Suresh Kumar & ORS v. State Of Haryana And ANR
! "#$#%& '() $*+(, ) %!* )$ - ##% )$ . )$($ '
)/ % %!* )$ - $0%! %$
) $ %&1 2).#3) ,'#%4*5!6"
5)* 0 ##% )$ 2)%3()2# 75!!7!6"
% ) 75 )/ % 58#* 2)'
() 9*2 45$$#$ %!6"
% ) 7 )/ % 5 )* ) $0%! %$ :* ) $ #!0) $ %" #$9 #%4) ")! !*)(4*6#! "% ) %"#%4$#%" * 0)" !#%4$
) 9 #%4"%!(" !#%6#)( 7();
* "%)6 )$/ #%676 ! #% * , ) * %! ) 676 $ )(%! *
007#"
9#7#/' "#%<:; #4*
#),0 %$ #% %!) %$0 ) %"/ #%= %!">(#$##%5 * 9#7# #% $ 7 , %"5 %* "$ * "
$ 8* ) #%* )!(%! )$ "#%* = %!">(#$##%" ?< 8 $ %%(%" ! % @
# ,) * % #6 / )$ 0)#) * ",, %" , % * " % < $ "% %! ! 9/ * 0 ##% )$5* 0$$ $$#%* 7 %!#%>( $#%#$% 3 %9/* '
) ",0 %$ #% * $ 9 % ) " #6 ! 9/ * 0 ##% )$ 8*#"* * / ) ) !/ ! 0$#9 "3* ) ) 5%7/4)(%!9 $ !%8*#"** 7 0$#%4 ">(#$##% 0)" !#%4$ * $ 9 % "7 #, ! #$ #% "#% % * 0 ) * '
3 0*/$#"
70$$ $$#%* 7 %!#%>( $#%
* "%)6 )$/ ")00 ! (0 )(%! #% )0) #% ' "#% <:; " 8 $0( ) $9/* %$#(#% %"** %A97 '(0) , ()%!# #%* "
$
* ) 9/7 /#%4!8%0)#%"#07 $)! "7 )#%4*
">(#$##%! , !* 6 9 %7 0$ !(%! )$ "#%<:;" * 0 B()* $!#$"($$ !#%!
#7 77* $0 "$% " $$ )/ %!) 7 6 % ) #% )0) #%4 $ "#% <:; " 5 *8 6 ) ) * 0()0$ ! "#!#%4* , ) * %!5* ) ) %" * "%"7(!#%40 ) 4) 0*$* C(!4, %8(7!9 $(#" ) ) 0)!(" !* ) #%9 78&1 D- ! "
# $#$ "
%
! "
" ! "
! &' !
"(
)
!"
! & " % ) % %% !! *"
( " ) ! " ' "(
" "
# $#)$! "
! & "
! +
! ) & , % -. "
#$ ) %
"
)-. -., ! "/ "( "
#$! "
! & 0
"% "
! !!
"
" ! "
' ! ) 0 "
) %' " ) 0' "
) '!"
) ' ) 0
,* 1 1 !"
#$ ! "
! & "
! "
" ,"/"!2
"
#$" ) % "
3 ! (
)!" # %$ ! !" ! "/ "
! "
! +
) "
"""%
! "
! &" ) ( "
& ! 4 "/ "
! +
) ! !
' "
& ! "
" ) ( 52 ! "
# " $
! "/
"( " ! 2 % "
3 ! (!! '"
"
! & ) 6 %6 ! !" ! "/ "
! "
! +
7 " ) "
"
& # $! "
! +
' "
"/
"
#$ 2 2 !"
" ,) ( "
) ( "
& # $ 4%%! ""
"
% ( !" ! ( "
' " "
"/ "( "
#$! "
! & , "
#$! "
! & ) ! "
#$ ! "
# $#)$ 8 , ! 0( "
!
+
"
"
#$ )
%(!/ 9 :"% ) 0( "
! "
! +
' (
"
#$! "
! &'"
) 0 "
#$ + , ! "
#$ ( ! ! "(
") " ! "
0
"
!! )! "
! &" !"' "(!
"/ (% ""
, ! ) " !
)" )*"
"
! !
