Gopi & ORS v. State Of Haryana
! "
#$%&%' ( !) * + &%'%#(%&$,-./,0(#!&$,%-( ++1 '#!$( 2( 3$#$%#-4#!# %(+!&%!$
-%(%!$)
-3#$ !&%-5.6#-#!#7&2'#$%(-$,%#++1 '#!$(
-!8.- $$#1&& $ !#1&2'#$%%!%-#1#-4#!# ,%+-#4%- !$,%+-%(%!$-%2 %9#++1 '#$ ! (-6& '#$ ! -&%-&#$%& :+#((%&;4$, ( .-$9, 1%& (+( !/;.!', #++%#1(2 &%'66!-&%-+#((%& ! : : "
#!	#-& !/ '6+%!(#$ !$$,%6 !$%-6(-&%-+#((%&;4!<;1%$,%3.+-%6%
.-$ ! 2 1++%#1"= *
7! * *7#- ( !/.$(#6%#'>. ( $ ! 1!/ 9 $, $,% %2 %9 ++1 '#$ !7 $,% #++1 '#!$( ,#2% #1( 1%& #++1 '#$ !(%%8 !/'!&!#$ !&%1#4 =( ! 1 !/$,%-%
6+1%#& !/0( , ( (#!#++1 '#$ !- 6+1%#& !/$,%1%/#1-%+-%(%!$#$ 2%( &%'%#(%&#++%11#!$+ 79,& %&!? * $ (($#$%& !$,% #++1 '#$ !$,#$$,%&%'%#(%&1%$;%, !&$,-%%1%/#1,% -( -$,%-%#(!(6%!$ !%& !$,%#++1 '#$ !7$,%#++1 '#!$(#-% 6+1%#&%& #( 1%/#1 -%+-%(%!$#$ 2%( $,% #-%(# & &%'%#(%& #++%11#!$ 9%2%-7 $ (6#&%'1%#-$,#$$, (-&%-(,#11;%'!( &%-%&!14-$,% +.-+(%-%+-%(%!$#$ !$,%#-%(# &&%'%#(%&;%-%$, ( .-$ 6%!&%& 6%6 +#-$ %(#!!%@%&9 $,$,% #++1 '#$ ! ( $#8%!!-%'-&
2 16 ('($#!&(& (+(%& %1#4 $%-,%#- !/1%#-!%&'.!(%1-$,%+#-$ %(#!&'!( &%- !/ $,%A.&/6%!$(!<;1%$,%3.+-%6% .-$ !
:
2 1 "
* #!& !"#$%$
:
2 1:
*7&%1#4 =( ! 1 !/$,%%2 %9++1 '#$ ! ('!&!%& 9%2%-7 - $,% +%- & &%1#4 ! 1 !/ $,% %2 %9 ++1 '#$ !7$,%#++1 '#!$((,#11!$;%%!$ $1%&$ !$%-%($!$,%%!,#!'%& '6+%!(#$ !7 #!4
2 1 ('($#!&(& (+(%& %2 %9++1 '#$ !
- %147$,%#'$($,%'#(%#-%$,#$2 &%!$ '#$ !&#$%&
*7 ((.%&.!&%-3%'$ !"$,%0#!&'>. ( $ !'$7 ?" - (,-$7<$,%'$<7$,%3$#$%#-4#!#7(./,$$#'>. -%1#!& !2 11#/%( 3 !/,+.-#73# &!7#6+.-#7#$$#!5,%-##!&5,%-#5,%6#9#$ 7 ($- '$
!&-&%2%1+6%!$#!&.$ 1 $ (#$ !$,%-%#('66%-' #1#!&-%( &%!$ #1 3%'$-(*7#!&?73# &!,%(#6%9#(119%&;4!$ '#$ !&#$%&
7 ((.%& .!&%- 3%'$ ! = $,% '$ ,% 0#!& '>. ( $ !
11%'$- -(,-$7<$,% 11%'$-<72 &%#9#-&( 7"#!&:&#$%& ?
7#((%((%&$,%6#-8%$2#1.%$,%#'>. -%&1#!&B
C +%-#'-%.+$$,%&%+$,$9#'-%(!3# &! !&-#&73# &!4%+#(( -#&#!&# - .68 !8 !&1#!&#!&B 7
C+%-#'-%-%,- #!& ,#, 1#!& ((#$ ( %&9 $,$,%#9#-&$,% 11%'$-7$,%1#!&9!%-( 1%&;A%'$ !(79, ',9%-%-%%--%&$$,%1%#-!%&-%%-%!'%'.-$,% 1%#-!%&'.-$;%19& (6 ((%&$,%-%%-%!'%+%$ $ !(2 &%#9#-&&#$%& *
79, ',9#( 6+./!%&;4$,%1#!&9!%-(;%-%$, ('.-$, (
.-$& (+(%&;.!',#++%#1(2 &%'66!-&%-+#((%& !
