Bir Singh Yadav And ORS. v. State Of Haryana And Others
! "!#$%$&' (
$)*$&+, "-&" ,!)% .! $ $&!)% /!)%0% * ! )1&&" ,!)% .!%2&"!& %
)!%!& ' 3)/$4)5*$&+,6"-# !6 ) ,!2! $ $&!)% 3) &40) 3$ 76 ""7 "-# ! !&!)76 )1& 8$ , 3)*0)9,3+6%%$% & "-# !!&!)7)1& 3)5)/$-!4++)876"-# !6&" 3)*,$-)%,)6"-# !6
))!%2&"!& : ;,! )!%$" 2)!%!&#! $% 9!$&+ )!#)"!" ,)0+, -$"! #& !)!&#$&+ %$&#! ,! 2)#!!"$&+%)!9!$&+#&"0# !"$&-$) 070) <
,!#& )-!)%1$&-7-!"$& ,!5 !) ,&")!-7-!%)0&" ,! 227$#9$7$ 1 *!# $&
;
< ,! $+, $) 52!&% $& &" )&%2)!$&=&"#>0$%$ $&6!,9$7$ $&&"!%! 7!5!& # 6
(;
)%,) 6? ,!#
(@<& ,! # % ,!#%!8,!)!$& ,! 8)" 0&"!) *!# $& ,! =&" #>0$%$ $& # 6 A 8% &&0&#!" &
$! 5)! ,& $-! 1!)% 2)$) ,! #55!&#!5!&
(&
6&"%#& !&"!"91 ,!2! $ $&!)% ,!2%%!%%$& ,!7&"$&>0!% $&8%& 4!&91 ,! * !6 ,0+, ,! #52!&% $& % &"% 2$" ,! 2! $ $&!)% ,8!-!) ,!1)!)!"1 "!2%$ 9#4 ,!%5!
,!50#,#)22!"#& )-!)%1)0&"$& !)2)! $& *!# $&
;
(8%20 )!% 91 ,!&% $ 0 $& !&#, ,!
*02)!5! 0) $& ,! #%!
,!)!91 71$&+ "8& 2)$&#$27!% )"!#7)$&+ ,!#>0$%$ $&"!!5!" ,-!9!!&72%!"0&"!) *!# $&
(,!2!B0) ,%"$%#0%%!"$&"! $7 77 ,!%2!# %&!#!%%)1&")!7!-& )$& !)2)! $&+*!# $&
,!#
(6,8!-!) ) ,!20)2%!% "!#$"$&+ ,!5 !) ,&"6 ,! )!
!)!&#! ,! #F"$&+ 2)+)2, ,! C0"+5!& 807" 9! %0
$#!&"%5!$%)!2)"0#!",!)!$&9!78' D. !"
# $#$" %
! "
" ! "
! &' !
"(
)
!"
! & " %) % %% !! *"
( " ) ! " ' "(
" "
# $#)$! "
! & "
! +
! ) & ,%-."
#$) %
"
)-. -. , ! "/ "( "
#$ ! "
! & 0
"% "
! !! "
" ! "
' ! ) 0"
) %'" ) 0'"
) ' ! "
) ' ) 0
, * 1 1 ! "
#$! "
! & "
!"
" ,"/"!2 "
#$ " ) % "
3 ! (
)!" # %$ ! !" ! "/ "
! "
! +
) "
""" % ! "
! &" ) ( "
& ! 4"/ "
! +
)! !
' "
& ! "
" ) ( 52 ! "
# " $
! "/ "(
( " ! 2 % "
3 ! (!! '"
"
! & ) 6 %6 ! !" ! "/ "
! "
! +
7 " ) "
"
& # $! "
!
+
' "
"/
"
#$ 2 2 !"
" ,) ( "
) ( "
& # $ 4 % % ! ""
"
% ( !" ! ( "
' " "
"/ "( "
#$! "
! & , "
#$! "
! & ) !"
#$ !"
# $#)$ 8 , ! 0( "
! +
"
"
#$ ) %(!/ 9 :"% ) 0( "
! "
! +
' (
"
#$ ! "
! &' "
) 0 "
#$ + , !"
#$ (! ! "(
") " ! "
0
"
! ! )! "
! &" !"' "(!
"/ ( % ""
, !) "! )" )*"
"
!!
"
#$! "
! & ( % " ! "
/ ( ! ""
"( ! "/ "
"( ( !!" ! "
! &''
2) "
""
"(
% % / ( !
! 0( "( ! !"
!" "/ . ( ,!%05&"%09% &#! ,!C0"+5!& #&9!%055)$E!"$& ,!