"
#$! "
! & (
% " ! "
/ ( ! ""
"( ! "/ "
"( ( ! !" ! "
! &''
2) "
""
"(
% % /
( ! ! 0(
"( ! ! "
!" "/ ; * $(, %! $(9$ %" * C(!4, % "
% 9 $(,, )#E ! #% * 778#%4 , %% ) ) ,) "7 )#/ % * 0)#%"#07 $ 7 #! !8% 9/ * %$#(#% %"*&1 :
;
% 77*$ "
$ $8* ) #%* ">(#$##%0)" $$* !9 %#%## ! 9(* )!* $%9 % %%(%" !(%! )$ "#%* "
?<5 % * !
",, %" , % * " #
<5 * ) #$ % 7 0$ 0)" !#%4$ %! * $ , 8#77 "%#%( 5*8 6 )58#** )#! )* * ",0 %$ #%* $9 ! ),#% ! (%! ) * 0)6#$#%$ " 77 *$ "
$ $ 8* ) #%* )!(%! )$ "#%* "?<* $9 %
%%(%" ! 0)#) ",, %" , % * " 5 * 0)6#$#%$* " 8(7!* 6 %9 )#%4) 007#"
#%
%!* 0)" !#%4$8#77"%#%( #%) $0 "*$ " $ $5 $#5 * "?<* $%9 %) 0 7 ! :9;
* 8)!F)A($ !#%9 8 %* 9** "%#%4 %"# $$ "#% <:;* " #$9 ) ! $-.) $-.8*#"* , %$* $ 37 0$#%4* ">(#$##%0)" !#%4$9** "%#%4 %"# $ ,($ 9 (7#77 ! 2 %#%4 * ) 9/5 * # * 0$$ $$#%* !9 % 3 %9(* ",0 %$ #%8 $%) " #6 !5 * ) 8(7! 9 % 7 0$ '#,#7 )7/5 # ",0 %$ #% * $ 9 %
"" 0 !9(* 0$$ $$#%* $%9 % 3 %5* ) 8(7!9 % 0$#%4#!"
&&#$! 3( $ :";
$ ) $ * $0 " ",0 %$ #% ) * 7 ">(#) ! #$ "%" )% !5 * %A97 '(0) , () %!# * $ "
4)#"
77/ 9$ )6 !* * B0) $$#%0 #!#%* , #%0 )$ "#%<:; * " ! $%#%"7(! ! 0$#",0 %$ #%#% "() * #$ ) >(#) ! 9 0)6 ! #$ * * ",0 %$ #%
,(%8 $ %! ) !8*#"** $9 % B07 #% !#% &* * %! )#%4 * ,(% 8(7! , % * * ,(% #$ , !
#7 97 * 7 %!8% ) %! * 8(7! 9 !#$"* )4 *
97#4 #% , 3 * 0 /, % %! #% * 6 % $("* 0 )$% "
%%9 0 % 7#E !)* ! (7#%, 3#%4* 0 /, %*#7 ) ))#%4 $ "#% :;5 :;5 < * " ?< ",0 )#%4* ,8#** 0 ) , )# 0)6#$#%$# $ "#% * " 5* %A97 0 B()* $"7 )## !* * %7/"%$ >( %" %%10 /, %",0 %$ #%#$, 3 * /, %#% ) $ $0 )$ "#%<* "?<6 %* %A97 '(0) , ()* $()* )"7 )## !* %" * 0 /, % ",0 %$ #%* $9 % ) !G %! ) !(%! )$ "#%:;5*
">(#)#%4 (*)#/ "
%% 9 0 % 7#E ! ) %%10 /, % $ *
,(% * $ ) , #% (%0 #! !( ) ($ 7 "" 0 9/ * %!8% ) "7 )#/ # ()* )5 * %A97 '(0) , () * $ ()* ) 9$ )6 ! * # 7 %!8% ) * $ #7 ! * ) ) %" ) *#4* ) ",0 %$ #% * "
%% "7 #, * * 8 $ % 0 #! *
,(% :!;
*#7 ) !#%4* 0)6#$$ "#%<* " 9 0 ) $ "#%<:;* " 5* %A97 '(0) , ()* $ "7 )## !* #%"
$ 5* ))0 /, %* $9 %, ! 9(% ! 0$# !57# 9#7#/0 / ,(% 7%48#*#% ) $$(9$#$ %!# % ! 0$# ! ) , C)#/ *7!#%4$ ) #6 / )$ ) ,) 5 ",0 %$ #% (%! ) * " * $ 9 0 #! * %!8% )$ $%* !
