Mukesh And Another v. State Of Haryana And Others
!
" ! #$ #
%&'&(
!')* (*-%.%+&
/ /
01*.2 '&+)2*3 ////// *)%)%+&*3.
4*3.0.
5)')* '36'&'
+)2*3.
//////
*.7+&(*&).
8 9 /
5 5
3*.*&) 3/ 4%13':
5%&;2$ (<+-')*
,+3 7*)%)%+&*3./
./ 7'.'&'
!2'='&$ '36'&'/
3/ '03'< 2+73'$ 5*&%+3 (<+-')* =%)2
3/ 0&%.2 07)'$ ./ !2'3%1'
5%11'$ (<+-')*.
,+3 3*.7+&(*&).
+/
/ 3/
/5/ !2'%6'$ 3/ 2++> ?0:'3$ (<+-')*.
,+3 3*.7+&(*&) +/ /
/ / 5 $
/
9
#
2%.
%.
'& '77>%-')%+& ,%>*( 0&(*3 3(*3
0>*
3*'( =%)2 5*-)%+& ,+3 @3%&;%&;
3*-+3(
>*;'> 3*73*.*&)')%<* . (*-*'.*(3*.7+&(*&) +/
'&;*/ 9*'3&*( 5)')* -+0&.*>$ >*'3&*( -+0&.*> ,+3 3*.7+&(*&).
+/
=*>> >*'3&*( -+0&.*> ,+3 .)')* )2*6 2'<* &+ +@A*-)%+& %, '77>%-')%+& ,+3 %:7>*'(%&;
>*;'> 3*73*.*&)')%<* . (*-*'.*(3*.7+&(*&) +/
'&;* %.
'>>+=*(/
+3 3*'.+&.
:*&)%+&*( '77>%-')%+& 2'<%&;
&+ +@A*-)%+& ,3+:
-+0&.*> . +77+.%)*$ '77>%-')%+& %.
'>>+=*( >*;'> 3*73*.*&)')%<* .
(*-*'.*(3*.7+&(*&) +/
'&;*$ :*&)%+&*( :*&(*( *:+ '3)%*.$ '3* 7*3:%))*( @* @3+0;2) 3*-+3( ,+3
7037+.* 703.0%&;
)2%.
>%)%;')%+& +&>6/
:*&(*( *:+ '3)%*.
,%>*( =%)2 '77>%-')%+& %.
)'1*& 3*-+3( .0@A*-) '>> A0.) *B-*7)%+&./
*;%.)36 (+ &**(,0>/
77>%-')%+& %.
(%.7+.*( '--+3(%&;>6/
#
2%.
%.
'& '77>%-')%+& ,%>*( 0&(*3 5*-)%+& ,+3 7>'-%&;
3*-+3( .2+3) 3*7>6 >*;'> 3*73*.*&)')%<* . 3*.7+&(*&) +/ /
+3 3*'.+&.
:*&)%+&*( '77>%-')%+&$ .':* %.
'>>+=*( .2+3) 3*7>6 >*;'> 3*73*.*&)')%<* . 3*.7+&(*&) +/ %.
)'1*& 3*-+3( .0@A*-) '>> A0.) *B-*7)%+&./
77>%-')%+& %.
(%.7+.*( '--+3(%&;>6/
/ *)%)%+&*3.
2'<* ,%>*( %&.)'&) -%<%> =3%) 7*)%)%+& 0&(*3 3)%->*.
#
+&.)%)0)%+& &(%'$ %&)*3 '>%'$ .**1%&;
'
=3%) &')03* -*3)%+3'3% ,+3 .*))%&;
'.%(* +3(*3 (')*(
/ /
&&*B03* $ 7'..*( @6 >*'3&*( ..%.)'&) +>>*-)+3 .) 3'(*
'%
5+&*7')$ =2*3*@6 '1.2'
8?2'8 ='.
'773+<*( C=3+&;>6 :*&)%+&*( '1.2'
8?2'8 ='.
'773+<*($ <%(* +3(*3 (')*( / /
&&*B03*
D '>.+ +3(*3 (')*( //
&&*B03* $ =2*3*@6 .'&'( )'1.**:
='.
%..0*(/
/
,03)2*3 73'6*3 2'.
