Nivritpal Singh And ORS v. State Of Punjab And Others
!"# $ $
% !"!&"'
!"# $ $
% ( ()*+,-("./+" !)/
0 )()(!"
& -)+) !2&"3+4+" !)/
0
*!"
") 5# 675$- 5-7
!" #$%
&!
&!
'
(
&
) !" $*%+
''!
, -
&
" !" .+/ 000 5-78 #
1! ! ++$ & 2 3 +* +4#% 67 $8,!! ! 1, 3 !! +
1 ! - 2 & - 2! 69- :8 +/ #+ +4#$ 1 ! ! - 2 & #;
#+ +4## 2! 69- :8 1 !!!,#; #+ +4#+ 1,
!
<!!&
++ 4* +4#$ 1 ! #;
#+ +4#$ 1 <!! & +5 4# +4#% 1'!&6 9:8 #$ +4#% !! ! ! !
#$ #+ +4#$ 1 ! , +* +4#% !!!
#$ #+ +4#$ 1! #;
4+ +4#/ , 268 1! , - ,& 1!!!, ! ! ! 1 ! !- " ,!!!
&! ! ! !
#$ #+ +4#$ -
#/5.6 9:8 -&
!!2& !
#5 #4 2 !
<!! & ! ! ,: 1 ! !! ,: ':+4#% ,!
<!!& :+4#$ ! -&
,! 1 ! ! ! ! !#$ +4#% '& 1! 3 ! '& 1! !!! 2& 1,, -2&6 !9&:8
+4#;6 9
%
&,
:8 1
!! !! 2 !+4#;
2 !! ;,= , &! ! ! ! & ) &)&222
## > #+ !!7 9&: 9': ! ! ! ! ! 2 2 1 ! !! !! ! ! 1,, ! .
''!
, - !,, !
#5 #4
1 !!!! 2& , +4#;
1
! !
#;
! !!,
###+ +4#;
! !!7 9?: +4#;
$4@ ! 2 3 ! 1 ! , 1 = , !;, 3 2 1 ! ! - #; #+ +4## ! ; ,: #.
#+ +4#$ 1, !
<!! & ++ 4* +4#$ #;
#+ +4#$ 1, , 1 <!! & +5 4# +4#% 1' -69:8 4# +4#%27!2 !
<!! & !
#$ #+ +4#$ 1 2 !
9 ' , = , !! ! ! !!! <!!& #$ #+ +4#$ 1 ' ! 3 2 4# +4#% '
2 !!! <!!& ,:+4#%'& #$ +4#% , = , ;
& ! , !! 1,! 4# +4#% ,'
!2!<!! & #;
#+ +4#$!
#$ #+ +4#$ 1!!!+4#%! +4++ 1 !, , 2!! !, ! 1 ' !!! A !! , ! ! ! , ! '& 1, & A ? &
!" # $% , ! ! , ! !! 1 '
4$ 4# #//5 ! !! <!!&
% ,!,! ;, 1!!,!;,! - A ? &
& ',,!
<!!& $
2 !! %
A! = & B!!!
! ,
C B ! ! ! C 8 B ! ,C *
1! ! ! ! 2 & 1 ! , !! 2 +/ #+ +4#$ 1 ! !-2&':+4##2 1, !! ,,!#; #+ +4#+ 1, !
! 3 <!! &
++ 4* +4#$ 1,!
2 ' !<!!& #;
#+ +4#$ 1 <!! & +5 4# +4#% 1 '& #$ +4#% 1 '
: 4# +4#%,2!<!! & #;
#+ +4#$ , ! 2
#$ #+ +4#$ 1' 1 2& 1!! !2
#$ #+ +4#$ ,! ! #;
#+ +4#$ 2 , !!!! , ,- !! /
? 3 , ! 1 - ! - +44%6 9
;'):8, - #*$# -
#/5.
1 ! #/5.
9':92D2B: +44%
+4 4+ +44* !! 3 2 !
!.68 +44% 3 8 ' 8 8 2 8 2 81 !! , ! !,! E! !*4 3 , !
! !*;#/5.
! , ! 7 +6E85.*4*; +44%!
