Kusum Jagota And ORS v. State Of Punjab And ORS
!"# #$%&%'(
!"# #$%&%'(
!"# #$%&%'(
!"# #$%&%'() ) ) ) *
*
*
* +,&,- !."!!'/"0#1& #"%"%'#1& 2& 0#"!"# ,'3!4!'/"0#1& #&5'/#'"& *
*
*
*
60%'/#1+!,1 #"%"%'#1 2& 0#"!"# ,'3!4!'/"0#1& #&5'/#'"& 7777 )* ) )* ) )* ) )* ) 6##'!8&0%!'/"0#1& #"%"%'#1& 2& 0#"!"# ,'3!4!'/"0#1& #&5'/#'"& )*) ) )*) ) )*) ) )*) )
!&4%1+!,1!'/"0#1& #"%"%'#1& 2& 0#"!"# ,'3!4!'/"0#1& #&5'/#'"& 6(9 :6 ++ 6(9 :6 ++ 6(9 :6 ++ 6(9 :6 ++6 6 6 6 1#&#'"( 61!'3!;!'.1%</=$!"#<
1"0#5#"%"%'#1& 61!0%>0!1-!< <,'3!4
++6 < ++6 < ++6 < ++6 < 0%& 1/#1 &0!>> /%&5&# ,1 5#"%"%'& 4#!1%'. &
?*
!'/)* ?)*) )!&"0#%&&,#%'=>=#/ %'!>>"0##"%"%'&%&%/#'"%$!>@#=#1< 1"0#&!8# $'=#'%#'$#<"0#
!$"&!1#4#%'.#A"1!$"#/ 1-
'41%# < ,1&!>#/##/&4#!1%'.&)/!"#/7
< /!"#/ 7
< 77 /!"#/
!'/ ) /!"#/
@#1# 1#.%&"#1#/ %' "0#
%$# %'" ,4 #.%&"1!1< /!-5,1 @0%$0 @#1# #A#$,"#/4;"0#&!-#=#'/1&%' !=,1 /%
#1#'"=#'/##&<%'$>,/%'.&!># /##/ /!"#/7
#A#$,"#/%' !=,1 "0#51#&#'"5#"%"%'#1& 0#""!>>!'/&>/4;"0#=#'/1&<4;@!; ,1&!>#/##/&<%&)8!'!> -!1>!," "0#>!'/-#!&,1%'.78!'!> -!1>!<$-51%&#/%'/%
#1#'" 80!&1! ',-4#1&< !>>%'. %' B&%'.># ",$89< &%",!"#/ %' =%>>!.# +!>! !81!< #0&%> !'/ %&"1%$" !>!'/0!1 0# 5#"%"%'#1& 0!/ 5,1$0!&#/ 8!'!>& !.1%$,>",1!>>!'/ "#1!4," ,1-'"0& "0#/!"# 1#.%&"1!"%' "0# &!># /##/< "0# 5#"%"%'#1& 1#$#%=#/ ! '"%$# " !55#!1 4# 1# "0# >>#$"1 4#$!,&#!1# #1#'$#@!&-!/#4;"0#,4#.%&"1!1!>>#.%'./# %$%#'$;%' "0#5!;-#'" &"!-5/,";!'/1#.%&"1!"%'$0!1.#&0#>>#$"1<=%/#0%& 1/#1/!"#/ </%1#$"#/"0#5#"%"%'#1&"5!;<)
C"@!1/&"0# /# %$%#'"&"!-5/,";<)
C"@!1/&1#.%&"1!"%' ##!'/ *) C"@!1/& %'"#1#&"<$!>$,>!"#/DE<""!>!-,'"%'."7<*) C0#1/#1 "0# >>#$"1/!"#/ <@!&$0!>>#'.#/4;"0#5#"%"%'#1&4;@!; !' !55#!><@0%$0@!&!>>@#/' !'/"0#$!&#@!&1#-!'/#/4!$8" "0#>>#$"1 "#11#-!'/<"0#>>#$"1=%&%"#/"0#&5"!'//#"#1-%'#/ "0#=!>,# "0#>!'/!")>!$5#1-!1>!!'/=%/#1/#1/!"#/ <
7 /%1#$"#/ "0# 5#"%"%'#1& " /#5&%" )<) <
C 0# !55#!> %>#/ 4; "0# 5#"%"%'#1&!.!%'&""0#&!%/1/#1@!&!>>@#/' !'/"0#-!""#1 @!& !.!%' 1#-!'/#/ 4!$8 " "0# >>#$"1 0# >>#$"1< =%/# 0%& 1/#1 /!"#/ * 7< ,50#>/ 0%& #!1>%#1 1/#1 /!"#/ !'/ /%1#$"#/ "0# 5#"%"%'#1& " /#5&%" <7 < C !'/ "0%& "%-#< "0# !55#!> %>#/ 4; "0# 5#"%"%'#1&!.!%'&""0#1/#1/!"#/* 7@!&/%&-%&&#/4;"0#!55#>>!"# !,"01%";< =%/# %"& 1/#1 /!"#/ 7 0# 5#"%"%'#1& 0!=#< "0,& $0!>>#'.#/"0#&!%/%-5,.'#/1/#1&%'"0%&5#"%"%'<%'"#1!>%!<'"0#.1,'/ "0!" "0# '!",1# "0# ,&# "0# >!'/ %& 1#>!"4># " "0# /!"# 5,1$0!&# @0%$0 %& 1#>#=!'" 1 "0# 5,15&# $!>$,>!"%' &"!-5 /,"; !'/ "0# &,4&#F,#'",&# "0#515#1"; 1"0#$--#1$%!>5,15&#$!''