778$&+ 5&&!) ) 5)! #7)$ 1 & ,! 2)$&#$27!% 7$" "8& 91 ,! &% $ 0 $& !&#,'
;< & 77 ,%! #%!% 8,!)!$& ,! #>0$%$ $& 2)#!%% ," 9!!& $&$ $ !"90 ,!8)",%& 9!!&&&0&#!"0&"!)*!# $& A 6& ,!" ! #55!&#!5!& ,! #
($!
6 ,!)!$%&72%! 2)#!!"$&+% &" ,!%5!8$77#& $&0!6,8!-!)68$ , ,!)$"!) , ,! #52!&% $& ,% 9! "! !)5$&!" 0&"!) ,! 2)-$%$&% ,! #
( 77 ,%! #%!% 8,!)!$& ,! 8)" 0&"!) *!# $& A ,%9!!&&&0&#!"2)$) #55!&#!5!&
(6 ,!2)-$%$&% ,!#
( 807" ,-! & 9!)$&+ ) 227$# $& &" ,! 2)#!!"$&+%8$77#& $&0!$&)!%2!# ,%!#%!%6%$ 6 ,! # A ,%& 9!!&)!2!7!" ;9< ,! 8)" D)@ 0%!" $& 9! 8!!& 9 , ,! #& $&+!&#$!% *!# $&
($% 9!)!"%-.)% -. 8,$#, 5!&% , %!!4 72%$&+ ,! #>0$%$ $& 2)#!!"$&+% 9 , ,! #& $&+!&#$!% 50% 9! $77!" 3!&$&+ ,!)!916 , $ ,!2%%!%%$&,"9!!& 4!&90 ,! #52!&% $& 8% & )!#!$-!"6 ,!)! 807" 9! & 72%$&+ *$5$7)716 $ #52!&% $& ,% 9!!& ##!2 !" 90 ,! 2%%!%%$& ,% & 9!!& 4!&6 ,!)! 807" 9! & 72%$&+ #!"
&&#$! 3( $ ;#< % )% ,!%2!# #52!&% $& ) ,!7&"#>0$)!"$% #&#!)&!"6 ,!*02)!5!0) ,%# !+)$#7719%!)-!" , ,!!B2)!%%$&?2$"@$& ,!5$&2) *!# $&
,! #
( "!% & $F"! "!2%$ #52!&% $& $& 0) , $%)!>0$)!" 9!2)-!"$% , ,!#52!&% $&
50& 8% !&"!)!"8,$#,,%9!!&!B27$&!"$& & , ,! !&"!)$&+ ,!50& 807"5!& , ,!50& $% 5"! -$797! ,! 7&"8&!) &" , 807" 9! "$%#,)+! ,!97$+ $& 54! ,!215!& &"$& , !-!& %0#, 2!)%& #&& 9! 2!&7$E!" ) ,! "!
07 $& 54$&+ ,!215!& ,$7!)!
!))$&+ *!# $&(;<6(;
<6 ( ,! # A &" #52)$&+ ,!5 8$ , ,! 2) 5 !)$2)-$%$&%$!*!# $&% &"
(6 ,! 2!B 0) ,% #7)$ $!" , ,! &71 #&%!>0!&#! &&215!& #52!&% $& $% 54! ,! 215!& $& !)!% % 2!) *!# $& ( ,! # A -!& ,! *02)!5!0) ,%
0) ,!)#7)$ $!" , &#! ,!215!& #52!&% $&,%9!!&
!)!"F !&"!)!"0&"!)*!# $&(;<6 ,!#>0$)$&+0 ,)$ 1#&& 9!2!&7$E!" )&&215!& % ,!50& ,%)!5$&!"0&2$""0! )!
0%7 ##!2 91 ,!7&"8&!) #7)$ 1 $
0) ,!)6 ,!*02)!5! 0) ,%
0) ,!)9%!)-!" , $ 7&"8&!),% $7!" ,!)!
!)!&#! ) ,$+,!)#52!&% $&,!#&& #7$5 , ,!8%& 2$" ,! 50& ;"< ,$7!)!"$&+ ,!2)-$% *!# $&9!2) *!# $&
< ,! #
(6 ,! *02)!5! 0) ,% #7)$ $!" , $& #%!6 ,!