%##"
#%)7 ">(#$##%(%! ) $ "#% < * " ?< )!#%4 * ! 0$#5 # * $ 9 % "7 )## ! #% * C(!4, % * ) * *#4* ) ",0 %$ #%7785* ,% /$*(7!%* 6 9 %! 0$# !
8#* * = %! ">(#$##% 77 ") ) #% * ) $()/ ) #% * ()8#*) $0 ", C)#/7 %!*7!#%4$5, %#%4* ) 9/# #8 $! 0$# !#% %/* *) ,! $8#*) $0 ", C)#/ *7!#%4$5* *#4* )",0 %$ #%8#77%77859(#% ) $ (%! )$ "#%<* "?<8(7!9 * "%$ >( %" : ;
$ ) 4 )!$ * ,! 3#%4 0$$ $$#%5 * %A97 '(0) , () * ! "7 )## ! * !) 8#%4 #%>( $ ) 0)G , ,) %!(, 8(7!, %* 0*/$#"
70$$ $$#%* $9 % 3 %* 7 88#* ) 4 )!6 $#%47 %!* $%" #%9 ) # ) !*7!* %" * 0$$ $$#%* $9 % 3 %(%! )$ "#%* " ?<5* 7 %!6 $#%* '
%!* ) "
%%9 %/!#6 $#%4) 0$#%4 :;
*#7 ",0(#%4* 4 00 )#!#6 / )$9 8 %* !
)! %! ",, %" , % * " 5 %/ #% )#, )! ) $(9$#$#%4#$9 B"7(! !8*#"*, %$* ) B"7(!#%4* #% )#,)! )5* 0) 1) >(#$# 4 00 )#!@/ )$#$%* ) 5 * 0)6#$#%$$ "#%<:;"
%%9 #%63 ! :4;
* %A97 () * $ ()* ) "7 )## ! * # * ">(#$##% %! * ! )7# ) 9 % "* 77 %4 ! %! * ">(#$##% 8 $ (0* 7!5 8*#"* , %$ * 0)" !#%4 $! "%"7(! !5 * (,9) 77 0) "#%$ "#%<:;* " "
%%9 #%63 $# ! $%) 6#6 $ 7 %!#, 9 )) !"7 #,$ :*;
%0 ) 5* %A97 ()* $, ! #"7 )* * 0)6#$#% $ "#%<:;* " #$, %9 #%63 !9/* 9 % #"# )# $# 7 %!8% )$8*8 ) ) ")! !$ * #,
#$$( %" %##"
#% (%! ) $ "#% < * " ?< %/ $(9$ >( %0()"* $ )5 *7! ))* )8#$ 5"
%%#%63 * 0)6#$#%$$ "#%<:;* " < $0 )* "
$ 0()*9/* 0 ##% )$5* / ) 8% )#%0$$ $$#% * 7 %!",0)#$ !#%+* $) %@ G5 5@?5@G5@?5@?5 @5@ G5@G5, $()#%4
$>/ )!$$#( !#%.#77 4 E#) !5 *$#7 %!#$)#"()4 %* ) #$) $#! %# 7*($ "%$)(" !%* 7
7%4 8#* 9(%!
)/ 8 77 % () $#! $ * $ #! 7 %! 8 $ ">(#) ! 9/ * '
)/ % 6#! %##"
#%$ !
! @ @??
< @?? #$$( ! (%! )$ "#%< %!$ "#%* = %!">(#$##%"5?<5778 !9/
)! !
! @
) * 0(97#" 0()0$ % , 7/5 ! 6 70, % (#7#E #%7 %!) $#! %# 75,, )"# 7 %!%$#(#% 7' ")@ ()(4) ,#$* "
$ * 0 ##% )* ! $0# * 6#%4 ">(#) !* 7 #%>( $#%5* '
* $ #7 ! 3 0$$ $$#%* 7 %!#77!
