Bhisham v. Presiding Officer And ANR
!"
%"&'('#)
**
+'(+ , ****** "!'!'#)"- ."-(/( -"('%')0
$$'&"-1 )%/(!-' 2 -'3/) 2&/,4 3#/- #/-!1 '( - )#!+"-
****** "(5#)%")!(
-"(")!
-* 6/,""!
')1
%7#& !"
5"!'!'#)"-*
-*
8 (+ % 71
%7#& !"
-"(5#)%")!
#* * * * * "!'!'#)"-
+'(+ , + ( $'2"% ')(! )!
'7'2 -'!
"!'!'#) /)%"-
-!'&2"( 9 #)(!'!/!'#) )%' 1 (""8')0 :-'!
) !/-"
&"-!'#- -'
;/ (+')0 ',5/0)"%
: -% <*9*
))"=/-"
1 5 (("% 3> )%/(!-' 2 -'3/) 2&/,4 3#/- #/-!1 '( -
+"-"') $!"- -"$"--"% !# ( ?!+"
-'3/) 2 3"2#:? !# "=!")!1 :+"-"3> -"$"-")&"
#* + ( 3"") )(:"-"% 0 ')(!
5"!'!'#)"-:#-8, )*
/-!+"- 5- >"- + ( 3"") , %"
'((/')0
:-'!
, )% ,/( %'-"&!')0 -"(5#)%")!
#* +"
"&+)#2#0'& 2 )(!'!/!"
"=!'2"( 6&'")&"(1
+': )'
+"-"') $!"- -"$"--"% !# ( ?-"(5#)%")! ) 0",")!? !# -"')(! !"
5"!'!'#)"-:#-8, ) 2#)0:'!+ &#)!')/'!> ("-7'&"
')&2/%')0
3 &8 : 0"( ,#)"! -> 3")"$'!( 2#)0:'!+ ')!"-"(!*
*
-'"$2>1 - %"
)'#)(1 ) ,"2>1 @ - ,&+ -'
6 )0+ '2
+': )'1 A%##- 6 )0+ @ 5- '22 A%##- 6 )0+ 0 7"
%", )% )#!'&"( B**1 ** C** -"(5"&!'7"2> !# -"(5#)%")! ) 0",")!
!# &2 ', 3#)/( >" - !
- !"
DE 5/-(/ )&"
:+'&+
,""!')0 : ( +"2% #) **1 :+'&+ : ( !!")%"% 3> -"(5#)%")! ) 0",")!
#$$'&"
3" -"-( $#-"( '% - %"
)'#)( '!
: ( ',5-"(("% /5#) 3> -"(5#)%")! ) 0",")!
!+ !
#) &&#/)!
5##- $') )&' 2 5#('!'#) ,'221 '!
: ( )#!
5#('!'#) !# ,""!
%", )% 5 >,")!
3#)/(1 +#:"7"-1 -"(5#)%")! ) 0",")!
#$$"-"% !# 5 > 3#)/( !
- !"
<* D*
&&#-%')02>1 (')&"
!+')0( %'% )#!
, !"-' 2'A"1 :#-8"-( (!#55"% :#-8')0 :")!
#) (!-'8"*
) B**1
("!!2",")!
=* : ( --'7"% !
3"!:"") :#-8"-( -"(5#)%")! ) 0",")!
:+"-"') '!
: ( %"&'%"% !# ")% (!-'8"
:#-8"-( /)%"-!##8 !# -"(/,"
%/!> #) ,#-)')0 ***
!
: ( $/-!+"- 0-""% !+ !
:#-8"-( (+ 22 )#!
3"
5 '%
: 0"( (!-'8"
5"-'#% '*"* 5"-'#% $-#, <** !# B***
&&#-%')02>1 C % >(?
!',"
: ( 5-#7'%"% !# :#-8"-( !# F#') %/!> '!
: ( 2(# (!'5/2 !"% ("!!2",")!
!+ !
'$ )> :#-8"- :#/2% )#!
-"5#-!
%/!> :'!+') C % >(?1 '!
:#/2% 3"
5-"(/,"% !+ !
+"
+ % -"2');/'(+"% F#3 : ( )# ,#-"
')!"-"(!"% ",52#>,")!
