Raj Kumar And Others v. State Of Punjab And Another
!""#$%$&'()*
+,-. / &0!1"/% "!$!$&"/% 2"/%-% 3! !" -&+ 4 &0 &!1"/ "%5&0"&!% ' 67
3 37 67
337
/"%"&!'
/ 3,1-/ & 809# !" /!1"5"!$!$&"/% :::
"!$!$&"/%8 ;1 /" ;/<$&= % =/$#->!-/" 3-4 &%5"#!/%
1"/"$& !"//""//"0! %381 9"#1 >>"&="0!1"9$/"% ->"?( &0 55"&0$@? !1" -&+ 4 3$> &0 !"/ &%"/9 !$& /-5 AB 3"/9$#" ->"%8)8 1"/"$& !"//""//"0! %A) ->"%B!!1""@!"&! 3B%&!5%%"%%$&=0"=/""/0$5>. $&=/$#->!-/"/&=$&""/$&= /" $&">$=$4>" / 5/.!$& ! !1" 5%! 3$> &%"/9 !$& $#"/
1"/"$& !"/ /""//"0 ! % 3 8 %"#&0>C & !1" =/-&0 !1 ! 0"%5$!" / !%. & 1 9$&= %"5 / !" #1 &&"> 5/.!$& ! !1" 5%! " 0 / !%. &8D/"%"/9 !$&1 %4""&5/9$0"0// !%."&/5/.!$& !!1"5%!3
"!10 55$&!."&!8 E- >$$# !$& &0 "@5"/$"&#" /!1" 5%!3 %$%=$9"&$& ->"F &055"&0$@?!1") ->"%$% /"5/0-#"04">;'?
->"F !1") ->"%'
-: 2 :- F "!10 55$&!."&!8 E- >$$# !$&% &0 "@5"/$"&#"?
55$&!."&! ! !1" 5%!% $& !1" 3"/9$#" %1 >> 4" . 0" $& !1" . &&"/ %%5"#$$"0$&55"&0$@AB'
/9$0"0!1 !$8&%-$! 4>"# &0$0 !"$% 9 $> 4>"/ 55$&!."&! 4C 5/.!$& !1"& 55$&!."&! ! !1" 3"/9$#" %1 >> 4" . 0" 4C !/ &%"/ 5"/%&1>0$&=%$.$> //$0"&!$# >5%!-&0"/!1"3! !" 9"/&."&!/9"/&."&!&0$
5"/%&%1 >>4" 55$&!"0! 5%!$&!1"3"/9$#"8-&>"%%1" 5%%"%%"%!1"E- >$$# !$&% &0"@5"/$"&#" %%5"#$$"0 = $&%!!1 ! 5%!$&55"&0$@AB
G55$&!."&!!!1"3"/9$#"%1 >>4". 0"&%"&$/$!C?#-.."/$! 4 %$%84-!&5"/%&%1 >>1 9" &C/$=1!!#> $.5/.!$&&!1" 4 %$%%"&$/$!C >&"' /9$0"0!1 !$&!1"# %"5/.!$&!!1" 5%!1$"&%"/9 !/3$>%8!1"#/$!"/$ %5"#$$"0$&> -%" %-4?/->" /->"*!1" -&+ 4$9$>3"/9$#"% "&"/ > &0 ..&&0$!$&%3"/9$#" ->"%8)8%1 >> 55>C
3/ "%$=& !$ & !1" 5%! $/"#! 55$&!
."&!
/.!$& $/"#! 55$&!."&!
