Sukhdev Raj And ANR v. State Of Punjab And ORS
!"
!#!$%&!' ('!'!") *'((+!,!"-.$/01) 2.345(# *6 *"'4(& 77($$*"', 8(&,., 2'*'( ."6*9 '4(&, (,7"5("',
! "#$%&'() $ %$'!#) * ! "#$%&'() $ )( + ,,,
&(,("'- &2:*'42*!"!15#+*'( &'4(*77($$*"' & 2*!",15#+*'( &&(,7"5("',) ! ' !!! ,". *$1(7.'/5#+*'(("(&*$1 ."6*9 ;;;;;
)( + -%
&(,("'!"'&*<+.&'*77(*$4*,9(("7&((&&(5*=*!",''4(&5(& 5*'(5> 1?4(&(9/'4(+!#!$?&!'7('!'!"!$(59/ ,4*"*$ ,!"+( 5(+(*,(5 9(!"=&(7&(,("'(59/$(=*$4(!&,) ! ') !# 1,((3!"=@.*,4!"= '4( &5(& 5*'(5 A0 ""(B.&( < 7*,,(5 9/ '4( !"*"+!*$ ::!,,!"(&1 ."6*9*'4*"5!=*&414*,9(("*$$?(5 4(*+',&(,.$'!"=!"'$!'!=*'!"*''4(9(4(,'!$*3 *61 7&(5(+(,,&<!"<!"'(&(,''4(*77($$*"',*"5&(,7"5("') ,4*"*$1 (B'&*+'(5!"'4(?&!'7('!'!"1*&("'!"5!,7.'(4("$/7!"'?4!+4!, &(@.!&(5'9(+",!5(&(5!,?4('4(&!$*3 *6&:?4:2.345(# *6 *+@.!&(5'4(!"'(&(,'9/?*/,*$(5((514*59(+:(?"(&'4(7&7(&'/
#!5(+"#(/*"+(5((55*'(5))>>?!'4.'*"/&5(&*$$':("' & 2: *'4 2*!"!1 $(*&"(5 +.",($ &(7&(,("'!"= '4( *77($$*"',,.9:!''(5'4*'$(*&"(52!"=$(("+44*,(&&(5!"*$$?!"='4( ?&!'7('!'!"*"5*,?($$*,5!,:!,,!"= (=.$*&2(+"577(*$7&((&&(59/ '4( *77($$*"', *=*!",' '4( 6.5=:("', *"5 5(+&((, '4( +.&', 9($?1 ?4(&(9/'4(,.!',((3!"=5(+$*&*'!"?"(&,4!7"'4(9*,!,'4( (#!5("+(9&.=4'"&(+&51?*,5!,:!,,(519(+*.,(7,,(,,!"'4(,.!' 7&7(&'/4*51!"*+'19(("?!'4!$*3 *6*"5'4(&(*'(&"7.&+4*,(?!'4 '4(*77($$*"',(*&"(52!"=$(("+4&(:*!"(59$!#!.,'4(*+''4*''4(
(=.$*&2(+"577(*$4*5*&!,(".''4(,.!'!$(59/'4(*77($$*"',' +4*$$("=('4(6.5=:("'*"55(+&((!",.!'!$(5."5(&2(+'!" 27(+!!+
($!(+' &,4&'1'4(+' "*+'1'4(*&=.:("',?(&(4(*&5"$/!"?&!' 7('!'!"*"5"'!"'4( (=.$*&2(+"577(*$1?4!+4?*,5(+!5(5*,* +",(@.("'!*$((+''4(5(+!,!"'4(?&!'7('!'!" '?*,"(B'*&=.(5'4*''4($(*&"(52!"=$(("+4,4.$5"' 4*#(4($5'4*''4(7&!#*'(&(,7"5("',4(&(!"*"5'4(7('!'!"(&,!"?&!' 7('!'!"1?(&(("'!'$(5',.!'7&7(&'/+:7&!,!"=34*,&* C0"
