Union Of India And Others v. Satish Kumar
#$% & & '
()* +*,#-#$./
$#$ $+#(($+)0*- 11*22($)- 3 ()#-0456( *-1$+*$) !. 7!
7!
4
*-*$).
! (89##$:0#0(:;+9,()*; )0*(11*22($)- !(-0($+**1#$:0($+05;+9,()*; )0**-1$+*$) 4; 05:0)0*#$-)($)#$)(<,5)(11*(2 #2*+5$+*2(5-*=
)0**))*- ()*$),0(22*$:*#-6(+*))0*+*+()*+
;1(--*+ >?)0*2*($*+#$:2*5+:*)05:0@0#,0)0*@#)1*)#)#$ #2*+>?)0* *-1$+*$)0(->**$(22@*+ 0* (,)-#$>*9#)?2*(+#$:))0* #2#$: )0*1*-*$)(11*(2 (*)0())05:0(11#$)6*$)2*))*+()*+&&
)0**-1$+*$)@(- 19#-#$(22? -*2*,)*+ (11#$)6*$) (- ( $-)(>2* #$ )0* *$)(2 $+5-)#(2*,5#)? ,* -0))0*7 7"@*9*;$'
;
@0#2*0*@(-5$+*:#$:)0*>(-#,)(#$#$:,5-*; ;+()*+ '
@(-*:#-)**+(:(#$-)0#6() 2#,*)()#$(+(($(52 5$+**,)#$-AB < ($+#$15-5($,*)0** 0*@(-(*-)*+$ A
$&
;#$)*6- )0*,$+#)#$- 0#-(11#$)6*$);
*(+@#)0)0* 52*-/B )0**$)(2$+5-)#(2*,5#)? ,* 52*-;
-0)7)0* 52*-7";)0**-1$+*$)@(-+#-,0(:*+ 6-*9#,*>?
CD )0*,61*)*$) (5)0#)? 0* *-1$+*$) ,0(22*$:*+)0*( *<* **+ +*+()*+&
)05:0(@#)1*)#)#$ #2*+>* *)0#-5)>*#$:
% ' A< 9-
@0#,0 1*)#)#$ @(- +#-1-*+ $ A @#)0 ( +#*,)#$ ) *-1$+*$)')0**#$)+*,#+*)0**1*-*$)()#$--5>6#))*+>?)0* *-1$+*$) (:(#$-) )*6#$()#$ 0#- -*9#,*- @#)0#$ ( 1*#+ )@ 6$)0->?1(--#$:(-1*(E#$:+*$)*6- )0*+*1(--*+>?)0#- 5);( )*(
+#$:($11)5$#)? 1*-$(20*(#$:))0**-1$+*$);
0#- *1*-*$)()#$- @** *8*,)*+ 9#+* +* +()*+ A 5,0 *8*,)#$@(-(2-(
#6*+>?)0*#*,)*$*(2; )05:00#-2*))* +()*+A A 0*( *<* **+)*6#$()#$+*+()*+&
F+* +()*+ A($+)0*2*))*+()*+A A@**,0(22*$:*+>?)0* *-1$+*$))05:0(1*)#)#$ #2*+#$)0#-5)>*#$:% & &
'< 9-
@0#,0@(-(22@*+>?