& '#(% (.+-##!&.+,%1&$,%#9#-&$,%
11%'$-#((%(( !/'6+%!(#$ !B
C+%-#'-%-$,%1#!&.+$ $,%&%+$,$9#'-%(!3# &! !&#&73# &!4%+#((-#&#!& # - .68 !8 !&1#!&#!&#((%((%&$,%6#-8%$2#1.%$,%#'>. -%& 1#!&B"7*:7
C+%-#'-%-$,%1#!&;%4!&$,#$ 36% $,% 1#!&9!%-( #++-#',%& !<;1% $,% 3.+-%6%
.-$ ! &'#(% (.+-#7!<;1%$,%3.+-%6% .-$%!,#!'%&$,% '6+%!(#$ !-$,%1#!&#'>. -%&2 &%(#6%!$ '#$ ! ,%-%#$%-7 $,% #++1 '#!$(C1#!&9!%-( 1%& 3+%' #1 0%#2% %$ $ !
2 1 * *'
$
',#11%!/ !/$,%-&%-&#$%& :+#((%& !
& '#(% (.+-#7 9, ', 9#( /$ & (6 ((%& #( 9 $,&-#9!! 7$%!#;1%$,%#++1 '#!$($#++-#',$, ( .-$$ '1# 6(#6%-%1 %7#(+- -$$,#$2 &%%#-1 %-A.&/6%!$ ! &'#(%
"
(.+-#7'6+%!(#$ !,#&;%%! !'-%#(%&;4!<;1%$,%3.+-%6% .-$ 0%#-!%&'.!(%1-$,%#++1 '#!$((.;6 $$%&$,#$$,%#++1 '#!$( /$$,%3+%' #10%#2%%$ $ !& (6 ((%&#(9 $,&-#9!$%!#;1%$,%6$ #++-#',$, ( .-$-$,%(#6%-%1 %#(/-#!$%&$$,%1#!&9!%-(;4 !<;1%$,%3.+-%6% .-$ ! &'#(% (.+-#%.-$,%-(.;6 $$%& $,#$&%1#4''.--%& ! 1 !/$,%%2 %9++1 '#$ !'#!!$;%(# &$;% !$%!$ !#17#($,%49%-%;%-%!<;1%$,%3.+-%6% .-$,%(.;6 (( !
($,#$$,%#++1 '#!$(C1#!&9!%-(;%/-#!$%&(#6%#6.!$'6+%!(#$ ! #(,#(;%%!/-#!$%&$$,%1#!&9!%-(;4!<;1%$,%3.+-%6% .-$ !
&'#(% (.+-# !$,%$,%-,#!&1%#-!%&'.!(%1-$,%3$#$%'.1&!$ & (+.$%$,%'!$%!$ !-# (%&;41%#-!%&'.!(%1-$,%#++1 '#!$(9 $, -%/#-&$%!,#!'%6%!$'6+%!(#$ !-$,%#'>. -%&1#!&;4!<;1%$,% 3.+-%6% .-$9%2%-7,%(.;6 $$%&$,#$!1 ;%-$49#(/-#!$%&;4 !<;1%$,%3.+-%6% .-$9, 1%+%-6 $$ !/$,%#++1 '#!$($9 $,&-#9 3+%' #10%#2%%$ $ ! $%-,%#- !/1%#-!%&'.!(%1-$,%+#-$ %(#!&'!( &%- !/ $,%#-%(# & #'$(7 ! 64 + ! !7 $,%-&%-+#((%& ;4$, ( .-$!
: !$,%'#(%$,%#++1 '#!$(C1#!&9!%-(&%(%-2%($;%6& %& $ $,% %@$%!$ $,#$ $,% #++1 '#!$(C 1#!&9!%-( (,#11 ;% %!$ $1%& $ '6+%!(#$ ! ! $%-6( A.&/6%!$ !<;1% $,% 3.+-%6% .-$ !
&'#(% (.+-#3+%' #10%#2%%$ $ !',#11%!/ !/$,%-&%-+#((%& !#2.-$,%#++1 '#!$(C1#!&9!%-(9#(/$& (6 ((%&#(9 $,&-#9!! D $,&-#9#1309 11!$&%;#-$,%#++1 '#!$(-6'1# 6 !/ (#6%#6.!$'6+%!(#$ !#(,#(;%%!/-#!$%&;4!<;1%$,%3.+-%6%
.-$$$,%-1#!&9!%-(-6(#6%#'>. ( $ !9%2%-7$,%#++1 '#!$(
: (,#11!$;%%!$ $1%&$ !$%-%($-$,%+%- &&%1#4 ! 1 !/$,%%2 %9 #++1 '#$ ! -&%-%&#''-& !/14 ,%-%2 %9#++1 '#$ !($#!&(& (+(%&
* #A%(, ! 2( .&/% D,%$,%-(+%#8 !/C-%#(!%& ) %(C D,%$,%--%+-$#;1% ) %(C