ >"( =$)#')$%7 >,$-$"( '# >"( )# =$)#')$% "/"')(# (=$ #,$- &"#$/-'$(7>,'&,')&41%$( $(#-$-(7 $(($)/$-6(")% ,C'%"-($#& ,"5$,$"-%#,$4$"-)$%($)'-&1)($4 -#,$9$#'#')$-7#,$ 4$"-)$%&1)($4 --$(9)%$)#(")%,"5$"4(&"-$ 1446/)$#,-1/,#,$
'4$ #&=$(1##,"##,$%'(91#$'(-$/"-%')/#,$/-")# ($4$&#') /-"%$##,$9$#'#')$-)&=94$#') 6$"-(:($-5'&$7>,'&,,$,"% &=94$#$%)A#'("4()#%'(91#$%#,"#')#,$-$9-# #,$)% "6 =='((')7#,$9-5'(') -($4$&#')/-"%$>"(#,$-$(9$-#,$ ')(#-1&#')( #,$ 5$-)=$)#%"#$% ))$@1-$<< !7G #,$ &"%-$>"(#3$/'5$)($4$&#')/-"%$#'()#%'(91#$%#,"##,$-$>"()46
<< )$9(# $(#-$-")%')(1&,&"($7#,$("'%9$-()>14%3$$)#'#4$%# ($4$&#')/-"%$7'
#,$->'($$4'/'34$ >7#,$F1$(#')>14%"-'($>,$#,$-#,$($4$&#')/-"%$>"( -'/,#46%$)'$%##,$9$#'#')$-36#,$-$(9)%$)#()#,$3"('( #,$ ')1#$( $$#')/ "-% ")"/$=$)#7%"#$%A? ')%#,$-$946'))$/"#'5$ ,$5"-'1(')(#-1&#')('((1$%36#,$1)2"3 5$-)=$)# #'=$ # #'=$ >$-$ "%9#$% 36 #,$ -$(9)%$)#< )'5$-('#6 )$ (1&, ')(#-1&#')(>"('((1$%) ))$@1-$<< !7 44>$% 36#,$- ')(#-1&#')(%"#$%AAB ))$@1-$<<!,$9$-1("4 -%$-%"#$% +AB ))$@1-$<<B!79"(($%36-$(9)%$)#< )'5$-('#6(,>(#,"# #,$ $(($)/$-6(>$-$/-")#$%#,$($4$&#')/-"%$#,1/,#,$6%'%)#
"44 ') ("'% &"#$/-'$(7 =$)#')$% ') #,$ ("'% =$$#')/ "-%
")"/$=$)#7 ,$4% ) A.'='4"-467 #,$ 8"3-"#-6$&,)'&'")( >$-$ "4( /-")#$% #,$ ($4$&#') /-"%$7 5'%$ -%$- %"#$% AAB
))$@1-$<<! #,$->'($"4(7)&$#,$-$&==$)%"#')( #,$)%"6
=='((')>$-$'=94$=$)#$%")%>$-$"%9#$%36-$(9)%$)#(7#,$6 &14%)#="C$")6%'(#')&#')-$/"-%')//-")# ($4$&#')/-"%$#5"-'1( &"#$/-'$( $=946$$( '#>"(%)$"#"447'#"=1)#(#%'(&-'=')"#') 3$#>$$)#,$$=946$$(>-C')/1)%$-#,$&)#-4 #,$("=$"1#,-'#6 #3$')/(7"= #,$5'$>#,"##,$9$#'#')$->"($)#'#4$%# /-")# ($4$&#')/-"%$>'#,$
-=A,$($4$&#')/-"%$,"( )#3$$)%$)'$%7"44$/')/#,"##,$9$#'#')$-'()#(1'#"34$ -/-")#
($4$&#')/-"%$)"&&1)# ($-5'&$-$&-%,$)46/-1)%=$)#')$%') #,$'=91/)$%-%$-'(#,"#)46('@&"#$/-'$( $=946$$(>$-$9-5'%$% >'#,($4$&#')/-"%$7>,'&,'( 1)%#3$ ""446')&--$')5'$>
<< -%$-( 9"(($% -$/"-%')/ #,$ $(($)/$- 6( ")% #,$ 8"3-"#-6 $&,)'&'")( %='##$%467)#,$'=94$=$)#"#') -$9-# -% "6
=='((')7#,$($4$&#')/-"%$>"("34'(,$%>'#,$
-=A ,$9$#'#')$-9#$% -)$>(&"4$>'#,$
-=A>$5$-7,'( 9"6)#,$&=94$#') 6$"-(:($-5'&$>"(#3$-$< '@$%"
#$-/-")#')/ #,$($4$&#')/-"%$")%#,$)7&--$(9)%')/ '@"#')>"(#3$="%$)#,$ '=94$=$)#"#') #,$-$9-# -% "6 =='((')>'#,$
A")%&)($F1$)#'"4 '@"#')'("4(#3$="%$((1&,7#,$9-$($)# >-'#9$#'#')'("44>$%,$-$(9)%$)#("-$%'-$&#$%#/-")##,$($4$&#') /-"%$##,$9$#'#')$->'#,$
-=A7>,$),$&=94$#$% 6$"-(:($-5'&$")%#,$-$"
#$--$< '@,'(9"6#'44-$#'-$=$)#$$%4$((#("6 #,"##,$-$#'-"43$)$ '#(>'44"4(3$-$5'($%')"&&-%")&$>'#,#,$ -$(,9"6
'@"#')")%#,$"--$"-((,"443$9"'%##,$9$#'#')$->'#,')#,-$$=)#,(
-=#,$%"#$ -$&$'9# &96 #,'(-%$->'#,')#$-$(#"##,$-"#$ G 9$-"))1=
;
8. !
+ (2C( ,$#,$-(9$"C')/-$"()$% * $( ,$#,$- $9-#"34$ * $(