Nirmal Singh & ORS v. State Of Haryana & ANR
!
"#$%$ $ &'( )(*"+"#,- "./&01"#23&#)'3(.+ 440"*&#'+ 5+ 1'&'( &.6&#&&#)'3(.+ (+4#)(#'+
.(+(#', .17.(+387/&.8&7+3"9:)5*&'(: .'3(&440"*&#'+ .#97. "''&0:))"'"#&0)5*&'((#(.&0&.6&#& 3(4.&6(."#'3(4.(+(#'.(5"(;&440"*&'"#"+ ./)"
"*&'"# .)(.)&'()<4&++()=6'3"+ 7.';3"0()"+4+"#2 =7#*3 &44(&0+5")(*//#.)(.4&++()"#<< $
&#)&;&.)"#2 */4(#+&'"#''3(/"#'(./+ .)(.4&++()=6#>=0('3(174.(/(
7.'"# "5"044(&0$%
:# :&."+"#27' +&/(&*?7"+"'"# 0#2 ;"'3 '3( (5"(; 440"*&'"#: '3( &440"*&#'+ 3&5( &0+ "0() &440"*&'"#+((9"#2*#)#&'"# )(0&6 )&6+"# "0"#2'3(.(
(0&6 '(.3(&."#20(&.#()*7#+(0 .'3(4&.'"(+&#)*#+")(."#2 '3(@7)2/(#'+ #>=0('3(174.(/( 7.'"#
< !
"5"0! $- &#) !"#$%$
< !
"5"0!< :)(0&6 )&6+"# "0"#2'3((5"(;440"*&'"#"+*#)#() ;(5(.: . '3( 4(.") )(0&6 "# "0"#2 '3( (5"(;
440"*&'"#:'3(&440"*&#'++3&00#'=((#'"'0()'"#'(.(+'#'3((#3&#*() */4(#+&'"#:"

+'&#)+)"+4+() (5"(;440"*&'"# ."( 06:'3( &*'+ '3(*&+(&.('3&'5")(#'"
"*&'"#)&'() - :"++7()7#)(.1(*'"#$ '3(A&#)*?7"+"'"#*': $
.
+3.':>'3(*'>!:'3(1'&'( &.6&#&:+723''&*?7".(0&#)"#5"00&2(+ 1"#2347.&:1& ")#:&/47.&:&''S(.&&#)83(.&83(/&;&'":"+'."*' "#) .)(5(04/(#'&#)7'"0"'"+&'"#'3(.( &+*//(.*"&0&#).(+")(#'"&0 1(*'.+ :&#) :1& ")#3(+&/(;&+ 00;()=6#'"
"*&'"#)&'() : "++7() 7#)(. 1(*'"# % '3( *' 3( A&#) *?7"+"'"#
00(*'.
.+3.':>'3( 00(*'.>!:5")(&;&.)+-:$&#)<)&'() :&++(++()'3(/&.9('5&07( '3(&*?7".()0&#)B--:: 4(.&*.(74''3()(4'3 ';&*.(+#1& ")#"#).&):1& ")#6(4&++ .&)&#)&". 7/9"#9"#) 0&#)&#)B:: 4(.&*.( .(3."
&#) 3&3"0&#)"++&'"+ "();"'3'3(&;&.) '3( 00(*'.:'3(0&#);#(.+
"0()=@(*'"#+:;3"*3;(.(.( (..()''3(0(&.#().( (.(#*(*7.'3( 0(&.#()*7.'=(0;)"+/"++()'3(.( (.(#*(4('"'"#+5")(&;&.))&'()
- -:;3"*3;&+"/472#()=6'3(0&#);#(.+=( .('3"+*7.'3"+
7.')"+4+() =7#*3 &44(&0+5")(*//#.)(.4&++()"#
& *&+( +74.&!&#)743(0)'3(&;&.) '3(
00(*'.&++(++"#2*/4(#+&'"#B--:: 4(.&*.( .'3(0&#)74' '3()(4'3 ';&*.(+#1& ")#"#)&):1& ")#6(4&++.&)&#) &". 7/9"#9"#) 0&#)&#)&++(++()'3(/&.9('5&07( '3(&*?7".() 0&#)B$:
<: 4(.&*.( .'3(0&#)=(6#)'3&' 3(.(& '(.:'3(&440"*&#'+ "0()(5"(;440"*&'"#<$
%"#'3"+ 7.'+((9"#2.(5"(; '3(.)(.:3;(5(.:'3(+&/(;&+ )"+/"++()#$ % 1/( '3( 0&#);#(.+ &44.&*3() #>=0( '3( 174.(/(
7.' *3&00(#2"#2 '3( .)(. )&'() < 4&++() =6 '3"+ 7.' "#
& *&+( +74.&! # & *&+(
