Dr. Garima Mangla v. Union Of India And ORS.
!"# $"%&'&(&#)&& & &( !&# ( * *+ %,-./
0
!"
102 2
# !"$ 2332 2
# % & ' ( &)*%+, &-,'
#&+ 4'5 #%"6
&7&%%& .
#,(&
#,(& )+ /0*12334123"
'(
5 ,(&
,(& )+ /0* !24!66!"!
/#, / ,7 *8 /0*12334123"
*, / ,7 *897 /0* !2"!
: , (& ,'
* ;#5,(& *! /0*12334123" /0* !2"! &7&%%& /%#&5 % < & #
(&
&
& =
&
$ & $
&%& >) < =
& +) = %
+,"82 $ & $
&%& >) < =
& +&,8
2 % - #
2
&
= /
& ;?=
9%)/;%+ ! @& ( &,&<
- /0 *1233" A
( B5 & # 2 % > & % # # ' & / & *'*6"16 3*( <,"8%
4 ) &
& + &> / %
&
& 3*( <,"8 " ,"82/ & &< & &
=$ $& & $
& %& > ) < = & + ) =
%
+ , "82 # : , "82 %
& (< &
& &, "81
*%&
&
&/ /*%&,8
2% &
& #
&
8: ,"86 86: ,"8"82#&
<
'
/ 0 )/ ( + A
&
& )+( B 5 86@< ,"83, '
/& / 65
38
1
9"* * :
* #*-;*- <;*;
&
** 9, 5 < '
/ 1 ( < &* &82 , "8 ( < &( #9
# ( "82 % )+ (
=$6 !8 &,""# # !" &, "1(
=$ 88 ,""< /
&
( * & 3 : , "" )
= $8"+ "82 % & & &
< & & C 3: ,"" 3 % <
& & &( 3# -&
& <=
9&
3#
* & 83 : , ", *! (
& & &
& < : ," ? < & ##<
& % <
& ,#(,&
=
&&
6 / < < 3, ( =
& & &
&, >
&
&
& < =
'< <& & ", %
,"82 #3: , ""# &# <
&< '< & < ,D <8: ,"86E
# &( = & -
&<
&< &
=
(
&& B & & - ( #- & 8 & 8 / %, &
-#
( & ,&
&
< F /
< *# & &
( & %
C &
<5& (
<5& ( && ( & & <
& *( <, "83 8!*( <,"86 0)/+*!2 ""3 < & < #( = %
,"82 & & #
& & # ?=
< & & & & (&
&
& < # # & & , # ( &
=
< & /#
&
6*( <," #
.
D < &&
3"3"", &
& < %, *2 # < #
& < <
&8188" * & 8288"
3
*8<( &
: , & * 2 < ( & (& ,' *!<( &
# , *2 #
& < <
E 8" /, # #-# &< /
<,"!% #- & -GG % .
6 #55 &( (& & $& #96& = >* * .
= >* **- # 6"5
?=
?=
"""1
'F 68H
8"8
, /0$123$"
#- & -A;B% .
6 #55 &( (& & $& #96& = >* * .
= >* **- # 6"5
?=
?=
"""2
*??%I ::??* I 13H
0
88 (& ( && 8 % & $& & $
& %& > ) < = & + &, 8
) G8
2&G+# ( < =& ,<& & , $
& & > &
& < , < & , & < ,& &
=$ - ( =
& & 8! % <5&
8
& .
D6< >@ # 8
< $
&& >
=
& &<& > &
= &
# > && > ( &
& %; , , ( .$ ) + < $
&& >
=,
& J ) + < ( $
&& > &
=J
1
) + $
& & > & & & & < J ) (+
& & > &
< J )(+ ( ( ! %; -& ( <5& ( ) +K & & K & & # &
&> &
&)+ & &/ & &,8 )8" 8 13+, # <
& JE 82 % ( ( 8
2 & & ( 5 & & <#.