/.!$& ( 3$> $=1!C
$$=1!""& 5"/#"&! /. .&=%!!1" =/$#->!-/" 3-4 &%5"#!/% &0 3-/9"C/%
$!C 5"/#"&!" #1
%1->05%%"%% 0"#/"" $& 3#
=/$#->!-/" ;$!1 3$> %#$"&#" / #&%"/9 !$& =/$#->!-/" % . +/ %-4+"#! / 0"=/"" $& "#1 =/$#->!-/ > &=$&""/8 $& %"#&0 0$9$%$&'
$=1!""& 5"/#"&! /. .&=%!!1" =/$#->!-/" 3-4 &%5"#!/% &0 3-/9"C/%
$!C 5"/#"&! &%"/9
"/#"&! !$& $#"/
-: 3 :- /"%5"#!$9">C ;/<$&= -&0"/!1" #&!/> 1$" &%"/9 !/ 3$>%
-&+ 4 &0
$$!; 5"/#"&! /. .&=%!!1" / !%."& ;/<$&= -&0"/!1" #&!/> 1$" &%"/9 !/ 3$>%
-&+ 4
/9$0"0 !1 ! ! >" %! )D 5%!% %1 >> 4" $>>"0 /. .&=%! !1" # &0$0 !"% ;1 5%%"%% 0"=/"" $& =/$#->!-/ > &=$&""/$&=
4 -! !! > ( 5%!%85%!% # 0/" %1 >> 4" /"%"/9"0 / 3$> &%"/9 !$& $#"/%
#
$9" 5%!% %1 >> 4" /"%"/9"0 % "@?# 0/" 5%!% / %-55/!$&= %"/9$#"% % =$9"& 4">;'? $ 3$> &%"/9 !$& $#"/
.5-!"/$H !$& 8 ;1 5%%"%% "#1 0"=/"" $& .5-!"/ &=$&""/$&= ! >" %! $& %"#&0 0$9$%$&
$$ 3$> &%"/9 !$& $#"/ ;1 5%%"%% "#18 0"=/"" $& .5-!"/ / $&/. !$& !"#1&>=C !>" %! $& %"#&0 0$9$%$&
$$$ 3$> &%"/9 !$& $#"/
"#1 &$# >8 ;1 5%%"%% "#1 0"=/"" $&
"#1 &$# > &== ! >" %! $& %"#&0 0$9$%$&
$9 3$> &%"/9 !$& " #1 /"%5"#!$9">C ;/<$&= -&0"/ !1" #&!/> !1" 1$" &%"/9 !/ 3$>%
-&+ 4 ;1 5%%"%% 0$5>. / 0"=/"" $& &=$&""/$&= / =/$#->!-/" &0 ;1 1 9" & "@5"/$"&#" ;/<$&= % %-#1 / .$&$.-. 5"/$0 !"&C" /%
/9$0"0 !1 ! $ & %-/9"C/ / =/$#->!-/ > 3-4 &%5"#!/ 1 9$&= /"E-$%$!" E- >$$# !$ & $% 9 $> 4>" / 5/.!$&8 !1"& $!C 5"/#"&! " #1 /. .&=%!!1" =/$#->!-/" 3-4 &%5"#!/% &0 3-/9"C/% /"%5"#!$9">C ;/<$&= -&0"/ !1" #&!/> 1$"
-: 4 :- &%"/9 !/ 3$>%8
-&+ 4 ;1 1 9" & "@5"/$"&#" ;/<$&= % %-#1 / .$&$.-. 5"/$0 $!""& C" /%
4 ; 5"/#"&! /. .&=%!!1" " 0 / !%."& / / !%."& ;/<$&= -&0"/ !1" #&!/> 1$" &%"/9 !/ 3$>%
-&+ 4 ;1 1 9" & "@5"/$"&#" ;/<$&= % %-#1 / .$&$.-. 5"/$0 !"&C" /% $#"/
1".$# > ;1 5%%"% "#1 0"=/"" $& 1".$# >&== ! >" %! $& %"#&0 0$9$%$&
9 3$> &%"/9 !$& $#"/
