Jasbir Singh v. Union Of India & ORS
!"
# !
$%& % %"(% % %
% '%"
) '** +,+
$%-&"
-
# '% .
"-
,,
./ % !/%
'%- .
"-
# '% .
"- 00
% % 1!/%"
.
% "
# '% .
"- 0
./ "%$2 1!/%"
! % % "-
# '% % "- ./ "%/ - 1!/%"
.
"-
# '% .
"-
"
1!/%"
% "-
!
# '% % "- ,,
./ / %
-%"/% % "-+
# '% % "-+
, '
- %1"%2 "
(
# '% % "-+ , !"$
-
# '% .
"- %-% 1!/%"
2%--
# '% .
"- ./ '
"%$ 1!/%"
% "-
# '% % "-
, ./ %%
! % % "-
!
# '% % "- 0
$%3 .
"-
# '% .
"-
,0 , ./ /% - 1!/%"
- %
"-
-( '%
&% % "-
"%/ / %"
- '!33 .
"-
# '% .
"-
'3&% -
# '% % "- ./
-% - 1!/%"
- %
&% # '% .
"- , , 1!3'
- % "-
# '% % "- ,
"! - 1!/%"
% "-
!
# '% % "- ,
./ -" -%3 - 1!/%"
%
"-
# '% %
"-
2 -
/%"
- %
&% # '%
/!
% "%/ %
"-
# '% %
"-
1%/%3 1- "
-!13%
- %
&% # '% ,
-% $%( 1!/%"
-% (%"
%
"-
# '% %
"-
/+1+-!"
- %
"-
# '% %
"-
-%/!"
% % '%"
'2 '
&% # '% % "-
"%$ 1!/%"
"%
- %
&% # '% % "- 0
/% - -"2%- %2% %
"-
# '% %
"-
'%/1 &%
%%"(%
# '% %
"-
'%3 1!/%"
- %
"-
# '% %
"-
%!"&% 1!/%"
-%'!
- %
&% # '% % "-
,
0
-% (
'"% 1!/%"
'4
!
# '% % "-
-%
- 1!/%"
% "-
# '% % "- ,
/% $ -%"/%
# '% % "- ,
% 1- "
-%"/%
!
# '% % "- ,
-2 1!/%"
-%"/%
# '% % "- ,
3%4/
%"%
-
# '% % "-
,,
/% $ 1!/%"
# '% % "- ,0
"%2 '"% 1!/%"
! %
# '% % "- ,
( - 1!/%"
-%"/%
!
# '% % "- ,
$%( "%1%-
# '% % "- ,
% % "%1- -%"/%
# '% % "- ,
/% $ 1!/%"
% "-
# '% % "- ,
-%"2 - 1!/%"
# '% % "-
,
, ,
-!&%- % -!13%
!
# '% % "- ,
"% 3%3 % % "
# '% % "-
-!-%
% & %
- %
&% # '% %
"- ,
" %3 - %
"-
# '% %
"
-%1-%/
" ! - "
-'
# '% %
"-
1%3 -% 1%"
" '
# '% %
"-
% 1%$ 1!/%"
%'1%" %
"-
# '% %
"-
"%!&% - 3%3 - %
"-
# '% %
"-
$ ('
/!1 %'(%(
- %
&% # '% % "- 0
-" & 1!/%"
1!
'!
- %
&% # '% % "-
"%$
'"% "%-%'
-% %
"-
# '% %
"-
(%"
3%3 %
- %
&% # '% %
"- 0
1"-%
1!/%"
-%"/% %
"-
# '% %
"-
"%$
"%-%'
- %
&% # '% %
"-
"%1 - 1!/%"
-% %
"-
/% %
'"
-&&$ % %
,
'3
1!/%"
%
"-
# '% %
"-
&"%$ - 1!/%"
%
"-
# '% %
"-
$!%3 %3
- %
&% # '% % "-
1+-+ -% '3(% % "-
- %
&% # '% % "- 0
/2 "%/% % % "-
- %
&% # '% % "-
33% 1 2%/- 1"- % % "-
- %
&% # '% % "-
&2-3 ''( % "-
- %
&% # '% % "-
2+ "%/%1"- % % "-
- %
&% # '% % "-
$!
