Subhash Chand v. State Of Haryana & ORS
!"#
$!%&'() *+"#
,(-*$&**$.
/&(& ,$!$0$$1*&
&2.&
!"#$%&!&% '"#()!
** 2&!%$2$2&3$0-$4.&*5(.637 "
-!.* 2&7 ***5(.63&*(.-2.*6&7
&'
9 ($60$+.%$4* 9 :$ &*+.%$+ !*2&; & < <=+<8 +<<=<+<
=+< + < )1<=# !"#
9 />$&9$>+.%$+ !*2&; & <#"#+<#")+<"
+<"=+< )+ <<#+<=#)+ #
+ ) 1
8 "#
9 &* $.+.. $0$$+ !*,$
????? &% '" 0*&%33.+..&2&! &
!"# ;,(-*$&**$./&(&,$!$0$$1*&@+<#"# !"# ;$.A(3$/&(&,$!$0$$1*&@+<#")!"#
;/($/&(&,$!$0$$1*&@+< <=!"# ;$-00$ /&(&,$!$0$$1*&@+<"
!"# ;A*$B$,6*/&(& ,$!$0$$1*&@+<"=!"# ;,$$ $/&(&,$!
$0$$1*&@+<8 !"# ;,*$>($/&(&,$!$0$$ 1*&@+< )!"# ;$4$,6*/&(&,$!$0$$1*&@+ <<#!"# ;9$3$,*$3$/&(&,$!$0$$1*&@+<<=<! "# ;,*$>($/&(&,$!$0$$1*&@+<
=!"#
;-*$&*$$/&(&,$!$0$$1*&@+< !"# ;$
$/&(&,$!$0$$1*&@+< )!"# ;,(.A(3$ /&(&,$!$0$$1*&@+<=# !"# ;
*A(3$/&(& ,$!$0$$1*&@+<=#)!"# ;A(3$/&(&,$!
$0$$1*&@+ #
!"# ;*$2$/&(&,$!$0$$ 1*&@+ ) !"# ;
$5&*/&(&,$!$0$$1*&@$.
8!"# ;
$3$ $/&(&,$!$0$$1*&@$&* %33C(&!$4$.!$%&.$*2&&*&$3
*!$%&$-6$>!3*$.%$&+ +
!"#
,*!*.$.!$%&
,(%%%0+*6$%!*2&*$.32(6. .&.$. ) # "# );D( E #@$. 8 "
"# ;D( E @+ .&2 *$6 - %33.. ! $223 $& & $.($ $%*;
@$(&&(-5%&+-($223+3(%*&&+ %(&6 *$& - .. -0 * * $0$$ ,%* $%*& ,%$.;!&*F$.G@ $&&2.&*$ &. 3&2$! ( !*$0$$,$.(%$,%*$. ;(2@,% (&+"# ";*$!!.$&F"# " (&G@+ 4*%* *$& %3 !% ) "# "+ *(6* &$6& * %&.$!*$6$D$+-(0*$&-3$.$22%$- *2$&*$6-%3$6
* 9 ($60$+$.%(&$22$6!*2 &(-3.*$2(&($%*.&3-$6 H"# ".$.
< "# ";D( E @+*$..$22%$&!!6(2* 2&! &$.($$%*&;
@,E ;(2E@,%&! .!!&(-5%& *&$.$.&3.%$.*$*%$..$4$& $220 * 2& C(& -0 4$0 ! $22%$ $. * %!%$&4-&*4$*3!4 *$&.$4* $!*&(*$.&3+4*+$6$&*%(3! $6+*$&-3.$&(.'E
!"# 8!$ ;9@!$.&3;D( E @&2.(%.
$&(.'E $%%& &'
( )* ( +% & &%' ,& -,.&,.
/($+,.
/ & *, (, & , * $ % %
& & & ,% % 0. , .- ,%# $(&E8!$22.DE!*$.&3$.&$&(.'E 1 ,, & %
&&
. , , & 2& & % .& & 0 % 0 %&,
,&& & . ,&,
&% & , &
+ ,, 0. ,# 0!6*$!3.2&&+$.%(& !*2&(-3.*$*$.&3+4$&3. *$*4$&$2&!(22$6$D$**$&2%!. *4.&+*%$..$4$&23.3$D$-6 $6 *$&$&-3$.%$*$&(%*D324(.-6$. *&(-&C($.&3 *$22%$!3+*$4%(3&!(22$6 $D$$.$&4$&4***2&*$.-6&.4** 3203D%*$6-!$$6*$6!)#0$& *&$3$.& *(&'E 3 %. !