!) )215!& ,%9!!&5"!90 & "!2%$ !"6 7$9$7$ 1 2150& 7&+8$ ,$& !)!% %09%$% %&"$ & "!2%$ !" ) 5C)$ 1 ,7"$&+% ) $-! 1!)% ) 5)!6 #52!&% $& 0&"!) ,! #
( ,% 9! 2$" ,! 7&"8&!)%%& ,!" ! & $ $# $& )7&"#>0$%$ $&
G 0&"!)*!# $& A !+)"$&+ ,!"!2%$ 6$ ,% 9!!& #7)$ $!" $& ,! C0"+5!& , ) ,! ,$+,!) #52!&% $& 7786 ,! 5&!1 %,07" & ,-! 9!!&"!2%$ !"8$ , ,!=&"#>0$%$ $&77!# ))$& ,! )!%0)1 ) $& ,! 0) 8$ , )!%2!# 5C)$ 1 7&" ,7"$&+%6 5!&$&+ ,!)!91 $ $ 8%"!2%$ !" $&&1 ,! ,)!!5"!%8$ ,)!%2!# 5C)$ 1 ,7"$&+%6 ,!,$+,!) #52!&% $&8$77& 778690 $& !)!% 0&"!)*!# $&( ,!# A 807"9! ,!#&%!>0!&#! ;!< %)!+)"% ,!5"! 4$&+2%%!%%$&6 ,!*02)!5!0) ," #7)$ $!" , ")8$&+ $&>0!% )!2) F5!5)&"05 807"5!& , 2,1%$#72%%!%%$&,%9!!& 4!&,!78 8$ ,)!+)" -!% $&+ 7&",%&#!+$&9!!&)!$ !) !" ,7" , &#! ,!2%%!%%$&,%9!!& 4!&0&"!)*!# $& G ,! # A 6 ,! 7&" -!% $& ,! * ! &" ,!)! #&& 9!&1"$-!% $&+)72%$&+ ;
< ,$7! #520 $&+ ,! +2 2!)$" $-! 1!)% 9! 8!!& ,! " ! 8)" &" #55!&#!5!& ,! #
(6 &1 $& !)$5)"!)%09%$% $&+$% 9!!B#70"!"8,$#,5!&% ,
!)!B#70"$&+ ,!$& !)$5)"!)6 ,!2)!)!>0$%$ !+22!)$" 1!)%$%& ,!)!6 ,!2)-$%$& *!# $&
;
<#&& 9!$&-4!" ;+< ,!&@97!0) ,%
0) ,!)#7)$ $!" , $ ,!#>0$%$ $& 7&" ," !)7$!)9!!&#,77!&+!" &" ,! #>0$%$ $& 8% 02,!7"6 8,$#, 5!&% ,! 2)#!!"$&+ % " #F"!"6 ,! 059)!77 2) !# $& *!# $&
;
< ,! #
(
#&& 9!$&-4!"%$ "!%& )!-$-!% 7!&" $5!9))!" #7$5% ;,< & 2) (( 6 ,! &@97! 0) ,% 5"! $ #7!) , ,! 2)-$%$& *!# $&
($%5!& 9! $&-4!" 91 ,! 9!&!
$#$)$!% $! 7&"8&!)% 8, 8!)! )!#)"!" % ,! $5! $%%0&#! & $ $# $& 0&"!) *!# $& A &1%09%!>0!& 20)#,%!)6 ,7"!)) ,!)8$%!6#&& $&-4! ,!2)-$%$&% *!# $&
(
%2!) ,!#%!20 ) ,91 ,!2! $ $&!)%6 ,!1)!8&!)% ,! 7&"9!)$&+H,%) 6 A6 &" F ,!!B !& (FG%,)!&"$&H,%) ,!!B !& F( &"%,)!%$ 0 !" $&/$77+!E$)9"6!,%$7&" $% )$# 0)0+)5,!%$"7&"8% #>0$)!"91 ,!* ! )1&-$"!& $ $# $&%" !" A G
(&"
G
$%%0!"0&"!)*!# $& &"*!# $&G ,!=&"#>0$%$ $& # 6A 6 778!"918)"" !"
) ,!2097$#20)2%! &5!716"!-!725!& &"0 $7$E $& 7&" )!%$"!& $7655!)#$7 &"&% $ 0 $&7*!# ) 0)0+)5 !%2$ !,-$&+#>0$)!" ,!7&" $&>0!% $&6 ,!* ! $7!" 4!2%%!%%$& ,!7&"&" $77" ! ,! 2! $ $&!)%)!$&# 072,1%$#72%%!%%$& ,!7&"$&>0!% $& $%
0) ,!) #& !&"!" , ,! 2! $ $&!)% ,-! )!#!$-!" #52!&% $& 50& )7&"5!%0)$&+( $+, $%8&"50& $+,,% & 9!!& )!#!$-!" 91 2! $ $&!)% $77 " ! $% ,! #& !& $& ,! 2! $ $&!)% , %$&#! ,! 2%%!%%$& ,! 7&" ,% & 9!!& 4!&6 ,!)!