'4(9*,!,'4('&*",(&&5(&5*'(50)>>1?4!+4!,+"'&*&/''4( 7&(,,"'(5*'(5A>0 ""(B.&( 0C0 1?4!+4,'!7.$*'(5'4*'!* 7(&,"!,++.7/!"=:&('4*""(4.,(*"5:&('4*""(9.!$'<.77$'1 4(,4*$$9(("'!'$(5''&*",(&"$/"('4(,('?7&7(&'!(,*"5'4( ,*!57&!"+!7$(?*,*77$!+*9$(''4(++.7*"',+::(&+!*$7&(:!,(,*, ?($$ &(,,"'(+*&&!(,*$(=*$,*"+'!'/!"#!(?'4(6.5=:("'&("5(&(59/ '4(!#!,!"("+4'4!,.&'!"#./ '. 0/ 1/23 /. ' 4 44.. 1/- 56%76 77($$*"',4*5 7$*+(5"&(+&5'4(&(+(!7',5*'(50> ""(B.&( *$"=?!'4'4(
6
*77$!+*'!" & *55!'!"*$ (#!5("+( ' 7&#( '4*' '4(7&7(&'/ 9(*&!"= *&(:("'!"(5 34*,&* ".:9(& ?*, '&*",(&&(5 !" *#.& !$*3 *6 *=*!",'*,.:0C<*"55(7,!'(5 C<"0> 4(&(+&5 '4( *&(:("'!"(5 +*,( +.$5 "' 9( 7$*+(5 " &(+&51 &1 !' ?*, :!,7$*+(54(!+!*$&(,7"5("',?(&(5.'/9."5'7&5.+('4(&(+&5 9(&('4($(*&"(52!"=$(.5=( '?*,.&'4(&+"'("5(5'4*''4(&5(&5*'(5A)'4( (4,!$5*& 2*$(, <+.:<*"*=!"= !+(&?*,7*,,(5*'(&,7'!",7(+'!"1 ?4(&(!"!'?*,."5'4*''4(7,,(,,!"'4(,.!'7&7(&'/?*,!$*3
*61'4(&(&(1'4(7&7(&'/+.$5"'4*#(9(("'&*",(&&(5!"*#.&'4( 7('!'!"(&,#!5(&5(&5*'(5) ""(B.&( < =*!",''4(,*!5 &5(&1!$*3 *6!$(5!#!$%&!' ('!'!"AA)'!'$(5*,D!$*3
*68(&,.,4( !"*"+!*$::!,,!"(&1 (#(".(*"5'4(&,E1?4!+4?*, 5!,:!,,(5#!5(&5(&5*'(5) ""(B.&( <0 1?4(&(7('!'!"(& ?*, "' 7&(+$.5(5 &: 7&(,,!"= '4( +$*!: 9(&( '4( *.'4&!'!(, & 5('(&:!"*'!"'4(&!=4','4(7*&'!(,1'4.,1&*$$!"'("',*"57.&7,(,1 '4(&5(&'4($(*&"(52!"=$(("+4!,"',.,'*!"*9$(
(& +"'&*1 & 2 *!",1 $(*&"(5 +.",($ &(7&(,("'!"= &(,7"5("',) ! ') !!! 1!(1$(=*$4(!&, ,4*"*$1,.9:!''(5'4*'
,4*"*$4*5!$(5!#!$2.!')0)*=*!",'!$*3 *6*"5*, ?($$*,*77($$*"'2.345(# *61?4?*,*&&*/(5*,5(("5*"' 1& 7,,(,,!"'4(*&(:("'!"(5$*"5*,5.&!"='4(7&+((5!"=,7("5!"= 9(&( '4( +:7('("' *.'4&!'/1 7,,(,,!" ?*, &+!9$/ '*3(" " A)4(*&(:("'!"(5,.!'?*,5(+&((5*,!'?*,!$(5."5(& 2(+'!" '4(+'*"5&(#!,!"7('!'!"007&((&&(5*=*!",' '4( ,*:( ?*, *$, 5!,:!,,(5 " )0 #(" 9(&( '4(
8
*&(:("'!"(5,.!'1!"6."+'!",.!'?*,!$(5"0)A?4!+4?*, =&*"'(5!"*#.& ,4*"*$ " 0)A12.345(# *6!$(5!#!$ 2.!' )A&5(+$*&*'!"'4*'4(4*59(+:(?"(&!"7,,(,,!" '4(#*+*"'7$'9(*&!"=34*,&* C04(,*!5,.!'?*,5!,:!,,(5"
