Surat Singh And ORS v. State Of Haryana And ANR
!
"#$ %$&'(')*+$,#$-.$/
0
!* 2 3!++ 3 /$($)#* !/+4-'#+")56")0!/7'8/")#")"0!/+9$/")0 !/!:!'##";0!/:4;%',+')59 "%"<0!/="> 7'="/")'"0!/+4(9';+9$/")0!/!")')%$/+')59 / !/!9'#"/50!/"<')%$/95"#")%!/ 94,$)%$/ 9")5"(0%<&"#$( /#9$;")%6)$/( !/7'(9";"/50%%'#')";%<&"#$$)$/";0"/>")" 6'#9!/+9'<$)%/"+6"/,0(('(#")#%<&"#$$)$/";0 "/>")" "=$(9 ')%";
9'(/%$/6';;%'(,($ ".4)&9 ",,$";(.$"/')5 (
# 0 1# 0 1# ?
")%@ A (?@#1 0 # 0@ @0@ @0@10
0 @#
0 @ # @@0
0
??0
?10 110@@#@@?01
0 0 @@
0 1 ?A (?
0?10?1 0 ?1# ?0 @ # 0@
#@0?
#?
0? 0? 0? #? 0?1?10??0?10??
#?1 0? #?@ 0?
#?
0? #? @0?@#?@0?@ 1# ?
01 #1 10 "(&--)B4$(#')( ;"6")% "&#("/$')<;<$%
)#9$",,$";( ';$%.>#9$;")%6)$/(0#9$>"/$($$8')5 4/#9$/ $)9")&$-$)# &-,$)("#') /#9$"&B4'/$%;")%069$/$"(')#9$",,$";(
';$%.>#9$+#"#$0#9$,/">$/'( //$%4&#')#9$/$
/'$ ;>0#9$ "&#( #9$&"($"/$#9"# <'%$)#'
'&"#')%"#$%
0'((4$%4)%$/+$&#')? #9$3")%&B4'('#')� @ ? / (9/#02#9$C0+#"#$ "/>")"(459##"&B4'/$ 1?1"&/$( ;")%') #9$/$<$)4$$(#"#$ <';;"5$ "%/'0 '(#/'&# 9'6")' /%$<$;,-$)#")% 4#';'D"#')#9$/$ "($('%$)#'";")%$&/$"#')";+$&#/(@")% 0 "%/' 9$("-$6"( ;;6$%.>)#'
'&"#')%"#$% @0'((4$%4)%$/ +$&#') #9$&#;#'-"#$;>0 @"&/$( ;")%6"("&B4'/$%9$ 3")%&B4'('#');;$&#/ /(9/#02#9$;;$&#/2C0<'%$"6"/%%"#$%
0"(($(($%#9$&-,$)("#')E 100FG,$/"&/$ /$9/'
")%9"9';")%")% ?00FG,$/"&/$ / "/")'0 ")="/ "'/ !4-8')8')% ;")%55/'$<$%"5"')(##9$"6"/% #9$;;$&#/0#9$ ;")%6)$/( ';$%.=$&#')(69'&96$/$/$ $//$%##9$;$"/)$%&4/# .$;60698$$,')5')<'$6#9$-"#$/'";,;"&$%)/$&/%.>#9$,"/#'$(0 %$#$/-')$%#9$ "'/<";4$ #9$"&B4'/$%;")%E
00FG,$/"&/$ / 9"9'")%$9/';")%")% @00FG,$/"&/$ / "/")'0"'/-4-8') ")% ")="/;")% 7'%$#9$/)#'
'&"#')(%"#$%
@0'((4$%4)%$/+$&#') ? #9$�+#"#$ "/>")"(459##"&B4'/$ "&/$(")%
"&/$( ;")%0/$(,$&#'<$;>')#9$/$<$)4$$(#"#$ <';;"5$ "%/'0$9(';
"%/'0 '(#/'&# 9'6")' /+$&#/( ")% $('%$)#'";C")%+$&#/ G --$/&'";C / /")(,/#0--$/&'"; --4)'&"#')")%"% +$&#/G 0 "%/' 9$ ("-$ 6$/$ ;;6$% .> )#'
'&"#')( %"#$%
0'((4$%4)%$/+$&#') #9$	$;;$&#/0<'%$"6"/%( %"#$%
0 "(($(($%#9$&-,$)("#')E ?00FG,$/"&/$ 55/'$<$%"5"')(##9$"6"/%( #9$;;$&#/0#9$;")%6)$/( ';$% .=$&#')(69'&96$/$/$ $//$%##9$;$"/)$%&4/#.$;60698$$,')5') <'$6#9$-"#$/'";,;"&$%)/$&/%.>#9$,"/#'$(0%$#$/-')$%#9$ "'/<";4$ #9$"&B4'/$%;")%E 0?