* 0 ##% )$ ) #% "( 70*/$#"
70$$ $$#%* 7 %!#%>( $#% ()* )# * $ 9 % "% %! ! * * 0 ##% )$ * 6 ) " #6 ! 0 ) 0 /, % ",0 %$ #% ) ) !/ ! 0$#9 "3$ , % 6# 8 * ) $ #!5 0) / ) * $ 9 % , ! ! "7 ) * ">(#$##% 0)" !#%4$ * 6#%4 9 % 0$ !(%! )$ "#%<:;" @
) "%) 5 2) %3() 2# 75 7 )% ! !!##% 7 !6"
% ) 7
)#%4)* '
)/ % $(9,#$* * "% %#%* 0 ##% )$ 9 #%4 #% * 0$$ $$#% * 7 %! #% >( $#% #$ ! 6#! , )# $ * 0$$ $$#%* 7 %!8 $ 3 % * #, %%(%" , % )!#$ 7 9/ ) ")!#%4
E% ,"* % < !
! @
%! $ , 8 $
* %! !6 )* 9 % #"# )/! 0 ), %# '.
()* )5* "% %!$* * ",0 %$ #% ) 7 %! #% >( $#% 8 $ !(7/ %! ) ! # 5 8 $ , !
#7 97 * 0 ##% )$ %!9/, 3#%4) ) %" * ) 07/#7 !%9 * 7 * $0%! %'
* * ,(%",0 %$ #%* $9 %0 #! 77 * "1$* ) )$8 /9 "3#%* / )
$0 )) ")!5* 0 ##% )$* 6
7$) " #6 !* ,(% %* %" !",0 %$ #%58*#"* "* 0 ##% )$ * 6 "*$ % % !#$"7$ #% * 8)# 0 ##% / 07 "#%4 ) 7# %" % * C(!4, %0 $$ !9/0 B()#%%!) 6 70, %(*)#/:$(0) ;* * $ )4( ! * * 0) $ % 0 ##% , )#$ !#$,#$$ 7 $ %% * "%#%4 %"# $ , %#% ! #% ' "#% <:; " ) (7#77 ! $ 0$$ $$#% 7 %! $ %!$ 3 % %! * ",0 %$ #% $ %!$ 0 #! * 0 ##% )$ ) * 6#%4 0 )($ ! * 07 !#%4$ 9* * "% $#%4 0 )# $ ) ")!#%4* #)"% %#%$58 * 6 %* $# #%"%"7(! * * , ) * %!#$$>( ) 7/"6 ) !9/* 0)#%"#07 $7 #!!8%9/* %A97 '(0) , () %!# #% * "
$ %!) 6 70, % (*)#/ :$(0) ; %!* 0) / )* 0 ##% )"7 #,#%47 0$#%4 ">(#$##%0)" !#%4$! $ )6 $ !#$,#$$ 7#%6# 8* 778#%4) $%$&1
; *(4* * 0 ##% )$ * 6 "% %! ! * "( 7 0*/$#"
7 0$$ $$#%* 7 %!#%>( $#%#$$#778#** ,*8 6 )5* $ #! 6 ), % #$ % % 97 #% 6# 8 * #% )0) #% F
A, ! 9/* %A97 0 B()#%%!) 6 70, % (*)#/ :$(0) ; 8* ) #% * %A97 () * $ "
4)#"
77/ * 7! * * 8)! 0$$ $$#% ($ ! #% * " ?< * $ $ , , %#%4 $ * 0*/$#"
7 0$$ $$#% ($ ! #%
' "#% < :; " * % * '
6 )%, %
">(#) $ * 7 %! !) 8$ , ,) %!(, 3#%40$$ $$#% 8*#"*#%* 0) $ %"
$ #$9/) ")!#%4
E% ,"* % < !
! @
5 * ,(%$ 3#%4 * 0*/$#"
7 0$$ $$#%* 7 %!%" * 0$$ $$#%#$ 3 %5* ) #$
9$7( 6 $#%4 * 7 %! #%* '
* ) ) 6 %#* %!8% )) #%$* 0$$ $$#%* 7 %!5* #$ ) $0 $$ )5
%! $("* 0$$ $$#% ) $0 $$ ) %() $)*#$ 9 % # %!% 9 * 7* 8% )# '
'#%" 0$$ $$#%* $9 % 3 %9/ ) ")!#%4
E% ,"* %< !