!!
4,& ',1 !"
6 % * .
1
,4'$ $
6 %
3 % 7 6 % * / / &8
))9:9 ; :;
;
! :% ,
5, * ,
2 /2
5 *.1
/70 1 , $ 0< 5 $ '
= -, ! :% ,
1& &
- &,'
(. '
( ")*
(. * ( "& >(*
*.?& ,,,.
8 ,&* (, '
0 @ ,(% % >(* (
.& &
, % ,% ,A 0 !6 * $!3. $(&& * $.&3$.*$22%$!3+$.%(&!*2 &(-3.*$*2!(!.*6-0C($!%$+&&%+ C($!.!*2&C(&$.$%%.604$&%$.!4
*.%(3&4!.-0*33-&!*33 * &(4$&.%$.-0*$.&4-&
"# )+4** 24$&&*4$&C($!.H&%.%$..$ 20!*&(%$.
!!*&(-5%2$6*2*$&-$D.4** 4 2 $& D( E) *$& !(* - &(-3. *$ * 3*$.&&(.&(%&.$."
< = $. "
"
="+4*%* 2..*$4*$%$..$6*3&!6&.4**3203 D%*$64**$6$&2..*(&$.6$6..(6 *6(3+ +-!666($3203+*&(%*02! %$..$&4(.-%&..*3*0$$22.6($ -$&& *$!3.&(%&*$-$D.4**4 2$&D(& $. E<$.*&$3$.*(&'E D(
F1 !;)
) (,222 ", ,;B:9
, / * (, '
1
, &% & 1%% + * 5& '
/ %&(, *. ( &8(, & 5
5%
,, ,,,,
& 8(,)7(, , 0 .,
3 %,0 (% % $&& , ,.& % %
0,.,,0 % , .
& 8(,)7(, . -% > .
-,
, , &&) %
. ,
, , & %%
. 5# I
E< 1 !;)
) (,22 ", ,;;9 ;
/* (, '
&% 1%%+* 5&'
/ %& (, *.( &1+CD& 5
&
E;);
EE ;", ,;9 .?, .
%
,, ,,,,
& ) ,* D ,
0 ., 3 %,0 (% %$&& , , .& % %
0,.,,0 %
, 1+C* D . -%>
.
-,
, , &&)%
., , , & %%
. 5# *$&-&(-3.*$*2*$.-6&. 4**3203D%*$6-!**$&$$.*$6!)#0$& $.4*!6*!3*$..&%&.*!$%(3!6&$ &2 $3&+*24$&+!$--6$&.+%$&*4%$(&% .$.
"# );D( E@+4*-0*$.-&$.*$* 24$&$--%&..!*2&-6F$6G$. *&2.E$(*&%32$.%33.*$3 * $.!%$%$!*%$..$(&!$223$& * $!3. &*4 %$(& % *$& - 2. -0 * 2+ %(.6&3$0&($.2&&+2$%($0*&%$&+.D(
E=+4**&$!%!*&(%&$.$&4$&* 2$63$%2$! ( !*"# " (& 22*.6+*$* 23$0-%33(%$.*.%&$!!6*20+* 2$22$%*.*&(.
<!"# ) $.*&(+...$. = "# )+&&(.$.%&2. "$>$!$4$.2$&&$&2$>6.$.*-$&&! * $!3. .%+ * 32(6. . .$. 8 "
"#
;D( E @*$&-2$&&.+*%2!*%33.$ !3 * ..$ *! ,%$0+ 3 ! $0$$+ ,%* .(%$2$3+*$.6$*.$. ) # "# );D( E #@ 9 ($60$+$.%(&!*2+&(22 !*&$.$>*42+*$&$&.$(&&(-3&&&4*
%*$66*5%.;D( E #@$.%33(%$;
E @+ 4*%*$&(33$&.*-4'E $@
( !"# " (&&$6&*.&%4** 3!D*$6!3334*&(-36 $$22%$*%(6$6%0 ( $.&*(&'E B
. , .
,% .
0
%
& & &,.
5%&%% % , &.%& 4,,
0<
% , 5% ,, F, , 5%
. % &,,.