%'%
% -%"% "% % "-
- %
&% # '% % "- ,
+ %1"%2%"
( % "-
- %
&% # '% % "-
+2
1% % 1"- % -2% 1!/%"
- %
&% # '% % "-
./
"/%3 - .
"-
# '% .
"- "%/
5&3
/"+ $!-
$%/ %
&% -%3
! "#$% &
% #'
$% &( # )*
+)* $)* $)*
)*
, " #- ./$% &( # )* $)* $)* $)*
)*
# !# 0$% &( # )* $)* )*
% 10 2 $% &( # )* $)*
!
2
/$% &( # )*
34 $% &( # )*
2 3 #5 ! "#1 $% &(
)#0 6$% &( 7 (8 9
$$ )*
% 0-$! % &5#
%'
#.: $% &
'
)# #$% &
#6./$% &
!'#/! "#$% &
-0# $% &( !28
;!25 $% & ( 7 (8
$$ )*
$ )* $ )* $ )*
$ )* $ )* $ )*
)*
1
10 : $) /- )
/ ( 7<89 )* $)* $ )*
$$$ (
% 2/.
$! /)
/ ( 7 (8
)*
% /)#5/$! /)
/ ( 7 (8 )*
+ ($$$$=
!# # '2# $% & ( 2 ' )* >>>> $%/ %
&% -%3
$+ 7 2.# & 00 ? &# (
(
&
/ //#
. "# & 00 *##&
( ( # ' (?
.$(& ?
5 ( 0)* ( 4# # "#
' "
(/ @%
A 4# ( #
' " & &//0 ( / .! & .@( # B !C5#/(A (. 0/ .0 4# ?
( (& (# & 5#&# &
. ( # 3& ( 5 ## A
&0 5# ( 0 8 % D & 4# ( ? "
( 08 % D &3 ! ' (/ B) #
&0 )/ 'C # ( (/ " (5 5 5 ' "5# /6 . 
&# 1
/ # ) / . ) 00
@))$ #
/& 0 (#. & (A
&0 ? ?
&.$
'./ &/
(& .$" &.&4# & 0 ? & 0/ .0 $# 5 $#) / .) 00
? / #
5#/ .
0 (?
&. &/
.
0 (.?
/ "
.&0 ? &4 A " ( & & & / & $/0 ( / .! & .@( # B !C&0 ? &
. (6( & /
&/ (& 5# & & 00
(#.& 00
8 &/ (# & 00
(#& 00
& ( ( &
/ #// ? && 5# . 0 / &# " %
A # / &/ & (-
0 5#
& & 00
(## .& 00
4# / A & (#%
A
& 00 (#8)) 6& (# -
0 EEEEEEE EEEEE
/ .! &.
%&& ?3& # ( // 5 "0 (&
4#0/ . &.@ !5//? # & ( A A //# #6( &
- / G & # / / ( - / $ !& /? " 9F / !? " 5 ' && /0 $
#//? #
//.( (A ( && 85//# 5 $?&
. 5# ( ( (A ( . &/
?
@ 0
?/
& /. 4#0/ . &. #//& . ( // # A& (
& 0 " #
/ & 0 @ ; 5 $ (#( &( & ((&
5 / ? 0 ?. # .&# # # & 5#& /
@
. ( 6( & /
&/ (& 5# & . // 5 & ( 9 / 0 ( & ((& 0/ .0 # 0( & 8 # / $ &/ (# ((&
0/ . ( #//? // 5 5. # . & ! 6%#
#//?.?/( 0$# 5 $ 0 (F / #
((& ( 0 # ( #// ? &( 0# . (A && &5#" / /&. (# -
0 4# / A & (#/
!
"!"!#$$%
&
!
! " ! " ## '
(
&
) *+* *
,
- .
/ !
0 & 1
$"!$2!
#$$3!
4&5
6&
& 7( .
. 8
& $"
9 #$$%
0
(
.
-& ( !
$ % ! " ' (
.
&
!
- .
/ !