)!6 ,! #>0$%$ $& 2)#!!"$&+% %,77 9! "!#7)!" ,-! 9!!& 72%!"
!) #& )6 3) &40) 3$ 76 7!)&!" ""$ $&7 "-# ! !&!)7 )1& 22!)$&+ ) ,! * ! )1&6 %095$ % , ,! #& !& $& ,! 2! $ $&!)% 9!$&+ $& ,! 2%%!%%$& ,! 7&" $& >0!% $&$%9%70 !71 77#$0%% ,!2%%!%%$& ,!7&"8% 4!& 819#4$& ,!1!)
91)!#)"$&+2 E&5#," !"
&"%5!,%9!!&,&"!"-!) ,!9!&!
$#$)1"!2) 5!& $!*/0) ,!)6,!#& !&"% , %$&#! ,!2! $ $&!)%,-!"5$ !"71 )!#!$-!" ,! #52!&% $& 50& ) 2) 7&" &" )!% ,! #52!&% $& 8% "071 !&"!)!" $! 8% 5"! -$797! ,! 2! $ $&!)%6 ,0%6 $ #&& 9! #& !&"!" 91 ,! 2! $ $&!)% , #52!&% $&8%& 2$" ,!5,!)!
)!6&&! ,!#& $&+!&#$!% 5!& $&!"$&*!# $&
($% $77!"%2%%!%%$& ,!7&"% &"%"071 4!&&" ,!97$+ $& ,!* ! 21 ,! #52!&% $&% &"% "$%#,)+!" 8$ , ,! 215!& %8!77% !&"!) #52!&% $&6,!&#!6 ,!2)!%!& 2! $ $&5!)$ %"$%5$%%7 G !),-$&+2!)0%!" ,!27!"$&+% 9 , ,!#& !% $&+2) $!% &")!#)"$&+ ,!$)#& !& $&%68!,-!&,!%$ $& #F"! , ,!5 !) ,&"$%%>0)!71#-!)!"91 ,!2)$&#$27!%7$""8&91 ,! *02)!5!0) $& ,!#%!
;%02)< ) ,! 778$&+)!%&%' < ,0+, ,!2! $ $&!)%,-!#& !&"!" , # 072,1%$#7 2%%!%%$& ,! 7&" $& >0!% $& )!5$&% 8$ , ,!56 ,8!-!)6 ,!%$"-!)5!& "!%& $&"%09% &#!$&-$!8 ,! $& !)2)! $& 2,1%$#7 2%%!%%$& 5"! 91 ,! 2!B 0) $&
;%02)< 8,!)!$& ,! &@97! 0) ,% # !+)$#771 ,!7" , ,!
A 8)" ?2%%!%%$&@ 0%!" $& ,! # A ,% %5! 5!&$&+% , ?2,1%$#72%%!%%$&@0%!"$&*!# $&
;
(,!& ,!* !-!)&5!& #>0$)!% ,! 7&" &" ")8% 5!5)&"05 4$&+ 2%%!%%$&6 8,$#,$& ,!2)!%!& #%!$%91)!#)"$&+2 E&5#, " !"
6 , 50& % 4$&+ ,! 2,1%$#72%%!%%$& ,!7&"&"&#! ,!2%%!%%$&$% 4!&6 ,!)! $% 9%70 ! -!% $&+ ,! 7&" $& ,! * ! ,!)!
!)!-!&$ ,!7&"8&!))! $&% ,!2%%!%%$& ,!7&"6,!$% )!%2%%!)&"%0#,2%%!%%$& )!%2%%!) !&0)!% ),$%9!&!
$ &"&9!,7 ,!8&!)$!* ! ,!)!
)!6%9%!)-!"9-! ,!2%%!%%$& ,!7&"$& >0!% $&8% 4!&91)!#)"$&+2 E&5#, " !"
6 ,!)!
)!6 ,! 2%%!%%$& ,! 7&" % &"%"071 4!&&"%5!-!% %$& ,!* ! )!! )577 !;)&#!%,!)!