7"= > ;1 5%%"%% 0"=/"" &0 77 0"=/"" ! >" %! $& $/%!0$9$%$& G 7" /&"0 #-&%"> #&!"&0"0 !1 ! !1" 0"5 /!."&! 3$> &0 !"/&%"/9 !$&; %"%! 4>$%1"0 % &$&0"5"&0"&!0"5 /!."&!$&!1" C" /( &05/$/!1"/"!% $00"5 /!."&!; % ;$&=!1""5 /!."&! =/$#->!-/"8 -&+ 4 %!3 ; % !"#1&$# >5%! &0.".4"/% !1"!"#1&$# ># 0/"$&!1"0"5 /!."&!3$> &0 !"/&%"/9 !$&;"/" =9"/&"04C!1"5 /"&!"5 /!."&!=/$#->!-/"8 -&+ 4%5"/" />$"/ /->"% &3; %">$=$4>"/5/.!$&!!1"5%!3 &!1"5 !!"/& =/$#->!-/""9">5."&! $#"/;$!1%$.$> /E-! 8 %5"/!1" -&+ 4
-: 5 :- 3-4/0$& !" =/$#->!-/" ->"%8 GG ;"9"/ !1" % $0 "&!$!>"."&! ; % 0&" ; C;$!1&5/.->= !$&!1" ->"%) ) 7" /&"0 -&%"> #&!"&0"0 !1 ! 5> $& /" 0$&= 55"&0$@? /"9" >"0 !1 ! 3B% ;"/" ">$=$4>" / 5/.!$&! !1"5%! 3 8 4-! &>C & && 9 $> 4$>$!C E- >$$"0 3-/9"C/ / 3 ;$!1 0"=/"" / 0$5>. $&&=$&""/$&=/=/$#->!-/" &0C" /%"@5"/$"&#"7" /&"0 -&%"> #&!"&0"0 !1 !%$&#"!1" $.5-=&"0 ->" !< ; C !1" /$=1! 5/.!$&#.5>"!">C"@#"5!$& 49"."&!$&"0#$/#-.%! &#"%8!1"/"/"8 !1" % ." ; % /4$!/ /C8 0$%#/$.$& !/C &0 -&#&%!$!-!$& > 5 /!$#-> />C ;1"& !1" 5"!$!$&"/% ;"/" 5"//.$&= !1" % ." 0-!C % !1"/ 3B% 5%%"%%$&= 0$5>. I0"=/"" $& &=$&""/$&= I =/$#->!-/" &0 1 9$&= !1" % ."
5 C %# >"% "%$0"% !1" 5"!$!$&"/% 1 0 ./" "@5"/$"&#" &0 ;"/" 4"!!"/"E-$55"0!1 &"9"&!1%";11 04""&. 0"">$=$4>"/5/.!$& 4"%$0"%!1"5"!$!$&"/%1 0-&0"/=&" %5"#$ >!/ $&$&=#&0-#!"04C!1" 0"5 /!."&! ">$ &#" $% 5> #"0 & !1" 0"#$%$& &B4>" !1" 3-5/"." -/!
!"
# $ %&'' ( %)** ! #&!"&0 !1 ! !1" /$=1! ! 4" #&%$0"/"0 / 5/.!$& ; % &! ."/">C >"= >4-! -&0 ."&! >/$=1!!$%#&!"&0"0!1 !$&!1"#$/#-.%! &#"%8!1" 5"!$!$&"/% % ;">> % !1" 0$5>. I 0"=/"" 1>0"/ 3B% #&%!$!-!"0 &" 1.="&-%#> %%8!1"/"/"8!/" !$&="E- >% %-&"E- >%; %9$> !$9" !1" -&0 ."&! > /$=1! "E- >$!C % "&%1/$&"0 -&0"/ /!$#>" ) !1" &%!$!-!$&&0$ >" $%!1 !0"%5$!"&-.4"//"5/"%"&! !$&%8> !"%! ;1$#1 $% &&"@-/" ?*8 0 !"0 F)8 & /"%5&%" 1 % 4""& /"#"$9"08!1"/"/"8!1";/$!5"!$!$&
-: 6 :- F " 1 9" #&%$0"/"0 !1" %-4.$%%$& >" /&"0 #-&%"> / !1" 5"!$!$&"/% &0 /"!1"9$";!1 !/!1"/" %&%/"#/0"01"/"-&0"/!1"/" $%&."/$!$&!1";/$!5"!$!$& ( & + ,
+
- "" !
! %&&.
/ (( 0'0 &B4>" !1" 3-5/"." -/! 4C #&%$0"/$&=$!%9 /$-%0"#$%$&% > $00;&#"/! $&5/5%$!$&%8;1$#1 /" /"5/0-#"0 %-&0"/'?
