Rajni Kumari v. Maharishi Dayanad University Rohtak & ORS
!" "#$%$&'
!" "#$%$&'
!" "#$%$&'
!" "#$%$&'( ( ( ( )
) )
) )
) )
) *&$+,- .$ "!$!$&". /% 0 1 .%1$ 2 & &3&$4".%$!251! 6 &3!1".% "%7&3"&!% 0' 0' 0' 0'8 90++0 8 90++0 8 90++0 8 90++0 ."%"&!' 0.%1: &$ 6%1$534# !"5
.!1"7"!$!$&". 0.-$! 534# !"5
.!1"."%7&3"&!% ++05 ++05 ++05 ++05 1" 7"!$!$&". ;! .";$%!"."3 1".%"< % %!,3"&! 0 =<$!$# < #$"&#"> :$!1 !1" 0 1 .%1$ 2 & &3 &$4".%$!25 1! 6 ?
. %1.! @!1" &$4".%$!28A ,&3". !1" $%! &#" 3,# !$& .;. --" $& !1" %"%%$&
B 1" : % $%%,"3 ";$%!. !$& )C &3 3-$!# .3 .!1"$.%!2" ."D -$& !$&$&!1"2" .
B! 77" .$&!1" "D -$& !$& 0 25
B 1" 7"!$!$&". 3$3 &! 77" . $& !1" % $3 "D -$& !$&E"# ,%"%1": %$&!1" -$<2: 2 !!1 !!$-":"4".5%1" !6!1""D -$& !$&$&!1"2" .
,&3".!1"<<
)) &3#<" ."3 !1"7 7".% 07."4$,% &3 77" ."3$&!1"2" .
($&!1""D -$& !$& 0 $& <2" .,&3".<< C( ( &3#<" ."3 <<!1"7 7".%%7". !1" -".$! <$%! !1" 0 =<$!$# < #$"&#"> !1" 7"!$!$&". 1 3 %"#,."3 B(BF- .6% % ; $&%!&$ &$=."%7&3"&! >5:11 3%"#,."3 CF- .6%1"&$4".%$!2$%%,"3 #$.#,< .&
)&!1"%,E*"#! -"3 <%1"!"D! !1"% $3#$.#,< .." 3 %,&3".'
G
&!.<<". D -$& !$&5 0 &$4".%$!251! 6 %%!!";
$.%!. .=5H>5 0 &$4".%$!251! 6 C %%!!";
$.%!. .="&". <>5 0 &$4".%$!251! 6 ,E*"#!' 0"3 <% $.5 - 3$."#!"3 ! $& .- 2, !1 ! !1" .,<"% ."< !$&; ! -"3 <% 1 3 E""& -$!!"3
.- !1" .3$& &#" ."< !$&; ! %#1< .%1$7%5 %!$7"&3%5 -"3 <% &3 7.$I"% 77" .$&; ! 7 ;" <"&3 . /<
) 1" % -"$%."7.3,#"3E"<:' 0"3 <% 1" ,&$4".%$!2 %1 << : .3 &&, <<25 <3 0"3 <%!!1"%!,3"&!%:1E! $& $.%!#< %%
$.%!7%$!$&$&.3". -".$!$&!1"4 .$,% ,&$4".%$!2 "D -$& !$&% 1"<3 ! !1" "&3 !1" " #1 #,.%" 1" & -" !1" # &3$3 !"=%>!:1-!1"-"3 <%$%J ."!E" : .3"3 :$<< E" -"&!$&"3 & " #1 -"3 < .4$3"3!1 !$ -."!1 &&"# &3$3 !"1 % E! $&"3 "K, < &,-E". - .6% $& !1" "D -$& !$& & !1" E %$% :1$#1 <3 0"3 < $% ! E" : .3"3 !1" 0"3 < %1 << E" : .3"3!" #1 !1"-E. #6"!"3
C .4$3"3 ,.!1".!1 !!1"<30"3 <%1 <<E" : .3"3&<2!%,#1# &3$3 !"%:17 %% << !1" "D -$& !$&5 K, <$ 2$&;5 %,E%$3$ .2 "!# $& !1" $.%! !!"-7! 1$% #&3$!$& %1 << 77<2 %"7 . !"<2 ! << 7 .! %"-"%!". "D -$& !$& !1" #,.%"5 & !1" E %$% :1$#1!1" $& <."%,<!$%7."7 ."3
, ."."K,"%!"3! 33!1" E4"#< ,%" ! 7 ;"&C <"&3 ./<
)L ##.3$&;!!1"7"!$!$&".5%1"# -"!6&:$&!1"2" .