6* D
E
& 86J 6* A D
& E
# &> & &
C &/ & &,8 13 # > &
& > J 6*2 & /
/ , &F< &/ &$7
& &,L 8 &/
/ , &F< &/ & &, & & # , , & &
& (
&& >J & /
/ & F< &/ &
& <
-( & ,#
< # > & < & <J ! & & ,
& , & , & &
& & & < & &
&
< ,
$
&& > &
& & 6* #;,-*
A8- *; * *B, $7 &
& &,L 8
& &
& /
/ &F< & / &<&<<
& &
$
&& >=& & & )+
& & &)!+J
$
& & > < &=& &
#
< , .L ) +& < J ) + & < & J ) + < J ) (+=$ - & J )(+&
J )( + < < & < / ( ;J
!
$
&& >< & & > <& #
#
& , .L ) +
# <( $ ( J ) +
# # < J ) +
# < =
& & , , & & &J ) (+
# & & , &
& J )(+ & < & < / ( ;J ( & &
# - &
& & & &
, < & <,
& & &&& ( ( & 1& 3 ( < & &
& J 2
&
( <
# - & & &
$
&& > =& & &)+ 1
&
(< #
- & & & =$&
& > < 81 ?=&
# & !&8
2, / (
&$& & $
& %& >) < = & +,8
3) A8
3B+ % #
> > &
& /
/ , &F< , &/ &, / &
/ 83 28
3 .
D2 #;* * C!* , --*; / !*5>./!*-**/"- ,-**
<;*; D$M)8+
& <
, &, @
, &&
< ( &
$ ) + -
& & / 9F< 9/ &9 / &9
/ 9 / < ,& <, & & &,< #( &,&
=<& & & = =& & & 2)+ =< & < J ) + -
& & / 9F< 9/ &9/ < , &
<,
& & & >, &,&,< #(
&,& =& =<& & N
2
) + M% && & & & ( < & & &
$
&& &
< &( &< <
& N )+ %
, & <,&- # &
& , &- #
( < @ ,
( &
,
=#-
& (< E 86 3, 6 , # & & ,( # % .
E#,- * * ;* * )8+ %
, -
& >
&
# > , &
&
<( /
( & )+ '(
( & ( /
& & , &, @ ;
& 7 & & < < &/
/ , &F< &/ && & & &< .
7?
& & & F<
&/ && & & $
& &,
( < &,>
>
,
< &< & & )+M)+7 & & &
< < < &
( && & & )<+%& & & , & & #
$ )+ ,# & =& &# J )+ < < & <
( &J )+ - < <
& J )+ <( &J )+( & ( <
& J )+;% <>
& &
$
&< <
& &>
< & & & & )+/ &<-# ( &
# & &
< &/ &,
<
# ( N )!+, > (
<
& (
( & ( /
,
& &
#
> & , , <& #
,5&
& &
&&5&
& & @ / )2+ > <$)8+, &
&
&/
/ , & F< &/ &,,<& & (
& <
)1+ & & 5&
& < &
&
& & @ ;@ /,& <,#
&
& )3+ % & & < $ < ( &
# &
&
& & /
/ , &F< &/ &, < & & & <
)6+ ( &
# &
& /
/ , & F< &/ &, ## &/ ,F< / &
& & #,-3F-**. ;* * $?( & & <( (
#,-0#G- ;* * )8+
& #& &
< & @ ,
< = & & &- # & &
& < <
& <$)+2 )+ %
,
>
&
# > & (
( &( /
<, #& & , &
@ ;, ( = & & )!+ , > (
<
& (
( & ( /
,
& &
# > & , , <& #
,5&
& # & & &
&&5&
& & @ / )2+ % < #& &
< ( <$)8+1 )1+ & #& &
& & &
& 5&
& #,<& & & <
< &/
/ , &F< &/ &
3
)3+ (
# & & &
& 5&
& # #
&
&
# ,& & < (< #E 8 7<5& (& & ( & ( ( < & < &# & &
& / 8
2& & ) +8
2& & < > &
& %> > & &> & &
C &/ & &,8 13, $ > &
& > % # &/ & '& &
& &
=$8 %,
& ) + << -
< / # > & $
/ ****:*-2 1
F-,.-&
** ,@>:
"* * &
( & ( 5
0
*( <,"83% .