"4#>8#/ %'" ' "0%& 1#.!1/< >#!1'#/ $,'&#> 1 "0# 5#"%"%'#1& 0!& 1#>%#/ ,5' ! /#$%&%' "0# ,51#-# ,1" 1#'/#1#/ %' "0# $!&# G"!"# !'/ G"!"# !'/ G"!"# !'/ G"!"# !'/ "0#1& "0#1& "0#1& "0#1&2&-41%&0!'/'!'/!'"0#1H -41%&0!'/'!'/!'"0#1H -41%&0!'/'!'/!'"0#1H -41%&0!'/'!'/!'"0#1H IJI%=%>J ) ' "0# "0#1 0!'/< >#!1'#/ $,'&#> 1 "0# 1#&5'/#'"& 0!& &,4-%""#/"0!""0#>!'/%'F,#&"%'@!&%'"@&#.-#'"&!$1# >!'/@!
!>>%'.%'"0# %1&"&#.-#'"!'/7!$1#& >!'/%'"0#&#$'/&#.-#'""%& &,.0" " 4# !1.,#/ "0!" &%'$# '# !$1# >!'/ %& !4,""%'. "0# 0%.0@!;< "0#1# 1#<%"%&-1#=!>,!4>#!&%"$!'4#5,""$--#1$%!>,&#%' ,",1# :#!1'#/ $,'&#> 1 "0# 5#"%"%'#1& 0!& &,4-%""#/ "0!" "0# >>#$"10!/&,--'#/"0#1#51" 1-"0#!%4#0&%>/!1</!-5,1<@0 0!& &,4-%""#/ 0%& 1#51" C#!/#1C/!"#/ * %' @0%$0 0# 0!/ -#'"%'#/ "0!" !& 5#1 "0# 1#=#',# 1#$1/< "0# '!",1# "0# >!'/ %& !.1%$,>",1#0#>!'/%&&%",!"#/'"0#!"0!'8"!/!'/%&%'B29 &0!5#"%&F,%"#4#>@"0#1!/!'/%&,"&%/#"0#-,'%$%5!>>%-%"&"
%& ,1"0#1&,4-%""#/"0!""0#1#@!&!1,'/ >%"%.!"%'4# 1#"0#!,"01%"%#& 4#>@4#$!,/#1 "0#>>#$"1@!&"%-#!'/!.!%'&#"!&%/#4;"0# --%&&%'#1< !>!'/0!1!'/"0#-!""#1@!&1#-!'/#/4!$8"0%- 1 1#&0 /#$%&%'<"0#,>"%-!"#/#$%&%'"!8#'4;"0#>>#$"1%&"0!"0#0!/=%&%"#/ "0#&5"!>'.@%"0"0#+!','.<!>F!!"@!1% +!>! !81!<!15!'$0 !>@%'/#1%'.0<!-4!1/!10!'%'.0!'/0@8%/!1-!18!&0!'/ 0!/ ,'/"0!""0#>!'/ -#'"%'#/ %'"0# &!># /##/!4,"& "0# !'/ "0#1# 1#<%"$!'4#,&#/ 1$--#1$%!>5,15&#&4,"!""0#&5"<"0#>!'/ @!&>;%'.=!$!'".!%'&""0#/#$%&%' "0#>>#$"1/!"#/ %' @0%$00#0!/1# #11#/"0%&&5"%'&5#$"%'<"0#--%&&%'#1<%'0%&1/#1 5!&&#/%'!55#!><'"%$#/"0#$'"#'"%' "0#5#"%"%'#1&"0!""0#>!'