)0*2*($*+#$:2*5+:*9#+*+*#615:$*+#$)0*1*-*$)(11*(2 )*0*(#$:2*($*+,5$-*2 )0*1()#*-;@*(* )0*9#*@ )0())0*#615:$*+85+:6*$)1(--*+>?)0*2*($*+#$:2*5+:*,($$)>* -5-)(#$*+ 1*5-(2 )0*85+:6*$)*9*(2-)0())0**-1$+*$)7-12*(0(- >**$ (,,*1)*+ 1#6(#2? $ )0* :5$+ )0() 0#- -*9#,*- 0(9* >**$ )*6#$()*+$2? )0**(-$)0()(,#6#$(2,(-*0(+>**$*:#-)**+ (:(#$-)0#6($+)0()-#$,*0*0(+>**$(,G5#))*+#$)0(),(-*;)0**(-$ )*6#$()#$ 0#--*9#,*-,*(-*+)*H#-)@*9*;>* *(#9#$:()-5,0 ,$,25-#$)0*2*($*+#$:2*5+:* (#2*+)$)#,*)0()())0*)#6*@0*$
CAD )0*-*9#,*- )0**-1$+*$)@**)*6#$()*+0*@(-$1>()#$ ()0*;
0*0(+>?)0())#6*$)*9*$,612*)*+0#->(-#,)(#$#$:,5-*($+)0()0#- -*9#,*-0(+>**$+$*(@(?@#)0)05:0($#$$,55-;$$<-)#:6()#, +* @0#,0 @(- #$ (,,+($,* @#)0 )0* )*6- ($+ ,$+#)#$- 0#- (11#$)6*$)(-(2- 52*-/B )0* 52*- 0* *2*9($) )*6- ($+ ,$+#)#$- (11#$)6*$) )0* *-1$+*$)(**H)(,)*+>*2@.< I#" HHH HHH HHH ##"
5(11#$)6*$)@#22>*-5>8*,)))0*,$+#)#$-:#9*$ #$)0*:**6*$) 6@0#,0@#22>**G5#*+)>*
#22*+())0*)#6* )0**1)#$:()B #$,#1(2; ;
;0#2(#; )(2;#-))<5:;00()#-:(0; +*'& $/&
8#$#$:)0*1-)($+) ())*$+ >(-#, )(#$#$: -,0*+52*+ ) ,66*$,* @* &
###"
5@#22$1>()#$ (1*#+ )@?*(- #9"
0*(11#$)#$:(5)0#)?6(?+#-,0(:*?5 6-*9#,* ()($?)#6*+5#$:)0*1*#+ 1>()#$;# #$)0*# 1#$#$; ?5 @E ,$+5,) +5#$: )0#- 1*#+ #- ,$-#+**+5$-()#- (,)?;-0@-)0()?5(*$) #)
1*6($*$)(11#$)6*$) 9"
5@#22>*,$-#+**+ ,$ #6()#$#$-*9#,*$ ?5-5,,*-- 52,612*)#$ 1>()#$($+# ?5(*
5$+ #)#$*9*?*-1*,) ,$ #6()#$ 9#")H#9" HHH HHH HHH H9"
0*
* (11#$)6*$) #- 15*2? 19#-#$(2 ($+
C'D -5>8*,))9*# #,()#$ ?5*2#:#>#2#)?,#)*#((-@*22 (- -5#)(>#2#)? 9*$6*$) -*9#,* 0*
*
(11#$)6*$),($>**9E*+B,($,*22*+)#2215>2#,()#$
)0*-*9#,*+*(11#$)#$:?5#$)0*($E $-)(>2* #9*"J *610(-#--5112#*+"
6)0*(>9*;#)#-,2*()0())0*
* (11#$)6*$)))0* *-1$+*$)@(--5>8*,))0#-())*$+#$:)0*>(-#,)(#$#$:,5-*@0#,0@(- -,0*+52*+),66*$,*@* &
F0*@(-)>*$1>()#$ ( 1*#+ )@ ?*(-F )0() )0* (11#$)#$: (5)0#)? 0(+ )0* 1@* ) +#-,0(:*)0**-1$+*$) 6-*9#,*()($?)#6*+5#$:)0*1*#+
1>()#$; # #) #- )0* 1#$#$ )0() 0#- @E ($+ ,$+5,) @(- $) -()#- (,)?F)0()0*@52+>*,$-#+**+ ,$ #6()#$ 0#--*9#,*- $2? $ 0#- -5,,*-- 52 ,612*)#$ 1>()#$ ($+ )0() )0*
*
(11#$)6*$)@(-15*2?19#-#$(2 ))0#--)(:*;#)@52+(2->*@)0@0#2*)* *) 52*-/ ($+ )0* 52*-(-(2-))0*+*+()*+&
)05:0@0#,0)0* *-1$+*$)@(-+#-,0(:*++5#$:0#-1>()#$1*#+
52*-/($+ )0* 52*-(**1+5,*+>*2@ *(+?