FG,$/"&/$ /#9$$)#'/$;")% 1 #'(,$/#')$)##-$)#')9$/$#9"##9$"6"/% #9$$ $/$)&$ 4/#,$/#"')')5##9$"&B4'('#') ;")%<'%$)#'
'&"#')%"#$%
9"(.$$)&9";;$)5$%.>#9$;")%6)$/("(6$;;"(#9$+#"#$069$/$"(#9$ +#"#$9"()#&9";;$)5$%#9$"6"/% #9$$ $/$)&$4/#,$/#"')')5# "&B4'('#') ;")%<'%$)#'
'&"#')%"#$%
@')#9$,/$($)#($#
",,$";( /54-$)#( ;")%6)$/(/$5"/%')5)#'
'&"#')%"#$%
3$"/)$%&4)($; /#9$;")%6)$/((4.-'##$%#9"##9$"&B4'/$% ;")%'(('#4"#$%6'#9')#9$-4)'&',";;'-'#( "%/'")%"%=')')5##9$ $H'(#')5&'#>#9"%5/$"# 4#4/$,#$)#'";) "�#9$,$,;$9"%";/$"%> &)(#/4&#$%#9$'/94($(')#9$"/$""/# #9$;")%6"(/$;$"($% /- "&B4'('#') / #9"# /$"() ;; &'<'& "-$)'#'$( ")% #9$/ '-,/#")# $(#".;'(9-$)#(6$/$;&"#$%')#9$<'&')'#>#6"((4//4)%$%.>/$('%$)#'"; &;)'$(";/$"%>%$<$;,$%(("';')5#9$"6"/% #9$&4/#.$;6")% ($$8')5 4/#9$/$)9")&$-$)# &-,$)("#')0;$"/)$%&4)($;(4.-'##$% #9"# <'%$ (";$ %$$% H 3 C0 /$5'(#$/$% )
0;")%-$"(4/')58")";(")% -"/;"(6"((;%"#")"<$/"5$ ,/'&$ 10@ 0 FG,$/"&/$9$("-$'(;&"#$%B4'#$&;($##9$ "&B4'/$%;")%")%'(&-,"/".;$9$"/$"%$";#6'#9#9$/$').$')5B4'#$ .'50#9$("-$%$($/<$(#.$/$;'$%4,)4/#9$//$ $/$)&$6"(-"%$#(";$ %$$%(HI %"#$% 0HI F%"#$% ")%H I %"#$% 3 C0<'%$69'&9,;#(6$/$(;% "#")"<$/"5$,/'&$ 01 001@ FGA 00FG")% 0@?0 1FG,$/ "&/$0/$(,$&#'<$;>4/#9$//$ $/$)&$6"(-"%$#,/&$$%')5( -$$#')5
3")%/'&$(($((-$)#--'##$$%"#$%? @H F3 C0')69'&9#9459'#6"(/$&/%$%#9"#"<$/"5$(";$&)('%$/"#') ,"'%')%'
$/$)#(";$%$$%(/$5'(#$/$%%4/')5#9$;"(#)$>$"/')#9$/$<$)4$ $(#"#$ "%/'6"(1 0 ?FG,$/"&/$0.4#(#';;#9$&-,$)("#')6"( 5/")#$%"##9$/"#$( 'H$%.>#9$;;$&#/069'&96"(##";;>$//)$4("( #9$ %$,"/#-$)# 9"<')5 ";/$"%> )#'&$% #9$ "&# /$5"/%')5 "<$/"5$ (";$ &)('%$/"#'),"'%')%'
$/$)#(";$%$$%(/$5'(#$/$%')#9$>$"/0(94;%9"<$ "# ;$"(# 5/")#$% #9$ ("-$ &-,$)("#') $ $/$)&$ 6"( ";( -"%$ # %&4-$)#H?3 C0<'%$69'&9-')'-4-/"#$(6$/$
'H$%.>#9$;;$&#/ //$5'(#/"#') (";$%$$%(,'$( "6"/%")% ,/&$$%')5( -$$#')5 3")% /'&$ (($((-$)# --'##$$ %"#$%
?
@HI ")%HI F0/$(,$&#'<$;> 3
C6$/$";(/$ $//$%#')(4,,/# #9$"/54-$)##9"# /#9$;")% "&B4'/$% /&)(#/4&#') ".>$G,"((;&"#$%&;($##9$"&B4'/$%;")% ")%69$/$)#'
'&"#')4)%$/+$&#')? #9$"('((4$%)@ @0 #9$;;$&#/9'-($;
"6"/%$%00FG,$/"&/$"(#9$&-,$)("#') 9$"
/$("'%;")%6"(;&"#$% "/
/-#9$&'#>"(&-,"/$%##9$;")% ')B4$(#') #6"( 4/#9$/(4.-'##$%#9"#&;"(('
'&"#') ;")%)#9$."('( '#(B4";'#>0)&$#9$$)#'/$;")%6"( ";;')56'#9')#9$-4)'&',";;'-'#(
"%/'06"(##";;>$//)$4("(#9$;")%6"( '# /4/.")'("#')")%')#9"# $<$)#4";'#>0#9$&;"(('
'&"#');($(('5)'
'&")&$$ $/$)&$6"(";(-"%$ #"&B4'('#') ;")%"%=')')5##9$"&B4'/$%;")%069$/$)#' '&"#') 4)%$/+$&#')? #9$"('((4$%)
@069$/$=4(#"
#$/"
#'-$G5", )$>$"/")% -)#9(0 #9$;;$&#/9'-($;
9"%"6"/%$% &-,$)("#') ?00FG ,$/ "&/$ # 6"( 4/#9$/ (4.-'##$% #9"# "/>")"/.") $<$;,-$)#4#9/'#>0 /#9$.$)$ '# 69'&9#9$;")%') B4$(#')6"("&B4'/$%0'(($;;')5#9$,;#("##9$/"#$ 0FG,$/ (B4"/$>"/% /54-$)#( ;")%6)$/(/$5"/%')5)#'
'&"#')%"#$%
@ 3$"/)$%&4)($; /#9$;")%6)$/((4.-'##$%#9"#(";$%$$%( H #H ?3? C /-')5,"/# #9$"&B4'/$% ;")%0"(6"($<$)"%-'##$%.>#9$"#6"/'06$/$)#5'<$)%4$6$'59#"5$ +4.(#")#'";,/#') #9$;")%069'&96"(')'#'";;>)#'
'$%4)%$/+$&#')?