/%' F,#&"%'%&$0!0%!'//##5""0#>#=#> "") " 1-1!/>#=#>"%& !4,")8-&!@!; 1- !>!'/0!1!'/ +-&@!; 1- 0.5,1" /#&'" !>>'#!1!';$--#1$%!>!1#!C4,%>/%'.#"$!'/"0#!1#!!/3%'%'. "%"%&!41%$88%>'!'/B#-!>!9I/1!%'J0#--%&&%'#1<=%/#0%& 1/#1/!"#/ <4=#/"0!""0#1#-!'/1/#1@!&'"%-5>#-#'"#/ %'%"&>#""#1!'/&5%1%"!'/"0#1# 1#<"0#$!&#@!&!.!%'1#-!'/#/4!$8" 0%-4,"!
"#1"0#1#-!'/<"0#>>#$"15!&&#/"0#&!-#1/#1'* 7!& 0#@!& "0#=%#@"0!""0#>!'/-!;4#5,1$0!&#/!&!.1%$,>",1!>4,"%"$!' 4#,&#/%' ,",1# 1$--#1$%!>5,15�%&"%-#<"0#!55#>>!"#!,"01%"; !.1##/@%"0"0#>>#$"1 0!=#0#!1/>#!1'#/$,'&#> 1"0#5!1"%#&!'/!
"#15#1,&!> "0# 1#$1/< !- "0# $'&%/#1#/ 5%'%' "0!" "0# %-5,.'#/ 1/#1& !1# 5!"#'">; #11'#,&< %>>#.!> !'/ !1# >%!4># " 4# &%/# !&%/# 4#$!,&# %" %& !' !/-%""#/ !$" "0!" "0# 5#"%"%'#1& 0!/ 5,1$0!&#/ !.1%$,>",1!> >!'/< &%",!"#/
) ,"&%/# "0# -,'%$%5!> >%-%"& !>!'/0!1 "0,.0 ",$0%'. "0# '!"%'!> 0%.0@!;0#1#%&' %'/%'.1#$1/#/4;"0#>>#$"11"0#--%&&%'#1 "0!""0#1#@!&!';$--#1$%!>!$"%=%";'#!1"0#>!'/%'F,#&"%'!""0#"%-# %"&5,1$0!&#!&%"0!&4##' ,'/"4#""!>>;!.1%$,>",1!>%''!",1#!'/ %'
#1%1F,!>%";4#$!,&#%"%& ,'/"4# ") "/##5<4#>@1!/>#=#> !'/ &%-5>; 4#$!,&# &-# 51"%' "0# 5,1$0!&#/ >!'/ %& !4,""%'. "0# '!"%'!>0%.0@!;@,>/'"-!8#%"$--#1$%!> 1"0#5,15&# !&&#&&%'. "0# &"!-5 /,"; ' "0# 4!&%& "0# >>#$"1 1!"#& 5#1"!%'%'. " "0# $--#1$%!> 515#1"; ' "0%& 1#.!1/< "0# 3,/.-#'" 1#>%#/ ,5' 4; "0# 5#"%"%'#1&%'"0#$!&# -41%&0!'/' -41%&0!'/' -41%&0!'/' -41%&0!'/'I,51!J I,51!J I,51!J I,51!J!55>%#&"0%&$!&#@%"0
,>> 1$# 4#$!,&# %' "0!" $!&# !>& %" @!& 0#>/ "0!" -#1#>; 4#$!,&# "0# 515#1"; %& 4#%'. ,&#/ 1 $--#1$%!> 5,15&# !" "0# >!"#1 5%'" "%-# $!''"4#!1#>#=!'"$1%"#1%! 1!&&#&&%'."0#=!>,# 1"0#5,15&# &"!-5 /,";0#'!",1# "0#,%&1#>!"!4>#""0#/!"# 5,1$0!&#!'/%"%& 1#>#=!'" 1"0#5,15&# $!>$,>!"%' &"!-5/,"; :#!1'#/$,'&#> 1"0#1#&5'/#'"&/%/'"$%"#!';/#$%&%'" "0#$'"1!1; 0,&<"0#@1%"5#"%"%'&!1#0#1#4;!>>@#/!'/"0#%-5,.'#/ 1/#1&!1#&#"!&%/#$&"& 50"$5; "0%& 1/#1 4#5>!$#/'"0# %># $''#$"#/ $!&#& I++6 J I++6 J I++6 J I++6 J ) ) ) ) *
*
*
* 0#"0#1&5#!8%'.C1#!&'#/ ( #&C 0#"0#1#51"!4># ( #&C