Pravesh Kumar & ORS v. Union Of India & ORS
!" #$% &"'()*+ %, #$%
&(-./*&0-(
( 1(/(
"2&0-(
(32(
!"# $%&'(# )*%
(''
"
!"# $%&'(#
(' "
+++
() 4 *&&,2'&, "-3(
55555
(' ",$
(, +6 /(/''(("/ +" - & 2*(& +/&, -&26&- '- 7" (- 89: '-&66-'7;/<=:,>-+?->("-3( "(&+(>&(22+'2/'2, ,+&2&( *3/ &(2 ( 7: (&2 " 7 4 (-:, -& &33&'-2-(//2'(
@
%"-(/"2&
4 *&&,&2'/(&33&6+-&""- 3( (/+*2 -& $ $$
#$ , (32<-&26&- ' ((/2&&2(*6&33'&(""6/3 #3(( " '(&+(,'/264&&2 *&+?";6-'/""2& &(A$
#$ -3<&33'&(,+6&(3&(,(/+*2- &33'&(3/(/&'-&2(*7;/<$:&(&/(< 1"-*(&2'2("-&2(*322-&-
'&22&(>&2(26-/6--6/2(@(/'(""6 /3-&33'&("*(7 <:&(>&(B&26 2 $@ #$ 66-'/*"(&+(, ,2&2'&&26+?
'2('
>&(&((/+*2-&-B&26 2 $@ #$ 22 32&?'*3/C>26(3/&2-&->('/2 +&C'*3/ B*&?,&/( #"-B&26 2322 >("-/&2"?<"*/("2/&'&?6$## *&C( D/(( > + " */3 '-' +E' ?3 - &2(*&2-B&26 2&(322-&(''& "-3(F/(>&(- -?('&2/&'04&(/*( 7(-8 049:">2+?>;&*& >,2' &"*2,&"-3<&33'&(F/&"2- 04(, -(>&(22+'2/'2, ,+&(( B/'-& '-&6-(''&>&('&?-(233("&> &('/2/+?-G+B/3*/ -.--/.-&- -0 '- /1 1 -
- 0 .
/2 /3/-4
0-!.5- - 0
- 0 .
/, 67&, * - 43/
2 /3/&- 8
, (6&79, 5- -.
-2 /3/:. 3 ;
., 67 &' <, '
4 -=-/. -.-= - 0 .
/ 2 /3/ -4-/.- :. 3- 0 .
/,6<79&31 3-/ /9,
/.
= *35- &.-5- - 0 .
/ 2 /3/ .- &.
=.- - -
.
,679&31 3-/ /&2 /'-"-(/ 5-0
1& :.&-.
-2 /3/&- 3 4->,<697&'< 9 -&2'/(&(&6/2-&-"&26 -&"*23/'*((3"-"&'-&-33(
< &(2+"-&2&&2?+&2(-E/26*('2(/3&
-2"(,-/(,6&&23( >&("/-/62-&- 3<&33'&(-&2+6&?'-&63 +"*&C6-'-&6-*2">("* 4 B-( -('>&("(&+( '3&*&2*&E?
"'&22&(&-&6"*/&&&(,>-23(((('*3/ C>26&2,-",>&(2""'/"-* &2@&*3- -&("&2&33'&-&-&2(*((/2&2 3/+(-2'&6&33'&('(/(&3(&-3/+'&2 -23&*>&(,-/(,+/2+? -&"*2*3/62' &&*/('-&66-*2">;&*&,>-'->/2 F/ - '&22&( -& &22& C>26 " '*3/ &2, -",*&?(/2(>/2+'&2/3&(>-F/(3&3 +&((
>&(;'22-&-"&2&33'&-&- '-&6-*2">;&*&"* 4 (-(- >/2 -& &2( &2 2*& ""' - (' " - 3(,>-2C>-'*3/ -3(-&2&&2?
'*32 04&2&>&6(->( -( &&6*+?-(32(2/'&-'&22&(6&26
-('&'-6(/&'--(&?C- >+("--&26&- '2/'&-&(36'&22&(( -;&*& -& -&2 - &2 '/( " - 3(, &33&(2-3&3+C&2&"->-&-("'&2* -(/+*((("-&2'/("-3(
9 %
2&33'&-&"*2'(&2&( >&(-'&(&>"2&+,>/2+&332/'&/(< 1"-&2(*,&/( #"-B&26 2&2' 6&26>(7;/<=:,>-'-&6*&- 33&2E/2'&"-(&2-/()< 8
!"
#
$
# %
&
#
$
#
'
#
#
$
!
()''*
'* '
+
,
-
.& /%
$*01'&
#
%
% !!
'
/
#
#5
%
%
%
4 !
