State Of Punjab And Others v. M/S Harbhagwan Harbhajan Lal And Another
!" #$ %&&'' ($ )*$"#+, *$"#! -' #$ %.&
$ $//0 &1 '20 $'1 !"1
$#&&'' $(/ #212 $#2$3$&
4# &&' + # $$ 5 1 $ $"6# '$7 +1'12,##&&' 1
5 # -8 1 # '6 ' + # "! 1 #$"$ : ' 1 $#$1;#<1# " 8 4# #$$= $" $'8
.& ) *$"#+, *$"#! -'1 , + #,$> $ $ -# 6&# ,# >$+ '$ . /8 ?-: '$!$#'# $ ,$> +$8 9 @5 $1 $ + # A # ,$> & $", #&$1#8$,$ $$#$"$$ 12,$ @ 51#'8 #$& ,&$'6 &B +++$2"6#$"$',$1#&&'' 3 '
"! # 51" $ # $ 7 +1 .& +$ C# $ 1 $ # 8$ # ' $7 +*,2$1#"! & ,$ $ $+ ' # 1 $#: $, #2,# #,$,$ $ '1#: $'' , '#2#! $ # "! . ' '61 # ' $# "! 1 " $#$7 +1'$1 '6#"! '"6#
,$ "$$ "6 '8 1 &&' 5 # -8 1 #'6 561,'82#$,# $ # 8$ 1 # ' $ 7 +1 '1$# ' # $8 9 #1# "! #$"$',$ '" ',# #$8 # $8# #$& #,$ 12 1 #"! ,$ ' ,# #& 81#: $1 $8 #&$2 91 ' '' $ # &&' )"! 1 ' ,# # A 9 61 &$2 , # # "!$ , &$2 "6
82#: $,# '8 B # # ' "! 8 # $2 #A &$ 2+ $#&$2
8 # 1 # ' $ 7 +1 .& +$ # $ $ # "! & 5 1,#$#&&' )"!
,$&$ " $#$7 +1' 4# 1 ' " #$ # "! ,$ ' ,# $ "'8 $#6,$$ $ "6# '$7 +1 .& +$ $#$1 " # &$2 # -8 '"+$ 1 $#"! '"6# 2 .& +$ ,$ "$$ "6 8 $ '1 # &&' > +
'6 ' +#"! = '6#"! & ,$ 8 4# #,1 "21 # &&'" $#: $ 9 $ 0 &1 '$ ' & # # "! ' "6 # ,$ +$'6 "$$ "6 8 *,2$1 # "8##&$ '8 2+ 9 # = # $"$' ,$ , #$'6 6 = # &$ 1 $#:2'7 + $2 1.&+$'>! $ 2 && $"$$ 4#$ $1 # "81 # # $"$ &$ + ' # $"$' ,$1 @ 51 ,$ ''6 $#$1# "8# 6$$1! +8 $$# ''61
2$= $ '6 1# 1 2'6 '""'# 6 +1 2 #A &$ +D &&$ # "8 1 ##&'$' & # $ $"6# &$8: $ ' # : $ !" # $ $% $!& ' ( )$*& &!+*&,1-./0// 012E $!! 3 ' ) $
$,+ $4 ! % $% !& ,1 -..5- -66E !" # $ ' ),)4 +%* & $%)* & $% !& ,1 -..26 )')
776E !!% !8! )!$!"$%) ' *
9 $% $!& 1-./7 $ )$ : 1617 ;
<6-7/<-./2=E # *+# : $ & > 4+)' $*)$ !$ $
)'),)!$
9$ * ? ,& $ $%!& , '+
!%% 1-../0 77/
&'$ ' $#2$3$& ##&$2 9 #$8 $6
$ '$'6& '#"! #$"$',$ '"