-"(5#)%")! ) 0",")!*
* +"
5"!'!'#)"-:#-8, ) : ( ) #$$'&"
3" -"- A%##- 8!
)'#)1 :+# - '("% ) ')%/(!-' 2 %'(5/!"
3> (/3,'!!')0 !+ !
+"
: ( 55#')!"% -"(5#)%")!
#* )(!'!/!"
#) B**B ')0 - ,"
"5 -!,")!
(
#$$"- +"
&2 ',"% !# + 7"
:#-8"% :'!+ (')&"-'!> +#)"(!> :'!+ )# &#,52 ')!
0 ')(!
+'( :#-8 &#)%/&!*
+"
5"!'!'#)"-:#-8, ) (! !"% !+ !
(')&"
**1 !+"-"
: ( ")7'-#),")!
2 3#/- /)-"(!
-"(5#)%")!)(!'!/!"
:#-8,") ')&2/%')0 5"!'!'#)"-:#-8, ) :")!
#) (!-'8"1 +#:"7"-1 #) B**1
("!!2",")!
: ( --'7"% !
3"!:"") :#-8"-( -"(5#)%")! ) 0",")!*
"!'!'#)"-:#-8, ) 22"0"% !+ !
-"(5#)%")! ) 0",")!1 :'!+
7")%"!!
'!( ,')%1 + % %"&'%"% )#!
!# -"')(! !"
(#,"
:#-8,")1 :+# + % ! 8") &!'7"
5 -!
(!-'8"
&&#-%')02>1 5"!'!'#)"-:#-8, ) : ( )#!
! 8") 3 &8 :#-8 : ( #- 22> %'(,'(("% $-#, ("-7'&"*
+"
5"!'!'#)"-:#-8, ) &2 ',"% !+ !
3"$#-"
!"-,') !')0 +'( ("-7'&"(1 +"
: ( )#!
#$$"-"% #55#-!/)'!> +'( %"$")&"
)"'!+"- )> &+ -0"
(+""!
: ( '((/"% )#- )> ");/'-> : ( &#)%/&!"%1 :+"-"/5#) +"
("-7"%
)#!'&"
** **1 +#:"7"-1 )# ("!!2",")!
&#/2% 3"
--'7"% !
!+"-"#) , !!"- : ( ! 8") /5 3"$#-"
4 3#/- #)&'2' !'#)
$$'&"-1
+': )'1 :+"-"/5#) -"(5#)%")! ) 0",")!
-"2'"% /5#) !:# 2"!!"-( ** **1 (+#:')0 -", -8 ?-"$/( 2 $-#, &&"5! )&"?
'!
: ( &2 ',"% !+ !
)# (/&+ 2"!!"-( :"-"
#$$"-"% !# +', "'!+"- 3> 5#(!
#- !+-#/0+ )> #!+"- ," )(1 !+"-"$#-"1 !+"-"
: ( )# ;/"(!'#) -"$/( 2 $-#, &&"5! )&"*
+"
5"!'!'#)"-:#-8, ) &2 ',"% !+ !
-"(5#)%")! ) 0",")!
: ( + 3'!/ 2 /)$ '- 2 3#/- 5- &!'&"( ( '% &#--"(5#)%")&"
2"!!"-( + 7"
3"") $ 3-'& !"% 0 ')(!
5"!'!'#)"-:#-8, ) &#))'7 )&"
:'!+ 5#(! 2 /!+#-'!'"(*
* !
55" -( $-#, 5 5"-3##8 !+ !
4 3#/-
"5 -!,")!1
-> ) 1 + % %'(,'(("% %", )% )#!'&"
5"!'!'#)"-:#-8, )1 7'%"
'!( #-%"- ** :'!+ &#,,")!( !+ !
%/-')0 &#)&'2' !'#) 5-#&""%')0(1 5"!'!'#)"-:#-8, ) : ( #$$"-"% !# F#') %/!>1 3/!
+"
+ % )#!
&&"5!"% ( ,"*
!
$/-!+"- 55" -( !+ !
5"!'!'#)"-:#-8, ) $'2"% 7 -'#/( 55" 2( -"7'":
552'& !'#)(1 :+'&+ :"-"
!',"
0 ') -"F"&!"% 3> 4 3#/-
"5 -!,")!1 -> ) *
#:"7"-1 '!
