Raj Kumar Jain v. High Court Of Punjab And Haryana & ORS.
!"#$#%&'&()*
!+,-.!/!&( #"&"&(#/ '
0#/'-' 1#&21 -/"-(+!3!($!/4!(!!($!("1#/ #'5($#(" '
) 67 8 67 8 , 78 /#'#(")9 /!/.&($#/8&(21:$;%!"#:
/5#"&"&(#/ /0&<!'8-/&:$;%!"#: //#'5($#(" /-(##"!=&:8#(&/$;%!"#:>&"1:
/0&31!;!&(:$;%!"#:!($ //-( -5"!:$;%!"#:
//#'5($#("
1#"1#/"1# #5/"#/'=%!=(#>'5!5#/.!43#!==>#$" '##"1#+-$2.#("?
3#/##//#$""1# #5/"#//(" @ 1#"1#/"1#+-$2.#("'1-=$3#/#5/"#$&("1#$&2#'"? 99 99 , 78 : #"&"&(#/: !+,-.!/!&(:>1&'>/<&(2!'$$&"&(!=!($ 8#''&('-$2#:,!/(!=:&(8"!"#!/4!(!:1!'&(;<#$"1#>/&"+-/&'$&%"&( "1&' -/" -($#//"&%=#'A !($B ('"&"-"&(($&!:/ C-!'1&(2/$#/$!"#$B ((#D-/#99 :34>1&%1/#5/#'#("!"&( 5#"&"&(#/$!"#$@
((#D-/#99B :>!'/#+#%"#$:;#/=<&(2"1# !%" "1!" "1# $.&(&'"/!"&;# ('"/-%"&(' $!"#$
@
>#/# !=/#!$4 /#$-($!("34>!4$.&(&'"/!"&;#('"/-%"&(':!55#($#$" -=#':&''-#$ ($!"#$AA >&"1/#"/'5#%"&;###%"/.
1-':5/."&( /#'5($#("("1#3!'&'"1'# -=#'&'&==#2!=!($!/3&"/!/4
99 /!4#/&' !='.!$#/$&/#%"&(2"1#5/."&(5#"&"&(#/>&"1##%" /. :"1#$!"#/.>1&%1/#'5($#(":+-(&/"5#"&"&(#/ 1!'3##(5/."#$!'$$&"&(!=&'"/&%"!($8#''&('-$2#/!4#/&'!=' .!$#/C-!'1&(2/$#/B ((#D-/#99A :;&$#>1&%1/#'5($#("
1!' 3##( 5/."#$ !' $$&"&(!= &'"/&%" !($ 8#''&(' -$2#: /#"/'5#%"&;#=4:<##5&(2&(;&#>"1#!%""1!"$.&(&'"/!"&;#('"/-%"&(' $!"#$
@
:2;#/(&(25/."&(:1!$ !=/#!$43#%.#/#$-($!("34 >!4((#D-/#:!55#($#$" -=#'$!"#$AA :/#"/'5#%"&;#=4>&"1 ##%"/.
#"&"&(#/+&(#$!'! &;&=-$2#9 -.9-$&%&!=!2&'"/!"#!'!
.#.3#/ !/4!(! &;&= 8#/;&%# -$&%&!= /!(%1 ( B **B # 3#%!.#"1#.#.3#/8-5#/&/-$&%&!=8#/;&%#(*
#'5($#("
:(!.#=4:/8!(+##;/4!+&(#$"1#'#/;&%#/#'5($#("!'! .#.3#/!/4!(! &;&=8#/;&%# -$&%&!=/!(%1 (B **B!'! &;&= -$2#9%-.9-$&%&!=!2&'"/!"#!($>!'5/."#$!'!($$&"&(!= &;&= -$2# 8#(&/&;&'&( &(!/%1: #>!'"/!('#//#$!''-%1" &'"/&%" -/"' !/>!(! ( B #'5($#(" 1!' 3##( 5/."#$!'!($$&"&(!=&'"/&%"!($8#''&('-$2#>&"1##%"/. "1!'3##(-/"1#/'"!"#$"1!"5/."&(""1#5'"$$&"&(!= &'"/&%"!($8#''&('-$2#-($#/ -=#A
!/4!(!8-5#/&/-$&%&!= 8#/;&%# -=#':B:&'.!$#""1##D"#("5#/%#("/.!.(2'""1#
&;&=-$2#' 8#(&/&;&'&(
1&#-$&%&!=!2&'"/!"#'
$$&"&(!= &;&= -$2# 8#(&/&;&'&( ("1#3!'&'5/&(%&5=#.#/&"9%-.9'#(&/&"4!($ 5!''&(2'-&"!3&=&"4"#'"1#"1#/5!/""1#/-=#&'("/#=#;!("/"1# 5-/5'#5/#'#("5#"&"&( @5'"'$$&"&(!=&'"/&%"!($8#''&(' -$2#'&(8"!"#!/4!(!>#/#("&&#$"3#&==#$&(34>!45/."&(
9@9 ("1#3!'&'5/&(%&5=#.#/&"9%-.9'#(&/&"4!($5!''&(2'-&"!3&=&"4 "#'"1#>/&""#("#'">!'%($-%"#$( 2!&('"@5'"':A -$&%&!= &%#/'>#/#%!==#$"!55#!/&("1#>/&""#("#'"0&;!;%#>!' 1#=$/.B@ "*@ "&'%=!&.#$"1!"%/&"#/&!/#C-&/#$/ #;!=-!"&(&'!/3&"/!/4("1#/'#"/-=#'>#/#("&&#$(AA >&"1 ##%"/.