+74.&!:#>=0('3(174.(/( 7.'(#3&#*()'3(*/4(#+&'"# .'3(0&#) &*?7".()5")(+&/(#'"
"*&'"# '(.'3&''3(&440"*&#'+ "0()14(*"&0A(&5(('"'"#
"5"0! - '
$
*3&00(#2"#2'3(.)(.)&'()<4&++()"#
& *&+( +74.&!:;3"*3;&+2')"+/"++()&+;"'3).&;## -:'(#&=0('3(&440"*&#'+'&44.&*3'3"+ 7.''*0&"/+&/( .(0"( :&+4.".''3&'5")((&.0"(.@7)2/(#'"# & *&+( +74.&!:
*/4(#+&'"#3&)=((#"#*.(&+()=6#>=0('3(174.(/( 7.' A(&.#()*7#+(0 .'3(&440"*&#'++7=/"''()'3&''3(&440"*&#'+ 3&)(&.0"(. "0().(5"(;&440"*&'"#:;3"*3;&+)"+/"++()=6'3"+ 7.'# $ %3(.(& '(.:'3(6 "0()14(*"&0A(&5(('"'"#:;3"*3;&+2'
$ )"+/"++()&+;"'3).&;#'(#&=0('3(/'&44.&*3'3"+ 7.' .'3(+&/( .(0"( &+ 2.&#'() ' '3( 0&#);#(.+ =6 #>=0( '3( 174.(/( 7.' "# &*&+( +74.&!( 7.'3(.+7=/"''()'3&')(0&6**7..()"# "0"#2 '3(.(5"(;&440"*&'"#*&##'=(+&")'=("#'(#'"#&0:&+'3(6;(.(=( .( #>=0('3(174.(/( 7.'3(+7=/"++"#"+'3&''3(&440"*&#'+=(2.&#'() +&/(&/7#' */4(#+&'"#&+3&+=((#2.&#'()''3(0&#);#(.+=6 #>=0('3(174.(/( 7.'"# &*&+( +74.&! #'3('3(.3&#)0(&.#()*7#+(0 .'3(1'&'(*70)#'
)"+47'('3(*#'(#'"#.&"+()=60(&.#()*7#+(0 .'3(0&#);#(.+;"'3 .(2&.)'(#3&#*(/(#' */4(#+&'"# .'3(&*?7".()0&#)=6#>=0('3( 174.(/( 7.';(5(.:3(+7=/"''()'3&'#0"=(.'6;&+2.&#'()=6 #>=0('3(174.(/( 7.';3"0(4(./"''"#2'3(&440"*&#'+';"'3).&; 14(*"&0A(&5(('"'"#( 7.'3(.+7=/"''()'3&'+(*#).(5"(;&440"*&'"# "+#'/&"#'&"#&=0(&+'3((&.0"(.#(;&+)"+/"++() '(.3(&."#20(&.#()*7#+(0 .'3(4&.'"(+&#)*#+")(."#2 '3(& .(+&") &*'+:"# /6 4"#"#: '3(.)(.4&++() =6'3"+ 7.'# <"#'3(*&+( '3(&440"*&#'+)(+(.5(+'=(/)"
"()''3( (C'(#''3&''3(&440"*&#'++3&00=((#'"'0()'*/4(#+&'"#"#'(./+ @7)2/(#' #>=0('3(174.(/( 7.'"# &*&+( +74.&!14(*"&0 A(&5(('"'"#*3&00(#2"#2'3(.)(.4&++()"# &57. '3(&440"*&#'+;&+ 2')"+/"++()&+;"'3).&;##-D"'3).&;&0 1A;"00#')(=&.
'3(&440"*&#'+ ./*0&"/"#2+&/(&/7#' */4(#+&'"#&+3&+=((# 2.&#'()=6#>=0('3(174.(/( 7.'''3(.0&#);#(.+ ./+&/( &*?7"+"'"#(*3#"*&0"'"(++370)#'*/("#'3(;&6 )"#2+7=+'&#'"5( @7+'"*(.'3(47.4+(.( (.(#*(*&#=(/&)(' $($ )
< * !1
% -;(5(.:'3(&440"*&#'+ +3&00#'=((#'"'0()'"#'(.(+' .'3(4(.") )(0&6"# "0"#2'3((5"(;
&440"*&'"#;(5(.:'3(&440"*&#'++3&00#'=((#'"'0()'"#'(.(+' .'3( 4(.") )(0&6"# "0"#2'3((5"(;&440"*&'"# .)(.()&**.)"#206 3(.(5"(;&440"*&'"#+'&#)+)"+4+() - &@(+3"#)&0!
5+ 7)2( D3('3(.+4(&9"#2 .(&+#() ,
(+ D3('3(..(4.'&=0( ,
(+