0 & 1
$"!$2!#$$3!
4&.
(
5
6&
& 7( .
. 8
& $"
9 #$$%
(
.
-& ( !:
. (
/$ ?/& - &
$ 6 0 (
/ 4 "@( # B6 4C ((& 00
0&/ (# & ( 0/ .0 (A
&0 ' "/& ( $
0 .
( # 5# ( 0
#. #.?
/ .85 ( # &/ (# &#/0 ( !5
&'
#.(A 0/ .0 $ ? & ( 0
# 4# / A & ( 00
0
5 #$$% ,
#$$% 5
0
,
( 4&5
,
;
. ;
0 ;
+ & !
' 5 0
,
(
0
!
*
1
<( 5
0
,
(
!
4 5
1 5
05
( !:
6 0 (D
&/! &$ . ( D
& & &/ &/ ( # A
&0 5#
0/ .5##?
# ( /"?/ .(A ?
#. ?.#0#0 ( &# "( 0#( & & 5# / &/?
./ . ? # &" !
4# / A & ( # &/ (& *
( & 1='>
+!
?"2#$$2 <
** 3!""!#$"$
8
,.
$"!$"!#$$%
$"!$"!#$$%
. !
' <( &
, $"!$"!#$$% .
( ,
.
1 &
.
0!:
4# ( &/ (& &0 ? 5# ?./ 85 ( # &/ (#//#
,
8
&) 0 5 /( // 5 &/ &
/ 6 4/ 4# 6 0 ( D
&/ ! & @*/( & 00 &
"/ ( (A (. ( A
&0 0/ . ?/& !& 2 (
8 #"/ $5 0&/ # !# ?
&/
0 . ( " ?. . ( 6( & / 4# & (#& 0 (
! (A (. 2 '# ? A&/4# / A & (#%
A &/ 5# / HA
&0 3 " 5 '0 & 78 *
"!"!#$$%
"!"!#$$%
&
.
& . "!"!#$$%
$ #' '
( )
)
. 1!!
@, (
!!
& 1 &
.
.
1
@,
.
!
(
5
!7 8!
0
.&
0 1 &
+!"%2#$$317& 8 #A!)!#$$25
0 ( @, ( !
0&5
(
&
,
!!
.
( !
.
0 & 7085 5
-& !:
4# ' 5 (( & 00 &
&/ A ? ( ( ! .(A (A
&0 4# ? " A
&0 # (
5
/ " & 00 & 5# ?. ! # ?
?A&/( 0.(A 0/ .0 %? . ( & "#
$ $5 / ?0# # 5
"/./& / &
/ 5#/
"0"
/ 4# / ( . ( 6( & / 5#
0/ .0 (( &
/ #( & & /5# 0/ .0 (( &
/ & / & 8( ( &
0/ . ( & & $ ! &/
#.$# $# ( &/ ( ! #.5# ( A
&0 0/ . & / & $ A " ( &
/$ ! ? &/ .(A 4#
. ( D
& # 5# /
6 4/ < & . ( D
& # ' # 2 8
& ) 0 ( // 5 & / 6 4/ $# 5
F A&/ ! ( 0 . (A # B) 0 0 ( -
0 -/ # (
0/ .0 (HA
&0 C# ? &/ (#. &/
'.$" & 9& &.$&/
(& .& $ ( &
/5 / " & /
#( 0 (
.$" & &.$&/ (& .&< # / (# .
& 00
$#"5 A ?.5. ( !5#&# F ( 0# (## .& 00
8 $# ? &"
&//.&/ (# !5 /?&
(.( .(A & $ /
! &
/ " #
'5 / ?0#2 '# (/
&
? "
0 /. (7 # ( // 5
&
?.
(8 . (D
&$ . (6( & . (
/ ?/& - &
#
((
&
5#&# 0A & & . &# # # & & # / &
.4# (& 0
&
?
?. . (D
&( ' " ( # 4# . (D
&$6 0 (D
&/! & #
& 00 & 5#
&
?.6 4 6# ? &4# .# A
0/. ( & &/
9&/ (&
( 6 4
6 (( I
9# (
9"
& (& &
0/ . ( ") & 6 4 <((& 0
0 #
/5 ( &/ (&
5# &
0/ .