' ,# #$ 8 # $8 # $& # ,$ * "8 #
'# +# $8 #&$2 "3 9 #1 #&$ '8 '#"! '"A "6 $#$ &$ #$661" #, ' $#2 + #
1 $ # &&'' # $2 # $"$' ,$ @ 51 ,#$#"! " $#$7 +1.&+$,$ ' 5 1# 1,$"$$"6 6 $#$1# "8## "! & ,$ $ "6# '$7 +1.&+$ 5 1"&$ " $#: $ 8& ! $ 'B #"! & ,&$ " $#$7 +1 ' 1' +,# &&' $ '6 *$1 $#"! '"6#&&'' ,$ '6"$$ "6 81 #$ $1 # '6 ' + # 8 ' 2$" $#$12 #&$2 5 #-8 , ' &&'6#&$ + 9 #*&'$' & # &$8: $ $)!$!"$%) 2@, !8+
!$,+4)!$!1-../A 61. 1 $& #$+ 8 #'$ 'E $#:2'7 + $2 .&+$'> ! $ && $"$$1 # $"$' ,$ , ''61 # "81# #"! ,2$$" $#$"$$ 2 #$,1#+$2 1 61 #$+$8 21 $# "! ,$8" +"$$"68.' &' & # : $ $)! > 4+)' $*)$ : )'),)!$
),)4!,&) 8+2@,)$& ,+) % ,1 -./// 25- 5 D #2 #$ '$ ' $ # &$ &$ # $$
$1#"! '"6# ,$81 $8 # &$2 9 9 # 1 $ $ #$ 2"' 06 88 )4 )!$"!, )$* ,)% C)
% % 9 $ )4 )!$ "! , )$* ,)% 9 # $! C 9 % " & 9!$&, & '
8, % "!9 & % !$B&)4&& 8 #9 3)$*& )4 )!$& % 4 )' %& C)
%!)" D+ ,& %C $ % +$% , 4)!$00"!9& % !$B&)4&& D+ ,& %C $%),8!, %!"C#& C)
)C+$
!')% % & )" & 4!+ ), , ),") % & &
)4 $ B , 8 ' $ % C# ,+"")4) $ 4 +, "!9 3)$*& )4 )!$B)&)$& , )%8 )!%!"& 9!$&, ) 9 # $ )$ & )4 )!$ B)&)$ "+& 8 )!%!"&)#% #,C+$!& " E FA 1#&$2 9 #$'$1 &"' 6 8 $ 4#&$2 $= $# "! # $"$' ,$ '" ' ,# #$8 # # $& # ,$ "6 # "!$ 4# &$2 # &$2 & '#12 1#"! $ &$ $$,# #& 81 '' # ' " $ 1 &$2 #6 ,$ ' ,# #
A961 #: $, ##"!$,&$2 "6 6
#8,# #& '8 ?& ),& 8!,))!$)$& 9 )$& $%F
: '61#$"$',$,$ $ @ 5D & #$ # # ,$ , $2 "6 # &&''
@ 5'
*,2$1# '"! 1" $# ' $7 +1.&+$1 5FA 1#"! '"6 # ,$"$$"6 6 3 G $#$12 $8 #&$2 91#"! '"6# ' " $ 1 $ # ,$ &$ $$ ,6 $ # &$ 9 6 2+ $#&$2 @ $#$1 $'$1#"! .&+$,$
' 5 # ' $ 7 + # $ $ # "! & $+ '1"&$ " $#: $ 8& ! $ '1 5 : '61 # ' $# "! " $#$7 +1' 1' +,# &&' $ '6H "'61#&$2 #-8 1&&'#&$ + # 1 #"!$ >A' 8$#&$#8$, " + & $ " '6 " $ : $ # '> ! $ # 8$ I@, & 3) +C , % ) 4! ' !" )& : , -..5/ )')
2/-G $%@,!$,!