"
%
/
6
8
+
"!
) 9"
+# % "
'
/
#
:& * $5#
*
#
%
#%
#
+
#
1)
'
)
2')$
#% ;$)0<&
#
%
#
#
%
#
-
+ -
+= :+ <7+):
$>*
'* )*7+)< > * ()''*
'* '
?) ':* $ '
?
'+;>*
2" !
$ '
+<*)' *<
':* @*+) !"
$% * % '
1
#
2" !
%
!"
!= !A
!B !A
'
$*01'
?
!9 !A !A
% #
#
#
$
'
/
$*01'
#
##%
#
#
!A
'
#
#
;
'
2;'
'
#
/ $*01'
#%
2
;
'
%
'
2;'
;
'
#
4
&/( 1 ;&'2 &+, &+( - '&22&( 6 -/6- - 6/2(@(/'( " "6 /3 - &33'& "*( &&&++?2>&26-(&* (3&/(H,-'&22&( >;3'2-&->*& -/(,-3(&,&- ( (-(,'6 2(&&&&+ ->+("- ''223&*(+2>&22+?-&(3&( -/(,-3&"
-3(-&-?2-&C>26"-'*3/'&+
&''32&2&(>/2&&*/'-&66-'2( 6+?F/&"'&
>&(2(3/2-&-;&*&F/(-&( +-2("&&2-,>-2'26- 6&33'&, -&2'22&33(&6-&2'/("-&33'&(-& -(32(>-2-;&*&+&(2(&"> *-(, &+6 - '&22&( 33& -*(( " &C6 ;&*&-*&&2*2(3'"2;/<=
$#
>,-(&233(&>&(&''32+?-&33'&(< 3(&(-?-&2&62(/'-(/66( -(&C"
+?,-&3&&6&3-"-222+?-&2( -/()< 8!
+
&
#
#%
#4
-
&
%
4
%
#
$$
&"&((,>3'2;&*-'&(&>2/3 +?&2'/("-3( -.--/.-&- -0'- /1 1 -
/?-/ 6/31-73&2&'(?&6-'&* "-3&(<&<( '/& $%@!
2&2 =
$!!
,>-'-, &''26-/(/''(("/'&22&(-,>&(((/2+?>&?"& '&"'&&(-?'/2'&-;&*&-3*(-&- 23&*-&2&2&>("('"( * - 43/
?-/ 6/31-7,- //"2-& &2(-6-/-&2&/-(2 --"/(''(/&'**"-3/3("('"$# 3(("('0B(((/26(7&2:--6-E/2'&('
-2*(&**,2(/2&2A# $$
##=,2'22 -*-2&2*&"('&2(2'2/'-> ;&*&"-'&22&(+?";6% *&C(&2&;&*&"
*&C( 3&'*"-*&+"- //,&"(-("
'&22&("&33*>&(&(33&2 -6&'"-&""'2 3&(>&(-&**/**&C("->'/2+-&(- 2*(&**22";-(&*&(-(/-&2 3('+2&?*&C( 5- -.
- /?-/ 6/31-7,-&""'2 '&22&(>&(3&("+6('2- -6-/2'& B'&2-6&'>&(-&-('2(&62232&? *&C("<'( -((/>--2/'"-F/* "**/**&C(">,&"-('3'((>&( '*32,>/2&*/'-&66-/("-6&*,2'22 "&/ " - 3 - - "&'( 2 - +6 2(6/(-&+,&2&&6'&+22+?-3(
'
4 -=-/. -.-= /?-/ 6/31-7, >&(-2-&- /("6&*'(2'&+'-&62,-/6--*&-&2+ "2-&6+'- /.
=*35-&.-5->&(&'&(>-- 23&* -&2 3*2 - '&22&( " -&6 &'F/2 - F/&"'&&&++"-26"-> - /'-"
-(/ 5-0
1& :.&-.
- /?-/ 6/31-7-2-&-*( &2'2("-3(3'/(&(&'(&'
$A
-.--/.-&- -0'- /1 1 -
6/31-7
>&(&'&(>--26(>&(3('+2&2-('3'(( -&2'**'2 >,-(&'&(,(/'-('3'((-&( (&2 -E/26*(3&2-('"-'&22&(
&(3'"'F/?,-&2'/("-3((&2-&- ('3'((-3('&(-&('**'2("& -/(, -(3/'*(2&2&'-'&("-3( $=
(&/3(-"/+(&(,>2"2&?6&? &23(?-"26("- -(&*'&+"&/2 - >3(&2(2(*((2 )*%
(''
"7 6
(' "7 $%;@# $%;@#
5> , -5 /.
.
.
/1 -= :A -/
) /A
.
.
->
) /A