A)A =*!" " >A1 2.345(# *6 !$(5 * +!#!$ ,.!' & 5(+$*&*'!"'4*'4(!,?"(&!"7,,(,,!"'4(,.!'7&7(&'/*$$(=(5' 4*#(9(("7.&+4*,(5&:!$*3 *6 &'4(,*:(#(&/7&7(&'/14(!$(5* +!#!$,.!',((3!"=7(&7('.*$!"6."+'!"*=*!",' ,4*"*$4(,*!5,.!'?*, 5!,:!,,(5!#!$*77(*$!$(5?*,*$,5!,:!,,(5" (=.$*& 2(+"577(*$A>4*,9(("5!,:!,,(5?4!$(5(+!5!"='4(?&!' 7('!'" '?*,*$,+"'("5(5'4*''4!,.&'4*5*$&(*5/.74($5'4( +"#(/*"+( 5((5 5*'(5 ) ""(B.&( <0 #!5( &5(& 5*'(5 )!"!#!$%&!' ('!'"AA)19.'4*5=!#("$!9(&'/ "$/&5('(&:!"*'!"&!=4'9('?(("'4(7*&'!(, "5(&'4(=*&9,.+4 &5(&1 ,4*"*$+.$5"'4*#(!$(5'4(7('!'"9(&('4((4,!$5*& *=*!"
,' '4(&5(&5*'(5) ""(B.&( < 1!"(,,("+(4(?*, (,'77(5 ' .&=('4(!,,.( +$*!:!"= ?"(&,4!7 "'4(9*,!, '4( +"#(/*"+(5((5*"5'4.,1.&=(5'4!,.&'&.74$5!"='4(&5(&."5(& +4*$$("=( (.&'4(& 9.''&(,,(5 '4*' '4($(*&"(5 2!"=$(("+4 !, "' 7&(+$.5(5'5(+!5('4( (=.$*&2(+"577(*$1*,!$*3 *6*"52.
*6*!$(5'7$*+("&(+&5*"/&5(&C5(+!,!"'4(+:7('("'*.'4&!'/1 !(1 &: '4( !+( (4*9!$!'*'!"1 &(=*&5!"=1 *$$':("' *&(:("'!"(534*,&*".:9(&?4!+4&(,.$'(5!"'!,,.*"+(+"#(/*"+( 5((5 ("5("+/'4( (=.$*&2(+"577(*$1!"#!(?'4(5(+!,!"
'4($(*&"(52!"=$(("+41?.$54*#(9(("**&+!+*$(B(&+!,( %(4*#(4(*&5'4($(*&"(5+.",($&'4(7*&'!(,*"5*77&*!,(5 '4(7*7(&93 4(:*!"'4&.,'&2:*'42*!"!1$(*&"(5+.",($&'4( *77($$*"',!,'4*''4($(*&"(52!"=$(("+4+.$5"'4*#(*56.5!+*'(5'4(
(=.$*&2(+"577(*$&(,.$'!"=!"'5!,:!,,*$+!#!$,.!'9(*&!"=0 A'!'$(5*,D2.345(# *68(&,., ,4*"*$*"5'4(&,E+$*!:!"= ?"(&,4!7!"7,,(,,!"'4(7&7(&'/9(*&!"=34*,&* C01,!'*'(5 *'*$! 1*&!7.&*1:&!',*&?!'47(&7('.*$!"6."+'!""'4(7&(:!,( '4*'!$*3 *64*59(+:('4(?"(&9/?*/+"#(/*"+(5((55*'(5 ))>> *"5 '4(&( ?*, " &((&("+( ' '4( &*$ *"5 5+.:("'*&/ (#!5("+(*,!'?*,,7(+!!+*$$/.&=(5!"'4(:(:&*"5.:*77(*$'4*''4( @.(,'!"'!'$(?*,,.96.5!+(!"'4!,.&' "+('4(@.(,'!"'!'$(*, ?($$*,'4(&!=4''7,,(,,!"?*,'9(*56.5!+*'(5*'(&'4(5(+!,!"'4( !#!$%&!' ('!'")1?4!+4?*,$*'(&"5(+!5(59/'4( $(*&"(52!"=$(("+41'4(7,,(,,!"+*""'9(*$$?(5'+4*"=(5.&!"= '4(7("5("+/'4(?&!'