55" -( !+ !
7'%"
#-%"- C** **1 , !"- : ( -"$"--"% !# -'3/) 2 3"2#:
%F/%'& !'#)1 :+"-"/5#) 5"!'!'#)"-:#-8, ) (/3,'!!"% &2 ', (! !",")!1 -"'!"- !')0 $#-"(! !"% $ &!( &2 ',"% !+ !
&!'#) -"(5#)%")! ) 0",")!
: ( &2" - 7'#2 !'#) 6"&!'#)( C1 C1 C C )%/(!-' 2
'(5/!"(
&!1 B
+"-"') $!"- -"$"--"% !# ( ?B
&!?*
&&#-%')02>1 5"!'!'#)"-:#-8, ) (#/0+!
("!!')0 ('%"
#-%"- +'( '22"0 2 !"-,') !'#) :'!+
$/-!+"- 5- >"- !+ !
5"!'!'#)"-:#-8, ) 3"
-"')(! !"% ("-7'&"
:'!+ $/22 3 &8 : 0"( #!+"- 3")"$'!(*
C* +"
$#-"( '% &2 ', 5"!'!'#)"-:#-8, ) : ( &#)!"(!"% 3> -"(5#)%")! ) 0",")!
:+"-"') '!
: ( ')!"- 2'
(! !"% !+ !
& ("
+ )% : (
& ("
-"$/( 2 !# -"5#-!
",52#>,")!
3> 5"!'!'#)"-:#-8, ) 2!+#/0+ 5"!'!'#)"-:#-8, ) : ( -"5#-!"%2> (8"% !# F#') %/!>1 +#:"7"-1 +"
+ % )# ')!")!'#) !# -"(/,"
:#-81 &&#-%')02>1 '!
: ( )#!
& ("
!"-,') !'#) - !+"-1 '!
: (
& ("
-"$/( 2 :#-8*
!
'( & !"0#-'& & ("
-"(5#)%")! ) 0",")!
!+ !
(/3(";/")!
!# "="&/!'#) ("!!2",")!
#) B**1 '!
: ( 0-""% !+ !
:#-8"-( :'22 -"5#-!
:#-8 ')&2/%')0 5"!'!'#)"-:#-8, ) %"(5'!"
("!!2",")!1 5"!'!'#)"-:#-8, ) %'% )#!
-"5#-!
:#-8 :'!+') (!'5/2 !"% 5"-'#% ( 5"-
C
!"-,( ("!!2",")!
!+"-" $!"-1 -"(5#)%")! ) 0",")!
+ % '((/"% )#!'&"( /)%"- -"0'(!"-"%
* * #7"- #) **1 +#:"7"-1 5"!'!'#)"- :#-8, ) )"7"- -"5#-!"% :#-8 -"0'(!"-"% ")7"2#5"( :"-"
2(# )#!
&&"5!"% 3> 5"!'!'#)"-:#-8, ) ')!")!'#) 22> %"2'3"- !"2>* "(5#)%")! ) 0",")!
(! !"% !+ !
5"!'!'#)"-:#-8, ) : ( -"5" !"%2> 0'7") #$$"- !# -"5#-!
:#-8 %/-')0 &#)&'2' !'#) 5-#&""%')0( 3"$#-"
4 3#/-&/,#)&'2' !'#)
$$'&"-1
+': )'1
"5/!> 4 3#/- #,,'(('#)"-1 '( - #')!
4 3#/- #,,'(('#)"- !
+ )%'0 -+1 +#:"7"-1 5"!'!'#)"-:#-8, ) #5!"% !# -", ') : > $-#, :#-8*
&&#-%')02>1 '!
: ( 5- >"% !+ !
&2 ', 5"!'!'#)"-:#-8, ) 3"
-"F"&!"% -"$"-")&"
3"
)(:"-"% 0 ')(!
5"!'!'#)"-:#-8, )*
+"
5"!'!'#)"-:#-8, ) $'2"% -"52'& !'#) !# :-'!!") (! !",")!
$'2"% 3> -"(5#)%")! ) 0",")!