#9$"(/$;$"($%"(#9$/$6$/$94($(";/$"%>&)(#/4&#$%9$ "&B4'/$% ;")% ";;( 6'#9') #9$ -4)'&',"; ;'-'#( "%/' <$) 69';$ &)('%$/')5(";$%$$%H
3? C0')&/$"($ /#9$ #'-$G5",9"(.$$)5/")#$%"# ;"#/"#$ J,$/"))4-069'&9(94;%9"<$ .$$)"#;$"(# J,$/"))4-6'#9&4-4;"#'<$$
$&# /54-$)#().$9";
#9$+#"#$
3$"/)$%&4)($; /#9$+#"#$(4.-'##$%#9"##9$+#"#$')#9$ ,/$($)# &"($ 9"% ,/%4&$% <"/'4( (";$ %$$%( ) /$&/%0 69'&9 6$/$
/-')5,"/# #9$"&B4'/$%;")%/=4(#"%=')')5#9$/$#)$ #9$(";$ %$$%(6"(/$5'(#$/$%$<$)"
#$/#9$'((4")&$ )#'
'&"#')4)%$/+$&#')?
1 #9$	$#/$)% ,/'&$(6"(("-$9$"/$"%$";#6'#9')#9$(";$ %$$%(,/%4&$%.>#9$;")%6)$/(6"(B4'#$(-";;")%#9$("-$6$/$ ;&"#$%')";/$"%>%$<$;,$%"/$"(#9$&-,$)("#')"6"/%$%.>#9$ ;;$&#/6"(";/$"%>-4&9-/$#9")#9$<";4$%$,'&#$%')#9$(";$G%$$%( ,/%4&$%.>#9$+#"#$0#9$/$6"()(&,$ /")>$)9")&$-$)#.>#9$ $ $/$)&$4/#(#9$;")%,$/#"')')5#))$ #9$(";$G%$$%(,/%4&$% .>#9$;")%6)$/(6"(&-,"/".;$');&"#')0/$;'")&$#9$/$)&4;%)# .$,;"&$% /#9$,4/,($ "(($((-$)# &-,$)("#')9$/"#$( 'H$%.> #9$;;$&#/ //$5'(#/"#') #9$(";$G%$$%("/$)#/$;$<")# /#9$ ,4/,($ "(($((-$)# &-,$)("#')<$),/&$$%')5( -$$#')5
3")%/'&$(($((-$)#--'##$$%"#$%? @H F 3 C0 (459# # .$ /$;'$% 4,) .> #9$ ;")%6)$/(0 9"( ) $<'%$)#'"/><";4$&)('%$/')5#9$ "&##9"#"<$/"5$(";$&)('%$/"#')');"(# )$>$"/')#9$/$<$)4$$(#"#$ "%/'9"(.$$)(96)#'()#&;$"/"(# 69$#9$/#9$(";$%$$%(,$/#"')##9$94($(0(9,(/#9$,;#(")% 4/#9$/ #9$;&"#') #9$;")%%$";#6'#9#9$/$')9$$)#'/$;")%"##9$#'-$
"&B4'('#')6"(-$/$;>"5/'&4;#4/";09$)&$0'#&"))#.$&-,"/$% 6'#9 ,/#')( ;")% 69$/$ "."%' ";/$"%> $H'(#$% $;'")&$ ) ")> #9$/ "&B4'('#')(4.($B4$)###9$ '/(#"&B4'('#')')#9$"/$"'()#/$;$<")# / #9$ /$"() #9"# ,"&$ %$<$;,-$)# (#"/#$% 6'#9 '/(# "&B4'('#') / ,;"))$%%$<$;,-$)#"# "%/'9$/"#$(-">9"<$5)$4,#9$/$"
#$/
( "/"("&B4'('#') ;")%<'%$)#'
'&"#')%"#$%
@ '(&)&$/)$%0;$"/)$%&4)($; /#9$+#"#$(4.-'##$%#9"##9459#9$"6"/% 9"()#.$$)&9";;$)5$%.>#9$+#"#$0.4#(#';;#9$/$'()(&,$ /")> $)9")&$-$)#9$"6"/% #9$$ $/$)&$4/#'(($;
G&)#/"%'&#/>) #9$)$9")%0";;#9$(";$%$$%(,/%4&$%.>#9$;")%6)$/(9"<$.$$) /$=$&#$%069$/$"()#9$#9$/9")%(";$%$$%H
3?