-
0 & ( 0 8# ? &/ (#? ( (
!"
( &
/5#/ &'
"
#// ? 5# $# 5 $#.5// ?"
!5#/5 ' "
& / I
4#F ("
( ! &# ((&
5#/ 0/ . & / I
6 4 <((& 00
0 # &/ ( 8 (#00
0$# ? &/ ( #5#/#
( 0/ .
5// &/#/0 ( !$# 5 $#.5// ?"
! (.5#/ ' " & / I
6 4 <((& 0
05#/
&
" / & &/
# 5# &
!8 $# ? &/ (# !5 /( 0 (
$# 5 $5 / ? (.5#/5 ' " & /
I
8# # # "0 (? # 5##?/
& (/
&
/ # # & 0# / ( & "0 (? # $ / F 5#&# ( # 3& ( # ) 5##
/0 ( / .! &.@ !"
6( &
/ 5 / ? &
( . (A 5#/ # 0/ .0
& / I
4# 0& (# ( &/0 " &/
( !5#/.(A # ! ""
6( &
/ & / 5#/
"0"
& &/
# 5
"/. & &/
?. . (6( &4# ( # 0 " //"## 5#/
"0"
& &/ 5 5. ?. (8 2 %
& % 0"
& &/ ?
& &/ ( 6 5#&# /&?/ 0/ .0 (6( &
/ ( & & 5# & (
0/ .0 (A
&0 & /
I
4# 5#/ "?
# /. /. & &/
?. 6 4 & &/
?. . ( D
&$ 6 0 ( D
&/ ! & 2.& &/ $# . (D
&# 5# & &/ # 2
& ) 0 # / ( // 5 &/ & 0 6 4/ 4# / A & ( & &/ #& ( & ?/ 5
5 #$$% ,
#$$% 5
0
,
( 4&5
,
;
. ;
0 ;
+ & !
' 5 0
,
(
0
!
*
1
<( 5
0
,
(
!
4 5
1 5
05
( !:
0# / (? F # (& &/
$& ?&// #6 45 (#
# ! # /? &'
( # (.(A
0/ .0 6 4# ( 0 # ! (
# /0 # / ? &( 0#
8# ?
( # &/ (#(
&
/0 ( !# ? &( 0#.(A 0/ .0 8 " / /&. ( # -
0 #
& ( 0 . "
0/ .0 4#6 4# &/ (# !5 /& ( (
$# 5 $ /0 5 / ?&( 0.
5#/& "
4# (6 4& ?
?.
A0/!
( 0/ .
$9 5#&# &/
!
9 *#/ 0 ". 0/ .0 $ - / &/$
A&/( 0.! . (A
$9
0/ .0 $ 0 (
9
5 /?A&/ # "#A
&0 " "
$9 *
/ "& &/ 5 (/
6 "# &. ( / (5 # (/ 5 6 4# & 05#0//&/ (&
5# &
/ 6 4 <((& 0
0&"
&//. # 5#/
5 / &//0 ( !$# 5 $A
&0
5// ?"
!5#/5 ' " & / I
@ (#00
0 * & " ! &"
+ 0 .
1
&.
1
!
.5
& .B 5 .
.B
C
5
6 .
0
!
4&5
0 .&
1
,.
7
"!"!#$$% 8
!
.5
05
. 0 ,.
& .B !:
4#6 4 <((& 0
0"
&/ ( 5# & !4#6 4# /5# ((
/ " .(A 0 ( !5 ( #0 6 4 # # 5#/
( &# 0/ .
5 / &/#/0 ( !$# 5 $#.5// ?
! (.5#/5 ' " & / I
@ (<((& 0
0 * & " ! &"
+ 0 .
1
&.
1
!
.5
& .B 5 .
.B
C
5
6 .
0
!
4&5
0
!
', #
! # &" , $' &"
(' ! '- 5
1
5
0
7( .
. 5 85
0
.
.
( !