;
(
)
! " #
$% & '& ' % '(( # ( # # ( & '% '# #' '
) !* + ) #*( +
( # , & - '#'& # ( .
#(((# ,( .& ( '( # " ( ( #( # %
% & '& #+
# #( '# % # ( &
# , # & / 0 1 2 / 01
% , +-. +
!" - #'( 3(( - , ( '& ( %' ( % (
%$ .
/0 " * # 0 !4) ( !56! 7 8(!56! ( ( '
#4
1 ! ! ! ! 2& 1 2 B 7 ! ! 54/ & 2, +4#.
, +4#;
1
! ! 2 ! ! , , +4#;
- & 6 && 8
#//.!! A -
#/5.!! 17 +4#;
F1 .0$2 3 / $ +.9( % ( #' :4 ( 7 ( . % 5: ( * # ::; % #& # ( - ( * # , (%&& & (( * #.& -<7= '>+
0 3 ) ) & ++ )'.
+ !. ( % ( ' # ( # & #' * # 7 - 7 7 ( 0!44) (
" * # 7 - 7 7 ( 0 !44) ( 9<?=
$ 3 + @ * #0!4) # ## (9!
! !
' ' , ( # # , (
5 . ) + " * # .& 7
- A7A 0 :!) #' > ' ' , # # , &( ##
$ +4#;
! !! = 7!
$658! !!!! != 7!! !!!79?:
$ !!79?:! &, : 657 + 8 9
! # ( 9<1=> ( # #( #' #'
# #' #( & - -(. ( # ## &( # ( ##''7
'(( .&B& # '% ' (%, ( ( '
$ # C ( 9 ( & 9<1= 39:;< & 5' 2& ( &( D ( 9 C ( ( #' $ 2 2
'+ + '+ + !
#+ . @' 9'
# & ( & ' @ &
#+ . % ( ( ' C ('& ,
# 7 .( "&' C <3= ( ( 2 ( ?
( 7 7
23?
77 ( -( .
# #' 1 & % ' ' ((' % %
#+ . + E @ & E 7 # % ( ( ' C ('& ,
E 7 # + E ; = > >+ 8F ( & 7 # % (' # ( ' & (
= ++ >+ 68F ( & 7 # % (' ( & ' (
#
) 7 # E +
# & ( & '
# 7 .( "&' C <3= ( ( 2 ( ?
( 7 7
23?
77 ( -( .
# #' 1 & % ' ' ((' % % #+
A! = !!79?: $4@! 23 ! 1!
! , 2 !
; , = ,2 ! 1! ? ,1 ? ,1 ! ! &)& #44@! ) & ! 1 3 )& +;@)&! ?
,1$;@ , 2!!79?: 7! #4@ 1! ! !#4@! )&, & ! ! 2 ! )&222!, , #5
## +4#;
! , ! '& 1& , '
) 2& 2, ! , !! '& ! !
#+ ! !
, ! 7 3 1 ! ! 3 ,73 !!79&:9': ! ! !
## !!7 9&:
#+ !!7 9': ! &, ; = >
=++ + + ! " 1 (' " '+ + # ( 2 7 # #' 2 ( E ( .& B& " 7 ( 2 7 ( E 7 # 7 # # , ( 2' . - ( (#+. #+. # ,(.- (
9 . # ' & % ( ' ( ( ( 2 7 & #' % & #
( ' # ( 9<7= 39:< &
&4'' =+ 3 ) ! # ,.&7
- <7= # & ' &( ( ( ( ( " % # ' ( 1 (' " '+ +D
" 9 ( # ( , %# (% 0 ,
( 0 ,
" 1 (' 7 1 (' " '+ +D 7 # E 7 #
/. 7+. E 7 #
. 1 /.. 2+.
. . 7 /... ?+!
=( " ' ( ( ( 1 " & # #' ( (( # #' E ( .& B& ( #' E ( .& B& ' # ( (
% ) ; = > =+7 + B & &# ( 1 ('" '++ 27 &# (9&'
#
((( + ' ( ( % # %, #' 27
( #' E ( .& B&' #( ( " ( % # 7+.2+.?+. ('% #( ( @ # %#'2- ( (E (.& B& & & # (% ( ' &, + ! # '#(# 9& ,
" ( # , ( & '9& ,
& & & & # ( 9<2= 39:(< & 4&/'' >
& !