C9"(.$$)/$;'$%4,);;#9$(";$%$$%(,/%4&$%.>#9$+#"#$6$/$ %'(&"/%$%0$<$)#94590#9($6$/$ /-')5,"/# #9$"&B4'/$%;")%9$ (";$%$$%(,/%4&$%.>#9$+#"#$&;$"/;>$(#".;'(9$%#9"##9$"6"/% #9$ ;;$&#/6"(=4(#")% "'/<$)#9$/6'($0#9$"/$"%$";#6'#9')#9$(";$ %$$%(06"(B4'#$(-";;")%&4#6"(/$B4'/$%#.$",,;'$% /#9$,4/,($
"(($((-$)# &-,$)("#')6$<$/09$%'%)#%'(,4#$#9$ "&##9"#,"/#
#9$;")%%$";#6'#9')#9$(";$%$$%6"(,"/# #9$"&B4'/$%;")% )('%$/')5#9$##";'#> -"#$/'";,;"&$%)/$&/%0#9$/$'()(&,$ / $)9")&$-$)# &-,$)("#')
$"/%;$"/)$%&4)($; /#9$,"/#'$(")%,$/4($%#9$/$;$<")# /$ $//$%/$&/%
'(&4((')
( "/"( ;&"#') #9$"&B4'/$% ;")%'( &)&$/)$%0'#'( $<'%$)# /-('#$,;")H @3 C0,/%4&$%)/$&/% # '( ;&"#$% &;($ # ;% "."%' "%/' #6) ".4##')5 "/)"4;G !9')%$/5"/9/"%9$/$6$/$%$<$;,-$)#"&#'<'#'$(&;($##9$"&B4'/$% ;")%#6"( /-')5,"/# -4)'&',";;'-'#( "%/'((4.-'##$%.> ;$"/)$%&4)($; /#9$+#"#$0'#6"(#9$ '/(#"&B4'('#').>#9$+#"#$ / ,;"))$%%$<$;,-$)# &'#> $<$;,-$)#,;")6"(,/$,"/$%;;"/4)% #9$ $H'(#')5 "."%' #9$ #6)0 +$&#/( # 6$/$ ,;"))$% 9$ "&B4'('#')')B4$(#')'( /+$&#/(@0 0 G$('%$)#'";C")% G --$/&'";C#&"))#.$%'(,4#$%#9"#;")%9"%,#$)#'"; /4/.")'("#')
6&-')5##9$$<'%$)&$;$%.>#9$;")%6)$/(($$8')5 $)9")&$-$)# &-,$)("#')0#9$;")%6)$/(/$;'$%4,)%&4-$)#H F3 C#(4.-'##9"#"##9$#'-$ "(($((-$)#
&-,$)("#') /#9$"&B4'/$%;")%0"--'##$$
'&$/(&)(#'#4#$% 6'#9--'((')$/0'("/"(9"'/-")0'#6"( 4)%#9"#"<$/"5$(";$ &)('%$/"#'),"'%')%'
$/$)#(";$%$$%(/$5'(#$/$%') "%/'<';;"5$%4/')5
G 6"( 1 0 ?FG,$/"&/$09$)&$0#9$("-$'(#9$/$"()".;$ "-4)# &-,$)("#')6$<$/0 % )# ')% ")> /$"() # ,;"&$ /$;'")&$#9$/$4,)'/(# ";;0#9$/$"/$)%$#"';( %'
$/$)#(";$%$$%( "<"';".;$ /-69'&9'#&4;%.$($$)"(#69$#9$/#9($#/")("&#')(6$/$ ,$/#"')')5# (-";;,;#( /.'5&94)8 ;")%")% 4/#9$/#9($6$/$ ,$/#"')')5 # ,;"') ;")% / ,;#( 6'#9 &)(#/4&#')0 /$('%$)#'"; / &--$/&'";3&"#')#9$/$ '(";()#"<"';".;$#$)".;$#9'(&4/## &-,"/$#9$("-$<'(G"G<'(#9$"&B4'/$%;")%
$H#/$;'")&$6"()%&4-$)#H?3
C069$/$.>-')'-4-/"#$(6$/$ 'H$%.>#9$;;$&#/ //$5'(#/"#') (";$%$$%(')#9$"/$"9$'((4$/$5"/%')5$<'%$)#'"/><";4$ #9$
-')'-4-;;$&#/2(/"#$( 'H$% //$5'(#/"#') #9$(";$%$$%(&"-$4,
/ &)('%$/"#') .$ /$ )2.;$ #9$ +4,/$-$ 4/# 6'#9 /$ $/$)&$ # "(($((-$)# &-,$)("#') /#9$"&B4'/$%;")%')#9$"/$"")%'#6"( ,')$%#9"#.#9,$/"#$')%'
$/$)# '$;%(!')'-4-;;$&#/2(/"#$(&4;% )#.$-"%$#9$."('( /"(($((-$)# &-,$)("#')0"(#9$.=$&##9$/$
'();> /&;;$&#') (#"-,%4#>$ $/$)&$&").$-"%$# :/'(9'
#,"%")!")%'+"-'#'+"9"(6") '(#/'&# "%"4)#9/459'#(+$&/$#"/><
','):4-"/")%")#9$/0 ?C '<';C )#9$"
/$("'%&"($0 69';$/$;>')54,)'#($"/;'$/=4%5-$)#') "6"=$$"5"#9"-<$<$)4$
'<'(')";
'&$/0%';"."%")%#9$/(0
?C?+1 10)2.;$ #9$+4,/$-$4/#,')$%#9"#/$;'")&$.>#9$$ $/$)&$4/#)#9$<";4$
