Geeta Devi And ORS. v. Jiwan Singh And ORS.
!" #
!"! #$%$&'
#()$%*+(,-./0('$ #'*$(11$,,(&'% $%%!&&'() * *$ (2(#. .('$. 34
3 1(%%$. 5+ '*$ '# 006.$&'
,(67%#658&(,-(&61('9 #%*#'-'*$#658&(,:*(%5$$&(%%(6,$.5+'*$ ,$;(,#$1#$%$&'('6/$% "6#$&.$# %$$<6&;$&*(&0$7$&' 071$&%('6& (2(#.$.8&.$#!$0'6&33 '*$ '#"$*60,$%0'-=
9 #%*#'-'*$ 0': *$#$%1&.$&'%6&'*$(11$(,(#$'*$.#6/$# #(,,(5$(#6&;
#$;6%'#('6&>?
> @?= 9*$#$6&( '$##$ $##$.'(%'*$
$&.6&;
/$*60,$:-2&$# (&. 6&%8#$# 96$ *(#'6 A($& &%8#(&0$ 71(&+ 676'$.: '*$
$&.6&;/$*60,$ *$ (0'%&$0$%%(#+ #(.)8.60('6& '*$1#$%$&'(11$(,(#$ '*('&4
?-"6#$&.$#2(%%6''6&;6&%6.$'*$5'* 6&%'(,,$.&( 1$'#,1871-6&'*$7$(&'67$-'*$
$&.6&;/$*60,$'8#&$.'2(#.%'*$ 1$'#,1871-'*$.#6/$#,%'0&'#,(&.*6''*$5'**$
$&.6&;/$*60,$ #(&/$#'*$#6;*',$; "6#$&.$#$2(%'(<$&'778&6'+$(,'*
$&'#$-!(7(,<*( #72*$#$*$2(%#$ $##$.'#(87($&'#$%16'(,- $,*6$.6$..8#6&;'*$'#$('7$&' ?.('$.
? 2(% #$;6%'$#$.(',60$!'('6&-!(7(,<*( &'*$0,(671$'6'6&-6'2(%1,$(.$.'*(''*$.$0$(%$.2(% 2#<6&;(%(*$,1$#('1$'#,1871(&.*6%$(#&6&;2(%0,(67$.(%=-
B> 1$#7&'**$0,(67(&'% (6,$.'1#/$'*$$(#&6&; '*$.$0$(%$.*$ #658&(,#$,+6&;81&'*$76&67872(;$%(%%$%%$.'*$7&'*,+$(#&6&;(% -?4 B>$/6.$&0$2(%1#.80$.26'*#$;(#.''*$(;$ '*$.$0$(%$. *$#658&(,#$,+6&;81&'*$1%'7#'$7#$1#'*$,.'*(''*$.$0$(%$. 2(% 4 +$(#% ,. (' '*$ '67$ (006.$&'- ?
C 8'8#$ 1#%1$0'% 2$#$ (2(#.$.-B?#..$.80'6& #%$, >$A1$&%$%2(%7(.$(&.78,'61,6$# 2(%(11,6$.6&0&%&(&0$26'*'*$.$06%6& '*$!81#$7$8#'6&!
$ + , -
()
* .!-- *$#658&(,(2(#.$.(%87 - -4
B>(,&;26'*6&'$#$%'
D@ C1$#(&&87*$(78&'(2(#.$.6&0,8.$.-
-
B>$(0* #,%% 0&%#'687(&. #,%% ,/$(&.(
$0'6& -
B>2(%(2(#.$.
'2(#.% 8&$#(,$A1$&%$% *$ #658&(, 0&%6.$#6&; '*$ (0'% (&. (11#$06('6&; '*$ $/6.$&0$(..80$.*$,.'*(''*$(006.$&'2(%0(8%$..8$''*$#(%*(&. &$;,6;$&'.#6/6&; '*$
$&.6&;/$*60,$*$6&%8#$#2(%*$,.,6(5,$' 1(+'*$071$&%('6& $(#. ,$(#&$. 08&%$, # '*$ (11$,,(&'% (&. 1$#8%$. '*$ #$,$/(&'.087$&'%1#.80$.5+*67 $(#&$.08&%$, #'*$(11$,,(&'%(#;8$%'*(''*$#658&(, $##$.6&(2(#.6&;?