3"$#-"
-'3/) 2 3"2#:*
9* -#, 52" %')0( 5 -!'"(1 '((/"( :"-"
$- ,"% "7'%")&"
: ( 2"% 3> -"(5"&!'7"
5 -!'"(*
* 5#) &#)('%"-')0 , !"-' 2 "7'%")&"
#) -"&#-%1 -'3/) 2 3"2#:1 7'%"
'!( ',5/0)"% : -% <*9*
))"=/-"
1 %'(,'(("% &2 ',
5"!'!'#)"-:#-8, ) )(:"-"% -"$"-")&"
0 ')(!
5"!'!'#)"-:#-8, )*
<* ) $#-",")!'#)"% &'-&/,(! )&"(1 5"!'!'#)"-:#-8, ) 55-# &+"% !+'( #/-!
3> $'2')0 ')(! )!
:-'!
5"!'!'#)*
B*
4" -)"% &#/)("2 5"!'!'#)"-:#-8, ) :+'2"
-"'!"- !')0 $ &!(
( )#!'&"% 3#7" (/3,'!!"% !+ !
-'3/) 2 3"2#:
+ ( "--"% )#!
55-"&' !')0 $ &!( & ("
%'(,'(("% &2 ',
9
5"!'!'#)"-:#-8, ) )(:"-"% -"$"-")&"
0 ')(!
+',*
4" -)"% &#/)("2 + ( -0/"% !+ !
)# 5-/%")!
, ) :#/2% 2" 7"
F#3 $!"- ("-7')0 ,#-"
!+ ) < >" -(*
!
'( (/3,'!!"% !+ !
2"!!"-( ** **1 :+'&+ -"
(#/0+!
!# 3"
-"2'"% /5#) 3> -"(5#)%")! ) 0",")!
!# (+#:
!+ !
'!
'( 5"!'!'#)"-:#-8, ) :+# + % )#!
-"5#-!"% %/!>E :"-"
)"7"- -"&"'7"% 3> 5"!'!'#)"-:#-8, ) !+/(1 ( ,"
& ))#!
3"
-"2'"% /5#)*
!
'( $/-!+"- (/3,'!!"% !+ !
-"(5#)%")! ) 0",")!
: ( 7"-> :"22 : -"
!+ !
5"!'!'#)"-:#-8, ) : ( -"('%')0 ,'22 5-",'("( '!
&#/2% + 7"
("-7"% ( '% 2"!!"-( 3> % (!'
5-#&"(( ( :"221 +#:"7"-1 )# (/&+ (!"5( :"-"
! 8") )# :-'!!") #$$"- : ( , %"
!# +', !# F#') 3 &8 %/!>*
!
'( )"=!
(/3,'!!"% !+ !
-"5#-!
-"$/( 2 $-#, &&"5! )&"
0'7") 3> 5#(! 2 /!+#-'!'"( '( )#!
5-#7"% #) -"&#-%1 !+"-"$#-"1 5-",'("( #) :+'&+ 5"!'!'#)"-:#-8, ) + ( 3"") )#)(/'!"% '( /)!") 32"*
&&#-%')02>1 ',5/0)"% : -% '( 2' 32"
!# 3"
("!
('%"
-"(5#)%")! ) 0",")!
3"
%'-"&!"% !# -"')(! !"
5"!'!'#)"-:#-8, ) :'!+ &#)(";/")!' 2 3")"$'!(*
*
) #!+"- + )%1 2" -)"% &#/)("2 -"(5#)%")! ) 0",")!
+ ( #55#("% 5- >"- , %"
3> 5"!'!'#)"-:#-8, ) 3> (/3,'!!')0 !+ !
'!
'( )#!
& ("
!"-,') !'#) ("-7'&"( 5"!'!'#)"-:#-8, )1 - !+"- '!
'(
& ("
-"$/( 2 :#-8*
4" -)"% &#/)("2 &#)!")%"% !+ !
#) 7 -'#/( #&& ('#)( 3"$#-"
4 3#/-
"5 -!,")!
/!+#-'!'"(1 5"!'!'#)"-:#-8, ) : ( !',"
0 ') 0'7") #$$"-( !# -"5#-!
:#-81 +#:"7"-1 5"!'!'#)"- :#-8, ) )"7"- + % ')!")!'#) !# -"5#-!
3 &8 :#-8 +"
')!")!'#) 22> : )!( !# 8""5 , !!"- 5")%')0 :'!+ (#2"
', !# + - (( +/,'2' !"