7('!'"4(,*$(5((5!"*#.&2.345(# *6 (B(+.'(59/!$*3 *64*5"'9((",('<*,!5( %(*&(*&*!51'4(*&(:("'!"(5*&=.:("'!,:!,7$*+(51&1 '4(*56.5!+*'!"'4(,.!',((3!"=5(+$*&*'!"?"(&,4!7*"57,,(,,!" '4(,.!'7&7(&'/"'4(9*,!,'4(+"#(/*"+(5((55*'(5))>> ?4!+44*5*$&(*5/9((",('<*,!5(*"5.74($59/'4($(*&"(52!"=$(("+4 77($$*"' 7$*!"'!"'4(,.!' *!$(5'(,'*9$!,4"&(+&5*"/5(+!,!" &(=*&5!"=*$$':("'!"*#.&!$*3 *6 , *& *, @.(,'!" 7,,(,,!" !, +"+(&"(51 7$*!"' :!,(&*9$/ *!$(5 ' 7$*+( " &(+&5 34*,&* =!&5*?*&! ' (,'*9$!
7,,(,,!"19.'"'4(+"'&*&/ ,4*"*$7$*+(5"&(+&56*:*9*"5!(, &:'4(/(*&>')'7&#('4(7,,(,,!" 4(*$$(=(5!",7(+'!"9/'4((4,!$5*&?*,*"(/(?*,41&1 *!9(4,!$5*&")1?4!$(*77&#!"='4('&*",(&7&7(&'/'
,4*"*$"'4(9*,!,7,,(,,!"1*$,"'!+(5'4*'4(?*,!"(B+$.,!#( 7,,(,,!"'4(34*,&*".:9(&1?4!+4?*,"('4(&(@.!,!'(+"5!'", &'4(7.&7,(*$$':("' 4(&(+(!7',,.=4''9(7$*+(5"&(+&59/?*/*55!'"*$ (#!5("+(+*""'9($3(5!"'1&1"(B7$*"*'!"4*,+:(&'4?4/'4( *&(:("'!"(5&(+(!7',4*5"'9(("7$*+(5"&(+&5*''4(&($(#*"'7!"' '!:(?4("'4(?&!'7('!'"?*,7("5!"=*"5*$,!"'4(+!#!$,.!'#(" "?!'"(,,&:'4(5(7*&':("'4*59((",.::"(5&*56.5!+*'!"'4( $!, !" '4( ,.!' " *+'1 '4( *77($$*"', :!,(&*9$/ *!$(5 ' 7&#( '4( 6.,'!!+*'!"!"!,,.*"+('4(+"#(/*"+(5((5 $*+!"="&(+&5&(+(!7', ""(B.&(<*$"=?!'4:!,+*77$!+*'!"?.$57*$(!"'!",!="!!+*"+( *"5?.$5"'&("5(&*"/*,,!,'*"+(''4!,.&'&*56.5!