C 8'8#$1#%1$0'%6&%'$(. C(&.'*$6&07$ (%%$%%$.6%&'*$,2$#%6.$
? *$0&'$&'6&#(6%$.5+,$(#&$.08&%$, #'*$(11$,,(&'%6% &'2$,, 8&.$.*$#$6%&0*(,,$&;$''*$ 6&.6&;#$0#.$.5+'*$ #658&(,'*(''*$.$0$(%$.2(%4 +$(#% (;$(''*$'67$ (006.$&' /6.$&0$2(%&$6'*$#1#.80$.5$ #$'*$#658&(,$ #$'*6%8#'' %*2'*(''*$.$0$(%$.2(%5$,24 +$(#%(''*$'67$ (06.$&' *$ !81#$7$8#'6& -+ 01+2 0! ('#
3!- 3*(%*$,.(%8&.$#
E3&/6$2 '*$( #$%(6.(&(,+%6%-2$1#0$$.'#$0#.
8#0&0,8%6&% > 96:*$'2>8.;$$&0*6&!(&'%*$/6%*8,.*(/$5$$& 2$,,(./6%$.'#$ $#'*$7(''$#'(,(#;$#$&0*(%6'2(% '(<6&;(.6
$#$&'/6$2'*(&2*('*(%5$$&%'('$.6&!(#,( "$#7(-()8.;7$&'5+(0#.6&('$$&0*'6%5$0(8%$( 0#.6&('$ $&0* '*$ %(7$ %'#$&;'* 0(&&' '(<$ ( 0&'#(#+ /6$2 '*(& 2*(' *(% 5$$& *$,. 5+ (&'*$# 0#.6&('$$&0* 966:%()$%**(%&''(<$&&'$ '*$.$06%6&6&$%*7( F87(#6-2*60*2(%.$,6/$#$.('$(#,6$#16&' '67$-'*$ .$06%6&6&()$%*6%&'(56&.6&;1#$0$.$&' 9666:G*6,$.$'$#76&6&;'*$6&07$-(&(..6'6& C
(0'8(,%(,(#+''*$6&07$ '*$.$0$(%$.'2(#.% 8'8#$ 1#%1$0'%-2*$#$'*$.$0$(%$.*(.(1$#7(&$&')5(&.2(% 5$,2'*$(;$ +$(#%-%*8,.5$7(.$*$(..6'6& %*8,.5$?
C-6 '*$(;$ '*$.$0$(%$.2(%4 5$'2$$& ' +$(#%&0(%$'*$.$0$(%$.2(%5$'2$$&'*$(;$
'3 +$(#%-'*$(..6'6&%*8,.5$ C0'8(,%(,(#+
4 %*8,.5$#$(.(%(0'8(,%(,(#+,$%%'(A 96/:&0(%$'*$.$0$(%$.2(%%$, >$71,+$.#&( 6A$.
%(,(#+-(&(..6'6& C '*$$%'(5,6%*$.6&07$%*8,.
5$'*$2(##(&'2*$#$'*$.$0$(%$.2(%5$,2'*$(;$
+$(#%&(..6'6& C2*$#$'*$.$0$(%$.2(%5$'2$$& '*$(;$ ' +$(#%(&. C2*$#$'*$.$0$(%$.2(% 5$'2$$&'*$(;$ '3 +$(#%%*8,.5$#$;(#.$.(%'*$ &$0$%%(#+7$'*. 0718'('6&*$$%'(5,6%*$.6&07$ 7$(&%'*$6&07$76&8%'*$'(A071&$&' HHHHHHI *$!81#$7$8#'*$,.'*('2*$&'*$.$0$(%$.6%(;$.4 >
+$(#%- C 8'8#$1#%1$0'%(#$'5$(2(#.$.6 *$6%%$, >$71,+$.#&
6A$.%(,(#+ %1$#'*$.$06%6&% '*$!81#$7$8#'6&2 0!4 )/
*(&.&+#5 -+ 01(
) * 21#6