* **$,*.< < "9*?6*6>* )0* ,**H,*1))0-* (11#$)*+$+*15)()#$B(>-1)#$;-0(22>*$1>()#$ )0*1*#+-1*,# #*+#$*2*9($),256$ )0* *,5#)6*$)
52*-.
9#+*+ )0() #$ )0* (>-*$,* ( -1*,# #, +*
,$ #6()#$ ( +*,2(()#$ -()#- (,)? ,612*)#$
C/D 1>()#$;(6*6>* )0* ,*-0(22>*+**6*+)>*$ 1>()#$.
9#+*+ 5)0* )0() $ 6*6>* )0* ,* -0(22 +#$(#2?>*E*1)$1>()#$ 6*)0($)@#,*)0*1*#+ 1*-,#>*+#$*-1*,)#9**,5#)6*$)52*- " +5#$:)0*1*#+ 1>()#$)0*(11#$)#$:(5)0#)?#- )0* 1#$#$ )0() ( 6*6>* )0* ,* #- $) #) 1*6($*$) (11#$)6*$); )0* (11#$)#$: (5)0#)? 6(? +#-,0(:*0#6)*6#$()*+)0*-*9#,*- 6)0* ,*( )* #--5* $)#,* $*6$)0( )*:#9#$:$*6$)07-1(?#$ 2#*5 -5,0$)#,*;*9*)0#6))0*($E 6@0#,00*@(- 16)*+*1()#()*)0#-1(*$)+*1()6*$);(-)0*,(-* 6(?>* A" $-5,,*-- 52,612*)#$ 1>()#$>?(6*6>* )0*
,*;)0*(11#$)#$:(5)0#)?-0(221(--($+*,$ #6#$:
)0*6*6>* )0* ,*#$)0*:(+*#$@0#,00*8#$*+)0*
,*
< " %0**)0*(11#$)#$: (5)0#)?0(- )*6#$()*+)0*-*9#,*- 1>()#$*;)0*$-1*,)*$*(2 6(?$0#-@$6)#$)0*@#-*;*1*$)0*,(-*($+( )* 6(E#$:-5,0*$G5#?(-0*)0#$E- #)6(?.#",$ #6)0* (,)#$ )(E*$ >?)0* (11#$)#$: (5)0#)?F ##"@#)0+(@)0* $)#,*F##"*#$-)()*)0*1>()#$*#$-*9#,*F#9"6(E* -5,0)0*+*#$)0*,(-*(-0*6(?,$-#+*11*.
9#+*+ )0() *H,*1) #$ -1*,#(2 ,#,56-)($,*-; @0#,0 -052+>**,+*+#$@#)#$:;$,(-*-0(22>**1*$*+5$+*
C D )0#--5><52*( )*)0**H1#? )0**6$)0-< (" 6)0*+()* $)#,*;#$(,(-*@0**$)#,*#-:#9*$ >" 6)0*+()* )*6#$()#$ -*9#,*#$(,(-*@0**$ $)#,*#-:#9*$ "%0**(1>()#$*#-*#$-)()*+#$-*9#,*5$+*(>9* 52*;)0*+* *#$-)()*6*$)-0(22-1*,# ?F#")0*(65$)
11)#$ 1(?($+(22@($,*-;# ($?;)>*1(#+))0* 1>()#$* )0*1*#+ 0#-(>-*$,*>*)@**$)0*+()*
)*6#$()#$ 0#--*9#,*-($++()* 0#-*#$-)()*6*$)F($+ ##"@0*)0*)0*-(#+1*#+-0(22>*)*()*+(-(1*#+-1*$)$ +5)? ($?-1*,# #*+151-*151-*- A"%0**)0*$-1*,)*$*(20(-)*6#$()*+)0*-*9#,* ( 1>()#$*; (,)#$: (- (11#$)#$: (5)0#)?; (22 )0* 1@*- 1*-,#>*+#$-5><52* "($+"(>9*-0(22>**H*,#-*+>?