)!68!,-!&,!%$ $& ,7" , ,!2,1%$#72%%!%%$& ,!7&"$&>0!% $&% &"% 4!& &" ,0%6$ $%& -$797! ,!2! $ $&!)% #& !&" , ,!1 )! % $77 $& 2%%!%%$& ,! 7&" $& >0!% $& &" ##)"$&+716&! ,!#& $&+!&#$!%##0))$&+$&*!# $&
(+!% 9< % ) % ,! %2!# #52!&% $& $% #&#!)&!"6 "5$ !"71 ,! 2! $ $&!)% ,-! )!#!$-!" ,! #52!&% $& 50& ) 2) ,! 7&" ,$% $527$!% , 50& #52!&% $&8%"071 !&"!)!"&"8%5"!-$797! ,! 2! $ $&!)%6 !-!& $ ,!1 ,-! & )!#!$-!" !& $)!
#52!&% $& , 807" & 5!& , ,! #52!&% $& 8%& 2$"%&@97!2!B0) 8,$7!$& !)2)! $&+ ,! 8)" D2$"@ ##0))$&+ $& *!# $&
;
< &" ,! 8)" D"!2%$ !"@0%!"$&2)-$% *!# $&
( ,% -!)1 # !+)$#771 9%!)-!" ,! 5!&$&+ &" !
!# 9 , 91 ,7"$&+ , ,! 8)" D2$"@ "!% & $F"!"!2%$ &"$&#%!6 ,!50& ,%9!!& !&"!)!"6 ,! 97$+ $& 21 $% $77!" , 807" #&% )0! 5!& I !&"!) ,! 50& J ,% 9!!& !B27$&!" $& )
( 5!& , ,!50& $%F8%5"!-$797! ,! 7&"8&!)&" , 807"9!"$%#,)+! ,!97$+ $& 54! ,!215!& &-$!8 ,!)! 68!,-!&,!%$ $& ,7" , $& ,!#%! ,&"6 ,!#52!&% $&8%"071 !&"!)!"90 ,!2! $ $&!)%#,%! & ##!2 ,!!& $)! #52!&% $&&" ,0%6 ,!* !,%#7!)71"$%#,)+!"$ % 97$+ $& 54! ,! 215!& &" ,0%6 ,! %!#&" #& $&+!z!)$&+$&*!# $&
( 7%+!%% )% ,!$&% &#!#%!$%#&#!)&!" #< 0) ,!)6 $ $% 2!) $&!& 5!& $& , ,! #>0$%$ $& 2)#!!"$&+%% "#F"!"819#4$& ,!1!)
&" %2$& !"0 917!)&!"#0&%!7 ) ,!* ! )1&6 ,! 7&" $& >0!% $& ,% 9!!& 27&&!" &" $
!# % ,! 27&&$&+ 5)7 27 6 G 5)7 27 6 )46 5! !) )" &" 5! !) )" % 2!) ,! 22)-!" "!-!725!& 27&6 ,!)!
)!6 $ $% !%%!& $7 ) #,$!-$&+ ,! 2097$#
20)2%! ) 8,$#, ,! 7&" 8% #>0$)!" &" #&& 9! )!7!%!" )5 ,!#>0$%$ $&65)!%8,!& ,!2%%!%%$& ,!7&"%&"%7)!"1 4!& % %!>0!7 ,! 9-! "$%#0%%$& &" $& -$!8 78 %055)$E!" $& 2) (G( &")! !-!725!& 0 ,)$ 1 ;%02)<6 %2!#$ $#771 !),-$&+)!#)"!" , $& ,!#%!$&,&"6 ,!2,1%$#7 2%%!%%$& ,!7&"$&>0!% $&,-$&+9!!& 4!&6 ,!97$+ $& ) 215!& #52!&% $&% &"%"$%#,)+!"&"7%#&%$"!)$&+ , ,! 7&"$&>0!% $&$%-!)150#,!%%!& $7 #,$!-! ,!2097$#20)2%!68! ,-! & ,!%$ $& ,7" , $& ,! $&% & #%!6 ,! % ! ,% 0771 "$%#,)+!"$ %97$+ $&>09 , ,!#& $&+!&#$!%##0))$&+$&%!# $&
(# &"$ 9!$&+%6 ,!2)!%!& 2! $ $&5!)$ %"$%5$%%7 &",!&#!6 ,!$&% & 2! $ $&$%"$%5$%%!" -$&+ "$%5$%%!" ,! 5$& 8)$ 2! $ $&6 77 2!&"$&+ 227$# $&%6 $ &1 7% 5!! % ,! %5! ! ,! 8)$ 2! $ $& $% "$%5$%%!"* 0%>0$ &1% &"%-# !" ;/*H< * ;==< !9)0)1 (6
&"C ,! ,!)%2!4$&+F)!%&!"
!%F ,! ,!))!2) 97!
!%F