'H$%.>#9$ '(#/'&#!"5'(#/"#$ /,">-$)# (#"-,%4#> //$5'(#/"#') (";$G%$$%'(&;$"/;>$//)$4(9$/$;$<")#,"/#'($H#/"&#$%.$;6* K # 9"( .$$) 9$;% .> #9'( &4/# ') #9$ &"($ "6"=$$ "5"#9"-<$<$)4$ '<'(')";
'&$/0%';"."%0")% #9$/((4,/"C#9"#-"/8$#<";4$4)%$/+$&#') #9$3")% &B4'('#')� @ ?&"))#.$ 'H$%)#9$."('( "."('& <";4"#')/$5'(#$/-"')#"')$%.>#9$/$5'(#$/')5"4#9/'#> / &;;$&#') (#"-, %4#> 9$/$ /$0 #9$ /$;'")&$ .> #9$ $ $/$)&$4/#)#9$<";4$ ;")% 'H$%.>#9$ '(#/'&# !"5'(#/"#$ /(#"-,%4#>,4/,($('(&;$"/;>$//)$4(/ #9$,4/,($ 3")%&B4'('#')&##9$-"/8$#<";4$-4(#.$ %$#$/-')$%)#9$."('( (";$%$$%( &-,"/".;$;")%(L
1 9$'((4$6"(;"#$/&)('%$/$%.>)2.;$#9$+4,/$-$4/# ')3";9")%<)') )%'"")%")#9$/0 C 1+ 069$/$')'# 6"(,')$%#9"#')&"($#9$,"/#'$("/$".;$#,;"&$.$ /$#9$&4/##9$ -"#$/'";(96')5#9"#;;$&#/2(/"#$(6$/$ 'H$%')#9$"/$""
#$/#"8')5 ')#&)('%$/"#')<"/'4((";$%$$%(/$5'(#$/$%'--$%'"#$;>,/$&$%')5#9$ ,$/'% .> " (,$&'";;> &)(#'#4#$% --'##$$ $H,$/#( /- %'
$/$)# %$,"/#-$)#( ")% #9$ /"#$( ( %$#$/-')$% "/$ ,4.;'(9$% / ')<'#')5 .=$&#')(F(455$(#')( /-#9$,4.;'&")%'
')";/"#$((%$#$/-')$%"/$ ,4.;'(9$%')#9$"D$##$069'&9"/$/$<'($%,$/'%'&";;>0#9'(&").$",'$&$
@ $<'%$)&$ / %$#$/-')"#') &-,$)("#')0 .4# (#';; $<$) #9$ ,/$(4-,#') #9$/$') '( /$.4#".;$ $;$<")# ,"/"( #9$/$ "/$ $H#/"&#$% .$;6* K #(94;%96$<$/.$)#$%#9"#"(&)#/"(#$% /-#9$ "(($((-$)# -"/8$#<";4$&)#"')$%')))G(#"#4#/> "('& 7";4$ $5'(#$/(0 #9$ ,('#') -"> .$ %'
$/$)#0 69$/$ #9$ 54'%$;')$-"/8$#<";4$("/$%$#$/-')$%.>H,$/#--'##$$( &)(#'#4#$% 4)%$/ #9$ +#"#$ +#"-, 3"60 .> ;;6')5 #9$ %$#"';$%,/&$%4/$;"'%%6)4)%$/#9$/$;$<")#/4;$(0")%"/$ ,4.;'(9$%')#9$+#"#$"D$##$+4&9(#"-,(#"-,&#(")%#9$ 4;$( #9$/$4)%$/0 ,/<'%$ / (&'$)#'
'& ")% -$#9%'&";
"(($((-$)# -"/8$# <";4$ ') %'
$/$)# "/$"( .> H,$/# --'##$$(9$($(#"#4#$(,/<'%$#9"#(4&9&--'##$$(6';; .$&)(#'#4#$%6'#9
'&$/( /-#9$ $,"/#-$)# $<$)4$0 4.;'&I/8(0+4/<$> +$##;$-$)#03&";4#9/'#>")%") $H,$/#')#9$ '$;% <";4"#') ,/,$/#'$(06'#9#9$(4.G /$5'(#/"/ #9$(4.G/$5'(#/"#')%'(#/'&#"(#9$-$-.$/($&/$#"/> 9$>";(,/<'%$ /%'
$/$)#-$#9%( <";4"#') /;")%(0 ,;#(094($(")%#9$/.4';%')5(9$>/$B4'/$%$#$/-')"#') #9$-"/8$#<";4$ "5/'&4;#4/";;")%(.>&;"(('
>')5#9$- 6'#9/$ $/$)&$#(';0/"#$ /$<$)4$"(($((-$)#0<";4$
;")%( ') #9$ <'&')'#> ")% ;&";'#>0 )"#4/$ &/, >'$;% / (,$&'
'$% )4-.$/ >$"/(0")% ('#4"#') 6'#9/$ $/$)&$# /"%(0-"/8$#($#&C9$/"#$("(($(($%.>#9$&--'##$$"/$ /$B4'/$%#.$,4.;'(9$%')<'#')5.=$&#')(F(455$(#')( /- #9$ -$-.$/( ,4.;'& #$/ &)('%$/')5 (4&9 .=$&#')(F (455$(#')(0#9$ ')";/"#$("/$,4.;'(9$%')#9$"D$##$+4&9 ,4.;'(9$%/"#$(0"/$/$<'($%")%4,%"#$%,$/'%'&";;>I9$)#9$ 54'%$;')$-"/8$#<";4$(0#9"#'(0-')'-4-/"#$( //$5'(#/"#') ,/,$/#'$(0 "/$ ( $<";4"#$% ")% %$#$/-')$% .> $H,$/# &--'##$$("(,$/(#"#4#/>,/&$%4/$0#9$/$'()/$"()69> (4&9 /"#$( (94;% )# .$ " /$;$<")# ,'$&$ $<'%$)&$ / %$#$/-')"#') -"/8$#<";4$)$ #9$/$&5)'($%-$#9%(