! @
5* ) ) 5 * 0*/$#"
70$$ $$#%* 7 %!$ %!$!(7/ 3 %9/* '
* 07 * 0 ##% )$* * / ) #%0*/$#"
70$$ $$#% * 7 %!#$*($5* ) 9/) C " ! 770$$ $$#%#$) #% !9/ * ,5 # #$ %7/ $ ) $0 $$ ) %! % $ % 8% ) $ "%$ >( %" 5* ) % * $$ %# 7$)"7 #,#%47 0$#%4
">(#$##%0)" !#%4$4 $ 9; $ ) $ $0 " ",0 %$ #% #$ "%" )% !5 !,# !7/ ",0 %$ #% * $ 9 % ) " #6 ! 9/ * 0 ##% )$ 8*#"* #$ 7 $*8$* * ",0 %$ #% ,(%8 $ %! ) ! %!* ) * $ 9 %%#% "#%%0 )* '
(*)## $#%!#$"* )4#%4#$ 97#4 #% $) 4 )!$0 /, %",0 %$ #%#$%%7/*
,(%",0 %$ #% )! !9/= %!">(#$##%77 ")5 9( * 0 ##% )$ * 6 7$ ) " #6 ! * ,(% %* %" ! ",0 %$ #% )! !9/* ) %" () %" ##$$5* $ "%! "%#%4 %"/ 0) $")#9 ! #% $ "#% <:; "
7$ 4 $ %! *($5 $ %% * "%#%4 %"# $ 0) $")#9 ! #% $ "#%<:;" #$(7#77 !5* ! ,#%4#"#% 0$#%4 0)6#! ! (%! ) $ "#% <:; " "
%% 9 #%63 !
2) %3() 2# 7 % * $) %4* * "$ 07 ! ! #% * 8)# % $ , % * $6 * , %7/ "% %! ! * * '
">(#) ! * 7 %! ) * 0(97#" 0()0$ 0(97#" 0()0$ ) (#7#E #% 7 %! ) ) $#! %# 75 ",, )"# 7 %! #%$#(#% 7 ' ") @ ()(4) , $ 0 ) * 07 % 0) 0 ) ! (%! ) * )/ % )9 % 6 70, % (*)#/ "5 ?
* 0(97#" 0()0$ #$ "*# 6 !9/!) 8#%4G 00)6#%4* 7 /(07 %$0 )* 7 /( %0) 0 ) !)* ">(#$##%#%>( $#%5* 7 %!#%>( $#%#$6 )/,("* $$ %# 7 "*# 6 * 0(97#"0()0$ %!# "$* 07 %%#%4 ,8#! ) ! * 6 "%$#! ) !*#$0 ) )4(, %) #$ !9/* ) $0%! %$ 8 ) #%",07
4) , %8#** $ , $*#$#$ %#,0) % ")9 3 0#%,#%!8*#7 !
7#%48#** "
$ )#$#%4(* ">(#$##%7 "*# 6 * 0(97#"0()0$ %!##$* $ G#$ (*)#/8*#$#%* 9 $ 0$##%! "#! 9((#7#E #%* 7 ">(#) !5 )#* 6#%49 % 6 $ !#%'
$ $ >( 7* 96 !#$"($$#% %!#%6# 87 8$(,, )#E !#% ) %!) 6 70, % (*)#/A$ " $ :$(0) ;5 $0 "##"
77/ ) * 6#%4) ")! !* #%* "
$ #%* %!5* 0*/$#"
70$$ $$#%* 7 %!#% >( $#%* 6#%49 % 3 %5* 97#4 #%)0 /, %",0 %$ #%$ %!$ !#$"* )4 ! 7$"%$#! )#%4* * 7 %!#%>( $#%#$6 )/,("* $$ %# 7 "*# 6 * 0(97#"0()0$ 58 * 6 %* $# #%*7!* #%* #%$ % "
$ 5* $ * $(77/!#$"* )4 !#$97#4 #%>( 9** "%#%4 %"# $
""())#%4#%$ "#%<:; " %!#9 #%4$5* 0) $ %0 ##% , )#$!#$,#$$ 7 %!* %" 5* #%$ %0 ##%#$!#$,#$$ ! ? 6#%4!#$,#$$ !* , #%8)#0 ##%5 770 %!#%4 007#"
#%$5 # %/ 7$, $* $ , * 8)#0 ##%#$!#$,#$$ !'
($>(# %/ $ %!$6 "
!
!!!!
% * * )$0 3#%4G) $% !& ' * * ) 0) 97 &