D!!O
( # < <
& &
& < ,# -
#
& & .$ )+ %
& C<& ( & & < ( < #<
<<
<
< )<+% < #< & < & &,
& ,/ & (
< < & <
)&+% & ( & < & #
- & < & <&
& = % , ( & & <
& (
C & )+% ( & & !< & & !)+< &
# < <
&/ & - & &
( ( %
#(<
& 86)8+ 86)+
1
<
&
& & > ( ( & )+< ( ( & , & < - < &
&
&< )+%/# &# &
& <&- & & '
/
& ) +%5 & &## & &< &
: & & %
,& <, & < ( ( > ( 5& <5& & ( ( ( # & )+% && , ,F < &F# & -&-
#
&
& <( )+%/# &
& #
< > '
/ & &
&: )5+% / : &&'
/
& >& /
: & & ( & )-+%# &
# ( &#& # < -
& * &2,"8!
'& 5<) + )+% F ( &
(
&
(( $ ( ) +%
& &
( ( # < &
(
& (
& &<& & ) +
&
& &< > (
(
@ ' -
( < <$ 38 )+% %
& & $
& %& > ) < = & +) = %
+, "82# &
(
(
<5& & ) + & ( & & , ( & & , & & & E)?
+E
,# 0 )/ ( +*!2 ""3#
< =/, *8
$& & $
&%& >) <
= & + ) = %
+ , "82 & & *( <,"83, & #
"82# '#(, # < #&-# &< '
/ 0)/+*!82"82% # - < / F*83316$8331 "83%
=/#
5 < '
/<( .
D
,'
/
< & # <$& 8
& !/*%&& -
# / (
D&
( &E ( ,< & & ! ( .
D) +
> &
&/
/ , &F< &/ & &)8+& !E % <( (
> & >
& &
& , &< && & & !)+ ' &, # < &
& !# &.
D! & /
/ , & F< & / &$ 7
& &,$$
)8+ & /
/ , & F< &/ & &,& & & # , ,& &
& (
$
&& >J )+ & /
/ , & F< &/ &
&<
# & <> & J )!+ & & ,
& , & , & & & & &<& & & &
< , $
&& > & & &E %= A &&
& B<
& )&+#. D)&+K &/
/ K , ,
&,< #( &,# &
( &&
E %= A &< B & )+ #. )+K &F< K < &
&#& ( & &
& ( & / & $
&E %= A && &B & )+ #. D)+K &/ &K & &, , ,
&,< #( &,# & &
$
& &E & )+,A && &B # & &# & & &
$
&
&A &< B & )+ &
&#& ( & &
2
& ( && & $
& %= A $
& &B
& ) +#.
D) +K $
& &K
& & < & & && & , -
(
& , & &( ,<
# <
& F< & / & &
$
&E ; & ) + & )-+ & & & & %= A
& B & ) +#.
D) +
& E #
& > & &
&/ & &,8 13)8"18 13+ # $ > &
& >
& 2 ( .
D2 $
&& >$7
&
& &,$$ )8+ & &
&/
/ &F< &/ &<& << & &
$
& & >=& & &)+
& & &)!+J )+ $
&& ><& &=& & #
< , .$$ ) +& < J ) + & < & J ) + < J ) (+=$ - & J
)(+&
J )( + < < & < / ( ;J M)!+ $
& & > < & > #
& , .$$ ) +
# <( $ ( J ) +
# # < J ) +
# < =
& & , ,
& & &J ) (+
# & &, & & J )(+ & < & < / ( ;J ( & &
# - &
& & &
&
, < & <, & &
&&& & (
( & 1& 3 & (< & &
& J )2+ &
(<
# - & & & $
&& > =& &
&)+ )1+ &
(< # - & & & =$& & >
<NE
& 2)+ & =& # & $
& < & & & &
& < & 2)!+ ( $
&<& &
> , < & #
& && )# &(<
# + & 1)+& <
&
# ( = & 3& <
= =&
, ( & & / (
-
&
> & <
&&
& ,< & &
& & > & , ( #,< ( # &# <5& #?( & & # < , & & > &
& &
# & <
%
# C
& & <5& # &< &< # & ( <& & =$& $
& & & < ( 8" # & > ( &
& # &
&
#/ (
( > &
& &
& ,< & &%#
& &
<< < & =& #5 & ( # & 5 '
/ & ( & : & ( # &
=
&
&& (
& ## &< &<
; &/ & &, 13 /*% & & < (&
& % %
"82# < / (
=& #& < & , (
< @ #( &,# ( #5 '
/ <
& &
% 5 '
/>
& < / F-,. - &
** ,@>0 & & > & 5 / F-,.-&
**
,@> < & & <
< '
/ & 8
, < 5 '
/ 86@< "83% &
& &&
E " % 3 "82, ( .