-"(5#)%")! ) 0",")!* !
'( (/3,'(('#) 2" -)"% &#/)("2 -"(5#)%")! ) 0",")!
!+ !
( 5"- (! )%')0 #-%"-(1 + 3'!/ 2 3(")&"
+ ( 3"") (5"&'$'& 22> ,")!'#)"% 2 /("
*9
.1 :+'&+ %"$')"( 3 )%#),")!
-" %( ( /)%"-
! "
#
#
!
!$ !
'( (/3,'!!"% !+ !
(')&"
5"!'!'#)"-:#-8, ) + % $ '2"% !# -"5#-!
",52#>,")!
%"(5'!"
3"')0 & 22"% !',"
0 ') !# F#') 2(# !+-#/0+ -"0'(!"-"% )#!'&"( ** ( :"22 ( ** 2(# $#-, -"52> (/3,'!!"% 3"$#-"
7 -'#/( /!+#-'!'"( 4 3#/-
"5 -!,")!
')&2/%')0
"5/!> 4 3#/- #,,'(('#)"-1 '(( - 2(# 3"$#-"
#')!
4 3#/- #,,'(('#)"-1 -> ) + )%'0 -+1 +#:"7"-1 5"!'!'#)"- :#-8, ) )"7"- -"5#-!"% :#-8 )# -" (#) '( $#-!+&#,')0 ( !# :+> +"
'( )#!
&&"5!')0
#$$"- F#')')0 %/!> "7") #) )/,"-#/( -"5" !"% -";/"(!(*
!
'( -"'!"- !"% !+ !
-"(5#)%")! ) 0",")!
)"7"- !"-,') !"% ("-7'&"( 5"!'!'#)"-:#-8, )1 - !+"- 5"!'!'#)"-:#-8, ) +',("2$ + % 3 )%#)"% F#3
-"$/("% !# F#') F#31 &&#-%')02>1 !+"-"
'( )#
<
7'#2 !'#) 6"&!'#)( C1 C C B
&!1 !+/(1 5- >"- + ( 3"") , %"
%'(,'(( 2 :-'!
5"!'!'#)*
* + 7"
+" -% 2" -)"% &#/)("2( 5 -!'"( + 7"
2(# 5"-/("% 5 5"- 3##8 :'!+ !+"'- 32"
(('(! )&"* * +"
-'3/) 2 3"2#:1 7'%"
',5/0)"% : -% <*9*
))"=/-"
1 -"!/-)"% $#22#:')0 $')%')0( %&! ' # ( ! )
# # #
*
! '
# #
*
#
#
+ #
*
*
#,-
#
.
#!/
*
1.
2 3 #
#.
! 4
#
5%!%6!,66% #
!4
*
7
(
,+!%%!,66%
# #.
B
19:/
1
:
!
/ 1.
2 3
7
( 8
!
!
#
!
1.
2 3
# 0 #
!;
" 4# < 1.
2 3 )* =
>>, >>5
!/
*
* !'
# #
#
+ ! /
#
*
!
*
!'
# *
# #
* #
#
! / #
#
# ! > #
#
#
# ! # #
#
#
* #
! '
#
,&!6%!,66% 6&!6,!,66, #
*
!/
#
!'
#
*
# ( 0 ?
#
* !/
#
! )2(2;
%-!
;
##
#
!
; #
!$ * + 7"
0#)"
!+-#/0+ $')%')0( -"!/-)"% 3> -'3/) 2 3"2#:
'!
55" -( !+ !
( ,"
+ 7"
3"") 0'7") #) 3 ('( "7'%")&"
, !"-' 2 7 '2 32"
#) -"&#-%*
( -"0 -%( (/3,'(('#) 2" -)"% &#/)("2 5"!'!'#)"-:#-8, ) !+ !
2"!!"-( ** ** :"-"
)"7"-
-"&"'7"% 3> 5"!'!'#)"-:#-8, )E '!
'( #3("-7"% !+ !
5"!'!'#)"-:#-8, ) + ( )#!
%'(5/!"% &#--"&!)"(( %%-"(( ,")!'#)"% #) ( '% -"0'(!"-"% 2"!!"-( !"-,( F/%0,")!
@* 2 :
! !
4#
<
B<B 6/5-","
#/-!