%
.? % %% & & '0 ,
. % % # -@ *&*4%$(&%0&2>$-(*6&$ 4**3203D%*$6$.&4$+4*$&+* 5%....$4**4$!*6&$ 4**3203D%*$6-($0$22&&$.*$& -3$.(*$&% ( *$&-23(6$."# "+ *!+*&(%&! ="4(.-$22%$-J %@ *&!*!$%*$*23$02
( *3$&($-*3+-(*!$%3$&*$ &$6&2&4*6$.*$D$$.$&4 $& * 2&+ 4*%* 324& * $(*&+ 6
- $D$(22$63*D!&%.. -0*$%*&(-5%$3$D3(3!!0$&$.*&$. $D$&*$-0$&33$&(J .@ &&(36!*&$>!$6(3*$*&$.$> -0*&2.&&%%+-(+&4* (&! ==.$ 4**$62..3$D3(38 0$&+4*%*4$&$ D..)#0$&+&(-5%*%.!$D$+! 0$&&EKE&*,%*.(.$&&+,%*.(.-&$. $%>4$. $&&& $. $ *$ 3 $&+ * &(%& $!3. 4 6( $. !4 ! * !!%. %$..$&+4*&$3&46&.4**3203 D%*$6+-!$$6*$6!)#0$&+4..* $223+4*%*%32.
*3$22$%**&(-0 !6 ))!"# +4*&3$ 5% . 4$& %*$6.+ * 6(. *$ * 2;*@*$.-..4!*2&! :%( (5$--6$6 *&(...$.
=
"# ;D( E"
< <=!"# @+4* &&(6%!3+23.*32$%2$* 4 *$! * 4 2 4$& .&2&. ! $& !(%((&+ . . .$.
"
"# + 4 ! * &$33$.-0*$.%(&!*$0$$ (-% ,%33&&*$*2&*$-%&..! &%$&:%(*&%*%$. *(&+&&%* &2.&$22.*&(%&! ="4* =(&
46(J @ *&(%&! ="*$-4*.$4J !@ %$..$*$.&(-3.$0$D$%!%$ &6.-0*
%(&6.J 6@ ,%$%!(&$&*.2$34*6$. * $22%$& %. -*$! ! * %$..$&+ $ 33%&&6!*33-&4$&%&(.$.$& 2*2!*33;D( E "@+2$6 *& %$..$& 4* *$. $22. . %$60+ * %$..$&+D%2!4+46-!*2&! . $%%( ! $6 $D$ * -$&& ! $%*6 D2% *$6 - 6&. 4* 3203 D%*$6 *$2!*!*%33 .$. )
"# )$.&*(&'E 2 &,
. %, ,, 7 B;!7 G% :9E* ?
G%
,;!B7< (.& &45 ', &3 .
& ( 3, % (% % (
, *%* H 4$*% % 4
4$ 7%. 7%. H * /
, / / 1%%1
% # *@ /$(&2&&+4*4$6+*$.-&&(. $223& 20!*&$3*$&-$D.4* *42$&D( E8J
@
!%D( E $$%*.4**4 &$3+ +&!"< %$..$&+4*&$6&3*$ *2&%-.$6$&$&.$!&(-3&&!$22%$ !34$&3$.$.0 )(!*$!3.&+ *$-&&(.&*4%$(&%
* * *$.+ 9 &* $.+ $. ..$ .%$ $+ $0$$ $22$6 -*$! ! * ,$+ 4* -(6 * $6(3& ! 9 ($6 0$+ $. %(& ! * 2+*$&$&.*(3(&&(-3&&&+4*%*$&(33$&. *(.'E @ *$.&3$.*(&.&$6* $22%$-0!*&(%&$.+*!+*2 %$-23.0$>*$.!*&(%&J @ $(& !22.DE2..*$ *$6& 0$&)#0$&*$&.$!&(-3&&!$22%$ $.*3(22$63&6$.0*& $%*&4>62$03$$6. ..,%*&+ %6B.&%*&$. 3&%*&+4**$$ D2% ! ! 0$& $. $- $(& ! * $.&3$.&*(&'E FE5(
, &.%& 2 &*1)81)4'1 ,, &'
* % . '
5
% & 0,0
, 0% , ,, 0% , % ,0% &'
0. B 5%
(*7 ,, 7 ,,,.
0< % ,5,, * F, ,5%* % % & ,,.
% .? % %%& B # @ *6-0!*%$..$&!*2&C(& 4(.*$-%>.$&2*$&.$&2($.* $.&3 * 3$ 4$& %&.. -0 * .2$3$.4$&!(.*$*$223&&(. -0*&2..2$3&*$3,6*&!,6*+ 4$&%&$%4** D&6(&-($&* $.%$.&*4%$(&%*$.-&&(.$* *2&& *2&46026 ( !