"&''"!"#$"1!" /#'5($#(">!'2/!("#$ !$;#/'#/#.!/<'&(
#!55/!%1#$"1&' -/"34>!4&=&(2
!($ A 1#>/&"5#"&"&('>#/# !==>#$34!&;&'&(#(%1"1&' -/"( @!($
/#'5($#(" >!' -52/!$#$ /. 6 9#=> ;#/!2#6: 6("#2/&"4 -3"-=6"6E $6%%/$&(2=4:1#>!'/$#/#$"3#%('&$#/#$/ "1#5'"$$&"&(!=&'"/&%"!($8#''&('-$2#>#;#/:1#1!'3##( &==#2!==4 5/."#$ &( %('#C-#(%# $.(&'"/!"&;# ('"/-%"&(' $!"#$ AA 1# &21 -/" 1!' "!<#( "1# '"!($ "1!" 5#"&"&(#/ 1!$ 5!/"&%&5!"#$&('#=#%"&(5/%#''!''#''.#("'-&"!3&=&"4"#'"">!' '"!"#$"1!".!""#//&==&(2-5@;!%!(%&#'$$&"&(!=&'"/&%"!($ 8#''&('-$2#'-($#/ -=#A
!/4!(!8-5#/&/-$&%&!= 8#/;&%#
-=#':B:>!'&(&"&!"#$&("1#4#!/ ""1!""&.#:"1#%/&"#/&!$!"#$ @ B>!'"!<#(&("%('&$#/!"&(&#&%#/1!;&(2"1/##6E $6 /#5/" / 5/#%#$&(2 &;# 4#!/' !($ >1 !/# (" 1!;&(2 !(4 6("#2/&"4 -3"-=6/#5/"&(!(4
"1#=!'"&;#4#!/'1#&%#/':-=&==&(2 '!&$%/&"#/&!:>#/#%!==#$/!''#''&(2!($"#'"&(2"1#.#/&"!($'-&"!3&=&"4 ;#("1'#&%#/':>1'#/#5/"'!/#6 ;#/!2#6!($ !2!&('" >1.
$&'%&5=&(!/45/%##$&(2'!/#5#($&(2:>#/#%!==#$/!''#''&(2!($"#'"&(2 "1#&/.#/&"!($'-&"!3&=&"4-($#/'!&$ -=#'/"1&'5-/5'#:"1# ..&""##
99 8&D8#(&/'"-$2#'#D%=-$&(2"1# 1&#-'"&%#>!'/.#$">!'
'"!"#$"1!"5#"&"&(#/ !+,-.!/!&(!($"1#/&%#/'$&$("C-!=&4/ 5/."&(!'$$&"&(!=&'"/&%"!($8#''&('-$2#'!2!&('"@;!%!(%&#' !'"1#(!.#5#"&"&(#/&2-/#$!"8#/&!= &("1#.#/&"=&'"!($(=4 @!/4!(! &;&=8#/;&%# -$&%&!=/!(%1 &%#/'&("1#'!&$.#/&"=&'"
>#/#/#%..#($#$/5/."&(""1#5'"$$&"&(!= &'"/&%"!($ 8#''&('-$2#' #2!/$&(2/#'5($#("/8!(+##;/4!:&">!' '"!"#$"1!"1#>!'$#'&2(!"#$!'$$&"&(!= &;&=-$2# 8#(&/&;&'&( &( -== -/".##"&(21#=$(@#>!'2/!$#$6 #=>;#/!2#6:
6("#2/&"4-3"-=6/"1#4#!/B9#>!'/#;#/"#$!' &;&=-$2#
-(&/&;&'&( 9%-.9-$&%&!=!2&'"/!"#34-== -/".##"&(21#=$( /8!(+##;/4! /#'5($#(" 1!' %1!==#(2#$"1#'!&$ /$#/34>!4&=&(2
3#/#"1&' -/"1#'!&$ >/&"5#"&"&(>!'!==>#$34!&;&'&(#(%1"1&' -/"( @ !($1&'/#;#/'&(>!'1#=$"3#&==#2!=:("1#2/-($"1!"1#%-=$("3# /#;#/"#$"=>#//!(<>&"1-"1=$&(2!/#2-=!/&(C-&/4!($1&'2/!$!"&( >!'-52/!$#$/.6 #=>;#/!2#6!($6("#2/&"4-3"-=6"6E $6 81/&1!=&"81!/.!:>1&'(>>/<&(2!'$$&"&(!=&'"/&%"!($8#''&(' -$2#: #>!/&:!($>!'&..#$&!"#+-(&//#'5($#("/8!(+##; /4!:>!'5/."#$!'$$&"&(!=&'"/&%"!($8#''&('-$2#:!'!/#'-=" 5/."&('1#=$&("1#4#!/ ""1!""&.#:%/&"#/&!$!"#$@ B!($ %/&"#/&!/.-=!"#$:;&$#/#5/"$!"#$@ /5/."&($$&"&(!= &'"/&%"!($8#''&('-$2#:>!'"!<#(&("%('&$#/!"&('"1#