E#,- -*;*>*-*. **;8 )8+ & & < < -
=
)+%=
& & ,#
3
&
& & / & / &
/ < = & =
=
-
( <> &
& < & & & & &
& < = , <> -&
=
, ( ,
# E E#,-1;**><A A*:$% & &#
& &
# '#(, &
&
& / & / &
/ < = & =
> &
& <= & &(
& =
<8 : , "86E 8 < /# ( * & 3: ,"" .
D#,- %=
& & ,# & &
& &/ & / &
/ < = & =
=
-
( <> &
& < & & #,- 2 & & &
0
& <=
, - &
=
, ( , # E ===== #A <8 : ,"86B #,-1;**><A A*:$% & &#
& &
# '#(, &
&
& / & / &
/ < = & =
> &
& <= & &(
& =
MN )8+# #,-1 % 9 % &
/
& < &
& # # & E #
& & "81""# &# # "" "1% & & < /
$<&- .
1
! "
! /
(
3 .
#,- G *.
#,- <:** ** %,/
-*;*>*-*. **;8)8+
-*;*>*-*. **;8==== & & < < -
=
% =
& % =
&
& , # & &
& , # & &
& &/ & & &/ & / &
/
/ &
/
< = & = < = & =
=
=
-
( -
( <> &
& < <> &
& < & &
& & & & &
& < = , < > - &
=
, ( , # E 2 & & & &
& < =
, -
=
, ( , # 1 ; ** > < 1 ; ** > <
2
A A*:$%& A A*:$%& &#
& & # &#
& & # '#(, '#(,
& &
& &
& / & / & & / & / &
/ <
/ < = & =
= & =
> &
& < > &
& < = & &( = & &(
& =
& =
<8: ,"86 MN 1 % 9 %
/
& < &
& # #
& 2 @ < 3, (
=& < &( & & &
& &/ & / &
/ < 9 = & =
"82& % =
-
&
!'#(,=
<5&& # &, > > &
& < &
&
% 3 (
2
& & &
& < = , & &
# =
&# <> -&
=
# 3 & <
& & & ( > &
& <=
# &
&&
& <=
( =
#> &3
<8 : ,"86% ( #( > &
& <=
(
& =
% A <8 : , "86B )8+< &
& < &
& # # * & 3 : , ""%, & <& .
D)+ "82 ( =
% & !
D @ <
$( & .F( ;; &E )<+ 3)8+ & & < - =
2
)&+ %=
& & # & &
& & / & / &
/ < = & =
( < =
-
@& ( &,#& G=
G )+ %=
> > &
& < & & )+ &, =
&&
& <=
9 > -
=
( "82 # )+ 3 =
&
& <=
&
,9 > &
=
=
) + @, ( # & &#
&
22
)+ %=
(
> &
& <=
& &
#>
& =
<8: ,"86 ) + , ,G <8: ,"86G
< , =
(
& <=
&
& =
& 9# #
)8+ # <
9 % &
&
& < &
& E 1
, <
& &
/ < = &,& & &
&=
3,#>
& < #
& &
& < ,#(<
2
>
( , <-
& <=
( ? , # >
<&
=
& < 3 ( # , / #
(<# O
( #
& # -
& < < /, / &
-#
&
(<=
(
# 6 <
/0*!66!"!4/0* !2 "!<
## > &<
/0* !2"! &# & &
& 9 ,< ,
/
& ;?=
: " % #
?=
/0*!66!"! # 8
3
2
( # &
5 ,
## &=
'
/
& ; ?=
<< #
%
/
& ;?=
<& &< ' "2"1,# &( , & # ( #<(, / ( 0 # !" .
8 /0*1233" # 3 /0*123" # 3 ! /0* !24!66!"!# !8 & < &
&& !
& , , %,-./ =@%* (A %,; 0 -
9 .
I 0 < .
I