"# " (&$&*4.3.&FG$.+*(&+2$0. *$*%$3!*2$.*&+&&(-&$$. !3*2$!*(+3(%*&&+&(%&$.+ *!+*0$.!$223$.2$0.! .&3&&$!*42&
*$*$.*$.%(&!*2$&$.$22$&. *2$2->
%&.$!*$!3.$&(-3&&&$& &(33$&.$-+.3$222$.$430$ ( !
* "# " (&+ 4*%* $0& .4 33(3 $. 3$D3(3 $6 ! -6 $22.*2&*&%-0.%%(3$& E)#0$&+-( $&&$6&4.D2&&FG&(%*$6$&!D.-0*3 !333*$&.$!&(-3&&!*$22%$* %(6$6%0 ,(%*2&*(*$&-$.%5(% 4**&(%&! = $. ="+!*&32$&+*$&$. &(%&+ .$+ *$ - 4*.$4 2$. 46 %33%3!"# " (& *$!3.&(%&.$4* -*%*%$$.E%*%$2&&$.%$0&$6*$$2&+ 4*&$3*$&-6&.4**3203D%*$6+-! $$6*$6!)#0$&+4(.
-6-!%&.$*2& !4*%**4$&$220 *$.&3$.*$22%$!3 $&&$6$%$(&$&4***%$..$*$.-6&.4* *3203D%*$6-!$$6*$6!)#0$& $.* &(%& - (.+ * 4(. *$ $0 %%$& ! %2$6%$(&&*$22%$!3+3(%*&&+2(6$ *$22.D4*6$.$D$!$6 .(-+*3*$&*2423(6$* !%$-0>6*24&(.%8#=!*&(! .$6*$D$$.2-$-0>264*$!$%+$ 2&*$&-3$. ( !"# " (& *2*$.&(-&$%!
* 5% . *6& (2 6(. *$ (& *$ - 23(6$.*0$"# "$.*&(%&.$. " "
="+4* 6$. * $D$ * -$&& ! * .&3 4* * 3203D%*$6*$-23(6$.*0$ ="$.+*(&+
+ *&(%&*$->."# " ,(%*2$+30 4+&(&+6$$.3(%*&&$$%!2(6$%0 .(-+*&(%&%$-6!!%+$!* (&+-(*!$%3$&*$-!23(6$!"# " (&+ ==(&4!%$.$&2 ==(&+*(22$63 2&%-.4$&)#0$&$.*2;*@. ))+ 4*$22$%*.*&(+4$&$22.*-$&&!*&$3 3$.-0*$.%(&$22$6!*$. 22.$% *$&(%&4*$6!%!$4+*4&*4$&2& ==(&6$D$&EKE&"# " (&+4*%*&$6&F&(%* $6-!D.-0*3*$&.$!&(-3&&!
* $22%$*%(6$6%0G *2& ( $&&$6&$ $D$(22$63*D!&%..-0$$%* &(-5%$3$D3(3!!0$&$&33$&(+&&%+* 2& ( &$6&$D$&(%*02!%$..$&4**$ $%*6D2%!!0$& *(&+%* 3$%%..
$D$*$%*&*$6!0$&D2%+*$&$>%$ !*%$..$&4**$.-6&.4**3203D%*$6 63$6+ +*0*$.$$.*$6!)#0$&+-(*$ -23.$2202(&($%*$.&3&&(.-0* 3!!6(2*2&!2$%($%$60+!4*%**0 4 6- * 6* ! &(%* %$..$& %$ - $> $4$0 -0 3&26 * (+ 2$%($0 4 ! * D&% ! * &(%&4*%**$$.!%!$4
%*$.*$.6&$3*(6*
$223*%$..$&+4*46&.4**3203 D%*$64**04-4*$6!)#0$&.(6*$.0! == (&+4*%*..&$6*$D$+-(*2&&%$ $!"# "&C(.!!$&2-&$2%.62$$& $.* $(*&*(6*$220(&$&*0*$.&(6*4*5%6* %$& ! * 2+ * * 4(. *$ $0 %$(& * $.&3$.$&4$&*$22%$!3!$D$!* $6+3(%*&&+6&$4**3203D%*$6
4!4*$*$&--&.$-+*42&$ $4. $. * .%& $ &&(. * &2.& %$ * 2&!%(&6$.&&(*$223&*3!* 2&! &2%!%$6&!4*%**0*$-$22$. 4.
*2&$$&.!%&C($-!! &0 ".
+/' 0&% 1 23 4/ "#()!