E !+"-"
(+ 22 3"
5-"(/,5!'#) ("-7'&"
2"!!"- (")!
3> -"0'(!"-"% 5#(!
/)%"- 6"&!'#) ")"- 2 2 /("(
&!1 <B* ) 19!1 8 ! !>.A 8 1 B<<
")! 9C1 #)?32"
5"= #/-!
#3("-7"% ( /)%"- +!>
!
%%%
%,5
!
"
##
! /
#
!
#
#
#
B !?
!
4 ,&
@ 8 !3
!4
!
!/
!
! / < ? )
# #
#
! >
#
# !'
# #
C
C
B ! '
#
8 ? D 8!<!8! /
#
!
#
#
!/
!
#
#
!'
#
#
E
E E
E E
E ! ##
#
# #
#
!
4
!:
# #
#
B ! #
!
:#
!
E
EE
E
E
!"
#
#
!$ ) 8!8! '* !<
1
!1
-',') 2 <C1 #)?32"
5"= #/-!
+"2% !+ !
6"&!'#) ")"- 2 2 /("(
&!1 <B 6"&!'#) G'22/(!- !'#)
$H 7'%")&"
&!1 0'7"
-'("
!#
5-"(/,5!'#) !+ !
("-7'&"
)#!'&"
+ ( 3"") "$$"&!"% :+") '!
'( (")!
!# &#--"&!
%%-"(( 3> -"0'(!"-"% 5#(!* * /-!+"-1
5"-/( 2 ',5/0)"% : -% :#/2% (+#:
!+ !
$ &!/ 2 $')%')0 + ( 3"") -"&#-%"% 3> -'3/) 2 3"2#:
!+ !
5"!'!'#)"- + % 2"$!
F#3 #) +'( #:)*
!
+ ( 3"") +"2% !+ !
%#&/,")!( 52 &"% #) -"&#-% 2" 7"( )# %#/3!
!+ !
-"5" !"% #$$"-( :"-"
, %"
!# 5"!'!'#)"- 3> ) 0",")!
-"(5#)%")!'22 !# F#') %/!> 3/!
+"
%'% )#!
%# (#*
!
+ ( 3"") $/-!+"- +"2% !+ !
5"!'!'#)"- : ( (")!
-"0'(!"-"% )#!'&"( ** ** #) +'( -"('%")!' 2 %%-"(( & 22')0 /5#) +', !# F#') %/!>1 3/!
+"
-"$/("% !# -"&"'7"
3#!+ 2"!!"-(*
!
+ ( 2(# 3"") +"2% !+ !
-"5#-!( -"$/( 2 #) 3#!+ ")7"2#5"( & ))#!
3"
( '% !# 3"
5-#&/-"% 3> ) 0",")!*
C* 4" -)"% &#/)("2 5"!'!'#)"- + ( $ '2"% !# %'(2#%0"
C
$#-"( '% $ &!/ 2 $')%')0( -"!/-)"% 3> 2" -)"% -'3/) 2 3"2#:*
9* +"
5"-'5+"-'"( &"-!'#- -'
F/-'(%'&!'#) '0+ #/-!
(! )%( /!+#-'! !'7"2> %"2')" !"% 4 F
!=!4!)
1
B9
6/5-","
#/-! 1 :+"-"') #)I32"
6/5-","
#/-!
+"2% ( /)%"- E&! /
* '#8 # ,,+
8 #
# ! # *
*
* !
*
/ #
# #
#
* ! /
*
* 8
#
8 !/
# 8 /
#!
9
#
! #
# / # # /
# #!4 #
#
! #
#
# /
#
#
#
/
#
#!/
#
* /
#
8 !
*
'#8 ,,+ #
! -!
! >
C
#
!
> 8 / 0
#
#
#
!
#
'#8 #
!
#
8
#
C
!
8 /
!
!>
#
<
#
#
!E * ) 7'":
3#7"
%'(&/(('#)1 %# )#!
$')% )> ,"-'!
')(! )!
:-'!
5"!'!'#) ( ,"
'( %'(,'(("%*
<*
5")%')0 552'& !'#) (1 '$ )>1 (+ 22 (! )% &2#("%*
**
(F8( +"!+"- (5" 8')0 -" (#)"%
"(
# +"!+"- -"5#-! 32"
"(
#