+*'!"'4($!, ".&#!(?1'4(*&=.:("'&2*!"*"5*,?($$*,'4( 7&!#*'(&(,7"5("',9(&('4(?&!'+.&'*"5!"'4( (=.$*&2(+"577(*$ ?.$54*#(9(("!5("'!+*$'4*'*77($$*"'17$*!"''4(&(!"1?*,5(&!#!"='!'$( "'4(9*,!,'4(+"#(/*"+(5((5&:!$*3 *6'!,,(''$(5$*?'4*'* 7(&,"?45(,"'4*#(*'!'$(1+*""'7*,,"*9(''(&'!'$('!,!"'4!, 9*+35&7'4(:*''(&1$(*&"(5 2!"=$(("+45!,7,(5'4( (=.$*& 2(+"577(*$ 4(&(!,*"'4(&*,7(+''4(:*''(&%(?.$59(+::!''"= **$$*+/!"+*,(?(5"'&(7&5.+('4(&5(&5*'(5)1?4(&(9/ '4(?&!'7('!'"!$(59/!$*3 *67&(5(+(,,&7('!'"(&,?*,5!,:!
5
4(,*:(&(*5,'4.,-< F4( $(*&"(5 +.",($ & '4( 7('!'!"(& +"'("5, '4*' '4(
!"*"+!*$ ::!,,!"(& .=4' ' 4*#( &(:*"5(5 ' +*,(1 !",'(*5,'77!"=,4&'*',(''!"=*,!5('4("#(/*"+(((5 !"7('!'!"(&E,*#.&1&+",!5(&!"='4(:(&!',4!,+$*!: #!,<* #!, ,4*" *$1 &(,7"5("' %( *&(1 4?(#(&1 "' !:7&(,,(5 ?!'4 '4!, *&=.:("' 9(+*.,( '4( !"*"+!*$ ::!,,!"(&4*,"':*5(*"/9,(&#*'!""'4(:(&!', '4(&(,7(+'!#(+$*!:'4(7*&'!(,*"54*,"$/,('*,!5('4( "#(/*"+( ((5 " '4( =&."5 '4*' '4(&( !, " &5(& ' ,.77&''4(,*:(4(7('!'!"(&?.$5"'9(9*&&(59/'4!, &5(&&:7&(,,!"=4!,+$*!:9(&('4(*.'4&!'!(,+"+(&"(5 ?4!$(5('(&:!"!"='4(&!=4','4(7*&'!(,2.96(+'''4(,( 9,(&#*'!",1 '4!, 7('!'!" *!$, *"5 '4( ,*:( !, 4(&(9/ 5!,:!,,(5G
&:'4(7(&.,*$'4(*&(:("'!"(5&5(&1!'!,(#!5("''4*' +*"+($$*'!"'4(+"#(/*"+(5((54*5*''*!"(5!"*$!'/4(!:7&''4( &5(&$(*#(,":*""(&5.9''4*'*''4(9(,',:(77&'."!'/?*,'9( =&*"'(5'!$*3 *6'*,,*!$'4(*$$':("'!"*#.& ,4*"*$19.'
."5(&'4(=*&9'4(,*!5&5(&1&*3(5'4(!,,.(?!'4&(=*&5''4('!'$(1 *=*!"1*,5.&!"='4(7("5("+/*$$'4(,(7&+((5!"=,17*,,(5"'!'$(' 2.345(# *6 "+( '4( +*"+($$*'!" ,*$( 5((5 4*, 9((" .74($5 *, * "(+(,,*&/+&$$*&/1'4( (=.$*&2(+"577(*$?.$5$,(!',,!="!!+*"+( &."5*'!"*"5?*,&!=4'$/5!,:!,,(5 4(&(!,"5!,7.'(''4(&*'!5(+!5("5!+.$$(5.'!"#./ '. 0/"93 1*,(*+4*"5(#(&/+*,(4*,'9((B*:!"(5"'4( 9*,!,'4(*+',(*+4+*,(
&'4(&(*,",,'*'(5*9#(1?(5"'!"5*"/!"!&:!'/!"'4( &5(&."5(&+4*$$("=(4(,*:(!,.74($5*"5'4((''(&, *'("'77(*$!,
7
5!,:!,,(5",(@.("'$/1'4(*77$!+*'!"&*55!'!"*$(#!5("+(!,*$, 5!,:!,,(5 %$'!#) * )( + %&*:$ %&*:$ %3 ;6-7 4/ +// <. 0= 1 >= +// ?
>=