* 5
0
(
!:
6 4 <((& 0
0 #
A
&
6 4# & &/# !5 / ? &/5#/ . (A 0/ .0 # @A ( # <((&
0
0 7(8 *
0 (
5
1 > (
& ?78
+!
?"2#$$2 <
!7 **8 /!A!#$"$
& !
3!""!#$"$ &
0
,
(
& .B !
5
0
,
(
!
4 5
1 7 .
6
85
05
( !:
4#6 4 <((& 0
0#
0
/ 4#6 4&
" / & &/
=# &/ (# ! "
6( &D & ((&
9
/ # 0/ .0 & /
I
$# 5 $#? ( ( ! #
# / ? 5# (#00
0 A!
'
.
0
& ?78
/!A!#$"$
3!""!#$"$!
5 378
+!
??#$"% <
!7 **8 "!/!#$") &
.
0
'
&
0 .
1
&.
1
!
' 5 0
.
1
& .B !
4&5
0
!
', # # &" , $' &" (' ! '-
&
1
5
0
7( .
. 5 85
0
.
.
( !
* 5
0
(
!:
0# / (<((& 0
0$
$$ $ F/&# &
(6 4 # !5 /( 0 (
$ # 5 $/0 ( !5 / ( 0 (. 0/ .0 (A
&0 4#& ( #0"
& &/
?
. ( 6( & / ?& 0
/
(( &/ (&
?.6 4 &6 4 & / (<((& 0
0 # &/ (# !5 /( 0 (
$# 5 $5 / ?
&'
5#/ . (A ( A
&0 0/ .0
& / I
4# ( # /. " &/&/ 0?.
2 8 /& (? # # 5( & 00
(# .) 00
&0 ? 0/0 8 #5' ( & 00
(#.) 00
$ .(A (//#-
0 0/ . &0 ?0 //.
&# "4#/0 ( !5 A & $ # $/0 &
5#/.(A &
? 0?
0 5## ! # /? &/ . (A
&0 0/ .0 & / I
4#
( # /. " & 00
( # .) 00
< ? " '$ ? # # & &#
& 00
(#.) 00
? " !7@ 6 4 &/ (&
# "
#A #
&
? " !7@ $4 2 5#&# "
?.#
( / "/
4#
# / /& / & ( . (6( &5# # ? &/ (#
,
/ ( . ( 6( & /&?/
0/ .0 ( 6( &
/ ( & &
0/ .0 & / I
4# ( . ( 6( & &/ # ! # /? &/ .5#/.(A
& / I
$# 5 $ &
?0?
"
/
(6 4 5// ( 5# #( 0
# !5 / ? &/ . 0/ .0 (A
&0 & / I
8 (
&/0 5#&# " " & A ? 2 ( ! &/ .4#
# (/ & . . / ( ?
&
( & & &/ # &/ (&
?. . (6( & ? " ?/& &
' 5#&# # &/. &/. 0 "
& // ?. . ( 6( & 8 # ?
& ( . ? & . / (?
$# ) ( & &/#2 ? ?.&/ (&
?. . (6( &5#&# " " & (
&/?
#5' (? &
( $# ) ( #&
# ? 0
&& "/. 0
#5' (& ( & ?.(( 0
/ " &/ ( ! #. (0$ # ?. &# ' .& 000 # (0/ . $ #// ((& . & .5# & .0 / .0
2( "5##3"0 $# ) 5 /# # . ( D
& & &/ # ( /
9
&
( . ( 6( & 6 4 (( I
9# $ # 5 $ . ( D
& #
# A
5
&## & &/ 0
8 5// (& # A
&0
0/ . && (# & (&( # $# & &/ 3 ?4#( &
/ (( /.( & /
& "
I "# &#. A " & /
8 #"#0( # . (D
& '&// /" 4# ) 5 (? &
&
& &/#
/ &/ ( ! # .
0/ .0 & / I
$# 5 $ . (D
& ( ' " ((( '# /
& ( 0 ( 0 /&.
/ #
4# ( $!& .-
0 (8 $ .
(D
&$6 0 (D
&/! & $ # ?. & / '
#0 / #
# /
?/ $%/ %
&% -%3
$!'
*## ' "9
,
D E+