/%$#$/-')"#') -"/8$#<";4$'(6'#9/$ $/$)&$#,')') $H,$/#(9$$(#'-"#') -"/8$#<";4$.>(4&9(#"#4#/';> &)(#'#4#$%$H,$/#&--'##$$(0"($H,$/#$<'%$)&$&")#9$/$ /$
/- #9$ ."('( / %$#$/-')')5 #9$ -"/8$# <";4$ ') ;")% "&B4'('#')&"($(0"("/$;$<")#,'$&$ $<'%$)&$#6';;.$ 96$<$/,$)#$'#9$/,"/#>#,;"&$$<'%$)&$#%'(;%5$#9$ ,/$(4-,#')#9"#-"> ;6 /-(4&954'%$;')$-"/8$#<";4$ I$96$<$/9"(#$)#"%%#9"##9$54'%$;')$-"/8$#<";4$&") .$"/$;$<")#,'$&$ $<'%$)&$);>'
#9$>"/$"(($(($%.> (#"#4#/';>",,')#$%H,$/#--'##$$(0')"&&/%")&$6'#9 #9$ ,/$(&/'.$% "(($((-$)# ,/&$%4/$ $'#9$/ (#/$$#G6'($0 / /"%G6'($0/"/$"G6'($0/<';;"5$G6'($C")% ')";'($% "
#$/ ')<'#')5.=$&#')(")%,4.;'(9$%')#9$"D$##$ $#9"#"('# -">I$9"<$/$ $//$%##9'("(,$&#);>#(96#9"##9$/$"/$ %'
$/$)#&"#$5/'$( "('&7";4"#')$5'(#$/(')%'
$/$)# (#"#$(")%69"#'((#"#$%6'#9/$ $/$)&$##9$(#"-,;"6') )%9/"/"%$(9/##"//"%$(90-">)#",,;>6'#9/$ $/$)&$ # #9$/ (#"#$( 69$/$(#"#$(#"-, ;"6(9"<$,/$(&/'.$% #9$ ,/&$%4/$ /%$#$/-')"#') -"/8$#<";4$0/$ $//$%#".<$
)#9'(&"($0#9$/$'()#9')5#(96#9$&'/&;$/"#$(9"<$ .$$)%$#$/-')$%.>")>(#"#4#/';>",,')#$%&--'##$$.> "%,#')5 (&'$)#'
'& ."('( $)&$0 #9$ ,/')&',;$ ') "6"=$$ "5")"#9"-6';;",,;>")%#9$>6';;)#.$ ")>"(('(#")&$
/%$#$/-')')5#9$-"/8$#<";4$4/#9$/0#9$>%)#,4/,/# #.$#9$-"/8$#<";4$ /;")%(')/4/";"/$"()#9$4#(8'/#(
$;9'0)/#9$-"/8$#<";4$(/$;"#')5#'#9";"<';;"5$9$ &'/&;$/"#$(/$;"#$#4/.")F&'#>"/$"(') $;9'")%"/$69;;> '//$;$<")#L
)#9$&"($')9")%0$H&$,#,/%4&')5&,> #9$&'/&4;"/ 'H')5 -')'-4-/"#$( 'H$% //$5'(#/"#') (";$%$$%(0 )#9')5 9"( .$$) ,/%4&$%)/$&/%"(##9$-"))$/",,;'$% /%$#$/-')"#') #9$/"#$( ")%#9"##9$,/&$%4/$"($)<'("5$%')#9$"
/$("'%=4%5-$)#6"( ;;6$%0 9$)&$0#9$("-$&"))#.$&)('%$/$%#.$#9$."('( /%$#$/-')"#')
&-,$)("#') /#9$"&B4'/$%;")%
$;'")&$6"(";((459##.$,;"&$%4,)&,'$( "6"/% ")% ,/&$$%')5( 3")%/'&$(($((-$)#--'##$$%"#$%
@ HI ")%HI F0/$(,$&#'<$;>3 C,$/#"')')5 #"&B4'('#') ;")% /&)(#/4&#') .>$G,"((069$/$)#'
'&"#')4)%$/ +$&#')? #9$"('((4$%)@ @")%#9$;;$&#/"(($(($%#9$ &-,$)("#') / #9$ ;")% ,$/#"')')5 # /$<$)4$ $(#"#$ "%/' "# 00FG,$/"&/$9$("-$&"))#.$&)('%$/$%/$;'".;$ /#9$/$"() #9"# '/(#;>#9$/$'()('#$,;")#(96;&"#') #9$#6;")%( / &-,"/'()")%($&)%;>0#9$"&B4'('#')'(-/$#9"))$>$"/" #$/#9$ "&B4'('#')')B4$(#')
+";$%$$%HI 3 C'()#/$;$<")#
/#9$/$"()#9"#'#,$/#"')(#"&)(#/4&#$%94($-$"(4/')5? (B4"/$ >"/%(')"#9'&8;>,,4;"#$%"/$"+'-';"/;>0(";$%$$%HI F3 C,$/#"')(#",;#-$"(4/')5 -"/;"(;&"#$%')",,4;"#$% "/$"".4##')59'8"/"/"%+'-';"/'(#9$,('#')6'#9/$5"/%#(";$%$$% HI 3 C69'&9,$/#"')(#?(B4"/$>"/%(
,;#;&"#$%)/"% /- "%96")""#$#"-/'9$;&"#')#9$/6'($ '(";()#$<'%$)#)")>('#$,;")4/#9$//$ $/$)&$9"%.$$)-"%$#(";$ %$$%H 3 C%"#$%?