((%'*$.$0$(%$.2(%6&'*$(;$;#81 ' +$(#%(&. $,,6& '*$0('$;#+ %$, $71,+$.#*(/6&; 6A$.2(;$%- C 8'8#$1#%1$0'% %*8,.*(/$5$$&(2(#.$.*$#658&(,*(%(,#$(.+(2(#.$.? C 8'8#$ 1#%1$0'% *$ 0,(67(&'% (6,$. ' 1#/$ '*$ 7&'*,+ $(#&6&; '*$ .$0$(%$.-6&%80*06#087%'(&0$%-&$ '*$%( $%'+(#.%'60<6%'#$,+81& '*$76&67872(;$%1#$/(,$&'(''*$#$,$/(&''67$*$#$6%&.6%18'$'*(' '*$6&07$(%%$%%$.5+'*$#658&(,6%(%1$#'*$76&67872(;$%1#$/(,$&' (''*$#$,$/(&''67$ #(&8&>%<6,,$.,(58#$#&(&+0(%$-%6&0$ C '*$ (78&' *(% (,#$(.+ 5$$& (2(#.$. 6& $A0$%% # 8'8#$ 1#%1$0'%- & 6&'$# $#$&0$6%0(,,$. #26'*'*$6&07$(%%$%%$.5+'*$#658&(,
*$#$6%(&'*$#(%1$0' '*$7(''$#%1$#'*$.$06%6& '*$ !81#$7$8#'6&2 0!4)/
*-'*$0,(67(&'%(#$$&'6',$.' @ -
B>8&.$#0&/$&'6&(,*$(.%6$ 4 -
B> #,%% 0&%#'687 (&. -
B>$(0* # 8&$#(,$A1$&%$%(&. #,%% $%'('$(&.& (78&'6%'5$(2(#.$. #,%% ,/$(&.(
$0'6&-2*$#$(%6&'*$ 1#$%$&'0(%$(%87 - -
B>*(%(,#$(.+5$$&(2(#.$.8&.$#'*$ 0&/$&'6&(,*$(.%(&. #,%% ,/$(&.(
$0'6&*$(78&'(2(#.$.
5+'*$#658&(,6%)8%'(&.$J86'(5,$2*$&0&%6.$#$.6&$&'6#$'+ *$!81#$7$8#'6&7( -1 ! 08('#
3!-. *(%*$,.'*('2*$#$071$&%('6&8&.$# &$*$(.6%)8%'(&.&'*6&;*(%5$$&(2(#.$.6&(&'*$#(&.$/$&'8(,
6;8#$(11$(#%)8%'(&.1#1$#-6'28,.&'5$1#1$#'6&'$# $#$6&%80* (2(#.*$#$,$/(&'1(#(6%#$1#.80$.5$,2
EG*$&2$ 6&.'*('8&.$#&$*$(.-#$(%&(5,$(78&'*(% 5$$&(2(#.$.(&.8&.$#(&'*$#*$(.-&'*6&;*(%5$$& (2(#.$.'*8;*6'%*8,.*(/$5$$&%(2(#.$.(&.(''*$ %(7$'67$-2$&'60$'*('$/$&'8(, 6;8#$ '*$(2(#.
071$&%('6&1(+(5,$''*$0,(67(&'%(11$(#%'5$)8%' (&.#$(%&(5,$'*$&6&%80*$/$&'8(,6'+-2$.&'0&%6.$# 6'1#1$#'6&'$# $#$6&%80*(2(#.(&.6&8#(11$,,('$ )8#6%.60'6&8&.$##'60,$?3 '*$&%'6'8'6&&'*$# 2#.%-6 5+(11,+6&;'*$'$%'%(&.;86.$,6&$%-2$ 6&.'*('
/$#(,,(2(#. 071$&%('6&6%)8%'(&. (6#-'*$&-6&8# /6$2- %80* (2(#. .$%$#/$% ' 5$ 81*$,. 6& 0,(67(&'%
(/8#G$ 6&.6''5$%6&'*$ (0'% '*6%0(%$*(/6&;
'(<$&&'$ (,,#$,$/(&' (0'%(&.06#087%'(&0$% '*$
3 0(%$I 6&'$# $#$&0$6%0(,,$. #6&'*$6718;&$.(2(#. *$(11$(,6%.6%76%%$. !6&0$'*$(11$(,*(%5$$&.$06.$.&7$#6'%-'*$J8$%'6&
,676'('6&6%,$ '1$& )$%%!&&'* 9%
= 7< G*$'*$#%1$(<6&;B#$(%&$.
$%B G*$'*$##$1#'(5,$
$%B