)% %$**$ 8), ,'
)$4)8
4#)* )!$ 8 $%!& ,-..A1 /75JB 2 #, ' 2 # # "1 $#"! '"6 # 51.&+$1'
,$"$$"6 6 1 2 1 # 8 &$ , 5 5 1 A' # , '#$'6" 6 = 4# 8$ ' " A8 $8 6 #$ &$&2E # ' $ 7 +1 .& +$1 # $ $ #
"! & 5 4#"! " $# $ 7 +1 ' ,$ ' $ &$ A 8 # 4# 1 2 1 8 $ 88 < 8 # '8 &$1 '"! 9 #1, '88
$8 # # "! ' .& +$ ,$ $ $ 5 1 '' # "! ' "6 # ,$ +$'6 "$$ "6 8C##,#61# '82 &&' $ '6 #,> #"21#$" + = # 8 $E?& & & 8!'),)!$,!" 4)!$2!"& )9) )!$ 4 ) ,!& 8!4 %)$*, $'), * %+$% 4)!$06!"& 4F 4# ,$;<1 $#&$& ', 4# &$8: $ @, !8+
!$,+4)!$!98 $#, , &$1 '6 $ &$2 # 1 ' # &$2 # -8 1 ' H/- ,"! ,&
$*+ * !" 4)!$06!"& /557 4 ), 4!$4 $ % & 4+4)
B!%, C+ $! & " +, % )$ & 8!'),! ! ,+C<, 4)!$ 0 $ !+!8)$)!$&),8& , B!+ % 9!+$! $ >8 ,, >4 +,)!$B)&)$ & 9 $)$*!" 4)!$ -5- !" & )9) )!$ 4 $% B!+ % & "! C &
)4 )!$ !" 4)!$ 2 !" & 4
) 9 $ %)% $!$ %!*!"+& !&!
%& & !+4!+ % $ )$ $ )4 )!$ ! , ,)% & B % C #!$%& > $% %8 )!%+$% & 8!'),!B!+ %
$% & 8& , C+$!& " B&!
#!)!, ! 8)$4)8 !" )$ 8 )!$ B!+ % I+,)"# ,+4& ,+ >>> >>> >>> /7 %!$, D+ $ # C# ')+ !" 4)!$ 06/ 4!+, ! & 4!+ * )$, $ C)
% $$! C 9 % C #!$% & 8 )!% 8 ,4)C % & )98! $4 !" & 8 )!% ")> % +$% 4)!$ 06 ), 98& ,), % C# & 8!'),)!$, !" 4)!$ 07 B&)4& 8!')% & JB& & )9 "! 9 3)$* $
)4 )!$ ! , ,)% & C)
% +$% 4)!$06& , >8) %& %,&
C $"!4 %
$% & !% !" )') !4 %+ /5.A )$ & , 9 $$ , )" ) B % 4 !" 4!+J &), ), ,)*$)")4 $ % 8 + "!9 & 8!'),)!$, !" & C) )!$4/56. $% & /56.4 " & )9 ! , ,)% & % >8) % & 4!+ B , D+) % ! J8!4 % ! 8!$!+$4 I+%*9 $
44!%)$* ! & % $% +8!$ & I+%*9 $ ,! 8!$!+$4 % % 4 ,&
"!
!BJ !B & 4!$, D+ $4 !"& )9 >8))$*+$% 4)!$06!" & /5574),& & %C 4!9 ,)99 %)
# $"!4 B)&!+ $#"+& 4!"& !+E 4# $+ 8 2 "6 # 'E $ # :2' 7 + $ 2 '> ! $ && $"$$1 # $"$'
,$, ''61 #$ $# '"'# 2'6 6+1''> 2
" +'B # #: $ $)!> 4+)' $*)$ : )'),)!$
),)4 !,&) 8+ 2 @, )$& , +) % ,1 -./.6 )' 0161 $ &$'6 # 8'$ D 1#= " $#: $,1K?& &
$ %!+ !B ! ' $ &), !+ & , & I+),%)4)!$ ! > $% & 8 )!% !"
)9) )!$ C #!$% & 8 )!% !" 5. % #, K 0. % #, , 8!')% % +$% 4)!$060 !"& 4 ' $)$& 4 , B& & %), $+
)#L 1 $ $ # # &$8 : $ @, !8+
!$,+4)!$!,4 , &$1#: $$# '
H6 $ % 4!+$, "! &
$ 4!+ % $! " ! $# 8 4 % $ )$ &), * % & ' $ )$ , B& )), 8 ,+9 % & %8 ,, % C# & C) !), $+
)#&
$ %)') !+!&), !+ & , & I+),%)4)!$ ! > $% & 8 )!% !"