@**& :'(* ,+3 .*))%&;
'.%(* +3(*3 (')*( / /
&&*B03* $ =2*3*@6 '& '77*'> 73*,*33*( @6 ='.
(%.:%..*( @6 >*'3&*( +>>*-)+3$ 5+&*7')
.2+3) 8+>>*-)+38 '>.+ '& +3(*3 (')*( #/ #/
&&*B03* $ 7'..*( @6 >*'3&*(
%&'&-%'> +::%..%+&*3$ '36'&'
.2+3) %&'&-%'> +::%..%+&*38$ (%.:%..%&;
3*<%*= '77>%-')%+&
,%>*( @6
.**1%&;
3*-'>>3*<%*= +3(*3 (')*( / /
&&*B03* $ 7'..*( 3*<%.%+& 7*)%)%+&
/
/ 3%*,>6$
'&0'36$
$ 3*.7+&(*&).
+/
,%>*( '& '77>%-')%+& .**1%&;
7'3)%)%+& A+%&) >'&( :*'.03%&;
?'&'>
'3>'$ -+:73%.*( ?2*=') +/
# $ .%)0')*( <%>>';* '&;'> ?'>'&$ *2.%>
'%$ !%.)3%-) 5+&*7')$ 7*3
':@'&(% ,+3 6*'3
/
/ & .'%( 7'3)%)%+& 73+-**(%&;.$ '77*'3*( )23+0;2 )2*%3 -+0&.*>
/ / /
2* :+(* 7'3)%)%+& -':* @* 73+7+.*( / / +@A*-)%+&.
)2*3*)+ =*3* -'>>*( ,3+:
3*.7*-)%<* 7'3)%*./
/
5%&-* &+ +@A*-)%+&.
=*3* 3*-*%<*( 73+7+.*( :+(* 7'3)%)%+&$ .':* ='.
'773+<*($ <%(* +3(*3 (')*( / / $ 7'..*( @6 >*'3&*( ..%.)'&) +>>*-)+3 .) 3'(*$
'%
5+&*7') '12'
8?2'8 ='.
-'>>*( ,3+:
,%*>( .)',,/
/ & 3*-*%7) '1.2'
8?2'8$ +@A*-)%+&.
)2*3*)+ =*3* -'>>*( ,3+:
3*.7*-)%<* 7'3)%*.
:'))*3 ='.
'(A+03&*( <'3%+0.
(')*.
%/*/ #// $
//
/ / ,+3 .0@:%..%+& +@A*-)%+&./ 5%&-* &+ +@A*-)%+&.
=*3* .0@:%))*( '1.2'
8?2'8 @6 '&6 7'3)%*.$ .':* -':* @* '773+<*( @6 ..%.)'&) +>>*-)+3 .) 3'(*$
'%
5+&*7')$ <%(* +3(*3 (')*(
/ /
&&*B03* $ +>>6/$ 3*>*<'&) *B)3'-).
=2%-2 3*'( 0&(*3
!
"#
!
"
"
$
"
%
"#
#
&''()*+
/
2*3*',)*3$ '1.2'
8'8 ='.
3*-*%<*( / / 0>)%:')*>6$ 7'3)%)%+& 73+-**(%&;.
=*3* -+&->0(*( =%)2 (3'=%&;
.'&'( )'1.**:$ <%(* +3(*3 (')*( / /
&&*B03* $ +>>6//
/ ) )3'&.7%3*.
-2'>>*&;*( 7'3)%)%+& 73+-**(%&;..'&'( )'1.**:
@6 ,%>%&;
'& '77*'> @*,+3* >*'3&*( +>>*-)+3$ 2+=*<*3$ .':* -':* @* (%.:%..*($ <%(* +3(*3 (')*( / /
&&*B03* $ @*%&;
&+) :'%&)'%&'@>*/
/# 2*3*',)*3$ 73*,*33*( '
3*<%.%+& 7*)%)%+&
@*,+3* >*'3&*(
%&'&-%'> +::%..%+&*3$ 2+=*<*3$ .':* ='.
'>.+ (%.:%..*($ <%(* +3(*3 (')*( / /
&&*B03* /
/ 5)%>> (%..')%.,%*($ 73*,*33*( '
=3%) 7*)%)%+&
#
@*,+3* )2%.