$ $=1"/ "0-# !$& > E- >$$# !$& $% 5"/.$%%$4>" 4 %$% #> %%$$# !$&8 ##"5! 4$>$!C ;1$#1 ;$>> 0"5"&0 & !1" #!% &0 #$/#-.%! &#"%" #1# %"
$$ $=1"/ "0-# !$& > E- >$$# !$& # & 4" !1" 4 %$% &! &>C / 4 //$&=5/.!$&84-! >%//"%!/$#!$&=!1"%#5"5/.!$&
$$$ "%!/$#!$&5> #"0# &&!1;"9"/=!!1""@!"&!%"/$-%>C +"5 /0$%$&=!1"#1 &#"%5/.!$&0"#$0"!1$%8!1""@!"&! /"%!/$#!$&%1 >>1 9" >%!4"><"0$&!! %#"/! $&;1"!1"/$!$% /" %& 4>" " %&%/!1$% /"4"$&=$&0$# !"0> !"/ & + ,
1 " &B4>" !1" 3-5/"." -/!; %#&#"/&"0;$!1;1"!1"/!1"& !-/" &00-!$"%!1"5/.!$& > 5%!% % % >%;1"!1"/!1"%!$5-> !$&1$=1"/"0-# !$& >/"E-$/"."&!$& !1"!;0$"/"&!%"/9$#"# %"%$" .$> 0-=/$#->!-/"&=$&""/$&= 3"/9$#" &0 .$> 0->"#!/$#$!C /0; %&"#"%% /C!0$%#1 /="!1" 0-!$"% &0;1"!1"/!1"/"%!/$#!$&$.5%"0; %/" %& 4>" * +
- 2 ( 31 >>"&=" $& % $0 # %"% ; % ! !1" 5/9$% ;1$#1 !/" !"0 0$5>. 1>0"/% $& &=$&""/$&=">$=$4>"/5/.!$&!!1"5%!@"#-!$9"&=$&""/&>C $ !1"C ;"/" ! 1 9" A"@#"5!$& > ."/$!B $& ;/<8 !1"/;$%" 0$5>. 1>0"/; %&!">$=$4>"/5/.!$&&B4>"!1"3-5/"."-/!1">0!1 ! !1"#1 >>"&="; %4-&0! $>$&9$";;1 !; %1">0$& $ 4,
-: 7 :- + 5 - , %&6.
% ( 66% ##/0$&= ! ;1$#1 0$5>. 1>0"/% 4"$&= >"%% "0-# !$& >>C E- >$$"0 !1 & 0"=/"" 1>0"/% #->0 4" . 0"$&">$=$4>"/5/.!$&!!1"1$=1"/5%!"%$0"%8!1"5/9$%!!1" /->"5"/.$!!"00$5>. 1>0"/%!4"#&%$0"/"0/5/.!$&$&# %"!1"C ;"/"5%%"%%"0"@#"5!$& >."/$!8!1"/"4C! <$&=-!!1"/$=-/!1" /->"3"#&0>C;$!1/"= /0!!1"#1 >>"&="! ->" 4;1$#15/"%#/$4"0 / !$G'/0$/"#!/"#/-$!0"=/""1>0"/% &05/.!""0$5>. 1>0"/% /"%5"#!$9">C8 &B4>" !1" 3-5/"." -/! 1">0 !1 ! 1$=1"/ "0-# !$& > E- >$$# !$&1 0/">"9 &#"$&% / %!1"1>0$&=1$=1"/5/.!$&5%! ; %#&#"/&"0$&9$";!1"& !-/"!1"-&#!$&% &00-!$"% !! #1"0! !1 !5%!1"/"/"8!1"#> %%$$# !$&1 0&"@-%;$!1!1"4+"#!%-=1!! 4" #1$"9"0 /"9"/81$%!
/C >%%-55/!"0!1"0$"/"&!$ !$&%-=1!! 4" . 0" 4C !1" /->" $& E-"%!$& & //$9$&= ! !1" /"."&!$&"0 #&#>-%$& &B4>" !1" 3-5/"." -/! $&!"/ >$ !< $&! ##-&! !1 ! 0"=/""1>0"/%1 0%!-0$"0/%$@C" /% !#>>"=">"9"> !"/>" 9$&=%#1> %! =";1"/" %0$5>. 1>0"/%1 0%!-0$"0/GC" /% !!1">"9">!1" $&%!$!-!""#1&>=C !"/%#1>%! =" &0$&9$";!1"% ."1$=1"/ !"#1&$# ># >$4/"; %5/"%-."0$&0"=/""1>0"/%&!1"$&%! &!# %"!1" 0$"/"&#"$&!"#1&$# ># >$4/"$%;/$!> /=" %&!1"&"1 &0 /"3B% ;$!10"=/""/0$5>. ;$!1C" /%"@5"/$"&#" %%-#1;1$>"&!1"!1"/ 1 &0 /"3B%;11 9"&"$!1"/0"=/""&/0$5>. 4-!