/ 8!(+##; /4! >!' -52/!$#$: "1#/#/#: 1# >!' 1#=$ #("&"=#$ " %('#C-#("&!= 3#(#&"' # >!' %('&$#/#$ / 5/."&( >1#( 1&' &..#$&!"#+-(&/'1!=&"81!/.!!($'1>!(&,-.!/>#/#5/."#$(
99 1#'-&"!3&=&"4"#'">!'/2!(&F#$//8!(+##;/4!( A :>1&%11#5!''#$ 1#/#/#:1#>!'5=!%#$&..#$&!"#!3;# 1!=&"81!/.! # 1!;# 1#!/$ "1# =#!/(#$ %-('#= / 5#"&"&(#/: =#!/(#$ %-('#=//#'5($#(" !($=#!/(#$'#(&/%-('#=//#'5($#("
!($1!;#%!/#-==42(#"1/-21"1#&=# " %.#' -" "1!" "1#.!&( 2/-'# 5#"&"&(#/ &' "1!" / 8!(+##;/4!:>1&'5/."#$=!"#/(:>!'5=!%#$!3;#1&.&("1# '#=#%"&( 34%/#!"&(2(#'-5#/(-.#/!/45'"&(!$$&"&("@ ;!%!(%&#':>1&%1>#/#("&&#$$.&""#$=4:5#"&"&(#/1!$!55#!/#$&("1# '!&$#D!.&(!"&(&("1#4#!/ :3-"!&=#$"%.#(.#/&"&/'"@ %!($&$!"#'1#/#/#:1#>!'("!55&("#$/8!(+##;/4!:("1# "1#/1!($:("1#3!'&'+-$2.#("&(1&'!;-/34!&;&'&(#(%1 "1&' -/"&(
( @:>!'1#=$#("&"=#$" !=="1#3#(#&"' %%/$&(2=4:!"#/1&'>/&"5#"&"&(>!'!==>#$34! &;&'&(#(%1"1&' -/":!'-&"!3&=&"4"#'">!'%($-%"#$/1&.( A !($ ;&;! ;%# ( B ' 1# C-!=&&#$ "1# '!&$ "#'": "1#/#/#:1#>!'5=!%#$!3;#1&'&..#$&!"#+-(&/1!=&"81!/.!!($ 3#=>1&'&..#$&!"#'#(&/!'3&/8&(218&$1- #!/#"1#;&#>"1!"(!%%-("'#""&(2!'&$#/#;#/'&( /8!(+##;/4!!($-52/!$!"&(1&'
:1#>!'1#=$#("&"=#$"!== %('#C-#("&!=3#(#&"':>1&%1 1!;#3##( 2/!("#$ "1&. 1#C-#'"&( /#2!/$&(2 5/#5!/&(2 .#/&" =&'" !($ ;&/#' -=#' 1!;# 3##( '#5!/!"#=4 %1!==#(2#$&( @ @:>1&%1>&==3#$#%&$#$'#5!/!"#=4 >#;#/:'!/!'5/#'#("%!'#&'%(%#/(#$:/8!(+##;/4! /#'5($#("
>!'/&21"=42/!("#$"1#3#(#&":-5('#""&(2!'&$#1&'$#."&(!($
9A9 -52/!$!"&(
1#&21 -/" !55=&#$"1#!55/5/&!"#/-=#'!'
5/#;!&=&(2!""1#"&.#"#'" #>!'#("&"=#$"3#5=!%#$!3;#1&' &..#$&!"#+-(&/:>1&%11!'3##($(#1#/#&'(&==#2!=&"4/&(&/.&"4&( "1#&.5-2(#$/$#/:2/!("&(25/."&("/#'5($#(" ('#C-#("=4:
># $ (" &($ !(4 .#/&" &( "1# >/&" 5#"&"&( !($ '!.# &' $&'.&''#$ >#;#/:&">&==3#'-3+#%""$#%&'&( @ @:"&"=#$!'
:>1#/#&( 5#"&"&(#/'1!;#%1!==#(2#$"1#;&/#'/-=#':!$.&(&'"/!"&;#&('"/-%"&(': %/&"#/&!/5/."&(!($%#/"!&(/-=#'/5/."&(
, 78 * '+<'
1#"1#/'5#!<&(2 /#!'(#$ ) #' 1#"1#/ #5/"!3=# ) #'