C !1 ! !1" &$4".%$!2 1 % : .3"3 ;<3 -"3 <J#".!$ $# !" -".$! $& 0 =<$!$# <#$"&#"> .!1"%"%%$&$&K,"%!$&!."%7&3"&! 3"%7$!"!1"
#!!1 !%1"1 3E! $&"3<"%%- .6%!1 &!1"7"!$!$&".1"7"!$!$&".- 3" ."7."%"&! !$& ! !1" &$4".%$!2 &3 ;! !1" ."7<2 3 !"3
C E2 :1$#1%1": %$& .-"3!1 !G2,:".".";$%!"."3 .!1"#,.%"$&!1"2" .
.!1"%"%%$&
B &3<<: % <%$%%,"3 . 77" .$&;!1" "D -1"<3$&0 25
B5!1"."
."5$!: %&"#"%% .2 .2,!#-7<"!"!1" #,.%"$&!1"%"%%$&
B $"$&!:2" .%#&!$&,,%<2 .#< $-$&;!1" E"&"
$! %! !!"-7! , #-7<"!"3 !1" #,.%" $& !1."" #&!$&,,% %"%%$&%J2" . $&%!" 3 !: 1"."
."5 2, # &&! E" #&%$3"."3 ! E" "K, < ! !1%" %!,3"&!% :1 #-7<"!"3 !1"$. #,.%" $& !: 2" .%J%"%%$&% =E!1 #< %%"% $" %! &3 &3 2" .> $& %! !!"-7!L 1"."
!".5 %1" - 3" 4 .$,% ."7."%"&! !$&%J 77<$# !$&% &3 : % $& .-"3 !1 ! %1" 3$3 &! 77" .$&!1""D -$& !$&1"<3$&0 2
B3"%7$!"!1" #!!1 !%1": % $%%,"3 <<
)) E2 !1" &$4".%$!2 &3 1". ."%,<! : % 3"#< ."3 % GE%"&!L1"1 3 ; $& $<<"3,7!1""D -$& !$& .- 07."4$,% :$!1 "" B J . ." 77" .$&; $& !1" 0 "D -$& !$&
&3
!1"."
."5 %1" 1 % &! 7 %%"3 !1" #,.%" ,&3". ." "."&#" $& $.%! !!"-7! 1,% !1" 7. 2". - 3" E2 !1" 7"!$!$&". . #&%$3".$&; 1". . !1" ;<3 -"3 <: %!,.&"33:&&<2&!1";.,&3!1 !%$&#"%1"3$3&! 77" .$& !1""D -$& !$& 1"<3 $&!1" -&!1 0 2
B &3 1 3 77" ."3$& !1" %,E%"K,"&! 2" .% $"
( ! #-7<"!" 1". 0 =<$!$# < #$"&#">5 !1"."
."5%1"1 3&!#-7<"!"31".0=<$!$# <#$"&#">$& $.%! !!"-7! &31". E%"&#"$&!1""D -$& !$&1"<3$&0 2
B$%#&%$3"."3 % & !!"-7!- 3"E21". 9" .&"3#,&%"< .!1"."%7&3"&!%1 %."<$"3,7& 3"#$%$& !1" -E 2$;1,.!."&3"."3$&.$!"!$!$&)(
!$!<"3 %G .%1 /% .%1 /% .%1 /% .%1 /%1" 1" 1" 1"! !" 0 1 . %1!.
! !" 0 1 . %1!.
! !" 0 1 . %1!.