1 " &7
:
& 3 % # #' 2- ( E ( .& B& & & &
( 1 " & 7 (7 #
7
% # & ( ( , - <7= ( .& (% 7 @( " /. 7 # E 7 # /.. E 7 #
#+ . /...
#+. #+.
& 3 % # #' 2- ( E ( .& B& & & &
( #.
A !
## ! , '& !
##! !, !! '& !!!79&: ! , ! ! ! ! !! ! A3 2! G2223<!!& ! !! ! H # 2 ! .68 !!7 9&: '& , ! E 7 ,
; ! ! ,3 , '& 1, !!,) 2 B !!,) 2B ! & 2' 2H # , #;
!
#+ ! !
, ! 7 3 ! 3 , 7 3 1 '
) 2 B ! #$
'
! 2 B
D , D ! #%
A -
## #+ !!7 9&: 9': ! ! ! 3 22 1 ! , ! , '! & 2 ! ; , = , ! 1 !
!
1 ! ! , !! '&! I! ! '&!! , ! ! . , 3 , '& ! ! 1, !!,) 2B !! ,,) 2B ! & 2' 2H # 1!H # 8 G & # ' # H # ! , ) 2 '& #*
* - & 6 & & 8
#//. ! , !!!! , ! "
! , ! !! ! , ! , , !! 3! !! 1
!
F% ="'( ( # #' &( ( ( #' %*% ( ( % ' # 9 ( #' & ' #* 9 ( ( ( ( ( ( #' 71 '# #
# > ( * (9'( (( %71 ' # ' # ( *> ( ' ( 9 * ( #(( & * ( # #% ( 9 % * % ( (> ( ( % ' #
(%>+
#' # %
# #' # #' (
( #' ( ' # &'(
( % ' % (
( #' ( ( (( ' #
& '(#& & % % %& & ( ' ( ( ' % #'&( (&( # '& ( ( #' # & C , & ++' # # ( & " #'& G $>+'( ' # # # % ' & ' ,&% ( & #/
2 3 ! , <&
)(!" !$ (= B!!! ! ,
C 1!!
#5 #4 2,!
<!!& !, ;,2 1!! !$, <!! &
#5 #4 !
!
!: / <?= ( (
. ,(#+. + !/<?= # ( ,(#. % @ $ !
!: & " (
#+. % C (' ( #+. " &7& # +.( /<?= B& ' '+ " ( & #+. % C ( ##% ( 9 # ' % ( .+- ( # +..(/<?= ' #% &(('+(' ( ( ( #+ . ( ' ' % ( &(#+. &
$ #+. # &# (
( #+ . " &7&
# ( #+ .
#% ('+( ' ( (9
( ( ' = ( & (E 7 # (
( ' ( ( & #+ .
,(#+. # ' %'/<?= ' ' # & 9 ( # %& #'
2' .+ - % ( .+- (
) 3 * # - $( $ - !:)H7 8H !
!45!
JH!K +4
1 ! ! - A ? &
& ' , !
<!! & ! = , 1!,! ! - &
& ' - 4;
4;
#/%4
#5 #4 ! #/%+ 1 - &
& ' ! 2! 1- ! 7
#5 #4 ! , ! , ! !
#5 #46+8 2! !., !;, ! 2 , 2 ! !;, ! +#
2!!! G 222 ! ! ; , , !
! 1 ! ,
#5 #46+8
++
1 ! ! = , !!
#5 #4 ! ! ! ! 2 & 2 &,+4#;
-
!! ! , +4#;
## > #+ !!7 9&: 9': ! , ! ! 3 2 2 !! !! !3 2 !+4#;
2, !
! ! ;,= , 1 ! ! !
! ! +4#;
1, ! ; , = , ! ! 1,!;,= , ':+4#$!
! : +4#$ 1,! ':+4#$ ! ; , = ,
#5 #4 , ! ; , !
##>#+ +4#;
!;,= , ! 1!
2 ! !;,= , <&
)(!"!$((= B ! ! ! C +5
1 ! ! ! ++ 4* +4#$ ! , 2! 68 2 - 1 ! !