+03)$ =2%-2 ='.
%&%)%'>>6 (%.:%..*($ <%(* +3(*3 (')*( #/ /
&&*B03* $ 2+=*<*3$ '
3*<%*= '77>%-')%+&
#
@*%&;
,%>*( @6 7*)%)%+&*3.$ +3(*3 (')*( #/ /
&&*B03* ='.
3*-'>>*( @6 '>>+=%&;
3*<%*= '77>%-')%+& =3%) 7*)%)%+& ='.
+3(*3*( @* (%.:%..*( =%)2(3'=& =%)2 >%@*3)6 2*3*%& .**1 3*<%*= +3(*3 (')*( / /
&&*B03* $ 7'..*( @6 >*'3&*(
%&'&-%'> +::%..%+&*3$ <%(* +3(*3 (')*( / /
&&*B03* /
/ 2*3*',)*3$ 73*,*33*( '
3*<%*= '77>%-')%+&
$ =2%-2 ='.
'>.+ (%.:%..*($ <%(* +3(*3 (')*( #/ #/
&&*B03* $ 7'..*( @6 >*'3&*(
%&'&-%'> +::%..%+&*3/
/ & ',+3*:*&)%+&*( -%3-0:.)'&-*.$ 2'<* ,%>*( %&.)'&) -%<%> =3%) 7*)%)%+& @*,+3* )2%.
+03) ,+3 3*>%*,
.$ &+)%-*( 2*3*%&'@+<*/
/ 9*'3&*( -+0&.*> ,+3 .0@:%).
'1.2'
8?2'8 ='.
73*7'3*( @6 3*<*&0* .)',, -+>>0.%+& =%)2 3*.7+&(*&).
+/
&+ 73+7*3 +77+3)0&%)6 2*'3%&;
='.
',,+3(*( .0@:%) )2*%3 +@A*-)%+&.
)2*3*)+/
) %.
.0@:%))*( 7'3)%)%+& 2'.
&+) @**& -'33%*( +0) '
,'%3$ A0.) *F0%)'@>* :'&&*3 %&'.:0-2 <'>0'@>* 7%*-* >'&( 2'.
@**& '>>+-')*( 3*.7+&(*&).
+/
2'<* @**& '>>+-')*( >'&( .:'>> 7%*-*./
) %.
,03)2*3 .0@:%))*( 7'3)%)%+& 2'.
@**& -'33%*( +0) '& '3@%)3'36 :'&&*3$ )2*3*,+3*$ %:70;&*( +3(*3.
@* .*) '.%(* :'))*3 @* 3*:'&(*( ..%.)'&) +>>*-)+3 .) 3'(*$
'%
5+&*7') ,+3 (*-%(%&;
7'3)%)%+& 73+-**(%&;.
',3*.2/
/ 9*'3&*( .*&%+3 -+0&.*> '77*'3%&;
,+3 3*.7+&(*&).
+/
2'.
+77+.*( .0@:%..%+&.
3'%.*( @*2'>, @6 .0@:%))%&;
2'<* ,'%>*( 3'%.* '&6 +@A*-)%+& :+(* 7'3)%)%+& +3 '1.2'
8?2'8 ') 3*>*<'&) )%:*$ (*.7%)* @*%&;
;3'&)*( <'3%+0.
+77+3)0&%)%*./
) %.
,03)2*3 .0@:%))*( +&-* 2'<* ,'%>*( +@A*-) '1.2'
8?2'8$ &+= ',)*3 %..0'&-* .'&'( )'1.**:$ )2*6 -'&&+) @* 7*3:%))*( 3'%.* '&6 +@A*-)%+& 3*;'3(/
--+3(%&;>6$ 73'6*3 2'.
@**& :'(* ,+3 (%.:%..'> %&.)'&) -%<%> =3%) 7*)%)%+&/
#/
*'3(/ /
*-*&)>6$ +&8@>* 7*B +03)
=2%>* -+&.%(*3%&;
.-2*:*
#
7'3)%)%+& 73+-**(%&;.
*&<%.';*( 0&(*3 '36'&'
9'&(
*<*&0* -) .)';* .*<*3'&-* .)')0.
A+%&) +=&*3.2%7 >'&( 7'3)%)%+& 73+-**(%&;.