! !" 0 1 . %1!. &3 &!1".L &3 &!1".L &3 &!1".L &3 &!1".L3"#$3"3& )
:1"." % <" .&"3 #,&%"< . !1" 7"!$!$&". 1 % ."<$"3 ,7& 3"#$%$& ."&3"."3E2!1$%,.!$&G,E$&3". . . G,E$&3". . . G,E$&3". . . G,E$&3". . ./% &* E&$4".%$!251 &3$; .1 &* E&$4".%$!251 &3$; .1 &* E&$4".%$!251 &3$; .1 &* E&$4".%$!251 &3$; .1 &3 &!1".L &3 &!1".L &3 &!1".L &3 &!1".L
=C>9( ) 1 4" 1" .3 E!1 !1" <" .&"3 #,&%"< . !1" 7 .!$"% &3 7".,%"3!1"."#.3:$!1!1"$. E<" %%$%! &#" 1"%<"K,"%!$&!E"3"#$3"3E2!1$%,.!$% %!:1"!1". !1" E%"&#" !1"7"!$!$&".&!1";.,&3!1 !%1": %$& -$<2: 2:,<3 E" !".-"3 % !1" $.%! !!"-7! . !1" ## %$& & :1$#1 %1" 1 3 #!, <<2 ! 6"&!1""D -:,<3E"!1" $.%! !!"-7!M 1"."$%&3$%7,!"!1 !!1"7"!$!$&".: %$%%,"3.<<&,-E".
.1". 77" . &#"$&!1""D -$& !$&$&0 2
BE,!%1"3$3&! 77" . &31 %E""&- .6"3 %GE%"&!L$&!1"."%,<!3"#< ."3E2!1"."%7&3"&!% :1$#1$% <% !! #1"3 %&&"D,." J 1"7"!$!$&".#,<3&! 77" .$& !1"% $3"D -$& !$&E"# ,%"%1": %$&!1" -$<2: 2 &31".#&3$!$& ! !1 !!$-": %E"2&31".#&!.<
B &!1"# %" .%1 =,7. > .%1 =,7. > .%1 =,7. > .%1 =,7. >5."<$"3,7&E2!1"&$4".%$!25$! 1 %E""&1"<3!1 !G&#"!1"7"!$!$&".1 3 #-7<"!"77.!,&$!2! 77" .
.!1""D -$& !$&$& "#"-E".5
)5!1"&5."
. $&$&; .- 77" . &#" ! !1 !"D -$& !$&& ##,&! %-"!1".." %&5:1$#1- 2E";"&,$&" &3E& $3"5:,<3-" &!1 !!1""D -$& !$&%<" 3$&;!!1"3";.""$&< : 1 4"&!E""&#<" ."3$&!1" $.%! !!"-7!L &!1"!1".1 &35!1" $4$%$& " !1$%,.!$&!1"# %" ,E$&3". . .=,7. > ,E$&3". . .=,7. > ,E$&3". . .=,7. > ,E$&3". . .=,7. >1 %! 6"& #&!. .24$":&!1"% $3# %"!1"!1" <$!$; !$&: %%! !"3!E"!:3"# 3"<3$&:1$#1!1"3$%7,!": %."; .3$&; !1";<3-"3 < &3-".$!#".!$ $# !"#< $-"3E2!1"7"!$!$&".!1"."$&$&!1"
#1"<. &;$&"".$&; =$4$<> "D -$& !$& K, <$ $"3 $& !1" 2" .
1$%,.!1 %1"<3!1 !!1"%! !!"-7!:,<3E"#&%$3"."3!E" 4 $<"3$ !1"%!,3"&!1 3 #!, <<2% !$&!1""D -$& !$& &!1"7."%"&!# %"5!1"7"!$!$&".1 3 3-$!!"3<2&!! 6"&!1" "D -$& !$&. !1".%1"."- $&"3 E%"&!5- 2E"E"# ,%" !1"." %&!1 ! %1": %$&!1" -$<2: 2 !!1 !!$-"4"&!1".:$%"5!1"#$.#,< .$%%,"3 E2 !1" &$4".%$!2 &
) <% % 2% !1 ! G7.4$3"3 ,.!1". !1 ! !1" <3 0"3 < %1 << E" : .3"3 &<2 ! %,#1 # &3$3 !"% :1 7 %% << !1" "D -$& !$&5K, <$ 2$&;5%,E%$3$ .2"!#$&!1" $.%! !!"-7!L1"K,"%!$& 7 %%. $<:,<3 .$%"&<2$ %!,3"&! #!, <<2! 6"%"D -$& !$&E,!$& # %" !1" %!,3"&!5 . %-" ,& ."%""& ." %&%5 E"2&3 1$%J1". #&!.< ."- $&% E%"&!!1"&!1"% $3 !!"-7!# &&!E"!." !"3!E"!1"%! !!"-7! 1,%5$&4$":!1"."