0<'%$69'&98")";( ")% -"/;"( ;")%6"((;% /"&)('%$/"#') 100FG"#") "<$/"5$,/'&$ 10@ 0 FG,$/"&/$9$"
/$("'%;")%'(,')#$%4#') ('#$,;")H @3 C')";/$"%>&)(#/4&#$%"/$" #9$ "."%' "%/'
$ $/$)&$6"(-"%$#"(($((-$)# &-,$)("#') /#9$ "%=')')5 ;")% "&B4'/$% <'%$ )#'
'&"#') %"#$%
@0 69$/$ #9$ ;;$&#/9'-($;
"(($(($%#9$&-,$)("#')E?00FG,$/"&/$")% #9$$ $/$)&$4/#$)9")&$%#9$("-$# 0?
FG,$/"&/$9$ ;")%6)$/("/$')",,$";($$8')5$)9")&$-$)#069$/$"(#9$+#"#$'()#') ",,$";9$(4.-'((')'(#9"#6'#9')"(,") )$>$"/")% -)#9(0 $<$)#9$;;$&#/$)9")&$%#9$&-,$)("#') /- 100FG,$/"&/$ #?00FG,$/"&/$+4&96"(#9$<";4$")%,#$)#'";'#> #9$;")% #9$/$
3$"/)$%&4)($; /#9$;")%6)$/( /#9$"&B4'('#')&"//'$% 4#<'%$)#'
'&"#')%"#$%
@,$/#"')')5##9$;")%"%=')')5# #9$;")%";/$"%>"&B4'/$%,;"&$%/$;'")&$4,)(";$%$$%(H #H ?
")%HI 1F 3? C9$;")% ')B4$(#')6"( "&B4'/$% /%$<$;,-$)#"(+$&#/( ")% $('%$)#'";C")%+$&#/
--$/&'";C9$(4.-'((')'(#9"#$<$)#9459#9$$)#'/$;")% ,$/#"')')5##9$(";$%$$%(/$;'$%4,).>#9$;")%6)$/(6"( /-')5,"/# #9$"&B4'/$%;")%0.4#(#';;#9$&4/#.$;6/$=$&#$%";;#9$(";$%$$%(")% ,;"&$% /$;'")&$4,) (";$%$$%H 3? C%"#$% ")%"(($(($%#9$&-,$)("#')"
#$/"6"/%')5')&/$"($ /#9$ #'-$5",9$ "&##9"##9$;")%,$/#"')')5#";;#9$(";$%$$%(6"( /-')5 ,"/# #9$"&B4'/$%;")%6"()#%'(,4#$% $#"';( ";;#9$(";$%$$%( /$;'$%4,).>;$"/)$%&4)($; /#9$;")%6)$/("/$"(4)%$/* +/H
"#$ /$"(;% +";$ <$/"5$(";$ (";$%$$% &)('%$/"#') (";$&)('%$/"#') ') ')
H
@ @ G F!
0 0FG @ 00FG
H @ @G F!
0 10FG
00FG H @ @ @G F!
?0 10FG @ 00FG H?
@ @ @G F!
?0 10FG @ 00FG 1 H1
1!"/;"( 010FG 0?00FG H
F?!
0?0FG ?@010111FG H
G F! 100FG 0??00FG H@
1 G !
0@0FG ??00 FG
H
1 1 F!
?0 0FG
0?
0 FG
H
1
!"/;"(
00FG 0??00FG
H
@ @ 1!"/;"( 100FG 000FG
H
1 @ G !
0 01FG @ 00FG
H
@
G F?! 0 0FG 0@0 @FG
H ?
@ @ 1!"/;"( 100FG 000FG
1 HI 1F
1? !
0 10FG 0??00FG
,$/4("; #9$"
/$("'%(";$%$$%((96(#9"#"($"/;>"()
1 10",;#-$"(4/')5 G F-"/;"(6"((;%"#")"<$/"5$,/'&$
0?
0 FG,$/"&/$069$/$"((4.($B4$)#;>) 0,;#-$"(4/')5
F?-"/;"(6"((;%"#")"<$/"5$,/'&$ ?@010111FG,$/"&/$)#9$
>$"/ 0#9$,/'&$/")5$% /- 0??00FG,$/"&/$# 0?00FG ,$/"&/$069$/$"(')#9$>$"/ @0 4/(";$%$$%(6$/$/$5'(#$/$%"#") "<$/"5$,/'&$ @ 00FG,$/"&/$")%')#9$/#6(";$%$$%(0#9$/"#$( 6$/$ 000FG,$/"&/$9$"
/$("'%<"/'"#') /"#$($(#".;'(9$("
"&##9"##9$/$6$/$&$/#"');&"#')";"%<")#"5$(##9$,;#(/,/$ $/$)&$ ".4>$/0 /69'&99'59$/,/'&$6"(,"'%9$($&"))#.$#$/-$%#.$ #9$/"#$(,/$<"';')5')#9$-"/8$#)->,')')0#9$#/")("&#')(069'&96$/$ /$5'(#$/$%')#9$>$"/( 1# %$($/<$#.$'5)/$% /#9$/$"()#9"# #9$/$"/$(";$#/")("&#')("<"';".;$')#9$>$"/ @)#9$>$"/ @"( 6$;;04# ($<$)0 4/(";$#/")("&#')("/$"# ")"<$/"5$,/'&$ @ 00FG,$/"&/$9$($&").$#$/-$%#.$)/-";,/'&$( (-";;,;#( ')#9$"/$""##9"##'-$#9$/6'($0#9$9'59$(#6"( /")"<$/"5$,/'&$
000FG,$/"&/$0=4(##9$%4.;$9$&4/#.$;6#9459",,;>')5" %'
$/$)# /-4;"")%/$;>')54,)(";$%$$%H3? C "(($(($%#9$<";4$ #9$;")%E 0?