## 4* +4#$!,'? & "3 1
5
9 53 ?, !
,, 2!2 - 2! #$ - 2 " # , ! !6 .%(& * # (%& # ! B ( . ' ,( .# ( (2+. ( ( &( 0 * I 1 & J .$ ! !;
B& ( #' * & 0 * I 1 & % ( % #( E ( EA#E&7* & # / !!:6 ( :!6 # ' % C D/+2 (( ( ( E 7 # 0 !
4 ,( . # %'( E 7 # /+2 0 !
4
E % E 7 ##& / 2 &#' ( # ( , ( . # % ,( . & '
JH!K +.
2 ! ! - 2 #;
#+ +4## 1, ! ; , = ,
% #.
#+ +4#$ 1 '
+/ 4* +4#$ +$ 2B <!!& +4#$ #% 1' 2B 54 4* +4#$!
+$2 <!!& 6+4#$ #% + 8 1
++ 4* +4#$ - , 1!! ' ,! 1' - , +5 4# +4#% ! 1'&#$ +4#%!!! ! ! #$ #+ +4#$ 1 ' 2 - +* +4#% G H
#$ #+ +4#$ ! 3 I 2 G H #$ #+ +4#$ +;
A! +4#;
, ! ! ! ! A, ! ! = , -! ! ! " ! !! ! ! ,'&, 1 ! ! , 1 , , '& !! , ) 2& !! '& H #G H #G3 ! ! -
: +4 H #G#; !,#; ! +$
1 ! ! , ! ++ 4* +4#$ #;
#+ +4#$ 1 +5 4# +4#% '&#$ +4#% ! ! ! ! '& ! !
#5 #4 , !H # ! 3 2 2 !! H # !
#$ #+ +4#$ & ;, ,!= ,D= , ! ) 2& !!GH #
#$ #+ +4#$ ! 1+4#;
#/5.
7 ! ! H # G 1 ! +5 4# +4#% G H # #$ #+ +4#$ 1 ! +4#;
!,GH #! ! 1
! ! '& ! 1
! ) 2 & ! ! 2 , 3 ! , ! !
; ! ! ! 1- !! '&,G H !!!
#+6#8 +4#;
, ! ! !
, !73 G !! ,! ", ! ! 1! ! ! <!! & ++ 4* +4#$,)& G ' , ! !! 3 2 ! , 1 ! ! , ! ! ! ! ! ,!
1 ! , ! ! G H! ! '& 1! ! ! '&!
)(!" !$(((= B ! ,C +%
1!!! ! , , & ! ! 2- 1!! ! ! :+4#% , !!+4#/ 1!
!!& +4++ +4+4 ++ - ): !& *?9 "+ &4 44'/
& ! - ! !! ! , !! ! 1 ! ! ! 1! !!! ,
, ! & !!! , 2 ! E 2 ! ! ! 2 #.#$ & 2 ,! 1 ! 3 ! ! '!
#$ #+ +4#$ 1 ! ! 2 ! <!! & #$ #+ +4#$ ! 4# +4#% '
H #G! #$ #+ +4#$ 1!!! , & 2 1 ! ! - 1 ! ! ! ! 2&,,+4#;
!! !,+4#;
'
,
1! ! +4#;
!!!,! 1
1'
4# +4#% !2 #$ #+ +4#$ !!! 4# +4#% '
!!!!, !, 2 ! 7 D
!
#5 #4 2 ! ! ; , 2 2 & ! - ! ; , = , 1 ! !!
<!!& ! ; , = , 1, !
<!! & !
#5 #4
1
!! ! 7!2 ,! , ! ! ! , ! 2 ! +44%, 3 H, ! , ! - "(!
()>!2* )()(!"
+*
!
* -&6 & & 8
#//.,, 1 !! !
, 1, !! 1 ! !!
+/ #+ +4#$ ! ! !! 2! 1 !!! +/
23 & ! 1!!!
! ,+4#;
L 1 ! ! , !
#$ #+ +4#$ 1, !! '&L 8 1 ! , , L 8 1! !! , 2!
2 3! ! G , ! !! 7 !!! 2! '& ?5-7= $ $
% DI B!3D MD" B! MD"