)9) )!$)$& "
4 !" 4)!$060 !"& 4 2 $ & 4!$ #
$ % 4!+$, "! & ,8!$% $ & , ) % +8!$ B! I+%*9 $, $ #
$% !
" #$%
! & ' #"
"( )* %"
+,-!4!$ $%& & 8 )!%!"
)9) )!$ 4 $$! C > $% % ' $ C# )$'!3)$* 4)!$2!"& )9) )!$4/570 >>> >>> >>>
A !B ' $! ,+4& 4 , , $'), * % +$% 4)!$00!"& 4),9 % !+& !+C !B & , ' $+$ $)9!+, #4!98+ %& 8 )!%!"0.% #, K5.% #,C+,)
&
B ,"!+$%!C C #!$% & 8 )!%!" )9) )!$ ,)B ,") % " 8 )!%!" 6 9!$&, $% 5 % #, & ), $! 8
+,)C >8
$ )!$ *)' $ C "! & !+ C !B !B ' ' $)"& ),,!9 >8
$ )!$)$9#') B& ), !" $! +, , & 8!'),)!$ !" 4)!$ 060 ), ' # ,)$* $ )$ ), $ + $%
' , $! !!9 "! & !+,! > $%& )9 ' $)"&
$& , ,!$* 4 , !$ 9 ) % ,, ! , # &
B !"
)9) )!$ C , & 9 %# C+ $! & L)*& + !$4 & 9 %# ), $! '
)
& !+ & , $! I+),%)4)!$ ! %I+%)4 +8!$ & )*&, !" & ) , ! !' )$ & 8 , $ 4 , &
$ & ,4!9 ' $!&),!++$% 4)!$01!"& 4 "! ") )$* &
* )$, & !% !" & !+ C !B " 4!$,)% %
# !" 0A2 % #, B&)4&)$9#') B), * )$+$4!$%!$ E -$ ' ' $ $ 6 $ &$ 12,##,"$2$#'# $"$',$ ''+" ''61#'8 2+ 9 &$2#$&' + $#'6 ' +#"! #"
->,1 # ,> # ' 8$A # 1 # ##2" $' & "6#'$ '#2 &&' $ "$ + # 8$ # D # ),)4 +%* & $%)* & $%!
& , &$1#2 B # #: $ A8 #2'6 #$$9 51$ $"6#$ 7 +1:# +$#12,###&& $$$ 7 + ' $"$$ C#$1 ,# # &&' #,821##8& "'# , &$ $8#$ 1#:2'7 + $2 1:# +$#, 8& ' ,# 6 # &&' '+ # :# 7 1#8,# #&&' ,& "6#$ 7 +1##8& "'# 9, 2+ 1,## '# $ 7 + $ # &&' 1 &$2 # 2' # "!8$ A 511)3C#$1 "!