FG,$/"&/$6$<$/0')-> ,')')0&)('%$/')5#9$ "&##9"#')#9$"&B4'/$%;")%')B4$(#')0(-";; ,;#(6$/$.$')5(;%0-$")')5#9$/$.>(-$%$<$;,-$)#"&#'<'#'$(6$/$ #9$/$")%#9$') /"(#/4/$9"%.$$),/<'%$%9$+#"#$'()#')",,$"; "5"')(##9$"6"/% #9$$ $/$)&$4/# #9$"
/$("'%(";$#/")("&#')( ;")%"#")"<$/"5$,/'&$ @ 00FG,$/"&/$"/$&)('%$/$%")%&4# 1J'(",,;'$%#9$/$)0#9$<";4$(9";;&-$4## 0FG,$/ "&/$069'&9'(&;($##9$"-4)#";/$"%>"(($(($%.>#9$&4/#.$;6 $)&$0')->,')')0)')#$/ $/$)&$'(&";;$% /"( "/"(#9$"6"/% ,$/#"')')5 # "(($((-$)# &-,$)("#') / #9$ ;")% "&B4'/$% <'%$ )#'
'&"#')%"#$%
@'(&)&$/)$%0$(,$&'";;>&)('%$/')5#9$ "&# #9"##9$+#"#$'()#')",,$";
6&-')5."&8##9$"(($((-$)# &-,$)("#') /#9$ ;")%069$/$)#'
'&"#')4)%$/+$&#')? #9$"('((4$%)
0 ')->,')')0#9459#9$/$'()%'/$&#$<'%$)&$)/$&/%0.4#(#';;#9$ "&# '()#%'(,4#$%#9"#+$&#/(@0 0 ")% "/$;&"#$%')#9$,$/',9$/>
;%"."%' "%/'#6)9$,/&$(( "&B4'('#')')#9$"/$"(#"/#$%6'#9 #9'()#'
'&"#')%4.#06'#9#9"##9$,"&$ %$<$;,-$)#"&&$;$/"#$%0 .4#(#';;$<$)#9$;;$&#/')&/$"($%#9$&-,$)("#') /- 100FG
,$/"&/$#?00FG,$/"&/$ /";-(#('-';"/;>('#4"#$%;")%')#9$ ,$/',9$/> ;%#6)6'#9')"(,") )$>$"/")% -)#9( 9$ "(($((-$)# &-,$)("#') /#9"#"&B4'('#').>#9$$ $/$)&$4/#E 0?
FG,$/"&/$6"()#$<$)&9";;$)5$%.>#9$+#"#$9$("-$9"( .$$)4,9$;%.>#9'(&4/#'),/$&$%')5,"/"5/",9 #9$=4%5-$)#9$ "-4)# &-,$)("#')"6"/%$%##9$;")%6)$/( /#9$"&B4'('#')') B4$(#') '(
00FG ,$/ "&/$ / 9"9' ")% $9/' ;")% ")%
@00FG,$/"&/$ / "/")'0"'/-4-8')")% ")="/;")%
)('%$/')5#9$"
/$("'% "";-"#/'H")%",,;>')5"#94-.
/4;$0')->,')')0#9$;")%6)$/( /#9$;")%069$/$)#'
'&"#')4)%$/ +$&#') ? #9$ &# 6"( '((4$% )
%$($/<$ # .$ 5/")#$% &-,$)("#')E100FG,$/"&/$ /#9$$)#'/$&94)8 ;")%
(4-4,0'#'(9$;%#9"# /#9$;")%69$/$)#'
'&"#')4)%$/ +$&#')? #9$"('((4$%)
0#9$;")%6)$/("/$9$;% $)#'#;$%#&-,$)("#')E 100FG,$/"&/$9$>(9";;";(.$ $)#'#;$%#";;(#"#4#/>.$)$ '#("<"';".;$##9$-4)%$/#9$&#/#9$ ;")%0 69$/$ )#'
'&"#') 4)%$/ +$&#') ? #9$ &# 6"( '((4$% )
@0#9$"6"/% #9$;$"/)$%&4/#.$;6"(($((')5&-,$)("#')E 0?
FG,$/"&/$'(4,9$;%
1 9$",,$";( ';$%.>#9$;")%6)$/("(6$;;"(#9$+#"#$"/$ %'(,($% ')#9$-"))$/')%'&"#$%".<$ "=$(9 ')%";C 4%5$ +$,#$-.$/
0 -8 $ $/#$,/#$/C