)0*#*,)*$*(2($+@0**)0*#*,)*$*(20(-#--5*+ )0*+* )*6#$()#$>?)0**$)(29*$6*$) '"5#$:)0*1*#+ 1>()#$#)-*H)*$-#$)0** ;(- )0* ,(-* 6(? >*; )0* (11#$)#$: (5)0#)? 6(? @#)05) (--#:$#$:($?*(-$)*6#$()*)0*-*9#,*- (6*6>* )0*
,* $ )0* :5$+- 5$#-0#$: (2-* #$,*,) #$ 6()#$())0*)#6* (11#$)6*$) )0()6*6>* )0*
,* 0#- (#25*)1(--)0*>(-#,)(#$#$:*1*() ,5-*;>?)*$+*#$:($)#,* $*6$)0))0()*
*,)$* 6$)0K-1(?#$2#*5)0** J *610(-#--5112#*+"
+*+()*+&
I%0**(- 22$& & ,$-)9& B"()#-0456(
CD @(-*1)*+ 0#(2#$/&
)5$+*:(-#, )(#$#$: ,$-)(>2*B#9*-,0*+52*+@* &
(-1* )0*
* (11#$)6*$)#--5*+>?66($+($) /)0 0(L#(>(+9#+*2*))*<AAB/)0 *,))<9 "B+6<AB
</ /A+()*+&&
*0(->**$$ 1>()#$ ( 1*#+ )@ ?*(- 6 )0* +()*
(11#$)6*$)B*1)*+ >(-#,)(#$#$:($+-)#22,$)#$5*-)>* - %0**(-;>?9#)5* )0*19#-#$,$)(#$*+#$52*/ ($+ 52* ;)0*(11#$)6*$)(5)0#)? 22 $& & ,$-)B9 " 4 ! ; #- *61@**+ ) )*6#$()* 0#- -*9#,*- +5#$: )0* 1*#+
1>()#$;# #)#- )0*1#$#$)0()0*#-$) #) 1*6($*$) (11#$)6*$)#$ A @;)0** *;#$*H*,#-* 1@*-,$ **+51$)0* 5$+*-#:$*+>?)0*9#)5* 52*/($+ 52*- ;0**>?#--5*$*6$)07--(2(?#$2#*5 $*6$)07- $)#,*)22$& & ,$-)B9 "4 !