%! 3 # >>% / 1$=1"/ >"9"> %<$>> &0 /"%5&%$4$>$!C 0-4! !1"/ #!/% ;"/" >% ! <"& $&! ##-&! 4-! ;" /" % !$%$"0 !1 ! !1" /"."&!$&"0 4 %$% >&" /"&0"/% !1" #1 >>"&=" $& !1" $&%! &! # %" ;$!1-! &C!""!1
-: 8 :- 1"%"#&0E-"%!$&=&"$&!4C&B4>"!1"3-5/"."-/!; % !1 !$&9$";!1"/->". <$&= -!1/$!C1 9$&=. 0" 0$5>. 1>0"/ ">$=$4>"/5/.!$&8;1"!1"/!1"/ !$#->04". 0"%$&"E-$! 4>"% % !.#<!1"=- / &!"""E- >$!C&B4>"!1"3-5/"."-/!1">0!1 !! .-#1".51 %$%&1$=1"/"0-# !$&. C# -%"0"&!!!1"# -%"%#$ > +-%!$#"8 % $! ;->04"!1" 5/"/ %"#!$&!1" %#$"!C ;1$#1 ;->04" 0"5/$9"0 $!% >"=$!$. " "@5"#! $&% ;"9"/8 5/""/"&#" =$9"& ! 0"=/""?1>0"/%;->08 !!1"% ."!$."8=$9"$>>$5!!1"0"%$/"!/"#"$9" 1$=1"/"0-# !$&8 %%-#15"/%&%;->0 >; C%4" 9-/ 4>C5> #"0 % #.5 /"0!!1">"%%"/"0-# !"0&"%1 /.&C;->0!1-%4"%!/-#<84C . $&! $&$&=/" %& 4>"&"%%$&!1"/ !$84"!;""&!1"# >>%#$ >+-%!$#" &0 !
1" &""0 / 1$=1"/ "0-# !$&8 ;$!1-! $& &C ; C +"5 /0$%$&= !1" 5/$&#$5 >4+"#!#> %%$$# !$&-!!1"&8&5 /!$#-> // !$; %%5">!-! %% !$%C$&=!1"% $0/"E-$/"."&!%J!1"/" %& 4>"&"%%!1"/ !$; %>"! 0"5"&0 &!&!1" #!%" #1# %" &!1"$&%! &!# %"">$=$4$>$!C/5/.!$&$%/. .&=%!3B% 1 9$&= E- >$$# !$& 0"=/"" / 0$5>. ;$!1 C" /% "@5"/$"&#" ;1"/" % 3 ;$!1-! 0"=/"" /0$5>. 4-! ;$!1 F C" /% "@5"/$"&#" $% ">$=$4>"/5/.!$& = $&%!!1"E-! /5/.!$&5/9$0"0&">$=$4>" 3$% 9 $> 4>"1"&""0/1$=1"/"0-# !$&# &1 /0>C4"-&0"/>$&"0 "/"$!$% # %"0"=/""I0$5>. 1>0"/9"/%-%&&0"=/""I0$5>. 1>0"/ 0-4! && 0"=/"" I 0$5>. 1>0"/ 1 % 4""& #&%$0"/"0 ">$=$4>" / 5/.!$& 4-!
&>C $& # %" && 9 $> 4$>$!C 0"=/""I0$5>. 1>0"/31-%!1"&""0!1"0 C$"1$=1"/"0-# !$& # &&! 4" $=&/"0 5 /!$#-> / / !$ ; % 5/"%#/$4"0 4C &B4>" !