."5!1$%,.!:,<3 <<:!1"3"#$%$& ."&3"."3E2!1" $4$%$& " !1$%,.!$&!1"# %" ,E$&3". ,E$&3". ,E$&3". ,E$&3". . .
. .
. .
. . =,7. > =,7. > =,7. > =,7. >!1<3!1 !!1" !!"-7!$&!1""D -$& !$& 0 2
B$&:1$#1!1" 7"!$!$&".."- $&"3 E%"&!: %&!1".%! !!"-7!E"# ,%"$&!1 ! !!"-7! %1"#,<3&! 77" .E"# ,%" !1"." %&%E"2&31".#&!.< %%1": %$&
!1" -$<2: 2 &3!1"."
."5!1"% $3 !!"-7!# &&!E"#&%$3"."3 %%! !!"-7! ! 3"&2 1". !1" ;<3 -"3 < &3 !1" #".!$ $# !" -".$! 1" 7"!$!$&". $% !1".:$%"5 $& << ."%7"#!%5 $% "&!$!<"3 ! !1" ;<3 -"3 < &3 #".!$ $# !" -".$! E"# ,%" %1" 1 3 %"#,."3 B(BF - .6% :1"." % ."%7&3"&! !:1-!1";<3-"3 <: % : .3"31 3%"#,."3 C - .6% :!1"K,"%!$&:,<3 .$%" %!:1 !!1",.!%1,<33 ! !1$% %! ;"5 :1"& !1" ;<3 -"3 < 1 % <." 32 E""& : .3"3 ! ."%7&3"&! <&;E #6 .!1""D -$& !$&
(M & !1$% ."; .35 ."
"."&#" #,<3 E" 1 3 ! !1" #$.#,< . 3 !"3
))$&:1$#11"$% <%-"&!$&"3!1 !G7.4$3"3!1 !$ -."!1 & &"# &3$3 !"1 %E! $&"3"K, <&,-E". - .6%$&!1""D -$& !$&&!1" E %$% :1$#1 <30"3 <$%!E" : .3"3!1"0"3 <%1 <<E" : .3"3! " #1 !1"-E. #6"!"3L <!1,;1 !1" 7"!$!$&". &3 ."%7&3"&! 3$3 &! %"#,." "K, <&,-E". - .6%E,!$&.3".!E < &#"!1""K,$!$"%& ##,&! !1" !$-"; 7E"!:""&!1"2" . "D -$& !$&$"
(5$!:,<3E"*,%! &3"D7"3$"&!$ !1"7"!$!$&".$% <% : .3"3;<3-"3 < &3#".!$ $# !" -".$!$&!1"% -"%,E*"#!E. #6"!"3:$!1."%7&3"&! 1,%5 :$!1 !1"%" E%".4 !$&%5 !1" 7."%"&! 7"!$!$& $% 1"."E2 <<:"31"&$4".%$!2$%3$."#!"3! : .3;<3-"3 < &3#".!$ $# !" -".$! ! !1" 7"!$!$&". % :"<< & ##,&! 1". 7".
.- &#" $& 0 =7<$!$# < %#$"&#"> $& :1$#1 %1" 1 3 77" ."3 $& !1" 2" .
( &3 %"#,."3B(BF- .6%4". &3 E4"."%7&3"&! !:1-;<3-"3 < 1 % E""& : .3"3 & %"#,.$&; CF - .6% 1" ;<3 -"3 < &3 !1" #".!$ $# !" -".$!!E" : .3"3!!1"7"!$!$&".%1 <<E"E. #6"!"3:$!1 ."%7&3"&! .- :1- !1" % $3 ;<3 -"3 < &3 #".!$ $# !" -".$!
( %1 <<&!E"! 6"&E #61"&""3 ,<%1 <<E"3&"E2!1"&$4".%$!2:$!1$& 7".$3 &"-&!1 .-!1"3 !" ."#"$7! #".!$ $"3#72 !1$%.3". =++0 =++0 =++0 =++0> > > > ( ( ( ( )
) )
) )
) )
) 1"!1".%7" 6$&;J." %&"3 '
"%J 1"!1"."7.! E<" '
"%J