15)34# 1 #$ 1#$ 7 + '> ! $ D , # A1 # 2 B # # 8# '', +"$2
H//& ),$!* )$, #)$*& & 4!98 $4 !" !+ ! # 4 , *! , ! & ' # !! !" ), I+),%)4)!$ $% B& ) ),
43)$* ) ), 4 , !" )$& $
43 !" I+),%)4)!$B&)4& 4 $$! C 4+ % C# 4!$, $ !" 8 ) , ! B )' #"% . ) / %( 01 # 2 2 $%# %)3 "% 45
36% ( 00
# 0+ ), D+
# B
<, % & !+ B&)4& & , $! I+),%)4)!$ )$
B 4 $$! C 4!$" % B)& &
I+),%)4)!$
5" 7% # #
(
# 0 /- $ ') B !" & C!' & ),)4 +%* %)% $! & ' I+),%)4)!$ ! # & 8 ))!$ $% & , 4)4+9, $4 , B 4!$, )$ % ! &!
% & & !% 8 ,, % C# & ),)4 +%* 88!)$)$* $ C) !C )$*4! 9$!$I+%)4 B!+ % ,& %)$
9 #%"""" * % 9 ( + # + C $+
)# $% & "! $$!C ,+, )$ %E # *
9 $% $!& &$1 2 $$ 5 1#:2'7 +&& $"$$1# +# $8 # 91 # &&' 2'2 +#& '# 511)3 ' '6'#$ 7 + 4#$ $1 # +$2 # "!$ :$&$ , # 2 # +# & "! $+$ # 2$6 ! $ , $ " $ # $"$$1 " , 2$ A8 4#$ $1 '', + # # 2 B # # ),)4+%* & $%)* & $%!& , &$1#$"$',$' #! +8 2,###"! ,$81 ,$ # ( )$*& &!+*& , &$1 #
&$8: $"$2KD+,# 6 +#&' ''6 $ ',6" &" $#A + $ 6! +8 $$,## ''6 2$= $ '6 # & #'' +
#A +&$ +M*,2$1#"$2 $ $$"2 ,$8"6#: $ A E#,$) $ $
$#- = 1##"8 '1
"8 $ '$ > # " # "= 8 8 # - = 12&&' 5 5 # : :2'$ $ # $!! 3 &$1'8& #$(#', "8" $#$ :'8 4$"
'1 ' # $& #$ # $ $+$ '> $$$' ! $ 4# 4$"
' #' # # # $$$' ! $ $8 # '8 C#$1 &&' #
+,$2$"6#*+#: $ $ #8$1 # &$8: $"$2##4$"
',: $ "$ # *+#: $ &&'+ #4$"
''" $#*+#: $ 4#$ $1 ,#' A$ + &&'' &,$1 # *+# : $ , '
'',#&$2 #:2'$ $:$> #$ $ $ #&$2 #:2'$ $:1 "$2##&&'': $ +##2& '
#$+# = 12N1,##$#$& #" "'#,
$ $ 6 &$! #$ 6 &$! ,
$ $ ' $ ! # $$1#*+#: $# ' #2 $ #&&' # +$ ' D , # A1 # : $ # 8 #
'', +"$2 H/A ? &!B ' B&) 3)$* & "
4! )$! 4!$,)% )!$ 9+, 8
4 !$ 4!% & B $! !C )')!+,!"& "
4& % 4),)!$ $% %B)&!+
I+),%)4)!$ B!+ % C 4! 9 $!$ I+), CI 4)!$ )$ * %!I+),%)4)!$9 #C 3 $ $#, * %" 8$""( .: " ;"
" / % <- #+,= B& )$)$
) & % 4),)!$!" &), !+ )$) #$% %
> ( <?
0, #+ =B ,"!
!B %E # +
!%% &$1# #'# $$$ $"6#: $&& + $"$$22'$2 " $#*+#: $D #" 661#$"$$&$ A&$,$'# +##$2 & ,#2"8
$ 1''#*+#: $+$ '"$6# $# $+$ ! $ # $"$$ ,#' ' + # "! # $"$',$ #&& 8 #$"$$,#'" 2' #&$2 5 @ #$"$ 1 1 # $&$ +> " $#$"$$,#'"" ', 9 ' $ # '' # $ $$ "21
#$ # &$2 9 9 # ,$ $ # = ,##$#'6 ' +#"! ' ''" 12 1#,$$ $"6#$"$$& $&$"
''67 #$$$+#1D86& # #"! , 2$ $ "6 # 1 #$ +# # &$ + " $ # $"$$1,##,$ '6 *,2$1#$6 #$= # "# ,$E C##$ # '6 # # $$ ' + # "!
9,"6+ $ 'LFA 1# 26,# ,###8$,& $ "#'
# ,$'$+ #
#$$. ' '61# < $,8&' '64# 1 2 ++"6#'$ '1#: $ $ $ # 8& #$6 = $ # 8$ A # '&"'6 # $$ +
' 4# = $6 # $+$ #'' " 8&' ,# &$ A 8 # $8 # $& # $ &6 #$$ #&6 #$&$#''"&' $$ #"6#&&'' & #"21 $ $ ,$$ # $$$ $"6#'$ '$7 +1'4#&&' " +2 8$$ +'68 "$ $6 1 .! +$
) +%* C##$&> +)$ ?F C##$.&$"' ?F