-'33%*( +0) @6 3*<*&0* '0)2+3%)%*.G 2*>( 0&(*3
H',- !
.
". "
.
!
"
.
/ 0
0 1
!
"
.
))2
0
!
3
!
" " . !
0
4 3
"
! 3 .
3
' ))2
"
0
4
3
!
" " .
!
.
))25'6
0
))*
"
$ "
' ))'! )'(
.
'7
)')
"
!
0
4
"
!
-
)')
!
4 !
"
1 .
!
0
4
/ "
!
"
!
3 " ))2
3
!
" " . "
0
4 ! .
3
.
!
"
"
!
" . " 8
' ))2 '2- ))7
/
0
0
4
3
.
!
"
3
"
" !
0
4
!
. )')
!
."
4 99!0
)2/
.
:8 !"
#$ %$ $# %$% & $ % %$ $ $# "';
!
!8 5)6
"
% "
!
.
!
"
!.<
"
!
&=> 5'6
""
"
!
"!
"
3 !
"
.
.
. .
" 3 ?
'*
( ) * ( + ) ," ) - .
,!!
4 99!0
)2!
:8 ?7-
!
.
$
.
"
?
? 4 '(0
)25)6 "
?
"
? 4 '(0
)25'6
3 "
! " " 3 .
!
"
"
! . " @" @
0
)25)6
8"
0
)25'6?
A(-
.
/ 0
.
/ !
4 ))2
3
" !
.
"
"
.
! 3
?
?
3
.
"
" )')
0
" " "
4
!
"
4 ))2!
!
3 . "
!"
"
!
"
A)
)')
0
?
"
? 1 .
!
.
" " . .
"
0
4 !
)') .
"
.
"
3
)')!
$ " "
.
0
4 B
!
.
.
" !
"
.
"
-
"
!
0
4 ))2!
"
!
" "
!
"
. "
$ " "
CI / ?**7%&;
<%*= '@+<* *B)3'-)*( +@.*3<')%+& -'.* .073'$ %) %.
&+)%-*( -'.* 2'&($ 2*3*%& =*3* (0>6 .*3<*( 2'( '77*'3*( )23+0;2 )2*%3 -+0&.*>/
) %.
&+) (%.70)*( @*,+3* )2%.
+03) 2*3*%&
2'<* &+) 3'%.*( '&6 +@A*-)%+& *%)2*3 ') )%:* :+(* 7'3)%)%+& +3 73+7+.*( '1.2'
8?2'8/
5%&-* &+&* 7'3)%*.
3'%.*( '&6 +@A*-)%+& '1.2'
8?2'8$ .':* ='.
'773+<*( @'.%.$ '1.2'
8'8 0>)%:')*>6 .'&'( )'1.**:
='.
%..0*(/ & 7*-0>%'3 ,'-).
-%3-0:.)'&-*.
)2%.
-'.*$ +&-* 2'<* ,'%>*( 3'%.* +@A*-)%+&.
'1.2'
8?2'8 +3 '1.2'
8'8 ') 3*>*<'&) )%:*$ )2*6 -'&&+) @* 7*3:%))*( 3'%.* +@A*-)%+&.
3*;'3(.
:+(* :'&&*3 =2%-2 ,%&'> 7'3)%)%+& 2'.
@**& *,,*-)*( @*)=**& 7'3)%*./
/
03)2*3$ >*'3&*( -+0&.*> ,+3 2'.
'>.+ &+) 3*,*33*( '&6 :')*3%'> %&(%-')* 2'<* @**& '>>+-')*( >*..
<'>0'@>* >'&( +3 )2*6 2'<* &+) @**& '>>+-')*( >'&( 7*3 )2*%3 *&)%)>*:*&)/
/ & <%*= '@+<*$ ,%&( &+ :*3%) %&.)'&) -%<%> =3%) 7*)%)%+& .':* %.
'--+3(%&;>6 (%.:%..*(/
/ *&(%&;
'77>%-')%+&
.$ %, '&6$ .2'>> '>.+ .)'&( ->+.*(/
5
!
/ /
.A1.
2*)2*3 .7*'1%&;3*'.+&*(
"*.
+ 2*)2*3 3*7+3)'@>* "*.
+