-: 9 :- 3-5/"."-/! %. $&! $&$&=/" %& 4>"&"%%$&!1"/ !$4"!;""&!1"# >> %#$ >+-%!$#" &0!1"&""0/1$=1"/"0-# !$&1"# 9" !; %!1 !!1" / !$%1->0&!$& &C; C+"5 /0$%"!1"5/$&#$5 >4+"#!#> %%$$# !$&
" %& 4>"&"%%!1"/ !$; %>"!0"5"&0 &!-5&!1" #!%" #1# %" +
- 2
( 3 &!1"/" %&$&= /"% $08&B4>"!1"3-5/"."-/!/"+"#!"0!1" #1 >>"&=" ! !1" ."&0."&! ! !1" /"=-> !$&% !1" .$> 0- >"#!/$#$!C /0$@$&=/ !$G'/5/.!$&!!1"5%!%%$%! &! &=$&""/% >"#!/$# > .&=%! -&$/ &=$&""/% >"#!/$# > &0 3-5"/9$%/% >"#!/$# >/ 0"?8!1"/."/4"$&=0"=/""1>0"/% &0!1" > !!"/ 0$5>. 1>0"/% 4"# -%" / #"/! $& !C5"% ;/< !1" 3-5"/9$%/% ;"/"&!%-$#$"&!>CE- >$$"0;1"/" %-&$/&=$&""/%;"/"4"# -%" !1" & !-/" !1" ;/< 5"//."0 4C !1" !; #> %%"% 5%!% &0 !1" 0$"/"&"#"$&E- >$$# !$&% 9$&=#&%$0"/"0!1" #!%!1"$&%! &!# %"8;" /"% !$%$"0!1 ! 1 9$&=/"= /0!!1"#.5"!$&=$&!"/"%!%0"=/""I0$5>. 1>0"/% &0&& 0"=/""I0$5>. 1>0"/%8 !1" "&!$!>"."&! / 5/.
!$& ! && 0"=/""I0$5>. 1>0"/%%>">C&!1"4 %$%"@5"/$"&#"&>C$&# %" && 9 $> 4$>$!C0"=/""I0$5>. 1>0"/%$%/" %& 4>"1"% .""&%-/"% -51>0$&= !1" 5/$&#$5 > 4+"#! #> %%$$# !$& /""/"&#" =$9"& ! 0"=/""I0$5>. 1>0"/-&0"/!1" ->"%;->0=$9"0"%$/"! #1$"9"1$=1"/ "0-# !$& % 0"=/""/0$5>. 1>0"/ ;->0 >; C% 4"4"!!"/ 5> #"0$& #.5 /$%& ! 5"/%& ;1 0"% &! 5%%"%% 0"=/"" / 0$5>. ##/0$&=>C8 5"/%& ;10"%&!5%%"%% 0"=/""/0$5>. 1 % ! . <"; C/ 0"=/""I0$5>. 1>0"//5/.!$&!!1"1$=1"/5%!
-: 10 :- 7 C$&= 0;& /"E-$/"."&! E- >$$# !$& 0$5>. / 0"=/"" / 5/.!$&!!1"5%!3 # &4"% $0!4"!1"&""0!1"0 C$&9$"; 09 &#"."&! $& !1" $">0 =/$#->!-/" I "&=$&""/$&= 0-4! "@5"/$"&#" #-&!%8 4-! "@5"/$"&#" >&" ;$!1-! /"E-$%$!" "0-# !$& > E- >$$# !$& $% & 9 $> 5 /! /. /"E-$/"."&! "0-# !$& > E- >$$# !$&0"=/""/0$5>. 8!"&C" /%"@5"/$"&#"1 %4""&%!$5-> !"0 %. &0 !/C/5/.!$&!!1"5%!3 /.!1"5%!3&!1" #$/#-.%! &#"%8 %!$5-> !$& !1 ! &&?0"=/""I0$5>. 1>0"/ 5%%"%%$&= F C" /% "@5"/$"&#" ;->0 4" ">$=$4>" / 5/.!$& &>C $& # %" &&? 9 $> 4$>$!CE- >$$"00"=/""I0$5>. 1>0"/# &&!4" ->!"0 &!1">$=1!!1"5%$!$& %&!"0 49"8;" /"!1"#&%$0"/"0 9$"; !1 ! !1" #> %%$$# !$& . 0" >>% ;$!1$& #&%!$!-!$& > 5 / ."!"/%8 !1"/"/"8 !1"/" $% & ."/$! $& !1"5/"%"&! 5"!$!$& ##/0$&=>C8 !1" ;/$! 5"!$!$&$%0$%.$%%"0$&>$.$&"
37
37 ()* / +"%1<<1-/ & 1"!1"/%5" <$&=I/" %&"0 '"%I 1"!1"//"5/! 4>" '"%I !"'//"#!$&. 0"9$0"/0"/0 !"0G*