)*6#$()#$ 0#--*9#,* *-0(22>*+**6*+)>*$ 6*#$-*9#,* @#)0*
*,) 6)0*+()* #--5*
)0#-+*J 0(6$#5- *(+#$: )0* )*6- (11#$)6*$) )0* *-1$+*$);(-*H)(,)*+(>9*;(2$:@#)0 52*-/B )0* 52*-2*(9*- $6())* +5>)#$56#$+)0())0**-1$+*$),52+>*+#-,0(:*+B0#- -*9#,*-,52+>*)*6#$()*++5#$:)0*1*#+ 0#-1>()#$;)05:0($ #$$,55-($+$$<-)#:6()#,+*# )0*,61*)*$)(5)0#)?+5#$:0#-
CD 1*#+ 1>()#$ 5$+0#65$ #))>**)(#$*+#$-*9#,* 1*5-(2 )0* +* +()*+ &
; 1(--*+ >? )0* 66($+($); ;0#2(#*9*(2-)0())05:0($#$$,55-($+$$< -)#:6()#,+*)0**-1$+*$)7--*9#,*-0(9*>**$+$*(@(?@#)0+5#$: )0*1>()#$1*#+-)#,)2?(-1*)0*)*6- 0#-(11#$)6*$)(-(2-)0* (112#,(>2* 52*-0()>*#$:-($+*-1*,#(22?#$)0*(>-*$,* 9#2()#$ ($? 52*-6(2( #+*-0(9#$:*9*$>**$(22*:*+;$ (52),($>* 5$+ @#)0)0*(,)#$)(E*$>?)0*(11*22($)- 0* 2*($*+ #$:2* 5+:* (11(*$)2? :) -@(?*+ >? )0* *-1$+*$)7-(,G5#))(2#$)0*65+*,(-*0()*9*$)#-$) 5$+* **+ )#$)0**-1$+*$)7-+* +#-,0(:*B)*6#$()#$9*$)0*@#-*;)0* *-1$+*$)@(-)#*+ 65+* 0#-*2()#9*($+@(-(,G5#))*+(-)0* 1-*,5)#$@#)$*--*-;@0@**(2-*2()*+)0#6;)5$*+0-)#2*0* )#(25)0(+)05-$)0*,0#,*>5))(,G5#))0**-1$+*$)( )*:#9#$:
0#6)0*>*$* #) +5>)$)0*-*,#,56-)($,*-;#)@(- )0*,61*)*$) (5)0#)?),$-#+*@0*)0*(1*-$@0#-?*))*9*$,612*)*0#->(-#, )(#$#$:,5-*($+@0#- 5$+#$929*+#$(65+*,(-*#- #)*$5:0) >**)(#$*+#$(1((6#2#)(? ,*2#E*)0* @0#,05$+5>)*+2?#- #$929*+#$-*$-#)#9*1*()#$- $ )0#- *:(+ * **$,* ,($ >* 6(+* ) )0* 22@#$:
>-*9()#$- )0*1*H5)#$<
" ' A.< I 05-($*612?**$1>()#$,($>*+#-,0(:*+ 6 -*9#,*(1-1*,)#9**612?**6(?>** 5-*+*612?6*$).
#"$)0*:5$+ 5$-()#- (,)?($)*,*+*$)-($+,0((,)*;
C&D +#-,2-*+ 6 0#- ,$9#,)#$ #$ ( ,#6#$(2 ,(-*; 0#- #$929*6*$)#$(,#6#$(2
*$,**9*$# 0*@(-(,G5#))*+$ )*,0$#,(2 :5$+- >? :#9#$: >*$* #) +5>)" )0* ,$+5,) 2#E* ,1?#$: #$ *H(6#$()#$" 5-)#,()#$ -5-1*$-#$ +*>(6*$) 6,22*:**),F ($+ ##"$ )0* :5$+ -511*--#$ 6()*#(2#$ 6()#$6(E#$: (2-* -)()*6*$) #$ *12? ) G5*#*- *2()#$: ) 1-*,5)#$ ,$9#,)#$ (,#6#$(2
*$,**9*$# 0*@(-52)#6()*2?
(,G5#))*+#$)0*,#6#$(2,(-*"0#-:5$+#-+#-)#$,) 6)0* :5$+ 1*9#5-($)*,*+*$)-($+,0((,)*;(-#)-0@-( ,5*$)+5>#5-,$+5,)($+(>-*$,* ,0((,)*())0*)#6*
6(E#$:)0*+*,2(()#$;)0**>?6(E#$:0#65$-5#)(>2* )0* 1-)J *610(-#--5112#*+"
$9#*@ )0*(>9*;@0#2*(22@#$:)0*(11*(2;@*-*)(-#+* )0*#615:$*++*1(--*+>?)0*2*($*+#$:2*5+:*-(,$-*G5*$,*; )0*@#)1*)#)#$ #2*+>?)0**-1$+*$)#-+#-6#--*+ ,-)- D C 4D / -0(6-0* %0*)0*-1*(E#$:B*(-$*+ .
*-B %0*)0**1)(>2* .*-B